,
დიდი ბრიტანეთის გაზეთ „გარდიანში“ (The Guardian) გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „ქრთამები და მიმალვები: როგორ ცდილობენ უკრაინელები არმიაში გაწვევიდან თავის არიდებას“ (ავტორი - შონ უოლკერი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:
უკრაინელ მამაკაცთა ნაწილი დანაზოგ ფულს იმაში ხარჯავს, რომ ჯარში არ გაიწვიონ და ფრონტზე არ მოხვდნენ, მაგრამ ისინი, ვინც უკვე ფრონტზე იბრძვის, ასეთ ქცევას სამშობლოს ღალატად თვლიან.
რამდენიმე თვის წინ უკრაინიის ტერიტორიიდან გასვლისას 39 წლის ოდესელმა მესაზღვრეებს დოკუმენტი აჩვენა, რომლის თანახმად, მას ხერხემლის სერიოზული ტრამვა ჰქონდა და, შესაბამისად, გათავისუფლებული იყო სამხედრო სამსახურისგან. მას უფლება ეძლეოდა ქვეყნიდან გასულიყო თავისი სურვილისამებრ: აკრძალვა მას არ ეხებოდა.
„ერთმა მესაზღვრემ დამცინავად მკითხა: „როგორც ჩანს, ხერხემლის გამრუდება თქვენი საავადმყოფოს საყვარელი დიაგნოზია, ხომ?“, - იხსენებს მამაკაცი, რომელმაც ვინაობის გამხელა არ ისურვა, - მე მივხვდი, რომ ისინი საქმის კურსში იყვნენ და მათთვის მე პირველი არ ვარ, ვისაც ჯანმრთელობის ცნობაში ხერხემლის პრობლემა ეწერა. მაგრამ რადგანაც მათ ჩემთვის ხელის შეშლა არ შეეძლოთ, ამიტომ ხელი ჩაიქნიეს და გამიშვეს“.
ანონიმმა მამაკაცმა აღიარა, რომ სამხედრო კომისარიატში 5 ათასი დოლარი გადაიხადა ქრთამის სახით, რათა თავი აერიდებინა უკრაინის არმიაში გაწვევისა და ფრონტის წინა ხაზზე გაგზავნისათვის
„მივხვდი, რომ სანგარში ჯდომას ვერ გავუძლებდი, ამიტომაც ავიღე ჩემი დანაზოგი და „საქმის მომგვარებელს“ დავუკავშირდი. ყველამ იცის, სად უნდა მოძებნოს ასეთი კაცი. გადავუხადე ნაღდი ფულით. შემდეგ მან გამგზავნა საავადმყოფოში, სადაც ხერხემლის მაგნიტურ-რეზონანსული ტომოგრაფია გამიკეთეს და სამედიცინო დასკვნა მომცეს, რომ მე ხერხემლის სერიოზული პათოლოგია მაქვს. ამ დასკვნის საფუძველზე ქვეყნიდან გასვლის დოკუმენტიც ავიღე. ისეთი შთაბეჭდილება შემექმნა, რომ ყოველ ეტაპზე, სადაც კი მივიდოდი, ვგრძნობდი, რომ ამ ადამიანებმა არათუ იცოდნენ, რასაც აკეთებდნენ, არამედ „წილშიც იჯდნენ“, - ამბობს ანონიმი მამაკაცი.
ზოგიერთი ცნობით, უკრაინაში რუსეთის ჯარის შეჭრის შემდეგ ქვეყანა არალეგალურად დატოვა ათი ათასობით უკრაინელმა, ბევრმა ქრთამის მეშვეობით.
რადგანაც უკრაინის სამხედრო კომისარიატებში მექრთამეობამ მაღალ დონეს მიაღწია, 11 აგვისტოს ქვეყნის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საოლქო კომისარიატების ყველა ხელმძღვანელი გაათავისუფლა ზურგის სამხედრო სტრუქტურებში გაბატონებული კორუფციის გამო. „ეს სისტემა ისეთმა ადამიანებმა უნდა მართონ, რომლებმაც იციან, თუ რა არის ომი და რატომ არის ცინიზმი და მექრთამეობა ქვეყნის ღალატი ომის დროს“, - განაცხადა პრეზიდენტმა მოსახლეობისადმი ვიდეომიმართვის დროს.
ოდესა, უკრაინის შავიზღვისპირა ქალაქი, მაქინაციისა და ჯარიდან თავი არიდების („უკლონიზმის“) გაუგონარ კერად იქცა: ადგილობრივი საოლქო სამხედრო კომისარი მას შემდეგ დააპატიმრეს, როცა მას ხუთი მილიონი დოლარის „დანაზოგი“ უპოვეს და ესპანეთში მდიდრული ვილის მფლობელობა დაუდგინეს. ამჟამად კორუმპირებული ჩინოვნიკების სამართლებრივი დევნა უკრაინის მთელ ტერიტორიაზე მიმდინარეობს - სამხედრო კომისარიატებში მექრთამეობის ფაქტებთან დაკავშირებით თითქმის ასამდე სისხლის სამართლის საქმეა აღძრული.
„ცინიზმი ყველგან ერთნაირია. ესაა უკანონო გამდიდრება, უკანონოდ მიღებული შემოსავლების ლეგალიზება, სამსახურებრივი მდგომარეობით ბოროტად სარგებლობა, სამხედრო ვალდებულთა უკანონოდ გადაყვანა საზღვარზე“, - განაცხადა პრეზიდენტმა გასულ ხუთშაბათს.
რეზონანსული კორუფციული სკანდალი გაზეთების პირველ გვერდებზე მოხვდა, მაგრამ რუსეთთან წელიწადნახევრიანი ომის პირობებში ასეთი მოვლენები კიევისათვის კიდევ უფრო მეტ საფრთხეს ქმნის.
ომის პირველივე კვირეებში ასობით ათასი რიგითი უკრაინელი, პატრიოტიული სულისკვეთების ტალღაზე, ჯარში მოხალისედ ჩაეწერა, რათა ქვეყნის დამოუკიდებლობა დაეცვა და რუსეთის არმიის პირველი შეტევა უკუეგდო. მაგრამ მას შემდეგ უკვე დიდი დრო გავიდა. პირველი ახალწვეულებიდან და მოხალისეებიდან ბევრი უკვე დაღუპულია, დაჭრილია ან მუდმივ ინვალიდად არის გადაქცეული, უკრაინის არმიას კი ჯარისკაცები, ახალწვეულები ჭირდება, რომ ბრძოლისუნარიანი იყოს. დღეისათვის ისინი, „ვისაც მამულისათვის გული კვლავ უძგერს“, უკვე დიდი ხანია მოხალისედ არიან ჩაწერილნი და ჯარში მსახურობენ, იმათ კი, ვინც სახლში არიან დარჩენილნი, არმიაში სამსახური არ სურთ.
მრავალშვილიანი მამები, ინვალიდები და სტრატეგიულად მნიშვნელოვანი საწარმოების თნამშრომლები ჯარში გაწვევისაგან თავისუფლდებიან, მაგრამ დანარჩენები ვალდებულნი არიან არმიაში იმსახურონ, თუ ისინი უწყებას მიიღებენ. სამობილიზაციო ბრიგადები ქუჩა-ქუჩა დადიან, ეზოებში შედიან და კარიდან კარზე აკაკუნებენ უწყებების გადასაცემად. ზოგჯერ გასაწვევი ასაკის მამაკაცები მათ წინააღმდეგობას უწევენ, თუმცა სამობილიზაციო ბრიგადის წევრებიც, თავის მხრივ, არმიაში სამსახურის უარმყოფებს კარგად „ფუთავენ“, ავტოფურგონებში ათავსებენ და პირდაპირ კომისარიატებში, შესაკრებ პუნქტებში მიჰყავთ.
ზოგიერთი უკრაინელი მამაკაცის თქმით, მათ, რა თქმა უნდა, უწყების მიღება არ სიამოვნებთ, მაგრამ თუ ჯარში გაიწვევენ, იმსახურებენ კიდეც, მაგრამ არიან ისეთებიც, რომლებიც თავგანწირულად ცდილობენ ჯარში სამსახურის თავიდან არიდებას, თუმცა მათ საოცნებო ხუთი ათასი დოლარი ჯიბეში არ აქვთ.
ოდესაში, ისევე როგორც უკრაინის უმრავლეს ქალაქებში, ურთიერთობისათვის „ტელეგრამ-არხებით“ სარგებლობენ, რომლის მეშვეობითაც მომხმარებლები ერთმანეთს უზიარებენ ცნობებს, თუ სად და რომელ ადგილზე არიან კომისარიატების თანამშრომლები, რათა სამხედროვალდებულებმა მიმალვა მოასწრონ. ინფორმაციები და შეტყობინებები ყოველ ხუთ წუთში ახლდება.
მობილიზებული ახალწვეულები ფრონტზე გაგზავნის წინ რამდენიმე კვირაში „ახალგაზრდა მებრძოლის“ მოკლე კურსს გადიან. ზოგიერთებს დიდ ბრიტანეთში გზავნიან მოსამზადებლად - ფრონტის წინა ხაზზე ბრძოლის მეთოდების შესასწავლად, თუმცა როცა ისინი ბრუნდებიან და მოწინააღმდეგის პირისპირ აღმოჩნდებიან ხოლმე, დასავლური წრთვნა ბრძოლის ველზე არაეფექტურობას აჩვენებს. ძალიან დიდია დაღუპულთა და დაჭრილთა რაოდენობა.
მოკლედ, რისკები და ფსონები ძალიან მაღალია, ამიტომ ბევრი მობილიზაციას თავს ისე არიდებს, როგორც შეუძლია. ისინი, ვინც უკვე გაწვევის უწყება მიიღო, არცთუ იშვიათად სახლებში იკეტებიან, კარს არ აღებენ, რომ კომისარიატებში ძალით არ წაიყვანონ.
„არის ადამიანთა ორი კატეგორია: ერთნი უკვე არმიაში არიან, მეორენი კი სახლებში არიან მიმალულნი და ქუჩაში გამოსვლისა ეშინიათ, რათა კომისარიატის თანამშრომლებმა შესაკრებ პუნქტში არ წაიყვანონ. მათ ჯარისკაცების ხელფასის მატება არ აინტერესებთ, არმიაში სამსახური არ სურთ“, - ამბობს ერთ-ერთი პიროვნება, რომელიც საქმეში კარგად არის ჩახედული.
ახალგაზრდა ქალმა, რომელმაც სახელის გამხელა არ ისურვა, გაიხსენა სცენა, რომელიც კიევის ერთ-ერთ ღამის კლუბში მოხდა მიმდინარე ზაფხულის დასაწყისში: „როგორც ათი საათი შესრულდა, სამხედრო წესების თანახმად, კლუბი უნდა დახურულიყო. ამ დროს შენობაში ფორმიანი შეიარაღებული ადამიანები შემოიჭრნენ, ქალები განაცალკევეს და გარეთ გაუშვეს, მამაკაცებს კი უწყებები მისცეს. ჩემს მეუღლეს მნიშვნელოვანი სამსახური აქვს, ამიტომ ის გაწვევისაგან გათავისუფლებულია, ჩემი ნათესავი „ქუჩაში დაჭერების ოპერაციას“ როგორღაც გადაურჩა და ახლა სახლში ზის, გარეთ დიდი ხანია არ გამოდის“.
უკრაინელები იმ თანამემამულეებს, რომლებიც არმიაში გაწვევას თავს არიდებენ (ანუ „უკლონისტებს“), მოღალატეებად თვლიან. ქვეყნის პოლიტიკურმა ხელმძღვანელობამ მობილიზაციასთან დაკავშირებული სირთულეები აღიარა, მიიღო შესაბამისი ზომები სამხედრო კომისარიატების გადაჭარბებული მცდელობის აღსაკვეთად, მაგრამ იმავდროულად განაცხადა, რომ არმიაში გაწვევის გარეშე რუსეთს ვერ დაამარცხებენ. როგორც ცნობილია, თავის მხრივ, კრემლმა ასობით ათასი ახალგაზრდა გაიწვია არმიაში.
„რა თქმა უნდა, მობილიზაცია არავისთვის სასიამოვნო არ არის და ეს მოსალოდნელიც იყო“, - აღიარა ამას წინათ ინტერვიუში პრეზიდენტის მრჩეველმა მიხეილ პოდოლიაკმა.
„ისინი, ვინც თავიანთი შინაგანი მოწოდებით ჩაეწერნენ ჯარში მოხალისედ ომის დაწყებისას, ყველაზე მეტად არიან პატრიოტები, მაგრამ 17-თვიანი ბრძოლით დაიღალნენ და მათი შეცვლა აუცილებელია. რასაკვირველია, ომის დროს ჯარში სამსახური საშინელებაა - შეიძლება დაიღუპო და დასახიჩრდე. აბა, წარმოიდგინეთ: ახლა 21-ე საუკუნეა, უნივერსიტეტი გაქვთ დამთავრებული, სამსახურს იწყებთ, ამ დროს კი ხელში შაშხანას იღებ და იძულებული ხართ საკუთარი სახლი დაიცვა. სწორედ ამიტომ პრეზიდენტი ცდილობს მოსახლეობას აუხსნას, თუ რა დევს სასწორზე, როცა იბრძვი - ქვეყნის მომავალი და ხალხის ბედი“, - ამბობს მიხეილ პოდოლიაკი.
