USD 2.6080
EUR 2.9721
RUB 3.0937
Тбилиси
«Euractiv» (ბელგია): „მოკლედ: კარგავს თუ არა ევროკავშირი საქართველოს?“
дата:  707

ბელგიურ გამოცემა Euractiv-ში (სარედაქციო ოფისი - ბრიუსელში) გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „მოკლედ: კარგავს თუ არა ევროკავშირი საქართველოს?“ (ავტორი - გიორგი გოტევი), რომელშიც განხილულია საქართველოში ამჟამად მიმდინარე პოლიტიკური მოვლენები: რა არის ოპოზიციისა და ხელისუფლების ერთმანეთთან დაპირისპირების არსი და მიზანი? იცვლება თუ არა საქართველოს ევროპული ორიენტაცია რუსული კურსით, „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონპროექტის მიღების შედეგად?

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

განა შეიძლება, რომ ერთადერთმა საკანონმდებლო აქტმა საქართველოს გზა აურიოს? ქვეყანას, რომელიც ევროკავშირის წევრობის ოფიციალური კანდიდატის სტატუსი აქვს? და თუ ეს მართლაც ასეა, მაშინ ნიშნავს თუ არა  დღევანდელი სიტუაცია იმას, რომ ვლადიმერ პუტინი სამხრეთკავკასიურ ქვეყანას ისევ იპყრობს, იოსებ სტალინის სამშობლოს?

თბილისში მიმდინარე მღელვარე პროცესები გამოიწვია იმ ფაქტმა, რომ მმართველმა პარტიამ მეორედ წარადგინა საკანონმდებლო ორგანოში განსახილველად კანონპროექტი „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ (არაოფიციალურად - „უცხოური აგენტების შესახებ“). პირველი მცდელობა შარშან იყო, თუმცა წარუმატებელი, ახლა კი საქართველოს პარლამენტმა პირველი მოსმენით აღნიშნული სამართლებრივი აქტი უკვე მიიღო. ევროკავშირის აზრით, კანონპროექტის საბოლოო მიღებას საქართველოსთვის ევროპული გზის დაბლოკვა შეუძლია. ამას მკაცრად აცხადებს ევროსაბჭოს თავმჯდომარე შარლ მიშელი.

კრიტიკოსები ქართულ კანონპროექტს რუსულ კანონს ადარებენ, რომლის მეშვეობითაც კრემლი სხვაგვარად აზროვნებას თრგუნავს და დამოუკიდებელ მასმედიას აკონტროლებს.

მართლაცდა, რუსეთის გავლენა საქართველოზე სერიოზულია და მოსალოდნელი საფრთხე სათანადოდ უნდა შეფასდეს. ვლადიმერ პუტინის პრეზიდენტობის პერიოდში რუსეთი აგრესიულ იმპერიალისტურ სახელმწიფოდ გადაიქცა, რომლისთვისაც ისეთ ქვეყნებს, როგორიც საქართველოა, კრემლისადმი ვასალური სტატუსი უნდა ჰქონდეთ ან, თუ ისინი მოსკოვს წინააღმდეგობას გაუწევენ, დაპყრობილნი უნდა იქნენ.

საქართველო, რომელიც შავი ზღვის ნაპირზე მდებარეობს, ისტორიულად ჯერ რუსეთის იმპერიის, შემდეგ კი საბჭოთა კავშირის დიდკაცობისა და ელიტის დასასვენებელ ადგილს წარმოადგენდა. საქართველო ცნობილია თავისი სუბტროპიკული რბილი ჰავით, რომელიც ხმლთაშუაზღვისპირეთის კლიმატს მოგვაგონებს. ქვეყანა ცნობილია იმითაც, რომ მეცნიერთა მტკიცებით, ის ღვინის უძველეს სამშობლოს წარმოადგენს. გარდა ამისა, საქართველოშია დაბადებულ-გაზრდილი იოსებ სტალინი - მსოფლიოში ცნობილი დიქტატორი, რომელმაც საბჭოთა კავშირის ლიდერობის დროს, მილიონობით ადამიანის სიცოცხლე შეიწირა. ვლადიმერ პუტინმა კი იოსებ სტალინის ძეგლები კვლავ თავის ადრინდელ პიედესტალებზე აღადგინა.

საქართველოში ყველა პოლიტიკური ორგანიზაცია აცხადებს, რომ ისინი ევროპული ინტეგრაციის მომხრენი არიან, მათ შორის ოლიგარქ ბიძინა ივანიშვილის მიერ დაარსებული მმართველი პარტია „ქართული ოცნებაც“, რომელიც ხელისუფლებაში 2012 წლიდან იმყოფებ, თუმცა სინამდვილეში „მეოცნებეთა“ მთავრობა სულ უფრო მეტად ატარებს პრორუსულ კურსს.

2008 წლის აგვისტოში რუსეთსა და საქართველოს შორის ხანმოკლე ომი მოხდა, რომლის შედეგად თბილისმა თავის სეპარატისტულ რეგიონებზე - აფხაზეთზე და „სამხრეთ ოსეთზე“ - კონტროლი მთლიანად დაკარგა. რუსეთი საქართველოსთვის ოკუპანტ ქვეყანას წარმოადგენს, დღეს რუსეთი აფხაზეთში ახალ სამხედრო-საზღვაო ბაზას აშენებს, რაც იმას ნიშნავს, რომ საქართველომ ამ რეგიონის დაბრუნებაზე ფიქრი უნდა შეწყვიტოს.

საქართველოსა და რუსეთს შორის 2008 წლიდან დიპლომატიური ურთიერთობაც გაწყვეტილია მაგრამ ამის მიუხედავად, მოქმედებს უვიზო რეჟიმი, ხოლო გასულ წელს ქვეყნებმა ერთმანეთთან ავიამიმოსვლაც აღადგინეს, ვითარდება ტურიზმი, ფართოვდება ეკონომიკური ურთიერთობა.

მმართველი პარტიის მთავრობის მიერ გადადგმული ნაბიჯები („ქართულ ოცნებას“ 150 წევრიან პარლამენტში 90 დეპუტატი ჰყავს) მოსახლეობის მნიშვნელოვან ნაწილში პროტესტები გამოიწვია. ოპოზიციას მხარი დაუჭირა პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმაც, რომელიც მთავრობასთან მწვავე კონფრონტაციაში იმყოფება. თუმცა, კონსტიტუციის მიხედვით, საქართველოს პრეზიდენტს მხოლოდ ცერემონიალური უფლებამოსილება აქვს.

მთავარ ოპოზიციურ პარტიას - „ერთიან ნაციონალურ მოძრაობას“, ექს-პრეზიდენტ მიხეილ სააკაშვილის მიერ დაარსებულს (ამჟამად თვითონ იგი პატიმრობაში იმყოფება) საკანონმდებლო ორგანოში მხოლოდ 36 ადგილი აქვს დაკავებული. დანარჩენი ოპოზიციური ორგანიზაციები ძალზე დაქსაქსულები არიან.

თავის დროზე შარლ მიშელმა დიდი ძალისხმევა გასწია მთავრობასა და ოპოზიციას შორის შუამავლობისათვის, მაგრამ უშედეგოდ. ამის მიუხედავად, მისი სახელი პოპულარულია საქართველოში და როცა იგი ამბობს, რომ „ეს კანონპროექტი საქართველოს ევროკავშირს აშორებსო“, მის ნათქვამს წინა აქვს და ყურადღებას აქცევვენ.

რაც ყველაზე რთული გასაგებია საქართველოში, ის არის, რომ მოსახლეობის უმრავლესობა თავის „პროევროპულ ორიენტაციას“ აცხადებს, მაგრამ 2012 წლის შემდეგ ჩატარებულ სამ არჩევნებში ზედიზედ ყოველთვის „პრორუსული ორიენტაციის“ მქონე „ქართული ოცნება“ იმარჯვებს... მომდევნო საპარლამენტო არჩევნები მიმდინარე წლის 26 ოქტომბერს არის დაგეგმილი და „ქართულ ოცნება“ იმედოვნებს, რომ წარმატებას მეოთხედაც მიაღწევს.

„უცხოელი აგენტების“ კანონის მიღების მიზანია არჩევნების წინ მოსახლეობის ნდობის დაკარგვა ოპოზიციის მიმართ. როგორც პარლამენტის სპიკერი აცხადებს, [ოპოზიციური] არასამთავრობო ორგანიზაციები დრეს მიხეილ სააკაშვილის ბანაკში არიან და ისინი საზღვაგარეთიდან მიღებული ფულით მის პოლიტიკურ პარტიას ამდიდრებენ. თუმცა ასეთ მტკიცებას ეჭვის თვალით უნდა შევხედოთ, რადგან თვითონ ბიძინა ივანიშვილის პარტია ყველაზე მდიდარია. მისი დამაარსებელი ოლიგარქის სიმდიდრე 4,9 მილიარდ დოლარად არის შეფასებული.

კანონპროექტმა „უცხოელი აგენტების შესახებ“, რომელსაც ხშირად „რუსულ კანონს“ უწოდებენ, პარლამენტში საბოლოო მიღებამდე კიდევ ორი მოსმენა უნდა გაიაროს. როგორც ჩანს, დიდი ალბათობით, მას პრეზიდენტი ვეტოს დაადებს, მაგრამ მოსალოდნელია, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატები ვეტოს დაძლევენ.

ძნელი წარმოსადგენია, რა შეუშლის ხელს „ქართულ ოცნებას“ იმ „რუსული კანპროექტის“ მიღებაში, რომელიც, სავარაუდოდ, მათ კიდევ ოთხი წლით ხელისუფლებაში ყოფნის გარანტიას აძლევს და რომლის განმავლობაში ვლადიმერ პუტინი საქართველოზე გავლენას კიდევ უფრო გააძლიერებს. ალბათ, ასე იქნება მანამ, სანამ სასწაული არ მოხდება და ქართველი ამომრჩევლები არ მიხვდებიან იმას, თუ რა არის ფსონად დადებული.

წყარო: https://www.euractiv.com/section/enlargement-neighbourhood/opinion/the-brief-is-the-eu-losing-georgia/

 

мир
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати