USD
EUR
RUB
თბილისი
ლაშა გოგოხია- აშშ-ში მცხოვრები ქართველი ექიმი
თარიღი : 12.13.2021 12:27  430
მედიცინის მიმართ ენთუზიაზმი ღრმა ბავშვობიდან მქონდა, ისევე, როგორც ბევრ ჩემს კოლეგას. ჯვარში დავიბადე და გავიზარდე, წალენჯიხის რაიონში. ვიცოდი, რომ წარმატებისთვის ბევრი უნდა მებრძოლა. ჩემი ოჯახი ყოველთვის გვერდში მედგა, რომ არც ერთი მნიშნელოვანი თუ უმნიშვნელო შესაძლებლობა ხელიდან არ გამეშვა. არასდროს მქონია ინტერესი სხვა პროფესიის მიმართ. ყოველთვის ვიცოდი, რა მინდოდა და ვთვლი, ჩემი წარმატების ძირითადი საფუძველი ეს იყო. მიუხედავად სირთულეებისა, დღემდე ჩემს მიზნებს ვემსახურები და ახლა რომ ვიწყებდე კარიერას, საკუთარ თავს მხოლოდ ერთ რჩევას მივცემდი : „შეუძლებელი არაფერია, გააგრძელე ის, რასაც აკეთებ”.
 
სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლამ მომიტანა ურთიერთობები ისეთ ადამიანებთან, რომელთაც დაინახეს ჩემი ენთუზიაზმი და მაჩვენეს სწორი გზა, მეკეთებინა უფრო მეტი, ვიდრე რასაც ვაკეთებდი. თავდაპირველად ამერიკაში ჩამოვედი, როგორც გაცვლითი სტუდენტი. ვმუშაობდი ტეხასის ტექნიკურ უნივერსიტეტში, შემდეგ იუტას უნივერსიტეტსა და ნიუ იორკის ვეილ კორნელის სამედიცინო უნივერსიტეტში სამეცნიერო და კლინიკურ პოსტ-დოქტორანტად, ადიუნქტ პროფესორად და ასისტენტ პროფესორად პათოლოგიის, შინაგანი მედიცინის და გასტროენტეროლოგიის განყოფილებებში. სხვადასხვა დროს ვასწავლიდი მედიცინის სტუდენტებს მიკრობიოლოგიას, იმუნოლოგიას და ინფექციურ დაავადებებს.
 
ჩემი ცხოვრების ამ ეტაპზე მხოლოდ კლინიკური მედიცინით ვარ დაკავებული და ვმუშაობ კონექტიკუტში, სენტ მერის საავადმყოფოს შინაგანი მედიცინის განყოფილებაში, რომელიც იელის უნივერსიტეტის აფილირებული საავადმყოფოა. მომდევნო წლიდან მუშაობას ნიუ იორკ ვეილ კორნელის საავადმყოფოში, სლოუნ კეტერინგის კიბოს მემორიალურ ცენტრში და სპეციალური ქირურგიის საავადმყოფოს გასტროენტეროლოგიის განყოფილებაში გავაგრძელებ, რომელიც მსოფლიოში უმაღლესი დონის კლინიკური ცენტრია.
 
ექიმის პროფესია იმიტომ არის საინტერესო, რომ მთელი ცხოვრება სწავლობ და ანვითარებ შენს უნარებს, რაც საბოლოოდ შენი პაციენტების კეთილდღეობასა და ჯანმრთელობაში იხარჯება. ჩემი ინტერესი ძირითადად დამიზნებითი იმუნოთერაპია და მცირედ ინვაზიური ტექნოლოგიებია, რომელიც დღეს საყლაპავის, კუჭნაწლავის, პანკრეასის და ღვიძლის დაავადებების დიაგნოსტიკის და მკურნალობის თანამედროვე მიმართულებებია. კლინიკურ მუშაობასთან ერთად, ჩემი კარიერის უმეტესი ნაწილი სამეცნიერო საქმიანობას დავუთმე. ჩემი ნაშრომები კუჭ-ნაწლავის აუტოიმუნურ (კრონის დაავადება, წყლულოვანი კოლიტი) და სიმსივნური დაავადებებს (წვრილი და მსხვილი ნაწლავის კიბო), მათ ინფექციურ გართულებებს და მართვას ეხება. ჩემი პუბლიკაციები ისეთ გავლენიან გამოცემებში არის დაბეჭდილი, როგორიც არის „Cell“, “Gastroenterology” და ასე შემდეგ. ჩემი კარიერისთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა სამეცნიერო თუ კლინიკური სფეროს ექსპერტებთან ურთიერთობას, ჩემი ნაშრომის ფართო ასპარეზზე გამოტანას, საუბრის და მოხსენების უნარის ათვისებას, რომელიც წარმატებული კარიერის აუცილებელი პირობაა. წლების განმავლობაში სამეცნიერო, საქველმოქმედო და სამსახურეობრივი მისიით ვიყავი მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნაში (აშშ, კანადა, იაპონია, გერმანია, საფრანგეთი, კოლუმბია, თურქეთი, ისრაელი, ეთიოპია). ვარ სხვადასხვა ჯილდოს და გრანტის მიმღები, მათ შორის აშშ-ს ჯანმრთელობის ეროვნული ინსტიტუტიდან (NIH), ამერიკის გასტროენტეროლოგთა ასოციაციიდან.
სამედიცინო განათლება ამერიკაში ძალიან ხანგრძლივი და შრომატევადი პროცესია. ექიმი სანამ კონკრეტულ სპეციალიზაციაში აიმაღლებს კვალიფიკაციას, წლების განმავლობაში სწავლობს შინაგანი დაავადების საფუძვლებს. შესაბამისად, სპეციალიზაციის მიუხედავად, ნებისმიერ ექიმს შეუძლია პაციენტის დახმარება და საჭიროების შემთხვევაში კონკრეტულ სპეციალისტთან მიმართვა. ამის საფუძველი არის კლინიკური უნარ-ჩვევების და პაციენტის მართვის განათლების ადრეულ ეტაპზე განვითარება.
 
სამწუხაროდ , საქართველოში ეს სისტემა არ არსებობს, სტუდენტების და რეზიდენტების უმრავლესობა მხოლოდ დამკვირვებლის როლშია, რის გამოც ისინი კარგავენ კლინიკური უნარების ადრეულად შეძენის შესაძლებლობას. ქართული ჯანდაცვის სისტემის რეფორმისთვის ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯი სამედიცინო განათლების სისტემის ფუნდამენტურად შეცვლაა, რაც იმედია , ერთ დროს საქართველოში მოხდება.
ექიმი რომ გახდე, აუცილებლად ბევრი უნდა ისწავლო. გქონდეს ადამიანებთან ურთიერთობის უნარი. პაციენტებს ცხოვრების ყველაზე პირადი ასპექტის, საკუთარი ჯანმრთელობის დეტალების ჩვენთვის გაზიარება უწევთ. შესაბამისად, ექიმის ვალი არის არა უბრალოდ მუცელზე ხელის დაჭერა და წამლის გამოწერა, არამედ პაციენტის მოსმენა, გაგება, და რაც მთავარია, დაავადების პროცესის და მოსალოდნელი შედეგების უბრალო ენით ახსნა. ახალგაზრდა ექიმებისთვის ჩემი რჩევა არის ძალიან მარტივი: გქონდეთ დასახული მიზანი და არ შეცვალოთ ეს მიზანი გარემოებების შესაბამისად. ყველას გარწმუნებთ, რომ ის რაც ძალიან გინდათ გააკეთოთ, აუციელებლად გამოგივათ. ისწავლეთ პაციენტებთან ურთიერთობა სტუდენტობის დროს, როდესაც უფრო მეტი დრო გაქვთ და ყველაზე წარმატებული ექიმი იქნებით.
სხვა
"თაგვების სამოთხე" - ექსპერიმენტი "Universe 25"

ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე საშინელი ექსპერიმენტი მეცნიერების ისტორიაში, თაგვების მონაწილეობით.

ეს იყო მეცნიერთა მიერ, ადამიანთა საზოგადოების ქცევის ახსნა, თაგვების მეშვეობით. იდეის ავტორი არის ამერიკელი მეცნიერი, ჯონ კალჰუნი, რომელმაც შექმნა "თაგვების სამოთხე", სადაც ათასობით თაგვი ცხოვრობდა.

ჯონმა შექმნა სპეციალური სივრცე, სადაც თაგვებს ჰქონდათ უამრავი საკვები და წყალი, ასევე დიდი სივცრე საცხოვრებლად.

თავდაპირველად, მან 4 წყვილი თაგვით დაიწყო, რომლებმაც გამრავლება დაიწყეს, მათი პოლულაცია მნიშვნელოვნად გაიზარდა, თუნცა 315 დღის შემდექ, მათი რეპროფუქცია შემცირდა.

როდესაც თაგვთა რაოდენობამ 600 ინდივიდს მიაღწია, მათ შორის ჩამოყალიბდა იერარქია ე.წ . "უბედურთა" კლასი. დიდმა ინდივიდებმა დაიწყეს მცირე ჯგუფებზე შეტევა, რის გამოც ბევრი მამრი ფსიქოლოგიურად განადგურდა, შედეგად მდედრებმა დაიწყეს თავის დაცვა, გახდნენ აგრესიულები შთამომავლობის მიმართ.

დროთა განმავლოვაში, მდედრებმა დაიწყეს უფრო აგრესიული ქცევის გამოვლინება. დაფიქსირდა შობადობის ნაკლები შედეგიანობა და სიკვდილოანობის ზრდა ახალგაზრდებში. შედეგად ჩამოყალიბდა ახალი კლასი, ე.წ. "ლამაზი თაგვები", მათ აღარ აინტერესებდან მდედრებთან შეწყვილება, მხოლოდ ჭამა და ძილი ადარდებთათ.

ერთი პერიოდი, კოლონიის უმეტესობას, "ლამაზი მამრები" და "იზოლირებული მდედრები" წარმოადგენდნენ. პატარების სიკვდილიანობამ 100% მიაღწია და რეპროდუქციამ ნულს მიაღწია. გადაშენების პირას მყოფ მამრებს შორის შეინიშნებოდა ჰომოსექსუალობის და კანიბალიზმის შემთხვევები მიუხედავად საკვების სიუხვისა. კოლონიის დაყებიდან 2 წლის შემდეგ, კოლონიას უკანასკნელი ახალშობილი ჰყავდა.

1973 წელს, უკანასკნელი თაგვი მოკვდა "universe 25" -ის ექსპერიმენტიდან. ჯონ კალჰუნმა, იგივე ექსპერიმენდი , 25 ჯერ გაიმეორა და ყველა ჯერზე ერთი და იგივე შედეგი მიიღო.
კალჰუნის სამეცნიერო ნაშრომი გამოყენებულია, როგორც სოციალური კოლაფსის მოდელი და ემსახურება ურბანული სოციოლოგიის შესწავლას.

 

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.