ქართული ჯაზის ლეგენდას,  საქართველოს დამსახურებულ არტისტს  გიული ჩოხელს რამდენიმე თვის წინ  88 წელი შეუსრულდა. ქალმა, რომლის სახელსაც ქართული ჯაზის  არსებობა  უკავშირდება,  ბრწყინვალე პროფესიული კარიერა და საინტერესო ცხოვრება განვლო, თუმცა  მისი   პირადი  ცხოვრება, კარიერისგან განსხვავებული აღმოჩნდა  -  არ იყო  ისეთი იღბლიანი და ბედნიერი, როგორიც   სცენაზე -   დიდი ტრაგედიის და ტკივილის მიუხედავად,  მაინც შეინარჩუნა  მხნეობა და სიცოცხლის სიყვარული, რამაც მას ცხოვრების რთული პერიოდები დააძლევინა.

გიული ჩოხელი თბილისის საპატიო მოქალაქედ 2018 წელს აირჩიეს. მუსიკოსი, რომელმაც მსოფლიოს არა ერთი ქვეყნის და ქალაქის  მსმენელის გული მოიგო და  წლების განმავლობაში ჯაზის საუკეთესო შემსრულებლად ითვლებოდა,  მშობლიურ ქალაქს 1989  წლის 9 აპრილის შემდეგ „დაუბრუნდა“. ეს დღე ჩემს ცხოვრებაში გარდამტეხი იყო, მოსკოვში ვეღარ ვიმღერებდიო -  ამბობს ლეგენდარული მუსიკოსი.   

როგორ ცხოვრობს  88 წლის ასაკში და  ვისი სჯერა მას - ქალბატონი გიული ცხოვრების  რთულ პერიოდებზე,  ადამიანებზე, ვინც მისი ცხოვრების მთავარი გეზი  განსაზღვრა, და ქალაქზე, რომელიც მის  ყველაზე დიდ  სიყვარულად დარჩა..   

გიული ჩოხელი: თბილისი არის ჩემი დედა, ჩემი ღვიძლი, გული, ჩემი  ყველაზე  დიდი სიყვარული. თბილისზე უამრავი ლექსი მაქვს დაწერილი. წლების განმავლობაში დროის დიდ პერიოდს უცხოეთში ვატარებდი, გამოვდიოდი  ფესტივალებზე,  ვმართავდი  სოლო კონცერტებს, მაგრამ თბილისში მყავდა შვილი და დედა და  როგორც კი თავისუფალ დროს ვიპოვიდი, აქეთ მოვდიოდი. მოვეფერებოდი ხოლმე  ჩემს ოჯახს და ისევ უკან მივდიოდი.  იმის გამო, რომ მე  ყოველთვის აკრძალული ვიყავი, როგორც ჯაზის მომღერალი, რის გამოც   რთულ სიტუაციებში მიწევდა ცხოვრება, მეგონა, რომ  მოვწყდი თბილისს და დავიწყებული ვყავდი ჩემს ქალაქს,  მაგრამ  ასე არ ყოფილა. ამაში ბევრჯერ დავრწმუნდი.

როცა თბილისის საპატიო მოქალაქის წოდება მომანიჭეს, ლამის გავგიჟდი სიხარულისგან, რომ თბილისმა გამიხსენა. ძალიან ბევრი სიყვარული მივიღე ჩემი ხალხისგან. ამ სიყვარულის გამო ჩემს წლოვანებაში ისევ ახალგაზრდა გავხდი, გული ისე  მაქვს, თითქოს 25 წლის გოგო ვარ. კმაყოფილი ვარ ჩემი  განვლილი პროფესიული  გზით. როგორც ხელოვანი  ჩემს თავზე აღარ ვფიქრობ, ის რაც იყო, ჩემი აღარ  არის, ის უკვე ქვეყნის და ხალხის კუთვნილებაა. ბოლო წლებია, ექვს თვეს თბილისში ვატარებ, გაზაფხულიდან შემოდგომამდე კი შეკვეთილში  ვცხოვრობ. მიხარია, რომ აქ, ამ ქვეყანაში და ამ ქალაქში  ვცხოვრობ და  არა ამერიკაში ან ავსტრალიაში, ან სადმე სხვაგან.

- თუმცა  ალბათ, ბევრჯერ გქონდათ შესაძლებლობა დარჩენილიყავით იმ ქვეყნებში, სადაც დიდხანს გიწევდათ ცხოვრება. 

წლები გავატარე სხვადასხვა ქვეყნებში, მაგრამ ყოველთვის ვბრუნდებოდი აქ.  90 -ინ წლებში, როდესაც  სამოქალაქო ომი გამოვიარეთ და  ჩვენთან დიდი გაჭირვება იყო, არ მუშაობდა არც ჩემი შვილი, არც ჩემი სიძე და მეგობრების დახმარებით გავდიოდით იოლას,  ჩემს სახლში ტელეფონის ზარი გაისმა. ამერიკიდან მირეკავდნენ.  რა აღარ ვიფიქრე, ვერ მივხვდი ვის გავახსენდი ამერიკაში. ეს იყო  ემიგრაციაში წასული ებრაელი ბიჭი ოლეგი, რომელიც სტუდენტობის დროს მოსულა  ჩემთან ინტერვიუს ასაღებად, რის შემდეგაც ამ თემაზე სადიპლომო ნამუშევარი გაეკეთებინა.  მადლიერი იყო ჩემი, თქვენ რომ არა, დიპლომს ვერ  დავიცავდიო.  წლების შემდეგ,  ის წავიდა  ემიგრაციაში ამერიკაში.  დაიწყო მუშაობა ტელევიზიაში, გააკეთა ძალიან პოპულარული გადაცემა, ამ გადაცემის ჩასწერად  შარშან საქართველოშიც, ჩემთან შეკვეთილში იყო ჩამოსული.

ამ ახალგაზრდამ მიმიწვია ამერიკაში: ყველაფერს მე ვიღებ ჩემს თავზე, თქვენ მარტო ჩაჯექით თვითმფრინავში და გამოფრინდითო. მე ვუთხარი ვერ წამოვალ, პატარა ცუგა  მყავს, ვიტნი ჰიუსტონი, ვერ დავტოვებ მეთქი. ძაღლიც წამოიყვანეთო -  დამაძალა. წავედი ჩემს ცუგასთან ერთად ამერიკაში,  ოლეგმა ყველაფერი თავის თავზე აიღო. დამხვდა ამერიკაში დიდი ოვაციებით, თქვენ უნდა გენახათ, ძაღლს როგორ დახვდნენ აეროპორტში, რომ გაიგეს ვიტნი ჰიუსტონი ერქვა. თვეები დავრჩი ამერიკაში, ძალიან საინტერესო დღეები გავატარე. ყველა იქ დამხვდა, ვინც ახალგაზრდობაში ჩემთან ერთად ჯაზს მღეროდა, „ჩანგის“  ძველი წევრები, ყველა ემიგრაციაში იყო წასული.

დაიწყო  ჩვენი თავგადასავალი, ყველგან დამატარებდნენ,  გამოუშვეს  ჩემი ფირფიტა. ერთ დღეს ოლეგმა გაზეთი მომიტანა, ვხედავ შევარდნაძეა გამოსახული მაისურით, სისხლის კვალი აქვს ტანზე, თურმე  ტერაქტი მოუწყვიათ. გავგიჟდი. ძალიან მალე, ღამით დედა დამესიზმრა. სახლის კარი გაიღო. წინ დედა იდგა, უკან ჩემი ბიძა, ვანო ჩოხელი. მიყურებენ, მიყურებენ და დედამ თითი დამიქნია. როგორც კი გამოვფხიზლდი, ჩემს მეგობარს დავურეკე, ჩქარა ბილეთი ამიღე, არაფერი უთხრა არც ოლეგს, არც ბიჭებს, საქართველოში მივდივარ მეთქი. გაგიჟდიო,ახლა იქ როგორ უნდა წახვიდე, ხომ ხედავ რა ხდებაო -  მითხრა მეგობარმა. არა, აქ ვერ დავრჩები, სულ ცოცხალი ხომ არ ვიქნები,  ჩემს სამშობლოში უნდა დავბრუნდე მეთქი. ავიღე ჩემი ნივთები, ჩემი ნახატები და ჩამოვედი სამშობლოში.  ამის მერე ერთი-ორჯერ კიდევ ჩავედი ამერიკაში, ოლეგმა კარნეგი ჰოლში მომიწყო  საოცარი შეხვედრა, როგორც პირველ ქართველ ჯაზის მომღერალს, მაგრამ  ვერც მაშინ დამითანხმა იქ დარჩენაზე. 

- ამერიკელებმა ვულკანი გიწოდეს ჯერ კიდევ საბჭოთა პერიოდში,  ბობოქარი   ხასიათი გქონდათ?

 სულიერად მტკიცე ადამიანი ვიყავი. მეხმარებოდა ის აღზრდა, რაც  მივიღე, სულ მახსოვდა ქრისტეს სიტყვები: თმენა! თმენა! როგორც ქრისტიანს ცხოვრებაში  ბევრი რამის თმენა  მომიწია. დედაჩემის ბიძა წმინდა ნინოს ეკლესიის მოძღვარი იყო. ჩვენ მთელი ოჯახი ეკლესიური ხალხი ვიყავით და ასე ვარ აქამდე. სცენაზე ვიყავი  ბობოქარი, ცხოვრებაში  - არა.  მხოლოდ მაშინ ვხდები ბობოქარი, როდესაც ვხედავ და ვაწყდები უსამართლობას და ადამიანების ჩაგვრას. ამას ვერავის ვპატიობ. ამ ასაკშიც კი შემიძლია გამოვესარჩლო ქუჩაში ნებისმიერ ადამიანს, რომელსაც  ჩაგრავენ. ეს თვისება  ბავშვობიდან მომყვება.  

- თბილისში სად და როგორ გაიარა თქვენმა ბავშვობამ?

სვანეთის უბანში დავიბადე და გავიზარდე. ზემოთ პატარა გორაკზე ჰქონდა სახლი მამაჩემს და მის ოჯახს.  მთელი ბავშვობა იქ გავატარე. ცოტა რომ წამოვიზარდე ერთი პატარა ოთახი გვიყიდა პაპამ,  მარჯანიშვილზე გადავედით საცხოვრებლად, დედა უკვე  დიდი მსახიობი იყო,  მუსკომედიაში უწევდა წასვლა-წამოსვლა და  ჩვენთვის იქ ცხოვრება უფრო მოსახერხებელი იყო.  ღამე სვანეთის უბანში მისვლა გაგვიჭირდებოდა, არ ვიცი იმ უბნის ტრადიცია იყო თუ რა იყო, მაგრამ სვანეთის უბანი იმ დროს ქურდული უბანი იყო.  სამეზობლოში ერთი მხატვარი გვყავდა , ორი  ქირურგი, დანარჩენები „ქურდები“ იყვნენ.  ჩვენ მათ არ ვერჩოდით, არც მათ ჰქონდათ ჩვენთან რამე გასაყოფი, პირიქით, ისე ვუყვარდით მეც და დედაც, როდესაც  სახლიდან გამოვდიიდოთ, ლამის ხელზე გვკოცნიდნენ ხოლმე. იმ დროს ადამიანებს ერთმანეთის მიმართ სხვანაირი დამოკიდებულება, მეგობრობა, სიკეთე ჰქონდათ. ჩემი ბავშვობა ძალიან თბილად მახსოვს. დედა 27 წლის იყო, როდესაც  მარტო დარჩა. სამამულო ომი იყო,  გაჭირვება, ძალიან  რთული იყო  ცხოვრება. დედა ბევრს მუშაობდა,  ძალიან პოპულარული  მსახიობი იყო, ნამდვილი  ვარსკვლავი.  მეც  მინდოდა ვარსკვლავი გავმხდარიყავი, ისე  მომწონდა  დედას  გვარი, რომელიც გუდამაყრიდანაა, ვთხოვე,  რომ  მეც მისი გვარი მქონოდა და დამთანხმდა.დედა  იყო ჩემი ცხოვრების დროშა, მან  მომასმენინა პირველად ჯაზი, მაზიარა დიდ კულტურას. ის იყო ადამიანი,ვინც განსაზღვრა ჩემი ცხოვრება.

- როგორც ცნობილია, მისი გარდაცვალების შემდეგ სცენაზე აღარ ასულხართ.

- ეს მოხდა  9 აპრილის შემდეგ, ეს დღე ჩემთვის და დედაჩემთვის, ისე როგორც მთელი ქვეყნისთვის, ტრაგედიის დღე გახდა. ძალიან მალე დედა ავად გახდა და დაიღუპა.  ეს ჩემთვის დიდი დარტყმა იყო. ყველაფერი ვცადე, მაგრამ ვერ გადავარჩინე.  

მე  ვასო აბაშიძის სახელობის მუსკომედიაში გავიზარდე, იმ გაჭირვებაში ის სითბო, რაც იყო თეატრში მსახიობებს შორის, ჩვენი არაჩვეულებრივი კომპოზიტორების მუსიკა, იყო ჩემთვის გადამწყვეტი. მე ამ გარემოში ჩამოვყალიბდი, ხმის კულტურა, პლასტიკა, ყველაფერი იქ ვისწავლე. ეს იყო არაჩვეულებრივი თეატრი, რამაც მომცა დიდი გამოცდილება და უდიდესი გავლენა მოახდინა ჩემზე.     

- ჯაზს პატარა ასაკში დაუკავშირეთ ცხოვრება, ალბათ, არასტანდარტული საბჭოთა ბავშვი იყავით, რადგან განსხვავებული არჩევანი გააკეთეთ.

მე  მაშინ  ამას ვერ ვგრძნობდი. დედა თანამედროვე ადამიანი იყო. მან კონსერვატორია დაამთავრა,  კარგი მუსიკალური მონაცემებიც ჰქონდა. მე თითქმის მარტო გავიზარდე. დედა მუდმივად რეპეტიცებზე იყო.  მე სკოლიდან ვიპარებოდი და შატალოზე  მივდიოდი ჩემს კლასელებთან ერთად, ჩვენი ბრიგადა გვქონდა. ეკლესიაში ვმღეროდი, იქ მიმეჩქარებოდა ხოლმე, დავდიდი სახელოსნოებში,  მიყვარდა მხატვრებთან ყოფნა. მხატვრობა ჩემს ცხოვრებაში მნიშვნელოვან ხაზად იქცა. დედაჩემის ძმისშვილი იყო გამოჩენილი მოქანდაკე ლამარა ქველიძე, მისი ძმა ოთარ ქველიძე იყო ჯაზმენი, უკრავდ ჯაზს. ბიძები და დეიდები მყავდა ექიმები, მარტო დედა და მე ვიყავით არტისტები. ბიძაჩემი ივანე ჩოხელი  გამოჩენილი აკადემიკოსი, ვენეროლოგი იყო, მაგრამ ისე მღეროდა, მისი მოსმენა ერთი დიდი  სიამოვნება იყო. ჩვენ, მთელი ოჯახი   ვცხოვრობდით  ხელოვნებით.   მათგან ბევრი რამ მერგო. მე  უმაღლეს სასწავლებეში არ მისწავლია, ჩემით სახლში ვისწავლე, სადაც მამა -პაპას არაჩვეულებრივი ბიბლიოთეკა ჰქონდა - წიგნები, ნოტები. სახლში გვქონდა ინტრუმენტი, რაც მეხმარებოდა, რომ  გავმხდარიყავი დედას გზის გამგრძელებელი. 

- როდესაც ჯაზს დაუკავშირეთ ცხოვრება, პრობლემებს არ გიქმნიდათ საბჭოთა სისტემა?

კულტურის სამინისტროში რომ მივიდოდით, ჯაზმენები მოდიანო, მეორე კარიდან გადიოდა  და იმალებოდა მინისტრი, არ უნდოდა შეხვედრა.  ძალიან ბევრი წინააღმდეგობა გვქონდა, რუსებს არ უნდოდათ, ჯაზისთვის ხელი შეეწყოთ, მათ მტრად მიაჩნდათ ამერიკა, შესაბამისად, ჯაზსაც, როგორც მტერს ისე  უყურებდნენ. ჩვენ არ გვიშვებდნენ  დიდ კლუბებში, რომ გაგვემართა კონცერტები.  მაგადანში, სახალინში და იმის იქით, გადაკარგულში გვიგეგმავდნენ  კონცერტებს, მაგრამ მერე, ისეთი  პოპულარულები გავხდით, ჩვენზე  უზარმაზარი მოთხოვნა გაჩნდა   მოსკოვში,  კიევში,ლენინგრადში, რასაც ვეღარ ეწინააღმდეგებოდნენ და გვეპატიჟებოდნენ ფესტივალებზე, სადაც ჩვენ საოცარი გამოსვლები გვქონდა. 

ასეთი დამოკიდებულების მიუხედავად,  ჩემთვის არსებობდა მხოლოდ ჩემი მუსიკა, არაფერს სხვას ყურადღებას არ ვაქცევდი.    ყველგან ვიყავი, სადაც გავიგებდი,  რომ  ჩუმად მუსიკოსები იკრიბებოდნენ და უკრავდნენ.   დავძვრებოდი ხოლმე იმათ რეპეტიციებზე, მეც ვმღეროდი,  ჩემით რაც მქონდა ნასწავლი. ასე გავარდა ჩემი სახელი თბილისში.  17 წლის  ასაკში უკვე  ვმღეროდი. იმ პერიოდში ჩამოვიდა პოლონეთიდან ბიგ ბენდი, მათთან ერთად მთელი საბჭოთა კავშირი და ევროპა მოვიარე. შემდეგ ჩამოყალიბდა მოსკოვში  არაჩვეულებრივი  ჯაზ ორკესტრი, მათთანაც ვიმღერე.  უკვე პოპულარული ვიყავი,  21 წლის ასაკში გავიცანი ჩემი მეუღლე.  ის  იყო  უნიჭიერესი ჯაზ პიანისტი, მამა ჰყავდა რუსი, დედა - ფრანგი.   ყველა იცნობდა რუსეთში, ევროპაში. მე და ჩემი ქმარი ერთად ვმღეროდით, მერე მე  ის   თბილისში   წამოვიყანე მოსკოვიდან.  ის  აქ გახდა საქართველოს  ფილარმონიის სოლისტი და  ჩამოაყალიბა ჯაზ ორკესტრი „ჩანგი“.  დავიწყეთ  მოგზაურობა  მთელ ევროპაში, გავხდით ძალიან პოპულარულები, ფესტივალების  ლაურეატები, ბევრი ჯილდო დავიმსახურეთ.  ჩვენ შევძელით და უმაღლესი დონის მუსიკა მივიტანეთ მსმენელამდე. ჩვენმა „ჩანგმა“  ძალიან დიდი როლი შესარულა თბილისში  ჯაზის პოპულარიზაციაში.  საქართველოში  ჯაზი მე შემოვიტანე, ჩემი სიმღერები  ამ ბოლოს გამოჩნდა, არა და ყველა კომპოზიტორის სიმღერა მაქვს ნამღერი ჩემი სტილით, ძალიან ფრთხილად მაქვს მათში  შეტანილი ჯაზი, ეკლექტიკა რომ არ ყოფილიყო.  ბევრი დრო  დაგვჭირდა იმისთვის, რომ  ეღიარებინათ ჩვენი თავი, თუმცა საბოლოოდ   მიგვიღეს და  შეგვიყვარეს.  9 აპრილის შემდეგ ჩემს ქმარს ვუთხარი, მე ვეღარ ვიმღერებ მოსკოვში,  წავიდეთ  საქართველოში მეთქი, მე იქ უნდა ვიყო სადაც დავიბადეო - მითხრა. ის დარჩა მოსკოვში, მე - წამოვედი საქართველოში.  მერე ჩემი ცხოვრება უკვე აქ წარიმართა.   აქტიურად ვმუშაობდი. ვარ სამი ფილმის და სამი წიგნის ავტორი. გავაკეთე ფილმი ხოსე მუნიოს კორტესზე, ესპანური წარმოშობის  ხატმწერზე,  რომელიც მეწამეობრივად მოკლეს.  ეს ფილმი დაიბლოკა, არავის  უნდოდა, რომ  ის ფართო აუდიტორამედე მისულიყო. ამიტომ  გავაკეთე წიგნი მისი ისტორიის შესახებ. მე ვწერ ლექსებს, 400 ლექსის ავტორი ვარ, ყველა ლექსი ჩემი გულიდან არის ამოსული. ბევრი მაქვს დაწერილი ჩემს ქალაქზე, ჩემს ქვეყანაზე, რომელიც ძალიან მედარდება. იმედი მაქვს, რომ აუცილებლად წინ წავა ჩვენი ცხოვრება და მჯერა, ჩვენი  ახალგაზრდების, რომლებიც  შეცვლიან ტრადიციულ რაღაცეებს,  რაც ხელს გვიშლის განვითარებაში და წინსვლაში.  

 ამ ახალგაზრდების დახმარებით  მოვა დრო,  მოვიცილებთ იმ ქართველ კაპიტალისტებს, რომლებიც იპარავენ ფულს. ამაზე ძალიან ვწუხვარ. მეზიზღებიან მილიონერები, იცით რატომ?  რეგიონში უმარავი გაჭირვებული ადამიანი მყავს ნანახი, ვიცნობ ქალბატონს, რომელსაც 10 შვილი ჰყავს და თავზე აწვიმს, არც საჭმელი აქვს, არც  არანაირი დახმარება.  ასეთი რამე არ მქონდა ნანახი. მაშინ როდესაც სცენაზე ვიდექი, არ ვიცოდი როგორ ცხოვრობდა ხალხი. იმ გაჭირვებამ,  რაც ბოლო პერიოდში ვნახე, ძალიან  იმოქმედა ჩემზე. ზოგს ტანისამოსიც კი არ აქვს. ბევჯერ გავაღე  კარადა და სულ ყველაფერი წავიღე ეკლესიაში. როცა ირგვლივ ამდენი მილიონერი და კაპიტალისტია, ხალხს ასე  უნდა უჭირდეს?!  

- როგორი მიდის  თქვენი ცხოვრება შეკვეთილში?

2015 წელს, როცა  შვილი დამეღუპა, ათი თვის შემდეგ შეკვეთილში გადმოვედი საცხოვრებლად.  ჩემი შვილის  სტუდია, სადაც ჩვენ ვმუშაობდით,  გავყიდე და იმ თანხით ეს სახლი ვიყიდე. მე ძალიან მიყვარს ბუნება. შეკვეთილში ბაღი გავაშენე,  მყავს  ცუგა. დავდივარ ჩემი მანქანით ქობულეთში, საყიდლებზე. ყველაფერს მე ვაკეთებ, საჭმელს, საქმეს,  სახლს  ჩემი ხელით ვუვლი. აქაც ბევრს ვმუშაობ.  88 წლის ასაკში  თავს მაინც  მხნედ ვგრძნობ.  რაც არ უნდა დაღლილი ვიყო, ათი წუთი მჭირდება, დასასვენებლად, უცებ მოდის ენერგია, რაც მაქვს.  ზაფხულობით  ჩემთან ჩამოდის  ხოლმე  ჩემი შვილიშვილი გიორგი მელაძე, ორი შვილი ჰყავს. გიორგი არ ცხოვრობს საქართველოში, როდესაც  ჩამოდის ოჯახით, ძალიან მაბედნიერებს მათი ნახვა. 

ხანდახან მკითხავენ ხოლმე, ამ ასაკშიც ასეთი ენერგია, როგორ გაქვსო. უნდა გიყვარდეს საქმე, რომელსაც აკეთებ და  არ უნდა უღალატო. ეს არის ჩემი ფორმულა -  მე  მიყვარს ადამიანები, უბრალო ადამიანები, ყოველთვის მზად ვარ მათ დასახმარებლად, ამიტომაც სულ უნდა ვიყო ფორმაში,  ვინმეს რომ ჩემი დახმარება დასჭირდეს,  გვერდით დავუდგე. ვგიჟდები ჩემს ქართველებზე. მიყვარს  ჩვენი ლამაზი, ნიჭიერი ახალგაზრდები,  ძალიან თანამედროვეები და შეუპოვრები, მათთან ხშირად ვსაუბრობ - მათაც ის არ  მოწონთ, რაც მე არ მომწონს  - ასე რომ  ჩვენ ერთ ხაზზე ვართ. 

ხანდახან შემომიტევს ხოლმე სევდა, ისეთ ხასიათზე ვარ, არ მინდა არაფერი,   მაგრამ არ ვნებდები -   შემოვუძახებ ხოლმე თავს, ახლა მორჩი სასწრაფოდ. სანამ ცოცხალი ხარ უნდა იცხოვრო. სულ ერთი წუთი მინდა ხოლმე  გონზე მოსასვლელად.  

შვილი აღმოჩნდა ჩემი ცხოვრების  წერტილი.დინარა საოცარი  გოგო იყო. მან  კონსერვატორია დაამთავრა, არაჩვეულებრივად მღეროდა,  უნიჭიერესი  პიანისტი იყო.  ჩემი და ჩემი ქმარის ნიჭი გამოჰყვა.  დღემდე ყოველთვის ველაპარაკები, სიზმარშიც, ცხადშიც.  ვეუბნები, დინარა, ეს რა გააკეთე, როგორ გაცივდი შვილო,  არ ვფიქრობ, რომ ის აღარ არის,   ის ჩემთვის ცოცხალია - ვერ დავუშვებ, რომ ის გარდაცვლილია, ან ამერიკაშია, ან მოსკოვში, ან  სადღაც სხვაგან. ამ განცდით ვცხოვრობ  ბოლო წლები.

თამარ ნიჟარაძე