USD 2.5966
EUR 2.9082
RUB 3.2221
Tbilisi
გიორგი ჩხეიძე - ხელისუფალი, რომელიც საკუთარ ინტერესს საკუთარი ერის ინტერესზე წინ აყენებს განწირულია და აუცილებლად დამარცხდება
Date:  1445

სოფლის მეურნეობის მინისტრის ყოფილი მოადგილე (2016-2018) ბიზნესმენი გიორგი ჩხეიძე ვრცელ წერილს აქვეყნებს და წერს, რომ ხელისუფალი, რომელიც საკუთარ ინტერესს საკუთარი ერის ინტერესზე წინ აყენებს განწირულია და აუცილებლად დამარცხდება.

გიორგი ჩხეიძე, ამავე დროს, არის კომუნიკაციების კომისიის თავმჯდომარის კახა ბექაურის ბიზნეს პარტნიორი და "2 ნაბიჯის" თანამფლობელი.

"ხელისუფალი, რომელიც საკუთარ ინტერესს საკუთარი ერის ინტერესზე წინ დააყენებს და საკუთარი ერის მისწრაფებას დაუპირისპირდება განწირულია და აუცილებლად დამარცხდება.

რაც უფრო ძლიერ ეცდება დაჩაგროს და დაამარცხოს საკუთარი ერი, მით უფრო სასტიკად დაისჯება; ეს შედეგი ისტორიულად გარდაუვალია.

დარწმუნებული ვარ, რომ ჩვენ, ქართველი ერი შევძლებთ ჩვენი ცივილიზაციური არჩევანისა და თავისუფლების დაცვას, ბოლომდე ვიბრძოლებთ და დავამარცხებთ ნებისმიერ ხელისუფალს, ვინც გაბედავს და ჩვენს ნებასა და მისწრაფებას წინ აღუდგება.

საქართველოში დღეს ფაქტიური ძალაუფლება ერთპიროვნულად, მხოლოდ ბიძინა ივანიშვილის ხელშია, რომელმაც მოახერხა და ხალხის ნაცვლად თავად გახდა ძალაუფლების წყარო და ფაქტობრივად ქვეყანა ერთპიროვნულად დაისაკუთრა. მისი მთავრობის თუ პარტიის ნებისმიერ წევრს, იმ ხალხს, რომელიც მან შემოიკრიბა და თავის სამსახურში ჩააყენა, იმდენად უმნიშვნელო რეალური უფლებები გააჩნიათ, რომ “პატრონის” გარეშე ვერანაირ მნიშვნელოვან ნაბიჯს ვერ დგამენ. ისინი მხოლოდ “რეჟიმის ჭანჭიკები” არიან.

ცხადია, რომ ქვეყნისთვის მნიშვნელოვან ნებისმიერ პოლიტიკურ საკითხს სწორედ ის წყვეტს და რა თქმა უნდა პასუხიც მას მოეთხოვება. ასევე მოეთხოვება პასუხი ხელისუფლებაში მყოფ ნებისმიერ იმ ადამიანს, რომელიც თავისი ქმედებით თუ უმოქმედობით ხელს უწყობს ივანიშვილის ბინძური გეგმების და ზრახვების განხორციელებას, თუმცა მათი დანაშაული ბიძინა ივანიშვილთან შედარებით იმდენად ნაკლებია, რამდენადაც ნაკლებია მათი რეალური გავლენა რეჟიმის შენარჩუნებაზე, რაც გინდა ფორმალური თანამდებობა ეჭიროთ.

შეცდომაა ვინმე კობახიძეს თუ პაპუაშვილის, ან კალაძის და გინდაც გომელაურის წინააღმდეგ ბრძოლა და დიდი ენერგიის ხარჯვა, ისინი არაფერს წარმოადგენენ. როცა საჭირო გახდება მათი პატრონი “ბარტყებივით გადმოუყრის” მსხვერპლად ქართველ ხალხს ნებისმიერ მათგანს.

მთავარი ძალისხმევა ივანიშვილისკენ უნდა იყოს მიმართული და არა მისი ხელქვეითებისკენ, აბა რა, მაგალითად ვინმე ვიგინდარა მდინარაძე ან ეს ზარქუა თუ ყაველაშვილი რამეს ნიშნავს?

ივანიშვილმა არჩევნების წინ, მის ცნობილ ინტერვიუში ხალხისგან მოითხოვა კონსტიტუციური უმრავლესობის მოპოვებაში მხარდაჭერა, რის მიზეზად დაუფარავად დაასახელა პოლიტიკური ოპონენტების მოსპობა, ანუ ერთპარტიული, ავტორიტარული სისტემის დამყარება, ასევე მიგვანიშნა, თუ დაფარა, მაგრამ ცხადია, რომ სურდა კონსტიტუციიდან ამოეღო საქართველოს ევროატლანტიკური მისწრაფების ჩანაწერები.

წესით ქართველ ამომრჩეველს მხოლოდ ამ მიზეზით უნდა ეთქვა უარი მისთვის და გაეგდო პოლიტიკური სივრციდან, მაგრამ “ომის” შიშის დანერგვის კამპანიით და ევროკავშირში გაწევრიანების ყალბი დაპირებით მაინც მოახერხა მოეპოვებინა ამომრჩევლის ხმები.

რეალურად მისი ხმები “სააკაშვილის რეჟიმის დაბრუნების” შიშსა და “ომში ჩათრევის” შიშს, მხოლოდ შიშს და სხვას არაფერს ეფუძნება. მან მოახერხა და დააშინა ხალხის დიდი ნაწილი, წარმატებით განახორციელა “საკუთარი ხალხის დაშინების პროექტი”.

ახლა უკვე რა მნიშვნელობა აქვს თუ ხმების რა რაოდენობა მიიღო მან?

ის ახლა უკვე მაინც ისე მოქმედებს როგორც უნდა, არად დაგიდევს ხალხის ნებასა თუ ქვეყნის კონსტიტუციას.

ძალიან სამწუხაროა, რომ მან ბოროტად ისარგებლა ხალხის დიდი ნდობითა და მხარდაჭერით, ტყუილის, სიყალბის, უღირსობისა და სიძულვილის კორიანტელში გადააგდო ქვეყანა. უღალატა ყველა იმ იდეალსა თუ მიზანს, რის გამოც თავის დროს ხალხმა აირჩია და ახლა უარესი ფორმით იმეორებს იმ ქმედებებს, რის გამოც ხალხმა წინა ხელისუფლებაზე უარი თქვა იმ იმედით, რომ არასდროს დაუბრუნდებოდა იმ საშინელ მდგომარეობას, მაგრამ …

ივანიშვილმა დაამყარა ერთპიროვნული, არაფორმალური მმართველობა, დაიქვემდებარა სასამართლო ხელისუფლება და მოახდინა ძალაუფლების სრული უზურპაცია. ამით მან საქართველოს მოუსპო რეალური სახელმწიფო ფუნქციები და პოლიტიკური ხელმძღვანელობა. გახდა ქვეყნის ერთპიროვნული ხელმძღვანელი. ამით მან დაამხო ქვეყნის კონსტიტუციური წყობა და დაამყარა ავტორიტარული რეჟიმი. ამით მან ქვეყანა მოწყვლადი გახადა სხვადასხვა საშინაო და საგარეო რისკების მიმართ და შეაფერხა ქვეყნის განვითარება.

ივანიშვილი მიზანმიმართულად აკნინებს სახელმწიფო ინსტიტუციებს და ამით ხალხის ღირსებას შეურაცხყოფს. მან თავხედურად, ცინიკურად, ფაქტიურად პრეზიდენტად დაგვინიშნა მიშა ყაველაშვილი, რითიც გვითხრა, რომ ამაზე მეტის ღირსნი არ ვართ და რომ ეს გაუნათლებელი და უკულტურო ადამიანი საუკეთესოდ წარმოაჩენს ქართველი ხალხის “ჰაბიდუსს”. ამით კიდევ ის თქვა, რომ საერთოდ არ აქვს მნიშვნელობა თუ ვინ იქნება ქვეყნის პრეზიდენტი და მთავარსარდალი, რით ვერ გაიგეთ, რომ ყველაფერი თავად მე ვარო.

ივანიშვილმა მიზანმიმართულად დაანგრია ათწლეულობით ნაშენები სტრატეგიული კავშირები აშშ-სა და ევროკავშირთან და სულ ახლახან პირდაპირ გამოგვიცხადა, რომ გადაწყვიტა ევროკავშირის წევრობაზე უარი თქვას. როგორც არ უნდა ეცადონ მისი “კომიკური თოჯინები” ამტკიცონ, რომ ასეთი რამ არ თქმულა, ყველაფერი ძალიან გასაგებად ითქვა და ახლა ხალხს შეურაცხყოფას აყენებს თავისი უტიფარი დემაგოგების გუნდის პირით, თითქოს ნათქვამის შინაარსს ვერ ხდებოდეს ხალხი.

მან ამერიკასა და ევროკავშირთან დაშორებით ქვეყანას დააკარგვინა მოკავშირეები, რომელთაც შეუძლიათ განვითარებასა და თავის დაცვაში დაგვეხმარონ და მარტო დაგვტოვა ოკუპანტი რუსეთის მხრიდან არსებული საფრთხეების, შესაძლოა ფატალური საფრთხეების წინაშე. ქვეყნის უსაფრთხოება და სუვერენიტეტი უდიდესი საფრთხის წინაშე დააყენა და თან დასავლეთთან გაუგებარი ვაჭრობის, პოლიტიკური თამაშის საგნად აქცია.

ივანიშვილის რეჟიმი მიზანმიმართულად ცდილობს საზოგადოება დააშოროს მოწინავე საკაცობრიო იდეალებს და ფუნდამენტურ ადამიანურ ღირებულებებს, შეუზღუდოს განათლება და ამის ნაცვლად ჩატოვოს წარსულის გადმონაშთებისა და ყალბი, “ვითომ ქართული” ღირებულებებით სავსე წყვდიადში. ცდილობს დააშინოს ხალხი, ვითომ დასავლეთი მორალს და ეროვნებას წაგვართმევს. ერთი სიტყვით ცდილობს ერს თავისუფლება წაართვას. ასე უფრო მოვერგებით მისი აზრით იმ სამყაროს, რაც მას წარმოუდგენია ქართველი ხალხისთვის.

ეს ყველაფერი მხოლოდ ასე შეიძლება შეფასდეს – ერის ღალატი!!!

ივანიშვილს ჰგონია, რომ ქართველები ყველაფერს გადაყლაპავენ და შეეგუებიან, რომ ჩვენი დაშინება და დაბეჩავება შეუძლია.

მგონია, რომ ეს მისთვის აზარტული თამაშის სახეა, რომელშიც გამარჯვება სიამოვნებას ანიჭებს და თვითშეფასებას უზრდის. მაგრამ საბედნიეროდ ამ თამაშს მისდა მოულოდნელად აგებს. დიდი იმედი მაქვს, რომ სწორედ ამ თამაშში იწვნევს ყველაზე დიდ მარცხს. მან გადალახა ზღვრები და გამოიწვია ის ქარიშხალი, რომელშიც ან თავად გადარჩება ან ქართველი ერი. სამწუხაროდ ასეა საქმე.

ახლა ის ნებისმიერ ფასად ცდილობს ძალაუფლების შენარჩუნებას და ყოვლად უსამართლო, უღირსი და სასტიკი მეთოდებით უსწორდება ხალხს.

ის სამწუხაროდ, კარგა ხანია გასცდა ლეგიტიმურობის ყოველგვარ საზღვრებს და სასტიკად ძალადობს ადამიანებზე. ის ცდილობს დანერგოს შიში და ძალმომრეობა.

ყველაზე მზაკვრული და საშიში ქმედება ის არის, რომ ცდილობს საზოგადოება გახლიჩოს, დააპირისპიროს და ერთმანეთი შეაძულოს ადამიანებს, დაასუსტოს და ასე დაიმონოს.

ივანიშვილის ქმედებებმა დაგვაბრუნა იმ ისტორიულ წერტილში, საიდანაც თავის დაღწევას ცდილობდა საქართველო 1988-89 წლების მოვლენების დროს. დღეს, 35 წლის შემდეგ კვლავ ვდგავართ რუსთაველზე და კვლავ მოვითხოვთ თავისუფლებასა და იმ დამოუკიდებლობას, რომელიც მაშინ ბრძოლით მოვიპოვეთ და ახლა ივანიშვილის რეჟიმი ცდილობს, რომ დაგვაკარგინოს.

დარწმუნებული ვარ, რომ საქართველო შეძლებს ბოლომდე ბრძოლას და გამარჯვებას.

აქ უკვე დასათმობი აღარაფერია და გონივრულიც და ჭკვიანურიც სწორედ ბრძოლა და მხოლოდ ბრძოლაა – თავისუფლებისთვის ბრძოლა", - წერს გიორგი ჩხეიძე სოციალურ ქსელში.

კომპანია "ორი ნაბიჯის" წილები ასე ნაწილდება: გიორგი ჩხეიძე - 33.3%; კახი ბექაური - 33.3%; გოჩა ცქიტიშვილი - 33.3%.

World
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way