USD 2.6607
EUR 3.0779
RUB 3.7110
Тбилиси
სამხრეთ კავკასიის ეკონომიკებს ოთხმაგი შოკის გადატანა მოუწიათ
дата:  1330

ფინანსისტები და ეკონომისტები თანხმდებიან, რომ სამხრეთ კავკასიის ეკონომიკებს, პანდემიური კრიზისის პარალელურად, მოუწიათ სხვა შოკებთან გამკლავებაც:  ნავთობის შარშანდელი მკვეთრი გაიაფება, ლოკდაუნები, ყარაბაღის ომი და პოლიტიკური კრიზისი.

პოლიტიკური კრიზისის ნეგატივი ეკონომიკაში განსაკუთრებით მაღალი სომხეთსა და საქართველოში აღმოჩნდა და ეკონომისტების შეფასებით, ყველაზე ცუდი ისაა, რომ 2021 წელს პრობლემა კიდევ უფრო გაიზარდა და გამწვავდა, რაც პოლიტიკური არასტაბილურობის ეკონომიკურ ფასს ზრდის და მისი გადახდა ძვირად დაუჯდება მოსახლეობას და ბიზნესს.  საქართველოში კრიზისი საპარლამენტო არჩევნებს მოჰყვა, ხოლო სომხეთში ყარაბაღის ტერიტორიების დაკარგვას. 

პოლიტიკურ ფაქტორს, მიმდინარე წლიდან კავკასიის ეკონომიკებს დამატებითი პრობლემები შეუქმნა ე.წ. მეორე ლოკდაუნმა. შეზღუდვების გამკაცრება პირველი ლოკდაუნით დასუსტებულ ეკონიომიკაზე მძიმედ აისახა. კავკასიის ქვეყნებიდან  ყველაზე მკაცრი შეზღუდვები საქართველოში იყო. საქართველოში შეზღუდვების სიმკაცრე 100 ქულიდან 83.8-ით შეფასდა, რამაც ჩვენი ქვეყანა ყველაზე მკაცრი შეზღუდვების მქონე ქვეყნებს შორის მსოფლიოში მე-6 პოზიციაზე დააფიქსირა. შედეგმაც არ დააყოვნა და იანვარში საქართველოს ეკონომიკა რეგიონში ყველაზე მეტით, 11.5%-ით შემცირდა. 

რეგიონის სხვა ქვეყნებთან შედარებით, აზერბაიჯანი კორონავირუსის საპრევენციო შეზღუდვებმა ყველაზე ნაკლებად დააზარალა. საქმე ისაა, რომ აზერბაიჯანის ეკონომიკაში დიდი წილი ნავთობინდუსტრიაზე მოდის და იმის გამო, რომ შეზღუდვები ამ იდუსტრიაზე არ გავრცელებულა, აზერბაიჯანის ეკონომიკა იანვარში მხოლოდ 2.5%-ით შემცირდა. გასულ წელს ამ ქვეყნის ეკონომიკის კლება 4.3%-იან ნიშნულზე იყო, რაც რეგიონში ყველაზე დაბალი მაჩვენებელია. ნავთობინდუსტრიის გარეშე, იანვარში აზერბაიჯანს ეკონომიკა 0.1% -ით გაიზარდა. გასულ წელს კი ნავთობინდუსტრიაში შექმნილმა დოვლათმა აზერბაიჯანის ეკონომიკის 29.9% შეადგინა. ამიტომაც, ნავთობზე მოთხოვნისა და ფასების ზრდის გათვალისწინებით, ანალიტიკოსებს სულაც არ უკვირთ აზერბაიჯანის შედარებით უკეთესი ეკონომიკური მდგომარეობა.

რაც შეეხება სომხეთს, სომხეთის ეკონომიკას სტრუქტურით ეკონომისტები საქართველოს ამსგავსებენ. სომხეთის ეკონომიკა პანდემიამ და ღარაბაღის 47-დღიანმა ომმა შარშან 7.5%-ით შეამცირა. ამავე მოცულობითაა შემცირებული ამ ქვეყნის ეკონომიკა მიმდინარე წლის იანვარშიც.

ექსპერტები ხაზს უსვამენ, რომ ნავთობის ბაზრის ცვლილება აზერბაიჯანის ეკონომიკაზე პირდაპირ, ხოლო სომხეთისა და საქართველოს ეკონომიკებზე საგარეო ვაჭრობის არხით აისახა. ნავთობზე მოთხოვნა და ფასების ზრდა იანვარშიც გაგრძელდა, რაც, პირველ რიგში, ნავთობექსპორტიორ ქვეყნებზე დადებითად აისახა. ამ დადებითი იმპულსის გარდა, აზერბაიჯანის ეკონომიკაში პოზიტიურ მოლოდინებს აჩენს ისიც, რომ სამხრეთ კავკასიის რეგიონში დღესდღეობით იმუნიზაციის პროცესი მხოლოდ აზერბაიჯანში დაწყებული, ხოლო სომხეთში ჯერჯერობით მოსახლეობის მცირე ჯგუფია აცრილი. საქართველოში ვაქცინა ამ ეტაპისთვის საერთოდ ხელმიუწვდომელია. ეკონომისტები ამტკიცებენ, რომ ეკონომიკური კრიზისის დაძლევა მთლიანად იმუნიზაციის ტემპზეა დამოკიდებული და სწორედ ამიტომ ანალიტიკოსებს საქართველოს და სომხეთის ეკონიომიკებში სახარბიელო მოლოდინები არ აქვთ. 

მსოფლიო ბანკის პროგნოზით კი საქართველოს ეკონომიკა წლის განმავლობაში 4.0%-ით გაიზრდება, სომხეთში კი 3.1%-იანი ზრდაა ნავარაუდევი, აზერბაიჯანის მშპ-ს ზრდას 2021 წელს 1,9% -ით ელიან, 2022 წელს ეკონომიკური ზრდის 4,5% -მდე დაჩქარდებას ვარაუდობენ.

წყარო:https://report.ge/

общество
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ „ლამპარის“ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებენ სკოლა-ლიცეუმის დირექციაში.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати