USD 2.7599
EUR 3.0569
RUB 3.2807
Тбилиси
ირმა შამათავა-ამერიკაში მოღვაწე ქართველი მეცნიერი
дата:  832

ამერიკაში მეუღლესთან ერთად 2000 წელს ჩამოვედი. 20 წელია რაც დარტმოუთის კოლეჯში ასოცირებული მეცნიერი ვარ.

ჩემი საქმიანობის ძირითადი თემაა მიწისქვეშა აუფეთქებელი ნაღმების აღმოჩენა-განეიტრალება ელექრომაგნიტური ველების გამოყენებით. ეს პროექტი წყალქვეშა სივრცესაც მოიცავს. პარალელურად ვმართავ ტექნოლოგიურ კომპანია“White river technologies”.

ჩემი მეუღლეც პროფესიით ფიზიკოსია, ჩვენ ერთად ვმუშაობთ სიმსივნის მკურნალობის ახალ მეთოდებზე, რომელსაც ჰიპერთერმია ჰქვია. ელექტრომაგნიტური ველების დასხივებით ვეძებთ სიმსივნურ კერას, შემდეგ კი ორგანიზმში შეგვყავს თხევადი მეტალები, ვახურებთ 46 გრადუს ტემპერატურაზე, რაც სიმსივნურ უჯრედებს კლავს, ოღონდ ქიმიისგან განსხვავებით, სხვა უჯრედებს სრულიად არ აზიანებს.

ამ მეთოდით ბევრი სახის სიმსივნეს შეიძლება ვუშველოთ. მისი პატენტი გვეკუთვნის ჩვენ, დარტმოუთის კოლეჯს. ცხოველებზე ექსპერიმენტები წარმატებით ჩატარდა და კარგი შედეგებიც მოჰყვა. ამერიკაში ამ ექსპერიმენტის ადამიანზე ჩატარებას დიდი დრო სჭირდება. საქართველოს ხელისუფლებას მივმართე, სანამ ამ ტექნოლოგიას ამერიკა წაიღებს, დანერგონ კანონი, რაც მოგვცემს საშუალებას დაფინანსდეს და ჩატარდეს ექსპერიმენტი მეოთხე სტადიის სიმსივნის მქონე პაციენტებზე, თუმცა მათი მხრიდან ამ შეთავაზებაზე რეაგირება არ ყოფილა. ეს ტექნოლოგიები უკვე დანერგილია და გამოიყენება ევროპასა და ამერიკაში.

2018 წელს თბილისში ახალი ტექნოლოგიური კომპანია (sstech) დავაარსე, რომელიც ამერიკიდან ფინანსდება. იგი დაფუძნებულია ელექტრომაგნიტური ველებით სენსირებაზე , ჩაძირული სხეულების დეტექტირებასა და იდენტიფიცირებაზე, როგორიცაა აუფეთქებელი ნაღმები, მინერალები(გეოფიზიკა). ამ კომპანიაში საქართველოში წარმოებული ახალი ტექნოლოგიური სისტემები იქმნება. მისი გამოყენება პრაქტიკაში ხდება და იმ პროექტის ნაწილია, რასაც ამერიკა და მთელი მსოფლიო იყენებს.

ჩვენი მიზანია ტექნოლოგიების დანერგვა და ახალი სამუშაო ადგილების შექმნა საქართველოში. მიმაჩნია, რომ სახელწიფო უნდა იყოს დაინტერესებული ეროვნული ტექნოლოგიური კომპანიების განვითარებით და საქართველოში შექმნილი ტექნოლოგიების შესყიდვა- დანერგვით.

მაგალითად 2010 წელს საქართველოს მთავრობამ რამდენიმე მილიონ დოლარად შეისყიდა ბრიტანული ყალბი მეტალდეტექტორები, რაზეც ჩვენ წლებია ვმუშაობთ. უმჯობესი იქნებოდა ამ თანხით რეალური პროექტები დაფინანსებულიყო, თუნდაც სიმსივნის ტექნოლოგიები. სამწუხაროდ ჩვენთან საგანმანათლებლო სისტემაშიც ბევრი ხარვეზია. მიმაჩნია, რომ მომავალი თაობის განათლება-განვითარებაში აქტიურად უნდა ჩაერთონ წარმატებული და გამოცდილი ადამიანები. საქართველო არც ერთ უცხოელს ისე არ სტკივა, როგორც ჩვენ, ემიგრაციაში წამოსულ ქართველებს. სწორედ ჩვენს ხარჯზე უნდა ხდებოდეს ახალგაზრდების განათლების დონის ამაღლება, მხოლოდ განათლებაშია ჩვენი ხსნა და მომავალი.

культура
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

более
голосование
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
голосование
Кстати