USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
Tbilisi
სოფიო პატარაია-ნიდერლანდებში მოღვაწე ქართველი მეცნიერი
Date:  1131
90-იანების თბილისში სამყაროს გამოკვლევაზე ვოცნებობდი. მაშინ ეს შეუძლებელი იყო, თუმცა მე დღეს აქ ვარ, ევროპის კოსმოსურ სააგენტოში. მართალია, აქამდე მოსასვლელად გრძელი და რთული გზა გავიარე, მაგრამ ეს ჩემთვის უფრო საინტერესო იყო. მიღებულმა გამოცდილებამ მასწავლა, რომ შეუძლებელი არაფერია.
 
2006-2009 წლებში გერმანიაში, მაქს-პლანკის ინსტიტუტში და მიუნხენის ტექნიკურ უნივერსიტეტში დოქტორის ხარისხი მივიღე. სწავლის პარალელურად მუშაობა CERN-ში, ბირთვული კვლევების ევროპულ ცენტრში დავიწყე. ვიყავი სტატისტიკური კომიტეტის წევრი. ჩემს მოვალეობაში შედიოდა ATLAS კოლაბორაციისთვის (3000-მდე წევრია კოლაბორაციაში) სტატიების შემოწმება, გამართვა და რეკომენდაციების მიცემა, ასევე სტატისტიკური ანალიზის software კორდინაცია. ცამეტი წლის განმავლობაში CERN-ში ოცდაათამდე სტატია დავწერე. ვიკვლევდი ფიზიკის ნიშნებს, “სტანდარტ მოდელს” და მის ორ ყველაზე მასიურ წარმომადგენელს Top Quark-ს და Higgs Boson-ს. ამ წლების განმავლობაში სუპერსიმეტრიის, შავი მატერიის და ეგზოტიკური ახალი ნაწილაკების აღმოჩენას ვცდილობდი.
სამი წელია რაც ევროპის კოსმოსურ სააგენტოში( ESA), ძალიან საინტერესო პროექტზე ( research and development of Atomic clocks for Galileo satelites) ვმუშაობ.
 
CERN და ESA, მეცნიერული და ტექნოლოგიური განვითარებისთვის მნიშვნელოვანი კერებია. აქ ხდება მსოფლიო კაპიტალის მოზიდვა ისეთი პროექტების განხორციელების მიზნით, როგორიც არის დიდი ჰადრონული ამაჩქარებელი, გეგმები მთვარესა და მარსზე.
 
დღეს, კოსმოსური კვლევები მსოფლიო მასშტაბით ახალ მარათონში ებმევა (New Space Race), რადგან გაჩნდა ტექნოლოგიური მზაობა, რომ ყველა მდიდარმა სახელმწიფომ თამამი ამბიციები დაისახოს კოსმოსში დასამკვიდრებლად. ჩვენს სფეროში საჭიროა მუდმივი განვითარება, რადგან ტექნოლოგიები დიდი სისწრაფით ვითარდება და მრავალი სამეცნიერო დარგის ერთმანეთთან დაკავშირება ხდება. საჭიროა მუდმივი ძიება, ბრძოლა მიზნისთვის და გამძლეობა, რომ მარცხის შემთხვევაში ყველაფერი თავიდან დაიწყო.
 
როგორც მთელ მსოფლიოში, ასევე საქართველოში, მეცნიერების და ტექნოლოგიების განვითარებისთვის საჭიროა სტაბილურობა, სწრაფვა განათლებისა და განვითარებისკენ.
 
ახალგაზრდა მეცნიერებს მინდა ვუთხრა, რომ დღეს თუ რამე არ გამოგივიდათ, არ დანებდეთ, ხვალ ის შეიძლება უკეთესად შეძლოთ. მთავარია გამძლეობა და მუდმივი სწავლა!
culture
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way