,
უნდა აღინიშნოს, რომ თუ 15 – 20 წლის უკან ცენტრალური აზიის რეგიონის ქვეყნები, მსოფლიო ბაზრებზე საკუთარი ბუნებრივი რესურსების ექსპორტზე იყვნენ ორიენტირებულნი, სადღეისოდ სიტუაცია დიამეტრალურად იცვლება, აღნიშნული ქვეყნები ექსპორტზე, საკუთარ საწარმოებში გადამუშავებულ პროდუქციას აგზავნიან.
ცენტრალური აზიის ქვეყნები, მანქანა დანადაგების და მოწყობილობების ტრანსპორტირების შედეგად, ადგილზე ქმნიან მაღალტექნოლოგიურ სამრეწველო სიმძლავრეებს, რაც შუა დერეფნისათვის დამატებით რევერსულ ტვირთნაკადად აისახება.
აღნიშნული რეალობის გათვალისიწნებით, საქართველოს სატრანსპორტო სისტემის პრიორიტეტულ ამოცანას ცენტრალურ აზიის ტვირთწარმომქმნელ რეგიონებში გადამუშავებული სამრეწველო პროდუქციის ტრანსპორტირებისა და გადამუშავებისათვის ადეკვატური ინფრასტრუქტურის შექმნა წარმოადგენს.
ბაზარზე მოთხოვნადი პროდუქციის ტრანსპორტირების მიზნით, ფოთში შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის“ ტერიტორიაზე, რომელიც შპს „პეის ტერმინალის“ სახელით იყო ცნობილი, ცენტრალური აზიიდან ტვირთების ახალი სახეობის მისაღებად და გადასამუშავებლად დამატებითი სიმძლვრეები იქმნება.
დამატებითი ტვირთების მოზიდვის ასეთი ტენდენცია, საქართველოზე გამავალი დერეფნის მიმზიდველობის თვალსაზრისით, დადებითად უნდა იქნეს შეფასებული.
მიმდინარე ეტაპზე შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურმა“ სახელმწიფოსთან – ნავსადგურის ექსპლუატაციის პირობების ცვლილების გარემოზე ზემოქმედების შეფასების ანგარიში დაასრულა. რაც ნავსადგურის გასაფართოებლად პირველი წინგადადგმული ნაბიჯია.
შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის“ გაფართოებას გააჩნია მნიშვნელოვანი დადებითი ეფექტი, იმის გამო, რომ საქართველოს ნავსადგურები ამ დრომდე სრულად ვერ ემსახურებიან დიდი ტევადობის გემებს, რაც ღრმაწყლოვანი ნავსადგურების არარსებობით არის გამოწვეული, გაფართოების და აკვატორიის 12.5 მ დაღმავების შედეგად, 40 000 ტონამდე ტევადობის გემების მიღება იქნება შესაძლებელი.
შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგური“ – პირველი ფაზის სამშენებლო სამუშაოების დასრულების შემდგომ, 2022 წელს ექსპლუატაციაში იქნა გაშვებული (იხ. ნავსადგურის სქემა).
პირველი ფაზის ფარგლებში (იხ. ნავსადგრის ჰიდროტენიკური ნაგებობების სქემა), მოეწყო 260 მ სიგრძის N 1 ნავმისადგომი, არსებულ ტალღმჭრელ მოლოებს ჩაუტარდათ რეკონსტრუქცია, შესრულდა ფსკერდაღრმავებითი სამუშაოები, მოეწყო სასაწყობო ტერიტორია, ნავმისადგომი გადმოსატვირთი და დასატვირთი ტექნიკით აღიჭურვა.
პირველი ფაზის დასრულების შედეგად, რაზეც ჯამურმა ინვენსტიციამ 120 მლნ დოლარი შეადგინა, ნავსადგურს წელიწადში ჯამურად 2.5 მლნ ტონა – მშრალი / ნაყარი, გენერალური, საკონტეინერო ტვირთების გადამუშავების შესაძლებლობა გაუჩნდა.
არსებული მდგომარეობით, ნავსადგურს მხოლოდ მასიური ტვირთების ნომეკლატურის მიხედვით, წელიწადში 460 000 ტ – კარბამიდის, 210 000 ტ – გოგირდის, 54 000 ტ – ფეროსილიკომანგანუმის და 36 000 ტ – სპილენძის კონცენტრატის გადამუშავება შეუძლია.
რაც შეეხება შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის“ მიერ, არსებული ნავსადგურის ტერიტორიის ფარგლებში გაფართოებას, ანუ მეორე ფაზის განვითარებას, გათვალისწინებულია – მეორე ნავმისადგომის მოწყობა. რომელიც სხვა ტვირთებთან ერთად, ცენტრალური აზიიდან წამოსული კარბამიდის გაზრდილი მოცულობების გადატვირთვას მოემსახურება.
ჩვენი ორგანიზაცია, საკუთარ პუბლიკაციაში “ქიმიურ მრეწველობაში 10 მილიარდი დოლარის უზბეკური ინვესტიცია საქართველოს სატერმინალო ქსელის გაფართოებისკენ უბიძგებს”, აღნიშნულ საკითხზე ამახვილებდა ყურადღებას.
მეორე ფაზა – გარდა N 2 ნავმისადგომის მშენებლობისა, შიდა აკვატორიის არეალში დამატებით (ლურჯი ოვალი) ფსკერდაღრმავებითი სამუშაოების ჩატარების (იხ. გაფართოების სქემა) და საწყობიდან კარბამიდის გემში გადასატვირთად დახურული კონვეიერის და გემში ჩამტვირთველი მანქანა დანადგარის მონტაჟს ითვალისწინებს.
მეორე ფაზის დასრულების შემდგომ, კარბამიდის (ნაყარი, ბიგბეგებში), გოგირდის, ფეროსილიკომანგანუმის, ალიუმინის სხმულების და ფოლადის რულონების დამატებითი მოცულობების დამუშავება იქნება შესაძლებელი.
მეორე ფაზის გაფართოების შედეგად, კარბამიდის ჯამური სიმძლავრე წელიწადში 700 000 ტონამდე გაიზრდება.
ახალი ტექნოლოგიის გამოყენების პირობებში, გადატვირთვის წარმადობის წელიწადში 700 000 ტონამდე გასაზრდელად, შემცირდება არსებული (ძველი) საწყობის გადატვირთვის სიმძლავრე და მის საპირწონეთ 600 000 ტონამდე გაიზრდება, 3 050 მ2 ზე განთავსებული ახალი საწყობიდან ძირითადი ოპერაციები.
ექსპლუატაციის პირობების ცვლილება გემების დატვირთვის ოპერაციებში კორექტირებას ითვალისწინებს, კერძოდ კარბამიდით 40 000 ტონა ტვირთამწეობის გემების დატვირთვა მოხდება დახურული საწყობიდან კონვეიერული სისტემის საშუალებით, რომელიც N2 ნავმისადგომზე მდგარ გემებს დაუკავშირდება.
გარდა ამისა, ექსპლუატაციის პირობების ცვლილება, აკვატორიის 3 ჰექტარ ფართობზე, ნავმისადგომის არეალში 12,5 მეტრამდე დაღრმავებას ითვალისწინებს, რისთვისაც დრეგირებული მასალის სახით გამოტანილი იქნება 150 000 – 200 000 მ3 გრუნტი.
დასკვნის სახით – შპს „ფოთის ახალი საზღვაო ნავსადგურის“ გაფართოებით, საქართველოზე გამავალ დერეფანს ცენტრალური აზიიდან დამატებითი ტვირთების მოზიდვის შესაძლებლობა გაუჩნდება, გარდა ამისა, საქართველოს ორივე – ბათუმის და ფოთის ნავსადგურში ჯანსაღი კონკურენციის საფუძველზე, კარბამიტის გაზრდილი მოცულობების მიღება – გადამუშავება იქნება შესაძლებელი.
წყარო:https://transcor.ge/
POLITICO European Pulse-ის ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც ევროკავშირის ექვს ძირითად ქვეყანას შორის ჩატარდა, დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობისას, აშშ უფრო საფრთხედ აღიქმება, ვიდრე მოკავშირედ.
2025 წლის იანვარში ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ, ტრამპმა ვაშინგტონის ერთგულება ნატოს მიმართ ეჭვქვეშ დააყენა, დაიმუქრა გრენლანდიისა და კანადის ანექსიით, მოკავშირეებს ტარიფები დააკისრა და ირანთან ომი დაიწყო, რომელში მონაწილეობაზეც ევროპულმა ქვეყნებმა უარი თქვეს.
მარტში პოლონეთში, ესპანეთში, ბელგიაში, საფრანგეთში, გერმანიასა და იტალიაში გამოკითხულთა მხოლოდ 12%-მა აღიქვა ამერიკა ახლო მოკავშირედ, ხოლო 36%-მა - საფრთხედ. ამის საპირისპიროდ ჩინეთს საფრთხედ ექვსი ქვეყნის გამოკითხულთა 29%-მა აღიქვამს.
ეროვნულ დონეზე, ვაშინგტონიდან მომდინარე საფრთხე პეკინის საფრთხეს ოთხ ქვეყანაში აჭარბებს, მხოლოდ საფრანგეთსა და პოლონეთში გამოკითხულებმა ჩინეთიდან მომდინარე საფრთხე უფრო მაღალ დონედ აღიქვეს.
„აშშ-ის მიმართ შეხედულებების გამკაცრების სიგნალით, გამოკითხვამ ასევე მიუთითა ევროპული უსაფრთხოების პოლიტიკის გულში არსებულ წინააღმდეგობაზე. ამომრჩევლებს სურთ, რომ ევროპა უკეთ იყოს შეიარაღებული და უფრო თვითკმარი, რადგან აშშ-ის მიმართ ნდობა მცირდება, მაგრამ მათი მადა ქრება, თუ თავდაცვა პირად მსხვერპლს, უფრო დიდ ბიუჯეტს ან უკრაინისთვის უვადო მხარდაჭერას გულისხმობს“, - წერს გამოცემა.
POLITICO-ს კვლევის თანახმად, გამოიკვეთა ისიც, რომ რუსეთი აშკარა მტერია. მას საფრთხედ ყველა გამოკითხული ადამიანის 70% მიიჩნევს.
European Pulse-ის კვლევის მიხედვით, რომელიც POLITICO-სა და beBartlet-ისთვის Cluster17-მა ჩაატარა, 13 მარტიდან 21 მარტამდე ესპანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, იტალიაში, პოლონეთსა და ბელგიაში 6 698 ევროპელი გამოიკითხა.
ესპანეთში ყველაზე ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი შეერთებული შტატების მიმართ და 51% ამბობდა, რომ ვაშინგტონი ევროპისთვის საფრთხეს წარმოადგენდა, რაც გამოკითხულთა შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. მადრიდმა ლიდერობა დაიკავა ტრამპის მიერ ირანის წინააღმდეგ თებერვალში დაწყებული ომის წინააღმდეგ, რის გამოც აშშ-ის პრეზიდენტმა თავდაცვის დაბალი ხარჯების გამო ესპანეთი გაკიცხა.
იტალიაში 46% მიიჩნევს, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს. ამ პოზიციას, ბელგიელების 42% უჭერს მხარს, ფრანგ გამოკითხულთა 37% და გერმანელების 30%.
გამონაკლისი იყო პოლონეთი, რომელიც რუსეთს ესაზღვრება და აშშ-თან ალიანსს უსაფრთხოების მთავარ გარანტიად მიიჩნევს: გამოკითხულთა მხოლოდ 13%-მა თქვა, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა მხარდაჭერა უფრო დიდი სტრატეგიული ავტონომიის მიმართ.
ექვსი ქვეყნის მასშტაბით გამოკითხულთა 76%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთი ქვეყნების სამხედროების გაგზავნას ნატოს მოკავშირის დასაცავად, თავდასხმის შემთხვევაში. მხარდაჭერა 81%-მდე გაიზარდა, როდესაც სცენარი ევროკავშირის წევრის დაცვას მოიცავდა. ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში სამხედრო დახმარების მხარდაჭერა აშკარად აჭარბებდა წინააღმდეგობას.
გამოცემა წერს, რომ ზემოთ აღნიშნული კონსენსუსი მკვეთრად შესუსტდა, როდესაც საკითხი პირად ჩართულობას შეეხო. გამოკითხულთა მხოლოდ 19%-მა თქვა, რომ ისინი მზად იქნებოდნენ „იარაღი აეღოთ და ებრძოლათ“, თუ მათ ქვეყანას თავს დაესხმებოდნენ. თითქმის ნახევარი (47%) ამბობს, რომ ისინი უპირატესობას მიანიჭებენ არასაბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობას, როგორიცაა ლოგისტიკა, სამედიცინო დახმარება ან სამოქალაქო დაცვა. 16%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთ ქვეყანას პირდაპირი მონაწილეობის გარეშე, ხოლო, 12%-მა თქვა, რომ განიხილავდნენ ქვეყნის დატოვებას.
„თავდაცვის პოლიტიკურ მხარდაჭერასა და ბრძოლის ინდივიდუალურ მზაობას შორის არსებული უფსკრული ხაზს უსვამს იმ გამოწვევას, რომლის წინაშეც ევროპული მთავრობები დგანან, როდესაც ისინი თავიანთ სამხედრო ამბიციებს ზრდიან და წვევამდელების დეფიციტს ებრძვიან.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა, რომ ამომრჩევლები ზოგადად აღიარებენ ევროპის უფრო ძლიერი თავდაცვის პოზიციის საჭიროებას, თუმცა დაფინანსების საკითხზე მათი აზრები იყოფა. ექვსივე ქვეყანაში, 86% დაეთანხმა, რომ ევროპამ უნდა განავითაროს საკუთარი თავდაცვითი შესაძლებლობები, აქედან 56% ამ აზრს ძლიერად ეთანხმებოდა. მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო პოლონეთსა და ბელგიაში (ორივეში 95%), ასევე გერმანიაში (89%).
ფართო მხარდაჭერა დაფიქსირდა უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაციის მიმართ - გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც იმოქმედებდა ეროვნული არმიების პარალელურად. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-დან საფრანგეთში 83%-მდე ბელგიაში“, - წერს POLITICO.
თუმცა, გამოცემა კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ როდესაც საქმე ხარჯებს შეეხო, აზრები გაიყო.
გამოკითხვის მიხედვით, 37%-მა თქვა, რომ მათი ქვეყანა თავდაცვაზე თანხის „დაახლოებით სწორ ოდენობას“ ხარჯავს, ხოლო ზუსტად იმავე რაოდენობამ მიიჩნია, რომ ხარჯები „არ არის საკმარისი“. ამავე დროს, 22%-მა აღნიშნა, რომ მათი ქვეყანა უკვე ძალიან ბევრს ხარჯავს თავდაცვაზე.
ასევე ფართოდ იყო მხარდაჭერილი უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაცია, გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც ეროვნულ არმიებთან ერთად იმოქმედებდა. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-მდე საფრანგეთში, 83%-მდე ბელგიაში, თუმცა ხარჯების საკითხთან დაკავშირებით მოსაზრებები განსხვავდებოდა.
„ქვეყნების დონეზე განსხვავებები აშკარა იყო. გერმანიაში (40%), საფრანგეთში (44%) და ესპანეთში (43%) გამოკითხულთა თქმით, თავდაცვის ხარჯები უნდა გაიზარდოს. იტალიაში, 39%-მა თქვა, რომ ხარჯები ძალიან მაღალი იყო - ყველაზე მაღალი დონე გამოკითხულ ქვეყნებს შორის. პოლონეთში გამოკითხულთა უმრავლესობა (56%) მიიჩნევს, რომ მიმდინარე ხარჯების დონე დაახლოებით სწორია.
ეს შეხედულებები ზოგადად ასახავს მიმდინარე ხარჯების დონეს. პოლონეთი გეგმავს მშპ-ს 4.8%-ის დახარჯვას თავდაცვაზე წელს, რაც ნატოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია და გაცილებით მეტი, ვიდრე გამოკითხულ სხვა ქვეყნებს შორის“, - წერს POLITICO.
გამოცემა აღნიშნავს, რომ მონაცემები ააშკარავებს ევროპის მიერ უკრაინის მხარდაჭერის საკითხთან დაკავშირებულ უთანხმოებას. ექვს ქვეყანაში, 34% ამბობს, რომ ევროპა საკმარის მხარდაჭერას არ უწევს უკრაინას, 31% ფიქრობს, რომ არსებული პოლიტიკა დაახლოებით სწორია, ხოლო 30% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად ბევრს აკეთებს.
ეროვნულ დონეზე განსხვავებები კვლავ გამოიკვეთა. გერმანიაში, რომელიც ევროპიდან უკრაინისთვის დახმარების ყველაზე დიდი მიმწოდებელია, 45% ამბობს, რომ ევროპა საკმარისს არ აკეთებს. იტალიაში, რომელიც გამოკითხულ ექვს ქვეყანას შორის მშპ-ის ყველაზე დაბალ წილს გამოყოფს უკრაინის სამოქალაქო და სამხედრო დახმარებაზე, „კილის მხარდაჭერის ტრეკერის“ მონაცემებით, 42% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად დიდ მხარდაჭერას უწევს უკრაინას. ესპანეთი და ბელგია „არასაკმარისის“ ბანაკისკენ იხრებოდნენ, ხოლო საფრანგეთში შეხედულებები უფრო თანაბრად იყო გაყოფილი.
„ამ უთანხმოების მიუხედავად, კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულებების მხარდაჭერა მტკიცე დარჩა გამოკითხულ ყველა ქვეყანაში, განსაკუთრებით ნატოს ფარგლებში. შედეგები ასევე ეფუძნება გაწვევასა და სამოქალაქო სამსახურთან დაკავშირებულ დებატებს, რადგან მთავრობები ეძებენ სამხედრო შესაძლებლობების გაფართოების გზებს.
გერმანიაში სავალდებულო სამსახურის გარკვეული ფორმის მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო. გერმანელი რესპონდენტების 3/4-ზე მეტმა (78%) მხარი დაუჭირა გაწვევის ან სამოქალაქო სამსახურის ვალდებულებების აღდგენას, რომლებიც 2011 წელს შეჩერდა. თუმცა, კოალიციაში წინააღმდეგობის გაწევის შემდეგ, გასულ წელს კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა უარი თქვა სრული გაწვევის აღდგენის გეგმებზე და ამის ნაცვლად დაამტკიცა კანონპროექტი, რომელიც მიზნად ისახავდა 2031 წლისთვის ჯარის პირადი შემადგენლობის 203 000 აქტიურ სამხედრო მოსამსახურემდე გაზრდას.
მხარდაჭერა ასევე ძლიერი იყო ბელგიაში - 76%, ხოლო აზრი უფრო ორად იყოფა იტალიაში, 53% მომხრე იყო და ესპანეთში, სადაც 54% ეწინააღმდეგებოდა ამ იდეას”, - ასკვნის POLITICO.
