ჩვენ რეგიონში და მომიჯნავედ სიტუაცია მალე შეიძლება კარდინალურად შეიცვალოს, რამაც საქართველოს გზაგამტარის ფუნქცია შეამციროს.
ქურთული ტერორისტული ორგანიზაცია სახელად ქურთისტანის მუშათა პარტია (PKK) განიარაღებას აანონსებს. თუკი ეს პროცესი წარმატებით განხორციელდა აღმოსავლეთ ანატოლია ბევრად უსაფრთხო გახდება. ეს კი მათ შორის იმ ტერიტორიებსაც მოიცავს, რომელიც სომხეთს ესაზღვრება.
იმ ფონზე, რომ თურქეთი სომხეთთან ურთიერთობის დალაგებას ცდილობს და სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის სამშვიდობო შეთანხმებაზე მუშაობაც გრძელდება, სრულიად შესაძლებელია მივიღოთ აზია-ევროპის დამაკავშირებელი ახალი ალტერნატიული დერეფანი: აზერბაიჯანი-სომხეთი-თურქეთის გავლით.
წლების განმავლობაში ყარაბაღის საკითხი, ქურთული საფრთხე ანატოლიაში და მოუწყობელი ინფრასტრუქტურა აზერბაიჯანი-სომხეთის სასაზღვრო სივრცეში, საქართველოს უალტერნატივოდ აქცევდა. ახლა კი შესაძლებელია ეს ტენდენცია შეიცვალოს: ყარაბაღის საკითხი მეტწილად გადაწყვეტილია, ტრანზიტული ინფრასტრუქტურა და გზების დიდი ნაწილი აზერბაიჯანმა უკვე მოაწყო, ხოლო ქურთული ტერორიზმის საფრთხე ქრება. ცხადია აღმოსავლეთ ანატოლიის რელიეფი რთულია, ისევე როგორც სამხრეთ სომხეთის - სიუნიქის პროვინციის - მაგრამ ნებისმიერი რელიეფი დამუშავებადია.
რა თქმა უნდა ამ ყველაფერს რამდენიმე ხელის შემშლელი ფაქტორიც შეიძლება ჰქონდეს:
1. რუსეთს სომხეთის დაკარგვა არ აძლევს ხელს. ეკონომიკურად მისი მიბმა თურქეთზე რუსეთის გავლენის ყველა ვარიანტში შემცირებას მოასწავებს. შესაბამისად, რუსეთი შეეცდება ხელი შეუშალოს ამ ამბავს;
2. აზერბაიჯანშიც და სომხეთშიც საბოლოო სამშვიდობო მოლაპარაკებებზე ერთსულოვნება ნამდვილად არ არსებობს, შესაბამისად საშინაო პოლიტიკური ვითარებასა და საგარეო წნეხზე კვლავ ბევრი რამაა დამოკიდებული;
3. ქურთისტანის მუშათა პარტიაც რამდენად ბოლომდე მიიყვანს განიარაღების პროცესს საკითხავია.
ამ ყველაფრის ფონზე, საქართველოს წინაშე სამომავლოდ შესაძლებლობაც შეიძლება გაჩნდეს და გამოწვევაც: ზოგადად, რეგიონი რაც უფრო მშვიდი იქნება მით უფრო კარგია ეს ჩვენთვის და მით უფრო დაკარგავს ბერკეტს საგარეო მეტოქე და მით უფრო საინტერესო იქნება ეკონომიკურად სამხრეთ კავკასია. მაგრამ სერიოზული გამოწვევაც იქნება ეს ყველაფერი, რადგან საქართველოს უალტერნატივო შუა დერეფანს სერიოზული ალტერნატივა შეიძლება გაუჩნდეს. ეს ბოლომდე ვერ ჩაანაცვლებს საქართველოს, მით უფრო ჩვენი საზღვაო გასასვლელის ფონზე (თუმცა ღრმაწყლოვანი პორტები გვჭირდება), მაგრამ გამოწვევა ნამდვილად იარსებებს.
იმისათვის რომ საქართველომ პოზიციები არ დაკარგოს რაც შეიძლება მეტი მოკავშირისა და პარტნიორის ყოლაა საჭირო, საზღვაო და სახმელეთო ინფრასტრუქტურის სწრაფი განვითარებაა მნიშვნელოვანი და საგარეო საფრთხეების შემცირებაა პრიორიტეტული. ეს ყველაფერი კი რუსეთის სასარგებლო კურსით ნამდვილად არ მიიღწევა, რადგან რუსეთს სწორედ დასუსტებული საქართველოს ხილვა და შუა დერეფნის კონტროლი სურს. ხოლო თუკი აღარც იდეოლოგიურად და აღარც მოკავშირეობრივად იქნება საქართველო დასავლეთთან დაკავშირებული, ხოლო ეკონომიკურად სომხეთზე ალტერნატივა გაჩნდება, მაშინ დასავლეთის პოლიტიკური თუ ეკონომიკური მხარდაჭერა ძველებურად ძლიერი აღარ იქნება. საფიქრალია ეს ყველაფერი.
