თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში ჩატარებული კონკურსის ფარგლებში გამარჯვებული მოსწავლეები გამოვლინდნენ. კონკურსი „შექმენი შენი საყვარელი სურსათის ახალი ბრენდი და მისი ეტიკეტი“ სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ჩატარებული სემინარების დასკვნითი ნაწილი იყო. სსიპ გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრმა ჩეხეთის განვითარების სააგენტოსთან (CzDA) ერთად შეიმუშავა თეორიული და პრაქტიკული სწავლებისთვის განკუთვნილი საგანმანათლებლო მასალები, რომელიც ინტეგრირდა  სკოლის საბაზო და საშუალო საფეხურის პროგრამაში.

არაფორმალური განათლების ფარგლებში აღნიშნული სემინარები საერთაშორისო ორგანიზაცია ააიპ გარემოს დაბინძურებისა და მართვის ინსტიტუტმა (EHPMI)  თბილისში წინასწარ შერჩეულ  კერძო და საჯარო  სკოლებში ჩაატრა. მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის კერძო სკოლაში მოსწავლეები ჯერ სურსათის ეტიკეტირების წესს, სურსათის უვნებლობისა და ხარისხის შესახებ ინფორმაციას გაეცნენ, შემდეგ კი წარმოადგინეს საკონკურსო ნამუშევრები. სემინარების და კონკურის ჩატარების მიზანი ზოგადსაგანმანათლებლო სკოლებში სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ცნობიერების დონის ამაღლება იყო.

კონკურსის ფარგლებში - „შექმენი შენი საყვარელი სურსათის ახალი ბრენდი და მისი ეტიკეტი“ - მოსწავლეებმა სურსათის ახალი ბენდები შექმნეს, რომელიც კომპიუტერული გრაფიკის, Power Point-ის პრეზენტაციის, ვიდეოჩანაწერების, ნახატისა თუ მატერიალური მოდელის სახით წარმოადგინეს თავიანთ სკოლებში. თითოეული ნამუშევარი ნოვატორული ხედვებითა და ორიგინალური შეფუთვით გამოირჩეოდა. აღსანიშნავია, რომ მოსწავლეები საკმაოდ ეკომეგობრულები არიან და თითოეული სურსათის შეფუთვა ბიოდეგრადირებადია. პატარა ბიზნესოპერატორებმა არ დაივიწყეს არც ადამიანის ჯანმრთელობა და გამოიყენეს ეკოლოგიურად სუფთა მასალა. განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს ის გარემოება, რომ მოსწავლეებმა ნაკლებად სასარგებლო სურსათს, ისეთს, როგორიცა კლასიკური ჩიფსი თუ სწრაფი მომზადებსი სუპები, ახალი სიცოცხლე ჩაბერეს და აქციეს ისინი ჯანსაღ, მარალკალორიულ, სასარგებლო საკვებად, რომელიც, დაინტერესების შემთხვევაში, ნამდვილად დაიმკვიდრებს ადგილს კვების ინდუსტრიაში. „მჭადის ჩიფსები“, ბროკოლის ჩიფსი, ყურძნის წიპწის ფქვილის პური, ჭვავის პური, წიპწის ზეთი, ჯანსაღი წვენები, სასარგებლო გირჩის მურაბა, ხილის ტყალპები, ბუნებრივი, მინერალური წყლები, ნაყინი საფერავის წვენით, სეზონური შოკოლადები წარმოდგინეს. თითოეულ სკოლაში გამოვლინდება სამი საუკეთესო ნამუშევრის ავტორი. ფასიანი საჩუქრები პირველი, მეორე და მესამე ადგილის მფლობელებს გადაეცა, დანარჩენი მონაწილეები კი სურსათის ექსპერტის სერტიფიკატით დაჯილდოვდნენ.

სკოლებში, სადაც აღნიშნული აქტივობები ჩატრადა, იმედოვნებენ, რომ ეს ძალიან საინტერესო და საჭირო პროექტი მომავალშიც გაგრძელდება, ვინაიდან მასწავლებლებისა და მოსწავლეების დიდი დაინტერესება გამოიწვია. თბილისის ვახტანგ გზირიშვილის სახელობის 173-ე საჯარო სკოლის დირექტორმა, ლია თუშურმა აღნიშნა, რომ „აუცილებელია მზგავსი ტიპის საგანმანათლებლო აქტივობებს ჰქონდეს განგრძობითი ხასიათი. ის აუცილებელი ჩვევები, რომელიც ნებისმიერ მომხმარებელს უნდა გააჩნდეს, სკოლიდანვე უნდა იყოს მიწოდებული მოსწავლეებისთვის, რაც ინფორმირებული საზოგადოების ჩამოყალიბების წინაპირობაა“.

„არაფორმალური განათლების დამკვიდრება სკოლებში მნიშვნელოვანი და აუცილებელია. მივესალმები ამ წამოწყებას, რომელიც ძალიან საინტერესო აღმოჩნდა მოსწავლეებისთვის. გულწყრფელად აღფრთოვანებული დავრჩი თითოეული ჩვენი მოსწავლის ნამუშევრით, რომლებმაც საიტერესო ხედვები წარმოადგინეს,” - აღნიშნა დავით სარაჯიშვილის სახელობის სკოლის დირექტორმა, მზია სულამანიძემ.

ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლის საბუნებისმეტყველო დეპარტამენტის  და თბილისის ვახტანგ გზირიშვილის სახელობის მე-16 საჯარო სკოლის ქიმიის მენტორ-მასწავლებელი, ქიმიური და ბიოლოგიური ინჟინერიის აქადემიური დოქტორი ხათუნა ნოზაძე დადებითად აფასებს სურსათის უვნებლობასთან, უსაფრთხოებასთან და მომხმარებლის ინფორმირებასთან დაკავშირებული სასწავლო პროგრამის ინტეგრირებას სკოლებში. ის ერთ-ერთია, რომელმაც თავად ჩაატარა ვორქშოფები, სემინარები აღნიშნულ სკოლებში. ქალბატონი ხათუნას ჩართულობით სამაგიდო თამაშებით გამდიდრებული სასემინარო კურსი მოსწავლეებისთვის დასამახსოვრებელი და ღირებული ცოდნის მიმცემი აღმოჩნდა.

თბილისის მე-2 საჯარო სკოლის დირექტორის, გალაკტიონ მინდიაშვილისა და სამოქალაქო განათლების პედაგოგის - ელისო ფიცხელაურის შეფასებით, მოსწავლეებისთვის აქტიური ჩართულობა ვორქშოფებში თემის აქტუალობამ და საინტერესოდ შედგენილმა მასალებმა განაპირობა. აღნიშნული სკოლიდან მოსწავლეებმა დახვეწილი, სრულყოფილი და საინტერესო ნამუშევრები წარმოადგინეს. „ნამდვილად ნოვაცია იქნება ბაზარზე ნაყინი საფერავის წვენით, ასევე, ჯანსაღი ჩიფსები თუ სასარგებლო მიწისთხილი საინტერესო დიზაინით. ჩვენი მოსწავლეები აქტიურად და ხალისით ჩაერთნენ ამ პროექტში და გვაჩვენს სრულყოფილი ეტიკეტის ნიმუში. ჩვენთვის ორმაგად მისასალმებელია მათი აქტიურობა და თემით დაინტერესება. ამ საფეხურიდანვე უნდა იწყებოდეს მათი, როგორც მომხმარებლების ცნობიერების ამაღლება“, - აღნიშნეს თბილისის მე-2 საჯარო სკოლაში.

„სურსათის უვნებლობა ქვეყანაში ერთ-ერთი საჭირბოროტო და პრობლემური თემაა. მიუხედავად იმისა, რომ სურსათის უვნებლობის მიმართულებით ბოლო წლებში სახელმწიფოსა და არასამთავრობო სექტორის მუშაობით ვითარება მნიშვნელოვნად  გაუმჯობესდა, დარგში არსებული გამოწვევების გარკვეული ნაწილი ისევ გამოწვევად  რჩება. თემის აქტუალობიდან გამომდინარე სემინარები მოსწავლეების აქტიური ჩართულობით ჩატარდა. რამდენიმე სკოლამ გამოთქვა სურვილი, მათ საგანმანათლებლო პროგრამაშიც ინტეგრირდეს სურსათის უვნებლობასთან დაკავშირებული საკითხები. სკოლების მაღალი ინტერესის გამო, გარემოს დაბინძურებისა და მართვის ინსტიტუტი (EHPMI) მომავალშიც გააგრძელებს სკოლებთან თანამშრომლობას“, - ამბობს ორგანიზაციის ერთ-ერთი დამფუძნებელი, პროექტის "რეგიონები და ხალხი სურსათის უვნებლობისთვის"  ექსპერტი ხათუნა ახალაია. იგი თვლის, რომ ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი პროექტით ერთი დიდი ნაბიჯი გადაიდგა ინფორმირებული საზოგადოების მისაღებად. „ვფიქრობ, რომ სწორად შერჩეული სტარტეგიაა, როდესაც ირჩევ სკოლის მოსწავლეს, რომელსაც აქვს დიდი მიმღებლობა ასეთი ტიპის სიახლეების მიმართ. ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლის მოსწავლეებმა სემინარების შეფასებისას აღნიშნეს, რომ ისინი მომავალში იქნებიან მეტად ყურადღებით სურსათის უვნებლობის საკითხებისადმი, აუცილებლად გაეცნობიან ეტიკეტს და მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძენენ მას. ეს არის ჩემთვის პროექტის წარმატების ინდიკატორი. სწორედ ეს გათვლა გვქონდა, როცა არაფორმალური განათლების ინტეგრირება დავიწყეთ სკოლებში“.

აღნიშნული აქტივობა ერთ-ერთია ევროკავშირის მიერ დაფინანსებული პროექტის „რეგიონები და ხალხი სურსათის უვნებლობისთვის: ევროკავშირის მიერ მხარდაჭერილი ცნობიერების ამაღლების ინიციატივა“ - ფარგლებში. პროექტის ფარგლებში სურსათის უვნებლობის საკითხებზე დაწყებული ცნობიერების ამაღლების კამპანია მთელი ქვეყნის მასშტაბით ჩატრადა.  

ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს ეგიდით, 2024 წელს ჩეხეთის რესპუბლიკის კარიტასმა ჩაატარა საგრანტო კონკურსი რეგიონული სამოქალაქო ორგანიზაციების გამოსავლენად.  სულ დაფინანსდა შვიდი პროექტი ანუ შვიდი სამოქალაქო ორგანიზაცია საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში. თბილისში პროექტის გამარჯვებული საერთაშორისო ორგანიზაცია ააიპ გარემოს დაბინძურებისა და მართვის ინსტიტუტი EHPMI-ია, რომელიც მოსახლეობასთან შეხვედრებს მართავს.

პროექტის ფარგლებში მოსახლეობასთან, ბიზნესოპერატორებთან შეხვედრები ჩატრადა. სურსათის ეროვნული სააგენტოს ცხელი ხაზის - 1501 - პოპულარიზაციის მიზნით საინფორმაციო ხასიათის მასალები მოსახლეობაში, სკოლებსა და სარეალიზაციო ობიექტებში  დარიგდა.

ჩეხეთის რესპუბლიკის კარიტასის პროექტი "რეგიონები და ხალხი სურსათის უვნებლობისთვის" ხორციელდება ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს ეგიდით მიმდინარე საინფორმაციო კამპანიის ფარგლებში სურსათის უვნებლობის საკითხებზე. ეს კამპანია ევროკავშირისა და  შვედეთის მიერ დაფინანსებული პროექტის „სურსათის უვნებლობის, სანიტარიისა და ფიტოსანიტარიის სექტორის მხარდაჭერა საქართველოში ENPARD IV“ ნაწილია. პროექტი თანადაფინანსებულია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოსა (CzDA) და გაეროს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) მიერ, ხოლო განმახორციელებლები არიან CzDA და FAO.