USD
EUR
RUB
თბილისი
ნინო ლეჟავა-იტალიაში მცხოვრები ქართველი საოპერო მომღერალი
თარიღი : 09.01.2021 11:41  448
იტალიაში მაესტრო მარიო მელანისთან “პურიტანების” მოსამზადებლად ჩამოვედი და პირველივე მოსმენაზე მაღალი შეფასება მივიღე. ერთწლიანი ნაყოფიერი მუშაობის შემდეგ, პეზაროს საერთაშორისო საოპერო აკადემიის რექტორმა, მელანიმ, აკადემიის სამხატვრო ხელმძღვანელობა შემომთავაზა. ამ წლების განმავლობაში ბევრ საინტერესო კონცერტსა და სპექტაკლში მივიღე მონაწილეობა, თუმცა განსაკუთრებით მეამაყება ყველა ის პროექტი, რაც საქართველოს უკავშირდება. ვცდილობ, ნიჭიერ ქართველ ახალგაზრდებს დავეხმარო საერთაშორისო ასპარეზზე და რაც შეიძლება მეტი პოპულარიზაცია მოვახდინო ქართული მუსიკალური კულტურის იტალიაში.
 
საქართველოში, ჩემს პარტნიორებთან ერთად, პირველი ქართულ-იტალიური კლასიკური მუსიკის აკადემიაა დავაფუძნე, სადაც სასწავლო პროგრამა სტუდენტებზეა მორგებული და სწავლება იტალიის აკადემიის სასწავლო გეგმის მიხედვით მიმდინარეობს. აკადემიას აქვს თერთმეწლედი, სადაც ბავშვები დაწყებითი კლასებიდან ეუფლებიან სასცენო ხელოვნებას, იტალიურ ენას და ყველა იმ საგანს, რაც მათ კლასიკური მუსიკის სამყაროში ადგილის დამკვიდრებაში დაეხმარება.
 
ხელოვანი ადამიანისთვის მნიშვნელოვანია თვალსაწიერის გაფართოება, მოგზაურობა, სხვადასხვა კულტურასთან თუ მუსიკალურ ტრადიციასთან კავშირი. ეს არის პროფესია, სადაც სრულყოფილების და წარმატების პიკი არ არსებობს. აქ მუდმივი ძიებაა, ყოველდღე სხვა ემოცია და სხვა ჟღერადობაა. ჩვენს პროფესიას უსაზღვრო რაოდენობის წარმატების და ბედნიერების მოტანა შეუძლია. მეამაყება, რომ 23 წლის ასაკში თბილისის ოპერის თეატრის სოლისტი გავხდი და მქონდა ბედნიერება, მემუშავა ჯანსუღ კახიძის, ნ. ანდღულაძის, ც. ტატიშვილის, გ. ვიშნევსკაიას, კირი- ტეკანოვას, ფ. არაიზას, ზ. სოტკილავას, ე. აბრაზცოვას, მ. ქასრაშვილის , ჯ. მაცცას, ა. ვერონეზის, ლ. ბავაის , ა. ძედასს, მ. მელანის გვერდით.
 
დამწყებ საოპერო მომღერლებს მინდა ვუთხრა, რომ პროფესიის არჩევით თქვენ ცხოვრების სტილს ირჩევთ. ჩვენი პროფესიის ძირითადი აპარატი თავად ჩვენ ვართ და არა ცალკე აღებული სახმო იოგები, მუსიკალური ბგერა თუ სამსახიობო ტალანტი. იყავით მოთმინებით და შეიყვარეთ საკუთარი სასიმღერო ხმა ისე, რომ არასდროს დააყენოთ ის საფრთხის ქვეშ. სამწუხაროდ, ბევრი ახალგაზრდა ნიჭიერი მომღერალი რეპერტუარის არასწორად შერჩევის გამო 35-40 წლის ასაკში ემშვიდობება კარიერას. ამიტომ, ყველა დამწყებ მომღერალს ვურჩევ, პატივი სცენ საკუთარ ხმას. . საოპერო ხელოვნება - ეს არის სამყარო, რომელსაც შეუძლია არა მხოლოდ თქვენ მოგიტანოთ ბედნიერი წუთები, არამედ თქვენ თავად შეგიძლიათ, რომ უამრავი ადამიანის ცხოვრება გაალამაზოთ.
სხვა
ინდოეთის ტყის კაცი ჯადავ პაიენგი, ვინც 550 ჰექტარ უნაყოფო მიწაზე მარტომ გააშენა ტყის მასივი

ოთხი ათწლეულის წინ, 16 წლის ჯადავ „მოლაი“ პაიენგმა მდინარე ბრაჰმაპუტრაზე მდებარე, მსოფლიოში უდიდეს კუნძულ მაჯულისზე უამრავი გვალვის გამო დახოცილი გველი ნახა.  მაშინ, ჯერაც ბავშვს, დააინტერესა, ერთ დღეს ადამიანებსაც იგივე ბედი ხომ არ ელოდათ.

ნანახმა იმდენად შეძრა, რომ საკუთარ სახლთან ახლოს მან ნერგების დარგვა დაიწყო. ამ საქმეს მან თავისი სიცოცხლის 40 წელზე მეტი მიუძღვნა; ტყის კაცმა, დაახლოებით 550 ჰექტარ ტერიტორიაზე, სრულიად მარტომ დარგო ხეები.

ჯადავ პაიენგმა თავი დაანება სწავლას, რათა მთელი დრო და ენერგია ტყეების განაშენიანებისთვის დაეთმო. კამეჩებით მოვაჭრის ოჯახში დაბადებული ჯადავი წარმოშობით ინდოეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით მდებარე რეგიონში, ასამში მცხოვრები თემიდანაა.

მან მდინარე ბრაჰმაპუტრას მშრალ, ქვიშიან სანაპიროზე დაიწყო მცენარეების თესლების და ნერგების დარგვა. ადგილობრივები ურჩევდნენ, რომ ისეთი ხის ჯიშები დაერგო, რომლებიც მკაცრ კლიმატურ პირობებს გაუძლებდნენ. თავიდან ჯადავმა 25 ნერგითა და მცირე ოდენობით თესლებით დაიწყო.

ჯადავის ამბავი პირველად 2010 წელს გახდა ცნობილი, როდესაც ჯითუ კალიტამ, ველური ბუნების ფოტოგრაფმა და დამოუკიდებელმა ჟურნალისტმა მისი საქმიანობის შესახებ დაწერა. ამ ფაქტს მალევე საერთაშორისო აღიარება მოჰყვა და მსოფლიოს მრავალი ქვეყნიდან ხალხმა მისი ტყის მოსანახულებლად ჩამოსვლა დაიწყო, სადაც 120-ზე მეტი ფრინველის სახეობა ბინადრობს, მათ შორის მრავალი გადამფრენი ჩიტიც.

ამ ადამიანის ხელით გაშენებულ ტყეში კაზირანგას ტყის ნაკრძალიდან ხშირად ისეთი დიდი ცხოველებიც გადმოდიან, როგორიცაა ვეფხვები და სპილოები. ტყის კაცის თქმით, სპილოების დიდი ჯოგი აქ ყოველწლიურად 3 თვეს ატარებს.

პაიენგი ხეების ნერგების დარგვას ტროპიკული წვიმების დადგომამდე 3 თვით ადრე იწყებს, რომელიც, როგორც წესი ყოველწლიურად, ივნისში იღებს სტარტს. წლის დანარჩენ დროს იგი ტყიდან თესლების შეგროვებას უთმობს.  მისი თქმით, ბრაკონიერები კვლავ რჩებიან მისი ტყის მთავარ საფრთხედ, თუმცა ადგილობრივი სატყეო დეპარტამენტი მას ტყის დაცვაში ეხმარება. ჯადავი ამბობს, რომ აუცილებელია, მომავალ თაობებს ვასწავლოთ ტყის მასივების შემცირებით გამოწვეული საფრთხეების შესახებ. მათ უნდა უყვარდეთ ბუნება. მისი თქმით, ტყეს უკვე შეუძლია საკუთარი თავის მოვლა, თუკი მას ადამიანები არ შეეხებიან.

ტყის მცველს თავისი გამორჩეული წვლილისთვის მიღებული აქვს ინდოეთის ერთ-ერთი უმაღლესი სამოქალაქო ჯილდო, პადმა შრი. მის საყვარელ ტყეს მის პატივსაცემად „მოლაი“ უწოდეს. ამ ადამიანის ისტორია შეტანილია ეკოლოგიურ სასკოლო პროგრამებში, მათ შორის, აშშ-შიც. იგი მიწვეულია მექსიკაში, რათა დაეხმაროს არასამთავრობო ორგანიზაციას Fundacion Azteca, რომლის მიზანია ქვეყანაში 7 მილიონი ხის დარგვა. ის თავის მდიდარ გამოცდილებას მექსიკელებს გაუზიარებს.

 

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.