აზერბაიჯანის და სომხური ძალები 23 ოქტომბერს მთიან ყარაბაღში და მის გარშემო განაგრძობდნენ საბრძოლო მოქმედებებს, რის ფონზეც აზერბაიჯანის და სომხეთის უმაღლესი დონის დიპლომატები ვაშინგტონში ჩავიდნენ, რათა აშშ-ის სახელმწიფო მდივანს, მაიკ პომპეოს შეხვედროდნენ აზერბაიჯანის სეპარატისტული რეგიონის გამო მრავალწლიანი კონფლიქტის გარშემო მოსალაპაკებლად.
მხარეებმა ერთმანეთს გაუცვალეს ახალ ძალადობაში ბრალდებები, რომელიც, როგორც იტყობინებიან, მოიცავდა საცხოვრებელი არეალებისთვის ცეცხლის დაშენას.
ამ დროს ვაშინგტონში გადაინაცვლა მცდელობებმა, მიეღწიათ ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებისთვის მას მერე, რაც რუსეთის შუამავლობით მიღწეული ორი შეთანხმება ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ არ განხორციელდა.
აზერბაიჯანის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ჯეიჰუნ ბაირამოვი და სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი, ზოჰრაბ მნაცაკანიანი ცალ-ცალკე შეხვდნენ პომპეოს სახელმწიფო დეპარტამენტში.
შეხვედრის შემდეგ სახელმწიფო დეპარტამენტის პრეს-მდივანმა, მორგან ორტაგუსმა, გაავრცელა პომპეოს სიტყვები, რომ "აუცილებელია ძალადობის დასრულება და მშვიდობიანი მოსახლეობის დაცვა".
ორტაგუსის თქმით, პომპეომ ასევე ხაზი გაუსვა არსებითი მოლაპარაკების დაწყების მნიშვნელობას მხარეებს შორის ეუთოს მინსკის ჯგუფის ეგიდით, რათა მოგვარდეს კონფლიქტი ჰელსინკის საბოლო აქტის პრინციპებზე დაყრდნობით, როგორებიცაა, ძალის არგამოყენება და ძალით მუქარაზე უარის თქმა, ტერიტორიული მთლიანობა და ხალხებს შორის თანასწორობა და მათი თვითგამორკვევის უფლება.
ეუთოს მინსკის ჯგუფის თანათავმჯდომარეები არიან აშშ, საფრანგეთი და რუსეთი.
მნაცაკანიანმა, პომპეოსთან შეხვედრის შემდეგ რეპორტიორებს უთხრა: „ძალიან კარგი“ და დასძინა, რომ ცეცხლის შეწყვეტის მიღწევაზე მუშაობა გაგრძელდება", იტყობინება როიტერსი.
ბაირამოვის თანახმად, მან პომპეოს უთხრა, "მთიანი ყარაბაღის სომხური ოკუპაცია უნდა დასრულდეს". „ჩვენ გვსურს მოვძებნოთ პოლიტიკური მოგვარების გზა და მზად ვართ, განვაგრძოთ არსებითი მოლაპარაკება დაუყოვნებლივ“, მოჰყავს AFP-ს ბაირამოვის სიტყვები.
„სომხეთმა უნდა შეწყვიტოს აზრიანი მოლაპარაკების თავიდან აცილება და უნდა აირჩიოს ხანგძლივი მშვიდობა“, თქვა მან.
აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა, რომელსაც სახელდახელო პრესკონფერენციის დროს თეთრ სახლში პომპეოსთან მინისტრების შეხვედრების გარშემო ჰკითხეს, თქვა, რომ „მართლაც კარგი წინსვლა იქნა მიღწეული“. ტრამპის თქმით, აშშ-ში ცხოვრობს ბევრი ადამიანი, რომლებიც სომხეთიდან არიან წარმოშობით, და "ეს არიან შესანიშნავი ადამიანები და მათ დავეხმარებით“, განაცხადა ტრამპმა.
ოპტიმიზმი, რომ ვაშინგტონის შეხვედრა ბოლოს დაუდებდა საბრძოლო მოქმედებს, შესუსტდა 22 ოქტომბერს, როცა ორივე მხარემ განაახლა ბრძოლები და ლიდერებმა ბაქოსა და ერევანში გაამძაფრეს პოზიციები მიუხედავად ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ ორი შეთანხმებისა, რომლებიც რუსეთის შუამავლობით დაიდო, და რომლებიც მალევე დაირღვა.
ასეულობით ადამიანი შეეწირა 27 სექტემბრის შემდეგ დაწყებულ ცხარე ბრძოლებს, რომლის გამოც გაიზარდა საშიშროებაა, რომ კონფლიქტში შეიძლება ჩაერიონ აზერბაიჯანის ახლო მოკავშირე თურქეთი და რუსეთი, რომელიც რეგიონში საკვანძო ძალაა, რომელთანაც სომხეთს სამხედრო ხელშეკრულება აკავშირებს.
საერთაშორისო სამართლით, აზერბაიჯანის კუთვნილი ტერიტორიებისთვის მთიან ყარაბაღსა და მის გარშემო საბრძოლო მოქმედები გააქტიურდა 27 სექტემბრის შემდეგ. მთიანი ყარაბაღს ეთნიკური სომხები აკონტროლებენ 1990-იანი წლების შემდეგ.
პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ 2025 წელს რუსეთის ეკონომიკური ზრდის ტემპი 1%-მდე შენელდა.
მთავრობის სხდომაზე გამოსვლისას მან აღნიშნა, რომ ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად ჩამორჩება წინა წლების დინამიკას. კერძოდ, 2023 წელს 4.1%-იანი და 2024 წელს 4.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, რაც სამხედრო ხარჯების ზრდის ეფექტით იყო განპირობებული.
პრეზიდენტის თქმით, ეკონომიკური აქტივობის ასეთი შენელება მთავრობისთვის მოსალოდნელი იყო და ის დიდწილად ინფლაციის წინააღმდეგ მიმართულმა ხელოვნურმა ზომებმა განაპირობა. ამ შემთხვევაში, პუტინი ცენტრალური ბანკის მიერ განსაზღვრულ რეფინანსირების განაკვეთზე მიუთითებს, რომელიც 16%-იან ნიშნულზეა.
პუტინმა ხაზი გაუსვა, რომ ცენტრალური ბანკის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ შედეგი გამოიღო და ინფლაცია, რომელიც 2024 წელს 9.5%-ს შეადგენდა, წელს 5.6%-მდე შემცირდა. მისივე პროგნოზით, 2026 წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი 5%-იან ნიშნულამდე დაიწევს.
ეკონომიკური ზრდის შენელების მიუხედავად, კრემლი ამტკიცებს, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი სრულად ფარავს სოციალურ ვალდებულებებსა და სამხედრო საჭიროებებს, მიუხედავად იმისა, რომ რეკორდულად მზარდი ბიუჯეტის დეფიციტი სხვა რეალობაზე მიუთითებს.
ექსპერტთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ რუსეთის ეკონომიკურ სტაგნაციას სამუშაო ძალის დეფიციტი, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და დასავლური სანქციების კუმულაციური ეფექტი იწვევს, რომლის სრულ მასშტაბებს უფრო მეტად 2026-27 წლებში ვიხილავთ.
ცნობისთვის, 2026 წლისთვის რუსეთის მთავრობა მშპ-ის 1%-1.3%-იან ზრდას პროგნოზირებს, თუმცა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უფრო პესიმისტურ, 0.8%-იან ზრდის მაჩვენებელს ვარაუდობს.
წყარო: https://bm.ge/