USD 2.7576
EUR 3.0438
RUB 3.2697
თბილისი
«BBC» (დიდი ბრიტანეთი): „მარკო რუბიო და მაიკლ უოლტცი: ვინ იქნება დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის დროს საგარეო პოლიტიკით დაკავებული და ვინ რას ამბობდა რუსეთ-უკრაინის ომის შესახებ“
თარიღი:  316

ბრიტანული სამაუწყებლო კომპანია „ბიბისი“ (BBC) ყურადღებას უთმობს აშშ-ის ახალი ადმინისტრაციის ჩამოყალიბების პროცესს და აქვეყნებს სტატიას სათაურით „მარკო რუბიო და მაიკლ უოლტცი: ვინ იქნება დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობის დროს საგარეო პოლიტიკით დაკავებული და ვინ რას ამბობდა რუსეთ-უკრაინის ომის შესახებ“ (ავტორი - სარა სმიტი, კორესპონდენტი ჩრდილოეთ ამერიკაში).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

აშშ-ის არჩეულმა პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა სახელმწიფო მდივნის პოსტზე შეიძლება კონგრესის სენატის წევრი ფლორიდის შტატიდან მარკო რუბიო დანიშნოს, ხოლო მრჩევლად ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში - კონგრესის წარმომადგენელთა პალატის წევრი ასევე ფლორიდის შტატიდან - მაიკლ უოლტცი, - აღნიშნავენ ამერიკული მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები.

გაზეთები „ნიუ-იორკ თაიმსი“ (The New York Times) და „უოლ სთრით ჯორნელი“ (The Wall Street Journal), აგრეთვე ტელეკომპანიები „სი-ბი-ესი“ (CBS) და „სი-ენ-ენი“ (CNN) საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით იტყობინებიან, რომ აშშ-ის სახელმწფო მდივანი შეიძლება მარკ რუბიო გახდეს. ჟურნალისტთა ცნობით, გადაწყვეტილება ჯერ კიდევ არ არის მიღებული, მაგრამ მარკ რუბიოს გვარ-სახელი ბოლო დღეებში რესპუბლიკელებს შორის სულ უფრო ხშირად ჟღერს, როცა საუბარი ეხება ამერიკული ფედერალური დიპლომატიური უწყების ხელმძღვანელის პოსტზე დასანიშნ კანდიდატებს.

როგორც ამერიკული მასმედია წერდა, დონალდ ტრამპი მარკ რუბიოს წინასაარჩევნო კამპანიის დაწყების მომენტში ვიცე-პრეზიდენტის პოსტზე დასანიშნ ერთ-ერთ კანდიდატად განიხილავდა, მაგრამ საბოლოო ჯამში იგი ჯეიმს დევიდ ვენსის კანდიდატურაზე შეჩერდა.

რუბიო-ტრამპი: მეგობრობა ლანძღვის შემდეგ

„55 წლის მარკ რუბიოს დანიშვნა, თუ მართლაც განხორციელდება, ძალიან საკვირველი შემობრუნება იქნება მის ურთიერთობებში დონალდ ტრამპთან“, - აღნიშნავს ფრანგული სააგენტო „ფრანს-პრესი“ (AFP). 2016 წელს, როცა ორივე პოლიტიკოსი პრეზიდენტობის კანდიდატის ნომინაციისათვის იბრძოდნენ რესპუბლიკური პარტიისაგან, მარკ რუბიო დონალდ ტრამპს „გაიძვერას“, „ყალთაბანდს“ და „თაღლითს“ უწოდებდა და მოიხსენიებდა „ყველაზე ვულგარულ ადამიანად“, რომელსაც ოდესმე პრეტენზია ჰქონდა პრეზიდენტის პოსტზე“ აშშ-ის ისტორიაში. დონალდ ტრამპი კი, თავის მხრივ, მარკო რუბიოს „პაწია მარკოს“ ეძახდა და დასცინოდა მის სატელევიზიო გამოსვლებს.

მარკო რუბიო ითვლება ერთ-ერთ ყველაზე მეომრულად განწყობილ კანდიდატად სახელმწიფო მდივნის პოსტზე და მოსალოდნელია, რომ იგი დაუნდობელი იქნება „ამერიკის მტრების“ მიმართ - ჩინეთის, ირანისა და კუბის ჩათვლით. გარდა ამისა, მარკო რუბიო მომხრეა დონალდ ტრამპის იზოლაციონისტური საგარეოპოლიტიკური კურსისა დევიზით „ამერიკა უპირველეს ყოვლისა“, რომელიც მიმართულია აშშ-ის მხრიდან უცხოურ კონფლიქტებში მონაწილეობის თავშეკავებისაკენ.

როგორც „ნიუ-იორკ თაიმსი“ წერს, ამას წინათ მარკო რუბიომ რუსეთ-უკრაინის ომის შესახებ დონალდ ტრამპის პოზიცია გაიმეორა და განაცხადა, რომ კონფლიქტი ჩიხში შევიდა და მისი დასრულების დრო დადგა.

მაიკლ უოლტცი: „ჩინეთი აშშ-ის მტერია“

ამერიკული გაზეთი „ვაშინგტონ პოსტი” (The Washington Post) და ტელეარხი „სი-ბი-ეს ნიუსი“ (CBS News), აგრეთვე ბრიტანული „როიტერი“ (Reuters) იტყობინებიან, რომ დონალდ ტრამპმა ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში მრჩევლის პოსტის დაკავება შესთავაზა კონგრესმენს, წარმომადგენელთა პალატის რესპუბლიკელ წევრს ფლორიდის შტატიდან (სადაც დონალდ ტრამპს თავისი ვილა აქვს), ეროვნული გვარდიის გადამდგარ პოლკოვნიკს მაიკლ უოლტცს. ჯო ბაიდენის ადმინისტრაციაში დღეს ამ პოსტზე ჯეიკ სელივანი მუშაობს.

50 წლის მაიკლი ავღანეთის ომის ვეტერანია და დონალდ ტრამპის დიდი ხნის მხარდამჭერი. იგი მთლიანად იზიარებს არჩეული პრეზიდენტის პოზიციებს მიგრაციასთან და უკრაინასთან მიმართებით. მაიკლ უოლტცის აზრით, აშშ უკრაინას უნდა დაეხმაროს, მაგრამ უმკაცრესი კონტროლით, რათა ამერიკელი გადასახადის გადამხდელთა ფული მხოლოდ სასარგებლო საქმეს მოხმარდეს.

გარდა ამისა, მაიკლ უოლტცი ცნობილია როგორც ჩინეთის საგარეო პოლიტიკის მძაფრი კრიტიკოსი. კერძოდ, იგი გამოვიდა კანონპროექტის ინიციატორად, რომლის თანახმად, აშშ-ის დამოკიდებულება ჩინურ კრიტიკურ მინერალებზე (იშვიათ წიაღისეულ ლითონებზე) უნდა შემცირდეს.

საერთოდ, ეროვნული უსაფრთხოების საკითხებში აშშ-ის პრეზიდენტის მრჩევლის თანამდებობა ისტორიულად ძალიან გავლენიანია. ეს არის ერთ-ერთი იმ თანამდებობათაგანი, რომელიც პრეზიდენტის პირდაპირ დაქვემდებარებაში შედის და არ საჭიროებს სენატისაგან დამტკიცებას. გასულ კვირას მაიკლ უოლტცი კონგრესში ხელახლა იქნა არჩეული და ამიტომ მას, თეთრ სახლში მუშაობის დაწყებისათვის, კონგრესის (სენატის) წევრობის დატოვება მოუწევს.

რუბიო და უოლტცი ნატოზე და რუსეთ-უკრაინის ომზე

მაიკლ უოლტცი ამბობს, რომ მისი შეხედულებები რუსეთ-უკრაინის ომის მიმართ დროთა განმავლობაში შეიცვალა. 2022 წელს, როცა რუსეთი უკრაინას თავს დაესხა, იგი ჯო ბაიდენის ადმინისტრაციას მოუწოდებდა, რომ უკრაინისათვის რაც შეიძლება მეტი იარაღი მიეცა რუსული აგრესიის შესაკავებლად. მაგრამ ტელეარხ „ფოქს ნიუსის“ ეთერში გამოსვლისას, გასულ კვირაში, მან გააკრიტიკა კიევისათვის ჯო ბაიდენის ამინისტრაციის მიერ გაწეული დახმარება და მიანიშნა, რომ ომი დიდი ხანია უკვე გრძელდება, დიდ მსხვერპლს და ნგრევას იწვევს, ამიტომ დროა რამენაირი სახით დასრულდეს.

ერთ-ერთ პარტიულ ღონისძიებაზე, რომელიც ოქტომბერში გაიმართა, მაიკლ უოლტცმა თქვა, რომ უკრაინის ბედში აშშ-ის როლი გადახედვას საჭიროებს და ამას, არჩევნებში გამარჯვების შემთხვევაში, რესპუბლიკელები აუცილებლად განახორციელებენ. „უნდა გაანალიზდეს, რამდენად არის აშშ-ის ინტერესებში უკრაინისადმი დახმარება. ვფიქრობ, რომ ჩვენ ამ ომში დიდ დროს, რესურსებს და ფულს ვხარჯავთ, რომელიც ჩვენ წყნარი ოკეანის რეგიონში ძალიან გვჭირდება“, -  თქვა სენატორმა რამდენიმე კვირის წინ, - „ჯო ბაიდენს კარტ-ბლანში აქვს, მაგრამ სტრატეგია არ უვარგა. უკრაინისათვის უვადოდ იარაღის მიწოდება მცდარი პოლიტიკაა“, - აღნიშნა მან.

მაიკლ უოლტცი მხარს უჭერს დონალდ ტრამპის პოზიციას ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსთან მიმართებით ხარჯების საკითხში და ხაზს უსვამს, რომ ნატოს წევრებმა სამხედრო ბიუჯეტი აუცილებლად უნდა გაზარდონ, მეტი იარაღი უნდა აწარმოონ, არ უნდა იყვნენ მთლიანად აშშ-ის იმედზე და საბოლოო ჯამში, საკუთარი თავი იარაღით დიდწილად თვითონ უნდა უზრუნველყონ. მაგრამ იმავდროულად მაიკლ უოლტცს, დონალდ ტრამპისაგან განსხვავებით, ნატოდან აშშ-ის გასვლა მას დაუშვებლად მიაჩნია: „ამ საკითხის წინა პლანზე წამოწევა არ უნდა ხდებოდეს. შეიძლება რაღაც საკითხები სადაო იყოს, მაგრამ ყველანაირი უთანხმოების მიუხედავად, ჩვენ მოკავშირეებად და მეგობრებად უნდა დავრჩეთ“.

აღსანიშნავია, რომ მარკო რუბიო იყო ერთ-ერთი რესპუბლიკელი მათგან, რომლებმაც მხარი არ დაუჭირეს უკრაინისათვის წლის დასაწყისში 62 მილიარდი დოლარის გამოყოფას. პაკეტი, როგორც ცნობილია, დიდი დაგვიანებით იქნა მიღებული - აპრილში.

ერთ-ერთ ინტერვიუში ფლორიდელმა სენატორმა განაცხადა, რომ უკრაინა და რუსეთი სამშვიდობო მოლაპარაკების მაგიდას უნდა მიუსხდნენ და ომი შეწყვიტონ. ამასთან კიევი არ უნდა ჩაიციკლოს იმ ტერიტორიების დაბრუნებაზე, რომლებიც რუსეთს აქვს ოკუპირებული, ყირიმის ჩათვლით: „მე რუსეთის მომხრე არ ვარ, მაგრამ, სამწუხაროდ, რეალობა ისეთია, რომ ომი უკრაინაში მოლაპარაკებით [და კომპრომისით] უნდა დასრულდეს“, - განაცხადა მარკო რუბიომ სექტემბერში.

-------------

შენიშვნა: დონალდ ტრამპის ახალი ადმინისტრაციის ჩამოყალიბების პროცესი 12 ნოემბერს კიდევ რამდენიმე საკადრო საკითხის შესახებ გახდა ცნობილი: არჩეულმა პრეზიდენტმა პენტაგონის მთავარი ბინადარის თანამდებობა - თავდაცვის მინისტრობა შესთავაზა აშშ-ის არმიის ვეტერანს, ტელეარხ „ფოქს ნიუსის“ წამყვანს პიტერ ჰეგსტესს, ხოლო მთავარი მზვერავის თანამდებობა - ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (GIA) დირექტორობა -  ჯონ რეტკლიფს, რომელიც ადრე პროფილური უწყების - ეროვნული დაზვერვის ხელმძღვანელად მუშაობდა. ასევე დონალდ ტრამპმა ბიზნესმენებს ილონ მასკს და ვივეკი რავასვამს (იგი პრეზიდენტობის კანდიდატიც იყო და დროულად ჩამოშორდა რბოლას) მხარდაჭერა დაუფასა - ისინი ორივე ახალი ფედერალური უწყების - მთავრობის ეფექტურობის დეპარტამენტის ხელმძღვანელის თანამდებობაზე წარადგინა.

წყაროები: https://www.bbc.com/russian/articles/cwyg1l3jy34o;  

https://www.bbc.com/russian/articles/cp9zkyr9n4vo

კულტურა
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.