USD 2.6505
EUR 3.0377
RUB 3.6236
Тбилиси
გერმანელი მეცნიერების კვლევა: რა კვალს ტოვებს გადატანილი კორონა ვირუსი პაციენტის ტვინზე
дата:  3047

დოქტორი სვენ მატიას ველმანი წმინდა ჰედვიგის სახელობის პედიატრიული კლინიკის და რეგენსბურგში მოზარდთა სამედიცინო ცენტრის  მთავარი ექიმია. თავის კოლეგებთან ერთად რეგენსბურგიდან და ბაზელიდან ველმანმა ნაშრომი გამოაქვეყნა, რომელშიც დეტალურადაა აღწერილი თუ რა შესაძლო ეფექტები შეიძლება იქონიოს კორონა ვირუსმა პაციენტის ტვინზე, მაშინ,  როდესაც იგი უკვე  გადატანილი და დამარცხებულია. შედეგები ნამდვილად ძალიან დამაფიქრებელია!

 

გთავაზობთ ინტერვიუს პროფესორთან, რომელიც გერმანულ პრესაში გამოქვეყნდა.

პროფესორი სვენ მატიას ველმანი: კორონა ვირუსის პანდემია მსოფლიოს მიწისძვრასავით დაატყდა თავს. მას შემდეგ ჩვენ ყველანი ცუნამის ტალღის ქვეშ ვართ, რომელიც მიწისძვრამ გამოიწვია. ზოგადად, ადამიანის ფსიქოლოგია ასეთია - როდესაც რაიმე ცუდი ხდება,  თავდაპირველად   შოკს იღებ და სწორად რეაგირებას ვერ ახერხებ. შემდეგი ფაზა უკვე გამოფხიზლებაა, როდესაც ხვდები, რომ ცხოვრება არ დასრულებულა და გამოსავლის ძიებას იწყებ. ზოგიერთი კრიზისის დროს მხოლოდ საკუთარ ინტერესებს აყენებს წინა პლანზე, ზოგიერთი საერთო კეთილდღეობაზე ზრუნვას იწყებს. ამ ყველაფერზე დაკვირვება ძალზეც საინტერესოა.  თუმცა ჩვენ უნდა გვახსოვდეს, რომ მხოლოდ იმის არ გვეშინოდეს, რასაც თვალნათლივ ვხედავთ. პანდემიამ დიდი მსხვერპლი მოიტანა, უმეტესობამ სრულიად უმტკივნეულოდაც გადაიტანა ვირუსი, თუმცა ისმის კითხვა - იქნებ არსებობს უხილავი შედეგები, რასაც ჯერ ვერ ვხედავთ.  სწორედ ამიტომ, სასიცოცხლოდ აუცილებელია კვლევები, რომელიც ვირუსის დატოვებულ პათოგენებს გამოიკვლევდა.

კვლევები მრავალ სხვადასხვა შემთხვევევაზე ინდივიდუალური დაკვირვებებით დავიწყეთ.

დღევანდელი მონაცემებით ჩვენი ბაზა კორონაგადატანილი პაციენტებისა საკმაოდ დიდია და საშუალებას იძლევა ზოგადი დასკვნებიც გაკეთდეს.

ჟურნალისტი: როგორც კვლევაში ვკითხულობთ, დაკვირვება კოვიდგადატანილ 100 პაციენტზე ხორციელდებოდა. შეგიძლიათ მოკლედ გვითხრათ მეცნიერების სტანდარტებით რა არის ის რიცხვი, რამდენ ადამიანზე დაკვირვების შემდეგადაც შეიძლება ითქვას, რომ მონაცემები ნამდვილად ვალიდურია?

 

ველმანი:  არსებობს სხვადასხვა სტატისტიკური ტესტები. ზოგიერთი ერთმანეთს განსხვავებული ნიშნების მქონე პაციენტებით დაკომპლექტებულ ჯგუფებს ადარებს. შემდეგ დგინდება, თუ რამდენად მნიშვნელოვანია განსხვავება და ამის მიხედვით იგეგმება ახალი ტესტი. თუ განსხვავება უმნიშვნელოა, მაშინ ჯგუფები ერთიანდება და დაკვირვება გაცილებით დიდ რიცხვზე მიმდინარეობს. ხოლო თუ განსხვავება მნიშვნელოვანია, დაკვირვების წრე მცირდება და მხოლოდ კონკრეტულ ჯგუფზე მიმდინარეობს.

 

ჟურნალისტი: ანუ   თქვენს შემთხვევაში განსხვავება, რა თქმა უნდა, ნიშანდობლივია. არიან კოვიდ-პოზიტივ და კოვიდ-ნეგატივ პაციენტები. ამით თქვენი კვლევის არეალი მნიშვნელოვნად შემცირდა?

 

ველმანი: დიახ, განსხვავება ნიშანდობლივია. ამან ჩვენ კვლევებს შესაძლებლობა მისცა, უკვე არსებული ნაშრომები საფუძვლიანად გამოგვეყენებინა და ჩვენი ყურადღება კონკრეტულად იმ ჯგუფებზე გაგვემახვილებინა, რომლებზე დაკვირვებაც ჩვენს კვლევას წინ წაწევდა.  

ჟურნალისტი: თქვენ კვლევაში განხილულია თუ რა შესაძლო ეფექტები შეიძლება იქონიოს კორონამ პაციენტის ტვინზე, მაშინ,  როდესაც იგი უკვე  გადატანილია. შეგიძლიათ უფრო ვრცლად გვითხრათ ტვინის რა სახის დაზიანებებზეა საუბარი?

 

ველმანი:  ადამიანის ტვინში უამრავი ნეირონია, რომელიც ხალხში ნერვული უჯრედების სახელით არის ცნობილი.  ნერვულ უჯრედებს აქვს ნერვული დაბოლოებები, სწორედ ეს დაბოლოებები უზრუნველყოფენ ნერვული უჯრედების ერთმანეთთან „კონტაქტს“. თუ კი ნერვული დაბოლოებები „გაწყდება“, ნერვული უჯრედები ვეღარ მოახერხებენ ერთმანეთთან ინფორმაციის გადაცემას. რთულ სამეცნიერო ენაზე რომ არ ვისაუბრო, ეს გამოიწვევს იმას, რომ ორგანიზმი, რომელიც ტვინის უჯრედების კარნახით მოქმედებს, „დაიბნევა“ და ვეღარ მოახერხებს ჩვეულ რიტმში მუშაობის გაგრძელებას. ამავდროულად უკვე მკვდარი ნეირონები სისხლში დაილექება და  ნეიროფილანტიას გამოიწვევს.

 

ჟურნალისტი: ესე იგი, მარტივად რომ ვთქვათ, თქვენი კვლევის ფარგლებში პაციენტების სისხლში მკვდარ ნეირონებს ზომავდით და შედეგები სავალალოა?

 

ველმანი: დიახ, ასეა.

 

წყრო: https://www.idowa.de

общество
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებს სკოლა-ლიცეუმის დირექტორი ქალბატონი თამარ მანძულაშვილი.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати