USD 2.7576
EUR 3.0438
RUB 3.2697
Тбилиси
ფიტარეთის მონასტრის მხატვრობის გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოები დასრულებულია
дата:  252
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარე ფიტარეთის მონასტრის მხატვრობის საკონსერვაციო სამუშაოები დასრულებულია.
წელს გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოები გრძელდებოდა მონასტრის სამხრეთ და დასავლეთ მკლავების მხატვრობაზე.
ტაძარში მსუბუქად ჩამოიწმინდა მხატვრობა, დაზიანებული ქიმები ახლით ჩანაცვლდა, ფერის ფენა გამაგრდა, ნალესობის ბზარები ამოიგოზა, სამხრეთ და დასავლეთ მკლავებზე შერჩენილი რამდენიმე კლამერი კორექტირდა.
ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ სპეციალისტების უშუალო მონაწილეობით ფიტარეთის ღვთისმშობლის სახელობის მონასტერში არსებული ყაფლანისშვილ-ორბელიანთა საძვალიდან რამდენიმე საფლავის ქვას ჩაუტარდა კონსერვაცია.
სამუშაოებს ასრულებდნენ სსიპ საქართველოს კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ეროვნული სააგენტოს კედლის მხატვრობის სპეციალისტები.
ინფორმაციისთვის: 2023 წელს თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში მდებარე ფიტარეთის მონასტრის ინტერიერში ნალესობის ფენაზე გამოვლინდა არასტაბილური ტიპის განშრევებები, რის გამოც ნალესობა ჩამოცვივდა; ასევე, ცალკეულ მონაკვეთებში ფერწერული ფენა იყო აქერცლილი; ნალესობის ფენაზე გაჩნდა დიდი ზომის ბზარებიც; შესაბამისად, აუცილებელი გახდა სპეციალისტების დროული ჩარევა.
ფიტარეთის მონასტრის კედლის მხატვრობის გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოები 2023 წელს დაიწყო და მის ფარგლებშიც იდენტური ტიპის სამუშაოები ჩატარდა, რაც 2024 წელს. მხოლოდ ამ შემთხვევაში გადაუდებელი საკონსერვაციო სამუშაოები ჩაუტარდა ეკლესიის საკურთხევლის, ჩრდილოეთ მკლავისა და გუმბათის ყელის მხატვრობას.
ეროვნული მნიშვნელობის კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი - ფიტარეთის ღვთისმშობლის სახელობის ჯვარ-გუმბათოვანი ეკლესია აგებულია 1213-1222 წლებში, ლაშა-გიორგის მეფობის პერიოდში. ნაგებობის ფასადებზე არსებული დეკორი მაღალმხატვრული ოსტატობითაა შესრულებული. ტაძრის ინტერიერის კედლები მთლიანად დაფარულია გვიანი შუა საუკუნეების (XVII ს.) რეგისტრებად დაყოფილი მხატვრობით. შემონახულია ლაპიდარული წარწერებიც.
ისტორიული დოკუმენტების მიხედვით ფიტარეთის მონასტერი ბარათაშვილების კუთვნილება იყო. მონასტრის გამო დაწყებული დავა ყაფლან, პაატა და პაპუნა ბარათაშვილს შორის ყაფლანის სასარგებლოდ დასრულდა. შედეგად კი ფიტარეთის მონასტერში არსებულ საძვალეში ყაფლანის შთამომავლები ყაფლანისშვილ-ორბელიანები იმარხებოდნენ. ტაძრის ინტერიერში დაცულ რამდენიმე საფლავის ქვას ისტორიული მნიშვნელობის წარწერები აქვს. ფიტარეთის ლაპიდარული წარწერებიდან განსაკუთრებით გამოირჩევა მოწითალო ფერის ქვა, რომელსაც ლამაზი ასომთავრული ხვეულით აწერია და, როგორც ექვთიმე თაყაიშვილი ვარაუდობს, ეს სულხან-საბა ორბელიანის მამის, ვახტანგის, განსასვენებელი უნდა იყოს.
 
 
культура
«Frankfurter Allgemeine Zeitung» (გერმანია): „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება: ტრადიციული სუფრის თავისებურებები“

„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.

ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...

ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.

ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.

„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...

ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.

რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.

ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.

მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს  სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.

თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.

более
голосование
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
голосование
Кстати