USD 2.6530
EUR 2.8708
RUB 2.7962
თბილისი
მართლა უყვარდათ თუ არა ქართველები საბჭოთა კავშირში?
თარიღი:  1273

ავტორი: ანტონ ვაჭარაძე

ისტორიკოსმა სერგეი ბონდარენკომ, 2019 წლის 27 აგვისტოს გამოაქვეყნა სტატია, „სტალინი - ფეხსაცმლის საფენი, თხა[1], ხალიუგანი“ (Сталин — стелька, козел, халюган), რომელშიც გადმოსცა დიდი ბელადის შეურაცხყოფის 5 სხვადასხვა ისტორია 1930-იან წლებში, НКВД-ის საგამოძიებო საქმეების მიხედვით.

 სტატიაში ისტორიკოსი აღნიშნავს, რომ ინფორმაციის მასობრივი კონტროლისა და არჩევნების ფაქტობრივი არარსებობის პირობებში, დღესდღეობით შეუძლებელია დადგენა, რეალურად უყვარდათ თუ არა სტალინი თანამოქალაქეებს: „1930-იანი წლებში, სტალინის რეალურ პოპულარობაზე ძალიან რთულია რამის თქმა. ქვეყანაში სადაც არ იყო კონკურენტული არჩევნები, თავისუფალი მედია, საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვა - იმისათვის, რათა მივხვდეთ რეალურ განწყობას, ერთადერთ წყაროდ რჩება მემუარები და, ასევე უფრო მეტად რეალურ წყაროებად შეგვიძლია მივიჩნიოთ НКВД-ის მოხსენებები,ასევე დაკითხვის ოქმები ხალხში არსებული შეხედულებების შესახებ. სწორედაც ოპოზიციურად განწყობილი,უკმაყოფილო ადამიანების მიმართ აღძრული საქმეები ინახავს ყველაზე მეტ საინტერესო ინფორმაციას:

 ამ წყაროებს თუ დავეყრდნობით, მითი ბელადის საყოველთაო სიყვარულის შესახებ სერიოზული კითხვის ნიშნის ქვეშ დგება. ასეთი დოკუმენტების მთავარი გმირები, ძირითადად, უბრალო, დაბალი განათლების მქონდე ხალხია, რომლებიც მაღალ ფენებს არ განეკუთვნებიან და ისინი სტალინის შესახებ საოცრებებს ამბობენ: ერთი მხრივ, უამრავი დაკავებული ბელადს შეწყალების წერილებს სწერდა და დახმარებას სთხოვდა. ამავდროულად ჩვენებებში ბევრი იმუქრებოდა მოეკლათ, დაესახიჩრებინათ, გაეუპატიურებინათ იგი... ასეთი ჩვენებები უდავოა, რომ წამების და დამცირების შემდეგაა დაწერილი. თავად ასეთ საქმეებში „დანაშაულის ნაწილი“ ერთდროულად აბსურდულიცაა და გადამოწმებასაც არ ექვემდებარება. იყო თუ არა მსგავსი ტიპის მუქარა ხმამაღლა ნათქვამი? შეიძლება ისინი უბრალოდ მოწმეებმა გამოიგონეს? ასეა თუ ისე, ჩვენ საქმე გვაქვს საბოლოო შედეგთან - იდეების და გრძნობების ფიქსაცია, იმპულსური ან და წინასწარ განზრახული ქმედებები ასახავს სტალინის და მის მიღმა მდგომი მთელი „საბჭოთა ხელისუფლების“ მიმართ არსებული გრძნობების სპექტრს. ამ აზრების თუნდაც ფრაგმენტული კრებული არის იშვიათი საშუალება რათა შევიხედოთ მასობრივი პოლიტიკური ტერორის ეპოქის ქვეცნობიერში."

 ისტორიკოს ბონდარენკოს სტატიაში ჩვენთვის საყურადღებო გახდა ერთი დეტალი, რომელიც სტატიის ავტორს არ აღუნიშნავს. 1933 წლის 8 აპრილით დათარიღებული საქმე შეეხება მოქალაქე მალინინს, რომელიც დააკავეს კრემლში  შეურაცხმყოფელი შინაარსის ანონიმური წერილის გაგზავნის გამო. ის სტალინს ლანძღავდა შიმშილისა და კოლმეურნეობის სისტემის შემოღების გამო. ამავე საქმეში დევს მალინინისგან ამოღებული ბელადის ფოტო, რომელზეც სტალინს მიხატული აქვს დეტალები და მიწერილი აქვს სხვადასხვა დამამცირებელი ეპითეტი - „ბანდიტი“ (Бандит), „სულელი“ (Дурак) და „ქართველი“ (Грузин)[3]. სტატიის ავტორი ისტორიკოსისთვის ეს კონკრეტული მინაწერები კვლევის საგანი არ გამხდარა, თუმცა დოკუმენტიდან ვხედავთ, რომ ქარხნის მუშა მალინინისთვის სიტყვა „ქართველი“ სხვა შეურაცხყოფების რანგში გადიოდა.

 

 

მალინინის საგამოძიებო საქმეში დაცული ფოტო წარწერით - "ქართველი" (Грузин)
რუსეთის საისტორიო არქივში დაცული დოკუმენტი

სერგეი ბონდარენკოს სტატიაში აღწერილი ისტორიები და სასამართლოსა თუ საგამოძიებო ორგანების მიერ განხილული საქმეები ნათლად გვაჩვენებს იმდროინდელი რეჟიმის სახეს. რეჟიმის, რომლის სათავეშიც 1930-იან წლებში მესაჭედ იდგა ქართველი იოსებ სტალინი, ასევე გარდაცვალებამდე, 1935 წლამდე ერთ-ერთი გავლენიანი მინისტრი იყო სერგო ორჯონიკიძე, ხოლო კავკასიაში კიდევ ერთი ბელადის - ლავრენტი ბერიას პიროვნება იწრთობოდა და ემზადებოდა უმაღლეს ეშელენობში ადგილის დასაკავებლად. იმაზე, რომ რეჟიმი იყო უკიდურესად არასამართლიანი, თანამედროვე სამყარო თანხმდება: ერთი მხრივ, საუბრის გამო 2 და 3 წლის ვადით მოქალაქეებს უსჯიდნენ შრომა-გასწორებით ბანაკებში გადასახლებას. მეორე მხრივ, არაფრით გამორჩეული - სხვების მსგავსი დანაშაულისთვის, აშკარად მფარველობდნენ ზოგიერთ მსჯავრდებულს და მათ მოქმედებას გაუნათლებლობით ხსნიდნენ როგორც, მაგალითად, მოქალაქე სავინის შემთხვევაში[4].

 

 

 

"მტკიცებულებები", რომლებიც დაკავებულებს წარუდგინეს, რათა მათთვის დაემტკიცებინათ სტალინის შურაცხყოფა
1 - ლურსმნით დაკაწრული სტალინის ფოტო
2- სტალინის პორტრეტისგან გამოჭრილი ფეხსაცმლის საფენი

რუსეთის საისტორიო არქივში დაცული დოკუმენტი

 საბჭოთა კავშირის უზარმაზარ ტერიტორიაზე თავი მოიყარა ასობით არაერთგვაროვანმა ერმა. ამ ერების უნიფიკაციის და ერთიანი სახელმწიფოს შიგნით ინტეგრაციის მცდელობები მისი ჩამოყალიბებიდანვე მიმდინარეობდა. 1920-იან წლებში, სტალინი  ახორციელებდა ე. წ. „კორენიზაციის“ პოლიტიკას[5], რაც ნიშნავდა ლოკალური, არარუსული ეთნიკური იდენტობების მიზანმიმართულ განვითარებას. 1932-1933 წლების შემდეგ კომპარტიამ უგულებელყო ეს პოლიტიკა და მოგვიანებით მის აქტიურ მონაწილეებს რეპრესიებიც კი მოუწყო. ამის შემდეგ კორენიზაცია შეცვალა „ხალხთა შორის მეგობრობის“ პრინციპზე დამყარებულმა რუსიფიკაციის პოლიტიკამ, რაც საგანმანათლებლო პროცესზეც აისახა. ეს გულისხმობდა იმას, რომ საბჭოთა ხელისუფლება, ერთი მხრივ, ხელს უწყობდა საბჭოთა რესპუბლიკებში ტიტულარული ეროვნებების[6] ეთნონაციონალისტური სენტიმენტების გაღვივებას ეთნიკური უმცირესობების შევიწროების ხარჯზე, მეორე მხრივ კი, რუსულ ნაციონალიზმსა და კულტურას განიხილავდა როგორც სხვა დანარჩენ ეროვნებებზე ზემდგომსა და უპირატესს.[7]

 ზემოთქმულიდან გამომდინარე, ერთი მხრივ, რუსეთი აღიქმებოდა აღმატებულად, ამავდროულად ბელადი პერიფერიული კავკასიიდან იყო და პოლიტბიუროშიც აქტიურად მიმდინარეობდა მისი თანამემამულეების და სხვა კავკასიელების დაწინაურება. როგორც ლავრენტი ბერიას შვილი, სერგო მემუარებში იხსნებს, მამამისმა სტალინს პირველმა  მიაწოდა იდეა, რომ მოსკოვში მოკავშირე რესპუბლიკის ხალხთა კულტურული დეკადები (ათდღეული) გაემართათ, რათა მათ ეჩვენებინათ რუსული კულტურის დადებითი გავლენა სხვა ერების კულტურაზე და ეროვნული ელემენტები. სერგო ბერიას გადმოცემით, სტალინმა იდეა აიტაცა და თავისად გაასაღა.[8] მხოლოდ ამ მემუარზე დაყრდნობით შეუძლებელია დავამტკიცოთ, აღნიშნული ნამდვილად ბერიას ინიციატივა იყო თუ არა, თუმცა ფაქტია, რომ  1936 წლიდან მოსკოვში პერმანენტულად ეწყობოდა კულტურის მუშაკთა დეკადები. 1937 წელს, უკრაინელებისა და ყაზახების შემდეგ, დეკადაზე ქართველებიც წარსდგნენ. კულტურული ღონისძიებების ფარგლებში ნაჩვენები იყო არა მხოლოდ ტრადიციული ქართული კულტურისა და ფოლკლორისთვის დამახასიათებელი ნომრები, არამედ წარმოდგენები ხელოვნების ისეთი „მაღალი“ დარგებიდან, როგორიც, მაგალითად, ბალეტი იყო.[9]

 

საბჭოთა კავშირის წიაღში, ზუსტად 1937 წლის დეკადის დროს წარმოიშვა და დამკვიდრდა დამოკიდებულება ქართველებისა და საქართველოს მიმართ: პირველ რიგში, ისეთი ეპითეტი, რომელიც რუსულენოვან ქვეყნებში დღემდე ასოცირდება ჩვენ ქვეყანასთან - „მზიური საქართველო“ (Солнечная Грузия). გაზეთ „პრავდასა“ და სხვა მიმომხილველი მედიუმების აზრით, სწორედ კარგი ამინდი და მზე განსაზღვრავდა ქართველი ერის ხალისიან კულტურას. დეკადის დროს უშურველად იყო გამოყენებული ეპითეტები როგორებიცაა - "დიდებული ერი და კულტურა", "ათასწლოვანი ისტორია" და ა.შ.[10] თუმცა იმდროინდელი რუსი ავტორებიც კი აღნიშნავენ, რომ 1930-იანი წლების რუსული შოვინისტური ელიტები ეროვნულ კულტურებს ძირითადად ეგზოტიკად განიხილავდნენ.[11]

 ქართველების მიმართ 1930-იან წლებში ჩამოყალიბებული ე.წ. „მზიური“ იმიჯისადმი შემდგომ დამოკიდებულებაზე ნათლად მოგვითხრობს ყოველდღიური საბჭოთა, ერთი შეხედვით უწყინარი ისტორიებიც: მაგალითად კანზასის უნივერსიტეტის პროფესორი, ერიკ სკოტი თავის სტატიაში „ფეხბურთის ოსტატურობა და საიდუმლო პოლიცია: ქართული ფეხბურთი მრავალეთნიკურ საბჭოთა იმპერიაში“ აღწერს 1970 წლის საბჭოთა კავშირის ფეხბურთის ფედერაციის ყრილობას, რომელზეც ქართველი დელეგატის, ცომაიას მიერ ქართული ფეხბურთის თავსმოხვეული ქებით ნაწყენმა ფედერაციის თავმჯდომარემ, ვალენტინ გრანატკინმა დაიყვირა: „იმიტომ, რომ თქვენ ზამთარი არ გაქვთ!“[12]. ამავე ავტორს ეკუთვნის მონოგრაფიული სახის ნაშრომი - „უცხო შინაურები: ქართული დიასპორის ევოლუცია საბჭოთა იმპერიაში“ (Familiar Strangers: The Georgian Diaspora and the Evolution of Soviet Empire), სადაც განიხილავს იმ გავლენას, რომელიც ქართული სუფრის ტრადიციამ მთელს საბჭოთა კავშირზე მოახდინა - როგორ გახდა სადღეგრძელო ტრადიციული შუააზიური კულტურის ნაწილიც და ა.შ.

 „მზიური“ საქართველოს და მისი შვილების მიმართ ცენტრის დამოკიდებულება იდილიურად არ გაგრძელებულა მას შემდეგ, რაც 1953 წელს მოკვდა სტალინი და დახვრიტეს ბერია. დაგროვილმა ფარულმა შურმა ოფიციალურ დონეზე „ამოხეთქა“ 1956 წლის თებერვალში, საბჭოთა კავშირის კომუნისტური პარტიის XX ყრილობაზე, რომელზეც ხრუშჩოვის საიდუმლო მოხსენებაში ხაზგასმული იყო არამხოლოდ სტალინის, როგორც პერსონის მიერ ჩადენილ დანაშაულებზე, არამედ აღნიშნული ხრუშჩოვმა მის ეთნიკური წარმომავლობასთანაც დააკავშირა[13].

ხრუშჩოვის საიდუმლო მოხსენების ნაწილები თბილისშიც გავრცელდა, რამაც გამოიწვია 1956 წლის მარტის ცნობილი მოვლენები. სტალინის სახელის დასაცავად გამართულ გამოსვლებზე კი  შეინიშნებოდა ეროვნული სენტიმენტების მომძლავრებაც და შესაბამისი ლოზუნგებიც, რაც, საბოლოო ჯამში, ძალოვანმა სტრუქტურებმა სისხლში ჩაახშეს. აღსანიშნავია, რომ დამოუკიდებლობის შესახებ მოწოდებები და პირველი დისიდენტური მოძრაობები საქართველოში სწორედ 1956 წლის მოვლენების შემდეგ გაჩნდა[14].

 

 1956 მარტის მოვლენების ვიზუალიზაცია

  XX ყრილობის საიდუმლო მოხსენება და 1955-1956 წლებში, 1937-1938 წლებში მასობრივი ტერორის მსხვერლპთა რეაბილიტაცია შეიძლება განვიხილოთ პოლიტბიუროს წევრების მიერ საკუთარი პირადი დანაშაულების „შელამაზების“ მცდელობადაც, ვინაიდან ხრუშჩოვიც, მალენკოვიც, მიქოიანიც და სხვებიც სტალინური ტერორის უშუალო მონაწილეები იყვნენ და ათასობითი ადამიანის რეპრესიებში მიუძღვოდათ წვლილი. შესაძლოა ისინი ფიქრობდნენ, რომ ყველაფრის სტალინსა და ბერიაზე გადაბრალება მათ ისტორიის წინაშე ამ ტვირთისგან ათავისუფლებდა.

 ქართველების აღშფოთება და ბრაზი ხრუშჩოვის საიდუმლო მოხსენების შემდეგ შეიძლება მივაწეროთ იმასაც, რომ გაცნობიერებულად, ანდაც სულაც ქვეცნობიერის დონეზე სტალინზე შეტევა მათ საქართველოზე შეტევად აღიქვეს. ასევე საყურადღებოა ხრუშჩოვის მიერ საბჭოთა რესპუბლიკების იერარქიაში საქართველოს მიზანმიმართული დაკნინება, მიუხედავად იმისა, რომ ვარაუდი, ჰქონდა თუ არა ქვეყანას განსაკუთრებული სტატუსი სტალინისა და ბერიას პირობებში დღემდე საკამათო თემად რჩება და ზოგი ისტორიკოსი თვლის რომ ჰქონდა, ზოგი კი პირიქით. აქვე შეგვიძლია აღვნიშნოთ ისიც, რომ ხრუშჩოვს ერთი მხრივ ჰყავდა სანდო დასაყრდენი საქართველოში კომპარტიის პირველი მდივნის, მჟავანაძისა და სახელმწიფო უშიშროების კომიტეტის (КГБ) თავკაცის, ალექსი ინაურის სახით. მეორე მხრივ, ის კარგად ხვდებოდა, რომ ქართველები მას სტალინზე და საქართველოზე შეტევას არასოდეს აპატიებდნენ[15].

 1956 წლის მოვლენების დასაბჭოთა რეჟიმის მხრიდან ძალის დემონსტრირების შემდეგ, დამოკიდებულება ქართველების მიმართ ნელ-ნელა დალაგდა. სხვადასხვა ზეპირი მოგონებით, ხრუშჩოვი კიდევ რამდენჯერმე დაემუქრა ქართველებს მკაცრი ზომებით და გადასახლებებითაც[16], თუმცა ამის დოკუმენტური დადასტურება არ არსებობს. ერთი მხრივ, საქართველოს ЦК-ს იმდროინდელი მდივნის, ვასილ მჟავანაძის დიპლომატიური ბუნების და ხრუშჩოვის ლიბერალური პოლიტიკის წყალობით, ქართველებმა მიიღეს საკუთარი როლი საბჭოთა თანამეგობრობაში: ეს, ძირითადად, განისაზღვრებოდა კარგი მასპინძლის, მზარეულის, მომღერლის, მოცეკვავის, თამადის ადგილებით. სხვა მოთხოვნების შემთხვევაში, იწყებოდა პრობლემები იმპერიასთან. საქართველოსა და მისი კულტურისა თუ ხალხის ეფემერული სიყვარული მხოლოდ იმ ფარგლებში რჩებოდა (და დღემდე რჩება) „სიყვარულად და პატივისცემად“, სანამ ამით რუსეთის იმპერიის „კომფორტის ზონა“ არ დაირღვეოდა და ქართველები არ გამოვიდოდნენ იმ როლიდან, რომელიც მათ იმპერიამ განუსაზღვრა. 

 ქართველებმა სხვადასხვა ფორმით ამ როლიდან გამოსვლას შეეცადნენ 1956, 1978, 1989 წლებში. ყველა ეს შემთხვევა ქვეყანას ძვირად, არეულობებად და სიცოცხლის ფასად დაუჯდა. ბოლო მოვლენებს თუ გავიხსენებთ: იქნება ეს ქართველთა მასობრივი დეპორტაცია სატვირთო თვითმფრინავით, 2008 წლის აგვისტოს ომი თუ 2019 წლის ე.წ. „გავრილოვის კრიზისი“ - ყველა მათგანი თავსმოხვეული როლიდან გამოსვლის თანამედროვე მცდელობების წინააღმდეგ მიმართულ სადამსჯელო მოქმედებებად შეიძლება განვიხილოთ.

 

 ქართველების დეპორტაცია რუსეთიდან სატვირთო თვითმფრინავით, 2006 წელი
ფოტო: netgazeti.ge

 ბუნებრივია, მხოლოდ ერთი მინაწერი, რომელზეც ვაგებთ ჩვენ ჰიპოთეზას საბჭოთა კავშირში ქართველების მიმართ ოფიციალურისგან რადიკალურად განსხვავებულ დამოკიდებულებაზე, მწირი წყაროა. თუმცა, დასაშვებია აზრი, რომ დაბალი განათლების მქონე ქარხნის მუშის, მალინინის მიერ სტალინის ფოტოზე კალმით წაწერილი „Грузин“ სხვა სალანძღავ სიტყვებთან ერთად - ეს არის რეალური განწყობა. ეს ერთი მინაწერი გვეუბნება იმაზე მეტს, ვიდრე ცენზურის მიერ ოფიციალურად კონტროლირებადი ინფორმაციის მასობრივი წყაროები. დღესდღეობით დოკუმენტების სიმწირის გამო დადგენა, ალბათ, შეუძლებელი გახდება, თუმცა უდავოა, რომ კრემლის ეშელონებში კარგად ესმოდათ მალინინისა და, ალბათ, კიდევ მრავალი ადამიანის ხმა, გულდასმით აკვირდებოდნენ საყოველთაო განწყობას. ზემოხსენებულიდან გამომდინარე, შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ ქართული კულტურის დღეები ორმა ქართველმა მაღალჩინოსანმა მოსკოვში იმისთვის მოაწყო, რომ „ქართველის“ უარყოფითი იმიჯი ცოტათი მაინც შერბილებულიყო. ჰიპოთეტურად შეგვიძლია ისიც აღვნიშნოთ, რომ რეპრესიებით, მსოფლიო ომითა და ტოტალიტარული რეჟიმით დამძიმებული მილიონობით რუსისთვის სტალინის სამშობლო - საქართველო არც თუ მთლად „მზიურ“ ასოციაციებს იწვევდა.

წყარო:https://idfi.ge/

ბიზნესი
თიბისის ბიზნეს დაჯილდოება 2023-ის, ნომინაცია - „გამორჩეული როლისთვის რეგიონის განვითარებაში“, ფინალისტები

თიბისიმ ბიზნესდაჯოლდოების პროექტის 2023 წლის ფინალისტები გამოავლინა!

გთავაზობთ ნომინაცია გამორჩეული როლისთვის რეგიონის განვითარებაში ფინალში გასულ 3 კომპანიას.

მწვანილისა და ბოსტნეულის მწარმოებელი კომპანია „ჰერბია“ 2006 წელს, მას შემდეგ დაფუძნდა, რაც რუსეთმა ქართულ პროდუქციას ემბარგო გამოუცხადა და შედეგად, ალტერნატიული ბაზრის მოძიება გახდა საჭირო. კომპანიამ მიზნად დაისახა 5000 ფერმერის კონსოლიდაცია და მათ მიერ წარმოებული პროდუქტის ევროპისთვის შეთავაზება. ევროპული ბაზარი მალევე დაინტერესდა ქიმიური საშუალებების გარეშე მოყვანილი, მაღალი ხარისხის მწვანილეულით, თუმცა დამფუძნებლები მიხვდნენ, რომ მათ მოთხოვნას - დიდი რაოდენობით პროდუქციის უწყვეტ მიწოებას კომპანია იმ ეტაპზე ვერ დააკმაყოფილებდა, ამიტომ გადაწყვიტეს, ჯერ ქართულ ბაზარზე დამკვიდრება.

Global Gap, HACCP და GEO Gap-ის სერთიფიკატების მოპოვების პარალელურად, „ჰერბიამ“ ქართული ბაზრის ათვისება დაიწყო და მალევე გახდა უმაღლესი ხარისხის სათბურში მოყვანილი მწვანილის და ბოსტნეულის ერთ-ერთი წამყვანი მწარმოებელი და პირველი კომპანიაა საქართველოში, რომელმაც დაიწყო პროდუქციის დაფასოება. 

დღეისათვის ჰერბიას სათბურები წყალტუბოში 10 ჰექტარზეა გაშენებული. კომპანიას მოწყობილი აქვს საწყობი-მაცივარი და დასაფასოებელი საწარმო, რომლებიც აღჭურვილია თანამედროვე ტექნიკითა და საწარმოო ხაზებით. ყველა პროდუქტი, რომელიც ჰერბიას სავაჭრო ნიშნით იწარმოება, შეესაბამება სურსათის უვნებლობის საერთაშორისო სტანდარტებს და გარემოსდაცვით მოთხოვნებს. ჰერბია უკვე 17 წელია ოპერირებს ადგილობრივ ბაზარზე, ამ პერიოდის მანძილზე კომპანიამ გაიჩინა ძალიან ბევრი პარტნიორი, მათ შორის არიან 5000-ზე მეტი ადგილობრივი ფერმერი. დაფუძვნების დღიდან ჰერბია ინოვატორია ახალი ტექნოლოგიების და კულტურების დანერგვაში, რომელიც შემდეგ გავრცელდა მთელი რეგიონის და არამარტო რეგიონის მასშტაბით მაგალითად: კომპანია პირველი იყო რომელმაც ააშენა გვირაბის ტიპის სათბური და აღჭურვა თანამედროვე საირიგაციო სისტემებით, ქვეყანაში გაავრცელა ისეთი კულტურები როგორიც არის რუკოლა, როზმარინი, ჩაივსი, პომიდორი ჩერი, სალათის სხვადასხვა ჯიშები და ა.შ.

„ჰერბია“ საქართველოს მასშტაბით 1000-ზე მეტ ობიექტზეა წარმოდგენილი, მათ შორის ისეთ ქსელურ მარკეტებში, როგორიცაა „ორი ნაბიჯი“, „კარფური“ „გუდვილი“, „ნიკორა“, „ფრესკო“ და სხვა.

„იმერეთის რეგინონში ჩვენ ერთ-ერთი მსხვილი დამსაქმებელი ვართ. ვთანამშრომლობთ 5000-ზე მეტ ადგილობრივ ფერმერთან. ნახევარ მილიონზე მეტ მომხმარებელს ვემსახურებით და მუდმივად ვცდილობთ ასორტიმენტის გაზრდას, ასვეე ვმუშაობთ იმაზე, რომ ბავშვთა კვებაშიც იყოს გამოყენებული ჩვნი პროდუქცია. ბიზნესდაჯილდოება გვეხმარება იმაში, რომ კიდევ უფრო კარგად გავაცნოთ მომხმარებელს ჩვენი პროდუქტი და ასევე ჩვენი პარტნიორი ფერმერები, რომლებიც მუშაობენ სფეროსა და რეგიონის განვითარებისთვის.“ - ამბობს „ჰერბიას“დამფუძნებელი დირექტორი, ზურაბ ჯანელიძე.

სამთო სასტუმრო „ალტიჰათი“ ყაზბეგში, ზღვის დონიდა 3014 მეტრზე მდებარეობს და დიდი წვლილი შეაქვს ალპურ ზონაში რეკრეაციული ტურიზმის განვითარებაში - ქმნის ახალ შესაძლებლობს მაღალ-მხარჯველი ტურიზმის სფეროში, ავითარებს ინფრასტრუქტურას, ქმნის და აუმჯობესებს უსაფრთხოების ნორმებს ალპურ ზონაში. 2018 კომპანიის ინიციატივით ტერიტორია სრულად დაიფარა სატელეფონი კავშირით, რამაც შესაძლებელია გახადა მინიმუმ 10 ადამიანის სიცოცხლის გადარჩენა. 

ალტიჰათის მთავარი მისია ნარჩენების მართვის სისტემის შექმნაა, რაც გაზრდილი ტურიზმის გამოწვევაა ნებისმიერ ქვეყანაში, ამ მიმართულებით მოხდა სისტემური მიდგომის დანერგვა ალპურ სიმაღლეზე. ახალი ტურისტული და სათავგადასავლო მიმართულების განვითარების წყალობით, 2018 წლიდან მნიშვნელოვნად გაიზარდა birdwatching, heli-biking ვიზიტორების რაოდენობა, სკი-ტურინგი და ახალი საფეხმავლო მარშრუტები ამ მიმართულებით, ადგილობრივი მოსახლეობისათვის შეიქმნა ახალი შესაძლებლობები და წლის აქამდე არააქტიურ სეზონზე დასაქმების პერსპექტივები.

2022 წლიდან ალტიჰათმა სტრატეგიული თანამშრომლობის მემორანდუმი და მოგვიანებით სრულყოფილი პარტნიორობა დაიწყო შვეიცარულ ულტრა "ლაქშერი" ბრენდ ბალისთან, შესაბამისად ბალისთან ერთად 2024 წელს დაგეგმილია სრულიად ახალი, თანამედროვე სამთო სამაშველო ქოხის პროექტის მშენებლობა ზღვის დონიდან 3700 მეტრ სიმაღლეზე, რაც კიდევ უფრო გააუმჯობესებს სათავგადასავლო ტურიზმის პოტენციალს ჩვენს ქვეყანაში და ადგილობრივ თემს მისცემს საშუალებას მნიშვნელოვნად გაზარდონ მათი ბიზნეს შესაძლებლობები.

„საქართველოს ფარგლებს გარეთ უკვე ბევრმა იცის ამ პროექტის შესახებ, თუმცა საქართველოში ცნობადობა დაბალია.   ბიზნესდაჯილდოება  გვაძლევს საშუალებას, რომ ქართულ საზოგადოებასაც გავაცნოთ ეს ჩვენი „ახირება“ - აბსულუტურად კერძო ინიციატივა, რომელიც სინამდვილეში უმნიშვნელოვანესი ინიციატივაა სფეროსა და რეგიონის განვითარების თვალსაზრისით. დიდი პასუხისმგებლობა გვაქვს აღებული და არასდროს გვრჩება რესურსი იმისთვის, რომ მარკეტინგული კამპანია ვაწარმოოთ. მარკეტინგული სტრატეგიის კლასიკური დოქტრინული გეგმის შექმნა კი აუცილებელია რომ საერთაშორისო პარტნიორებთან მეტნაკლკებად ინსტიტუციურად თანაბარი პირობებით ვიყოთ წარმოდგენილი და ისინიც კარგად ხედავდნენ ადვოკატირების ეფექტებს, ჩვენი საქმიანობის გრძელვადიან გეგმას და ხედვას.ბიზნესდაჯილდოებაში გამარჯვება სწორედ ამ მიმართულების გაძლიერებაში დაგვეხმარება.“ - ამბობს „ალტიჰატის“ მმართველი პარტნიორი, ნიკოლოზ ალავიძე.

ნომინაციის „გამორჩეული როლისთვის რეგიონის  განვითარებაში“ კიდევ ერთი ფინალისტია კომპანია „სვანიძის ზეთისხილი“. ქართული EXTRA VIRGIN ზეთისხილის ზეთის წარმოება ზეთისხილის საერთაშორისო საბჭოს ორგზის არჩეულ პრეზიდენტს, გიორგი სვანიძეს უკავშირდება. მისი ინიციატივით, 15 წლის წინ, საქართველოში დაიწყო პირველი ზეთისხილის ბაღების გაშენება და პრემიუმ კლასის ზეთისხილის პროდუქციის წარმოება. კომპანიის საქმიანობის უნიკალურობა მდგომარეობს ზეთისხილის კულტურის საქართველოში შემოტანასა და დანერგვაში. კახეთში, ტარიბანის ველებზე გაშენებული ზეთისხილით პრემიუმ ხარისხის ზეთისა და მარინადის პროდუქტების წარმოების გარდა, ამ წამოწყების მიზანი საქართველოს აგრარული სექტორის ხელშეწყობა და ქართველი ფერმერების გაძლიერება იყო. 

სვანიძის ზეთისხილის პროდუქცია მოიცავს 100%-ით ქართული, ნატურალური ზეთისხილის მარინადს და „extra virgin” ზეთს, რომელიც მხოლოდ ცივი დაწურვის შედეგად მიიღება, რის შედეგადაც ინარჩუნებს ბუნებრივ და სასარგებლო თვისებებს. 

მსოფლიოს კვლევების მიხედვით ზეთისხილის ზეთის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სარგებელი გულ-სისხლძარღვთა სისტემაზე დადებითი გავლენაა. მონოუჯერი ცხიმების მაღალი შემცველობა მავნებელი ქოლესტერინის (LDL) დონის შემცირებას უწყობს ხელს, შედეგად კი გულის დაავადებებისა და ინსულტის რისკები საგრძნობლად მცირდება. ამასთან, მიიჩნევა, რომ ზეთისხილის ზეთში შემავალი ცხიმები და ანტიოქსიდანტები ტვინის ჯანმრთელობასა და მის კოგნიტიურ ფუნქციას უწყობენ ხელს.

„საქართველოში ყველას არ აქვს ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ ჩვენს ქვეყანაში ზეთისხილია გაშენებული, ხარობს და მისგან ნატურალური პროდუქტები იწარმოება. ბიზნესდაჯილდოებაში მონაწილეობა საშუალებას გვაძლევს, მთელს საქართველოს მივაწვდინოთ ხმა, გავაცნოთ მომხმარებელს ჩვენი საქმიანობა და მისი შედეგები, რაც საქართველოში აგრარულ სექტორს და უშუალოდ ზეთისხილის კულტურის შემოტანასა და განვითარებას ეხება. ბიზნესდაჯილდოებაში გამარჯვების შემთხვევაში ჩვენი მთავარი მიზანი იქნება, თიბისის მხარდაჭერით აქტიური კომუნიკია დავიწყოთ მომხმარებლებთან, რათა მივცემთ საშუალება ქართველ საზოგადოებას, გამოიყენოს საქართველოში წარმოებული ნატურალური და სასარგებლო ზეთისხილი.“ - ამბობს კომპანია „სვანიძის ზეთისხილის“ მარკეტინგის ხელმძღვანელი, თეო მამულაშვილი.

ბიზნესდაჯილდოება თიბისის ბიზნესის მხარდაჭერის პროექტია, რომელიც უკვე მეშვიდედ იმართება და მასში მონაწილეობა 3000 - ზე მეტმა კომპანიამ მიიღო.

https://tbcbusiness.ge/

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.