USD 2.7576
EUR 3.0438
RUB 3.2697
Тбилиси
"შვედეთი, რომელიც სიკვდილს ჭადრაკს ეთამაშება"
дата:  2863

ქართველი ჟურნალისტი, დავით კიკალიშვილი, რომელიც ამჟამად შვედეთში ცხოვრობს და მოღვაწეობს, ქვეყანაში არსებულ მდგომარეობას სოციალური ქსელით ეხმაურება. გთავაზობთ მის პოსტს.

"დღეს შვედეთის პრემიერმინისტრი სტეფან ლოვენი და მთავარი ეპიდემიოლოგი ანდერს ტეგნელი სიკვდილს, რეალობაში, ჭადრაკს ეთამაშებიან და არავინ იცის ვინ გამოვა გამარჯვებული. შვედეთი ევროკავშირის ერთადერთი ქვეყნაა, რომელმაც კარანტინის მკაცრ რეჟიმზე უარი თქვა. სტრატეგია: ჯგუფური იმუნიტეტის გამომუშავება, რისკჯგუფების იზოლაცია და სამუშაო ადგილების შენარჩუნებაა.(შესაძლოა ამ სტრიქონების წაკითხვისას ვითარება შეიცვალოს)
ამ თამაშში, რომელშიც საზოგადოების ეკონომიკური სტაბილურობის შენარჩუნება მთავარი მიზანია, ბრიტანეთი დამარცხდა, ბორის ჯონსონი რეანიმაციაში კოვიდ19-ს ებრძვის. შეერთებულ შტატებში, ეკონომიკურად მსოფლიო ლიდერი, ნიუ-ორკი თითქმის უბედურების ზონად გამოცხადდა და შესაძლოა ამ პანდემიამ, პრეზიდენტ ტრამპის პოლიტიკური კარიერა გადაიყოლოს.

შვედეთზე კლიშეები: მეფე, სოციალიზმი, ვიკინგები, იკეა, კარლსონი, Volvo, ხოკეი, H&M-ი, Ericsson-ი, ნობელი, ABBA, LEGO და ტუნბერგი.

შვედეთის ყველა, უშუალო მეზობლებმა და ევროკავშირის უმრავლესმა წევრმა სახელმწიფოებმა ხისტი საკარანტინო ზომები მიიღეს, მიუხედავად ამისა ქვეყანამ ღიად დატოვა საზღვრები, საჰაერო და საზღვაო პორტები, როგორც საწარმოები, რესტორნები, ბაღები და სკოლები.
კორონა ვირუსით პირველი დაავადებული შვედეთში 16 თებერვალს დაფიქსირდა, დაავადებულთა და გარდაცვლილთა რიცხვმა მარტის დასაწყისიდან საგრძნობლად იმატა. ქვეყნის პრემიერმა, სტეფან ლოვენმა კი თავისი პოლიტიკა ასე ახსნა: ყველა ზრდასრულმა მოქალაქემ საკუთარ თავზე უნდა აიღოს პასუხისმგებლობა. არ არის საჭირო ჭორებს აყოლა და პანიკა. არავინ დარჩება ყურადღების მიღმა, მაგრამ აქვე მნიშვნელოვანია ეკონომიკური სტაბილურობა. ამ სტრატეგიის სულისჩამდგმელმა, შვედეთის მთავარმა ეპიდემიოლოგმა ანდერს ტეგნელმა კი განაცხადა: ჩვენ ვერ დავანგრევთ, დრაკონული მეთოდებით, საზოგადო ცხოვრებას. პრობლემას წერტილოვანი დარტყმებით უნდა ვებრძოლოთ.
საგანგებო ზომები თანდათანობით უნდა შემოვიღოთ, რომ საზოგადოება ამას გაგებით მოეკიდოს და მოქალაქეების ფსიქიკაზე ეს ნაკლებად აისახოს. ჩვენ არ გამოვრიცხავთ, რომ შესაძლოა, დაავადების გავრცელების პიკზე, ხისტი ნაბიჯები გადავდგათ და ამ დროს არ გვჭირდება კარანტინით გათანგული მოსახლეობა, რომელსაც ერთი სული ექნება, რომ გარეთ გამოიქცეს, აცხადებენ შვედეთის საზოგადო ჯანდაცვის სამსახურში.
მთავრობამ მხოლოდ რეკომენდაციები გასცა სოციალურ დისტანცირებასა და რისკჯგუფების იზოლაციაზე. დახურა მხოლოდ უმაღლესი სასწავლებლები და 50ადამიანზე მეტი შეკრებები აკრძალა. დღეისათვის, შვედეთში, ბევრი დისტანციურად მუშაობაზე გადავიდა. 20%ით შემცირდა ქალაქებში მოსიარულეთა რიცხვი და 50%ით საზოგადო ტრანსპორტით სარგებლობა. ბევრი კინოთეატრი, თეატრი და კურორტი თავისი ინიციატივით დაიხურა. გაუქმდა მასობრივი ღინისძიებები. რესტორნებმა და კაფეებმა შეამცირეს მაგიდების რაოდენობა. ხალხი ნაკლებად მოგზაურობს ქვეყნის შოგნით. სხვათაშორის სამედიცინო დიპლომის მქონე პოლიტიკოსები საავადმყოფოებსა და კლინიკებში წავიდნენ სამუშაოდ. შვედურმა საზოგადოებამ შესაშური დისციპლინა და თვითშეგნება გამოავლინა.
მაგრამ გაამართლებს თუ არა ამ საჭადრაკო პარტიის ასეთი სტრატეგია?
ჯერ-ჯერობით ავადმყოფებს გართულებების გარეშე სახლში მკურნალობას ურჩევენ. ქვეყანამ მასობრივ ტესტირებაზე უარი თქვა. ახლა მთავარია სხვა მეთოდებით გავთვალოთ თუ რა დაწოლა იქნება სამედიცინო სექტორზე, ხოლო ტესტირება მძიმე ავადმყოფებს და რისკჯგუფებს ჩაუტაროთ, როგორიცაა მაგ. ექიმები და ქრონიკულად დაავადებულები, აცხადებენ შვედეთის ჯანდაცვის სისტემაში. ქვეყნის მთავარ ეპიდემიოლოგ ტეგნელს იმედი აქვს, რომ ამ პერიოდში საზოგადოება კოლექტიურ იმუნიტეტს გამოიმუშავებს და თუ გავრცელების პიკზე, მას აპრილის ბოლოს მაისის დასაწყისში ელიან, სიკვდილიანობა კატასტროფული არ იქნება ქვეყანა გადალახავს ამ კრიზისს. ის დარწმუნებულია, სანამ ვაქცინა არ არსებობს კოლექტიური იმუნიტეტია გამოსავალი, მაგრამ არა თვითმიზანი.
შვედეთს ამ ვითარებაში გარკვეული შეღავათები აქვს. 10 მილიონიანი მოსახლეობის მქონე ქვეყანა, ტერიტორიის სიდიდით მე-5 ეა ევროპაში და მაცხოვრებელთა სიმჭიდროვე ნაკლებია, ვიდრე იგივე ნიუ-ორკის შტატში. საოჯახო მეურნეობების 50% ერთი ან ორი ადამიანისაგან შედგება განსხვავებით იგივე იტალია-ესპანეთისაგან სადაც უფრო დიდი ოჯახებია ხანშიშესული წევრებით. ევროპაში, შვედეთი ლიდერია ცალკე ბინებისა თუ სახლების რაოდენობით და მოშორებულია პანდემიის გავრცელების კერებს. სხვა ქვეყნების მიერ შემოღებულმა კარანტინმა შეანელა ვირუსის გავრცელება და ამ დროის განმავლობაში გამოიკვეთა მკურნალობის მეთოდები. მაგრამ
შვედეთში სიკვდილიანობა უფრო მაღალია, ვიდრე მეზობელ სკანდინავიურ ქვეყნებში? ბევრი კითხვა გაჩნდა სტატისტიკის სიზუსტესა და დროულ გამოქვეყნებასთან დაკავშირებით. საპირწონედ ცხადდება, რომ გარდუვალი მსხვერპლი მაინც იქნება და აქ კრიტიკულია არა დრო არამედ ეყოფა თუ არა შვედეთს არსებული სამედიცინო რესურსები? ხელისუფლებამ უკვე დაიწყო საველე ჰოსპიტლების გამართვა, მაგრამ შვედურ საზოგადოებაში არ მალავენ შეშფოთებას არსებული პოლიტიკის მიმართ. ასე გაზეთი ექსპრესსენი წერს: როდესაც 10წლის წინ მოიხსნა სააფთიაქო მონოპოლია, გაუქმდა სახელმწიფოს მიერ წამლებით უზრუნველყოფის ვალდებულება. ჩვენი ჯანდაცვის სისტემა ძალზე დეცენტრალიზებულია და ახლა, სასწრაფო რეჟიმში, გვიხდება სახელმწიფოს მიერ მარაგების შევსება. გამოცემა აფტონბლადეტი ამატებს: ჩვენ პრობლემას ვერ გავართვით თავი. რეანიმაციის ადგილები ისედაც ნაკლები იყო შვედეთში, სამხედრო ჰოსპიტლები კი შთამბეჭდავია, მაგრამ მხოლოდ ორია და თუ მოვლენები ცუდი სცენარით განვითარდა, არ გვეყოფა არც სასუნთქი აპარატები, არც მედიკამენტები და არც მომზადებული პერსონალი. ყველას დაგვაგვიანდა! როგორც მთავრობას ისე საზოგადოებას, რომ ამ საკითხის გარშემო დისკუსია წამოგვეწყო.
ორიათასმა შვედმა მეცნიერმა ღია წერილი გაავრცელა შეზღუდვების გამკაცრებისა და დიდი ქალაქების ჩაკეტვის მოთხოვნით.

დღეს, როდესაც ჩინეთმა გამოაცხადა, რომ დაამარცხა ეპიდემია და ეკონომიკა თავიდან ამოქოქა, ბევრ ევროპულ ქვეყანაში გაჩნდა ცთუნება შეარბილონ საკარანტინო რეჟიმი. ავსტრიაში, რომლის მთავრობამ განაცხადა, რომ აპრილის ბოლოდან, იმის დათქმით თუ ვითარება არ გამწვავდა, ზოგიერთ შეზღუდვას მოხსნის, მხოლოდ სავაჭრო ქსელმა ერთ თვეში სამი მილიარდი ევროს ზარალი ნახა, ციფრები ბევრად, ბევრად დიდია გერმანიაში, ბრიტანეთსა თუ საფრანგეთში. ყველაზე ოპტიმისტური გათვლებით ევროპული ეკონომიკა, 2021 წლის პირველ ნახევარში თუ დაუბრუნდება სამი თვის წინანდელ მაჩვენებლებს.
შვედეთს ახლა ევროპაში და ალბათ მთელ მსოფლიოში ლაკმუსის ქაღალდივით დაჰყურებენ.

როგორ დამთავრდება სიკვდილთან ჭადრაკის ეს პარტია?"

დავით კიკალიშვილი.

культура
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

более
голосование
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
голосование
Кстати