USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
თბილისი
"ერთი გმირის ისტორია" - მამუკა ბეკურაშვილი
თარიღი:  650

მამუკა ბეკურაშვილი დაიბადა 1987 წლის 21 აგვისტოს, მცხეთის მუნიციპალიტეტის სოფელ ბიწმენდში. სკოლის დასრულების შემდეგ, ძმასთან, ირაკლი ბეკურაშვილთან ერთად, წავიდა სამხედრო სავალდებულო სამსახურში, შემდეგ კი_ საკონტრაქტო სამხედრო სამსახურში.

კაპრალი, მამუკა ბეკურაშვილი მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებული ძალების, გაერთიანებული შტაბის, სახმელეთო ჯარების, 1-ლი ქვეითი ბრიგადის, ჯავშანსატანკო ბატალიონში, მემიზნე-ოპერატორად. დაიღუპა 8 აგვისტოს, ცხინვალში, ორმხრივი შეტაკების დროს, სნაიპერის ტყვიით.
მზია ბეკურაშვილი, დედა: " ირაკლი და მამუკა ერთად გაიზარდნენ, ტყუპებივით. ირაკლი 11 თვით იყო მამუკაზე უფროსი. სკოლაშიც ერთად დადიოდნენ, ჯარშიც ერთად წავიდნენ და ომშიც. მამუკა უფრო დინჯი და ჭკვიანი იყო. ბავშვობაშიც დიდი ადამიანივით ლაპარაკობდა, მაგრამ კარგი იუმორი ჰქონდა, ხუმრობა უყვარდა. ძმებს შორის უფრო ყურადღებიანი იყო, უფრო მზრუნველი. სკოლაში კარგად სწავლობდა, სწავლის გაგრძელებაც უნდოდა უნივერსიტეტში, მაგრამ ისეთი დრო იყო მაშინ, არ გვქონდა საშუალება, ხელი შეგვეწყო. თქვა, მაშინ ჯერ ჯარში წავალ, იქ ვიმეცადინებ, მოვემზადები და მერე ჩავაბარებო. დედას არასდროს ემეტება თავისი შვილები ომში წასასვლელად, მაგრამ ორივე ძმას ძალიან უნდოდა, წასულიყო და მოეხადა ვალი სამშობლოს წინაშე.
...არ ვიცოდი, ომში რომ წავიდნენ. ისედაც, ყოველ საღამოს ვურეკავდი, ორივეს ველაპარაკებოდი და ისე ვიძინებდი. 7-ში ღამე რომ დავურეკე, მამუკამ ძალიან ჩუმად მიპასუხა; დედი, რად ჩურჩულებ-მეთქი, ვკითხე, ბატალიონში ბიჭებს სძინავთ და არ მინდა, გავაღვიძოო. თურმე, ომში ყოფილა და არ მეუბნებოდა... 8-ში დილითვე გავიგეთ, რომ ომი დაიწყო, ხან ერთთან ვრეკავდი, ხან მეორესთან. არც ერთი არ მპასუხობდა. ბოლოს, როგორც იქნა, ირაკლიმ მიპასუხა, მითხრა, კარგად ვართ მეც და მამუკაცო. ხუთ წუთში ისევ დარეკა, დედი ჩქარა, მამუკა დაიჭრა და გორის ჰოსპიტალში წამოიყვანეს, მიხედეთო. გავვარდით გორის ჰოსპიტალში, რომ მივედით, იქ არ დაგვხვდა. სიებს აკრავდნენ დაჭრილებისას, მაგრამ მამუკა არ იყო ამ სიებში. ვტიროდით, ვღრიალებდით... მთელი სანათესაო ეძებდა; ვერსად ვიპოვნეთ, თურმე,უკვე, დაღუპული ყოფილა და არ გვეუბნებოდნენ. მერე, ერთი ექიმი გამოვიდა_ ვინ ხართ ბეკურაშვილისო, იკითხა; მამუკას ბიძაშვილი ბიჭები მახლდნენ... წინ გადავდექი_დედა ვარ, მითხარით, სად არის ჩემი შვილი-მეთქი. არა, შენ არა, ბიჭები გამომყვნენო.. მორგში უნახავთ ჩემი შვილი და გარეთ ვეღარ გამოდიოდნენ საცოდაობით. მერე მომატყუეს -დაჭრილია, ხვალ თბილისში უნდა გადაიყვანონ და შენ თავზე უნდა დაადგეო. წამოდი დღეს სახლშიო-მითხრეს; არ ვიჯერებდი, ვტიროდი, სანამ მამუკას არ ვნახავ, არსად წამოვალ-მეთქი. საავადმყოფოსთან ჯარისკაცები იდგნენ; რომ ვტიროდი, მათ ერთ-ერთი გამოეყო, ჩემთან მოვიდა_დეიდა, მამუკას ეძებო? კი შვილო-მეთქი, ნუ ტირი, დეიდა, მამუკა თავის ფეხით შევიდა ჰოსპიტალში, ფეხშია დაჭრილი, არ ინერვიულოო. წადი, ხვალ თბილისში გადააგზავნიან და იქ მიხედავთო. ისე დამამშვიდა, სახლში წამოვედით. რომ მოვედით, მთელი ეზო სავსე დამხვდა ხალხით_უკვე გაეგოთ მამუკას დაღუპვის ამბავი. მერე კი მივხვდი, რაშიც იყო საქმე... ირაკლისაც უმალავდნენ ძმის დაღუპვის ამბავს, არც მან არ იცოდა.
ჩემს მამუკას ძალიან უყვარდა თავისი ქვეყანა და, ეს,თავისი სიკვდილითაც დაამტკიცა. 20 წლის იყო და თავისი ახალგაზრდა სიცოცხლე ქვეყნის ერთიანობას შესწირა. მადლობა, რომ არ ივიწყებთ ჩვენ შვილებს, მათ დამსახურებას და ღვაწლს."
ირაკლი ბეკურაშვილი, ძმა: ‘’სატანკო ბატალიონში ვმსახურობდით... ერთად მივდიოდით ტანკებით. ტანკი ცხინვალის მისადგომებთან ამიფეთქეს და, ერთმანეთს, ამ დროს დავცილდით, თუმცა, მანამდე მითხრა_’’უკან არ დავბრუნდები, თუ ცხინვალს არ დავიბრუნებთო“. სულ ოცი წლის იყო, მაგრამ ძალიან ვაჟკაცური, პრინციპული და უშიშარი.
შემდეგ მამუკასაც აუფეთქეს ტანკი, ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარით. მძღოლი დაიჭრა; მამუკამ და მისმა ოფიცერმა კონტუზია მიიღეს, დაჭრილი მძღოლი, სამშვიდობოს, მაინც გამოიყვანეს. თვითონაც დაიჭრა მხარში, მაგრამ, როგორც თანამებრძოლებმა მიამბეს, დაჭრილების გამოსაყვანად, ისევ უკან შებრუნებულა; მერე კი, სნაიპერს მოუკლავს – შუბლში ჰქონდა ტყვია მოხვედრილი.
თავიდან მითხრეს, რომ მამუკა დაიჭრა და გორის ჰოსპიტალში ჰყავდათ გადაყვანილი. მერე, როდესაც გამოვდიოდით, მეთაურმა მითხრა მისი დაღუპვის ამბავი...
მე მასზე უფროსი ვიყავი, მაგრამ, თითქოს, ჩემზე დიდი იყო_უფრო დინჯი, სერიოზული, ბავშვური არასდროს ყოფილა, ბავშვობაში კი...
21 აგვისტოს ხდებოდა 21 წლის, საკუთარი ოქროს დაბადების დღისთვის განსაკუთრებულად ემზადებოდა... სამწუხაროდ, არ დასცალდა. ჩვენს სოფელში, ბიწმენდში მამუკას სახელობის ქუჩაა და, ასევე, იმ ბიჭების სახელობის მემორიალია, ვინც, ჩვენი კუთხიდან, სამშობლოს ერთიანობისთვის ბრძოლებში დაიღუპნენ."
ტარიელ ბეკურაშვილი, ძმა:„ ჩემზე სამი წლით უფროსი იყო, მაგრამ უფრო მეტით უფროსი მეგონა, ბავშვობიდანვე დიდი კაცივით იქცეოდა, კაცურად აზროვნებდა, დაუფიქრებლად არაფერს აკეთებდა. სულ ჭკუას მარიგებდა. მის ხელში ვარ გაზრდილი. მე კი არა, ჩვენს უფროს ძმას – ირაკლისაც ასწავლიდა ჭკუას. მარტო ჩვენთან კი არა, მეგობრებთანაც ასე იქცეოდა. ძირითადად, უფროსი ასაკის მეგობრები ჰყავდა. თანატოლებთან, ვისთანაც მეგობრობდა, ყველას რჩევებს აძლევდა. მე მის რჩევებს ყოველთვის ვითვალისწინებდი, მიმაჩნდა, რომ ჩემზე გამოცდილი და ჭკვიანი იყო.დასჯით არც ერთხელ დავუსჯივარ, სიტყვით მაგებინებდა, მეც ყოველთვის ვუჯერებდი, ვიცოდი, რომ სიმართლეს მეუბნებოდა. ჩემთან საუბრის დროს, ტონს, არასოდეს უწევდა. კარგი იუმორი ჰქონდა, ყველას ეხუმრებოდა, მაგრამ არ მახსოვს, ვინმეს სწყენოდა მისი იუმორი. მამუკამ ომის დაწყების წინა დღეს დამირეკა; რომ მემშვიდობებოდა, მითხრა: ჭკვიანად მოიქეციო. მანამდე, ასეთი რამ, არასოდეს უთქვამს. 7აგვისტოს, დილას, წასულა სახლიდან. შვიდში ღამით, განგაშისას გაიყვანეს ჩემი ორივე ძმა ცხინვალში. მამუკა, ცხინვალის ბაზართან, 8 აგვისტოს დაღუპულა… მისგან ბევრი რამ ვისწავლე, ძალიან მაკლია, მეც და მთელს ოჯახს!..’’
მამუკა ბეკურაშვილი (სიკვდილის შემდეგ) დაჯილდოებულია ვახტანგ გორგასლის I ხარისხის ორდენით.
კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.