USD 2.6593
EUR 3.0723
RUB 3.6969
Тбилиси
ნიკო ნიკოლაძე - ციკლიდან ყველაზე დიდი ქუთაისელები
дата:  1514
1918 წლის მაისში, ბათუმში, საქართველოსთვის უმნიშვნელოვანეს გადაწყვეტილებების დროს, მოლაპარაკებების დარბაზის კარი გაიღო და ახალგაზრდა გერმანელი გენერალი ოტო ფონ ლოსოვი შემოვიდა. მან დარბაზში მყოფი პირები შეათვალიერა და მოულოდნელად პირდაპირ ქართულ დელეგაციაში მყოფ ნიკო ნიკოლაძისკენ გამოემართა.
თქვენ ხომ ნიკო ნიკოლაძე ბრძანდებით? თავაზიანად იკითხა გენერალმა.
დიახ, თქვენ საიდან იცით?!
თქვენ ჩემს სახლში ხშირად მინახიხართ გერმანიაში, იმიტომ რომ მამაჩემის მეგობარი ხართ - მიუგო გენერალმა.
ამ ნაცნობობამ და ოტო ფონ ლოსოვის კეთილგანწყობამ ჩვენი აზრით ერთ-ერთი გამორჩეული როლი ითამაშა მოლაპარაკების შემდეგ რაუნდებში.
მოგეხსენებათ ძვირფასო მკითხველო, რომ ამ დროისათვის თურქეთის ჯარმა 1878 წელს რუსეთ-თურქეთის ომის დროს დატოვებული ტაო-კლარჯეთისა და აჭარის ტერიტორიები კვლავ დაიკავა და ჩოლოქამდე მოვიდა. მაშინდელმა ახლადჩამოყალიბებულმა ამიერკავკასიის სეიმმა, რომელიც საქართველოს, სომხეთისა და აზებაიჯანისგან შეგდებოდა, ბათუმში მოსალაპარაკებლად სამივე ერის წარმომადგენლებით დაკომპლექტებული დელეგაცია გაგზავნა. დელეგაციას საგარეო საქმეთა მინისტრი აკაკი ჩხენკელი ხელმძღვანელობდა. აკაკი ჩხენკელის გარდა ქართველების მხრიდან დელეგაციაში კიდევ ორი წარმომადგენელი ზურაბ ავალიშვილი და ნიკო ნიკოლაძე იყვნენ. ნიკო ნიკოლაძე სწორედ იმიტომ იყო შერჩეული, რომ ის იმ დიდი თერგდალეულთაგან შემორჩენილი უკანასკნელი მოჰიკანი და XIX-XX საუკუნის მიჯნაზე მოღვაწე უპირველესი ევროპელი იყო, რომელმაც საუკუნეების შემდეგ ევროპა სიტყვით და საქმით ხელახლა შემოიტანა საქართველოში. ამიტომ დელეგაციაში ვინ უნდა ყოფილიყო თუ არა ის, რადგანაც ევროპულ გერმანიასთან აპირებდნენ მოლაპარაკებას. დელაგაციის მიზანი კი იყო გერმანული მხარე დაერწმუნებინათ, რათა მათ აეძულებინათ მოკავშირე თურქეთი შეეწყვიტა ექსპანსია და ჯარები უკან გაეყვანა - სწორედ გერმანიის წარმომადგენელი იყო ზემოთხსენებული გენერალი და ნიკო ნოლაძის მეგობრის შვილი - ოტო ფონ ლოსოვი.
ბევრი ბჭობისა და მსჯელობის შემდეგ ოტო ფონ ლოსოვმა ცალკე გამოყო ქართველები და მათ შესთავაზა, რომ მთლიანად ამიერავკასიის სამივე ქვეყნისთვის არა, მაგრამ შესაძლებელი შეიძლება ყოფილიყო საქართველოსთვის გაეწიათ მფარველობა და პროტექტორობა. მაგრამ ამისათვის საქართველო უნდა გამოსულიყო ამიერკავკასიის სეიმიდან, რადგან აზერბაიჯანი და თურქეთი ისედაც თანამოაზრეებად ითვლებოდნენ, სომხებს კი სხვა მიზნები ჰქონდათ. თუმცა მხოლოდ ეს არ იყო საკმარისი, ქართულ მხარეს უნდა დაესაბუთებინა თუ რითი შეიძლება ყოფილიყო საქართველო საინტერესო გერმანიისათვის. ოტო ფონ ლოსოვი დაჰპირდა ნიკო ნიკოლაძეს და ქართულ მხარეს, რომ საკმარისი დასაბუთების წარდგენის შემთხვევაში ის უშუამდგომლებდა საქართველოს გერმანიის მთავრობასთან.
როგორც დელეგაციაში მყოფი ზურაბ ავალიშვილი თავის წიგნში "საქართველოს დამოუკიდებლობა" წერს, დაჯდა ნიკო ნიკოლაძე და ერთ ღამეში ჩამოაყალიბა გეგმა, რომელშიც მრავალ ასპექტთან ერთად მთავარი აქცენტები გააკეთა სასარგებლო წიაღისეულსა და ბუნებრივ რესურსებზე - როგორიცაა ჭიათურის მანგანუმი, ტყიბულის ქვანახშირი, სვანეთის ხე-ტყე, ასევე მის მიერვე დაპროექტებული ამიერკავკასიის რკინიგზა და სხვა მრავალი. მაგრამ მთავარი და უპირველესი, მან როგორც საქართველოს საზღვაო კარიბჭის ფოთის ამშენებელმა, პირველმა გააჟღერა იდეა რომელზეც ჯერ კიდევ ნახევარი საუკუნის წინ 1871 წელს ზოგადად დაწერა - ეს იყო საქართველოზე გამავალი უძველესი და უმოკლესი სავაჭრო გზის აღდგენა ევროპიდან აზიამდე. მოცემულ დოკუმენტში კი ნიკო ნიკოლაძემ ამ გზას უწოდა ბერლინი - ფოთი - პეკინი.
ნიკო ნიკოლაძის თეზისებად ჩამოწერილი სახელმწიფოებრივი გეგმა ფონ ლოსოვმა მაშინვე გადაუგზავნა მის მთავრობას, საიდანაც იმავე დღის შუადღისთვის მოვიდა პასუხი, რომ გერმანია იღებდა პროტექტორობას საქართველოს სახელმწიფოზე, თუ კი საქართველო მიიღებდა დამოუკიდებლობას და გახდებოდა ცალკე სახელმწიფო. საგარეო საქმეთა მინისტრმა აკაკი ჩხენკელმა მაშინვე დარეკა თბილისში და მოითხოვა, რომ ვიდრე გვიან არ იყო საქართველოს სასწრაფოდ მიეღო დამოუკიდებლობა. და მართლაც, 1918 წლის 26 მაისს შეიკრიბა საქართველოს ეროვნული საბჭო და 5 საათსა და 10 წუთზე გამოცხადდა საქართველოს დამოუკიდებლობა.
ამის შემდეგ საქართველოსა და გერმანიის ურთიერთობა გაგრძელდა იმით, რომ საქართველომ როგორც უკვე დამოუკიდებელმა სახელმწიფომ ოფიციალურად გააგზავნა დელეგაცია გერმანიაში, სადაც ზემოთხსენებული გეგმის საფუძველზე გერმანიამ პირობა შეასრულა ხელი მოაწერა და პროტექტორობა აიღო საქართველოზე. რათქმაუნდა ამ დელეგაციაში იმყოფებოდა ამ გეგმის ავტორი - ნიკო ნიკოლაძე. ამ ყველაფრით კი საქართველომ მიიღო დამოუკიდებლობა და შეინარჩუნა სუვერენიტეტი. ასე რომ ძვირფასო მკითხველო თუ დააკვირდებით დამოუკიდებლობის აღდგენაში ნიკო ნიკოლაძის, ამ დიდი ქუთაისელის წვლილი განსაკუთრებულად დიდია.
კი მართალია, რომ ეს სუვერენიტეტი ქვეყანამ მხოლოდ 3 წელი შეინარჩუნა და 1921 წელს ბოლშევიკურმა რუსეთმა კვლავ დაგვიპყრო, მაგრამ 70 წლის შემდეგ, 1918 წლის საქართველოს დამოუკიდებლობის აქტზე დაყრდნობით ჩვენმა ქვეყანამ 1991 წლის წლის 9 აპრილს კვლავ გამოაცხადა დამოუკიდებლობა.
ამ დამოუკიდებელ ქვეყანაში ნელ-ნელა გაცოცხლდა იგივე ჩამონათვალი, რაც დიდმა ნიკომ გერმანიის სახელმწიფოს (ანუ ევროპას) ჩამოუწერა და მათ შორის უმთავრესი იდეა ევროპისა და აზიის უმოკლესი სავაჭრო გზა - ბერლინი - ფოთი - პეკინი კვლავ დაიძრა, რომელსაც 1993 წელს ედუარდ შევარდნაძემ ჯერ ტრანსეკას პროექტი და შემდეგ უძველესი სახელი - დიდი აბრეშუმის გზა უწოდა, თუმცა როგორც ნიკო ნიკოლაძის ირგვლივ ხშირად ხდება ხოლმე შევარდნაძეს არც კი უხსენებია ეს უდიდესი გენიალური ქართველი, რომელმაც საუკუნით ადრე დაწერა და ხელახლა გააჟღერა ამ უძველესი გზის აღდგენის იდეა.
რამოდენიმე დღის წინ, 14 დეკემბერს თვითონ ევროპამ ამ იდეას უკვე ოფიციალურად გაუხსნა გზა და მოგვანიჭა ევროკავშირის კანდიდატის ქვეყნის სტატუსი, რაც საქართველოს სძენს ორივე კონტინენტისთვის ზემოთხსენებული უმოკლესი სავაჭრო გზის ფუნქციას. აქედან გამომდინარე კი როგორც კარგად მოგვეხსენება, ეს ჩვენი ერისთვის და მისი სუვერენიტეტისთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია!
ასე რომ ნელ-ნელა და წვალებ-წვალებით, ბევრი და იგივე ოკუპანტი სახელმწიფოს ხელშეშლის მიუხედავად, საქართველო ხელახლა იბრუნებს გეოსტრატეგიულ ფუნქციას და "უძღები შვილი" კვლავ უბრუნდება საკუთარ ოჯახს - რასაც ევროპა და ევროკავშირი ქვია. ამით კი სრულდება და ფრთები ესხმება დიდი და უპირველესი ქართველი ევროპელის, ნიკო ნიკოლაძის ოცნებას და მის გენიალურ იდეებს, რომლებსაც მისი შთამომავალნი ადრე თუ გვიან მაინც მიიყვანენ ბოლომდე!
общество
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ „ლამპარის“ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებენ სკოლა-ლიცეუმის დირექციაში.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати