USD 2.6593
EUR 3.0723
RUB 3.6969
Tbilisi
ბექა ჭიჭინაძე - როგორ დაამარცხეს ქართველი მებრძოლებმა თურქი ჯადოქრები - ბაბა ილია და ბაბა იშაკი
Date:  1720
ბევრი წარმოუდგენელი ფურცელია ისტორიაში, მაგრამ ერთი ამბით ვერადავერ ვწყვეტ გაოცებას, ფილმის სცენარს ჰგავს, მოქმედების არეალია -1230-ანი წლების რუმის სასულთნო, პერსონაჟები - ფრანგი რაინდები, ქართველი მებრძოლები და თურქი ჯადოქრები - ბაბა ილია და ბაბა იშაკი
რელიგიის ისტორიის მკვლევრები ისტორიის ამ ჩვენში უცნობ ფურცელს რელიგიური მოძრაობების ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ მოვლენად მიიჩნევენ.
...
რუმის სულთნების ,,ლიბერალური" ტენდენციები საშინაო და საგარეო პოლიტიკაში უკმაყოფილებას იწვევდა რადიკალურ რელიგიურ წრეებში. 1240 წელს სასულთნოში გამოჩნდა რელიგიური შარლატანი - ბაბა ილია, რომელიც ახდენდა ,,სასწაულებს" და ელაპარაკებოდა ღმერთს, მან თავი ღვთისაგან მოვლენილ რესულ ულლაჰად გამოაცხადა და მოაწყო დიდი აჯანყება ,,ურჯულო სულთნის" - ყიასედდინ ქაიხუსრევ მეორის დასამხობად.
ბაბა ილიამ ,,იწინასწარმეტყველა" რომ ღმერთი მას და მის მიმდევრებს დიდ გამარჯვებას მიმადლებდა, მას უამრავი თურქმენი შეუერთდა, სექტანტებისაგან მალე აღებულ იქნა სივასი და ამასია, შემდეგ კი სამხრეთ ანატოლიის მნიშვნელოვანი ნაწილი, სულთნის დღეები დათვლილი იყო, რელიგიურად ეგზალტირებული ბრბო მის დასამხობად მიემართებოდა.
სულთანმა შეძლო მნიშვნელოვანი ძალების მობილიზება და ამასიაში ბაბა ილიას შეუტია, მაგრამ სწორედ ამ დროს ეს ჯადოქარი დაუკავშირდა თურქმენთა სხვ ცნობილ მჩხიბავს - ბაბა იშაკს, რომელსაც აგრეთვე დიდი ჯადოქრის სახელი ჰქონდა, ჯადოქრები შეთანხმდნენ ერთად ემოქმედათ სულთნის წინააღმდეგ, სწორედ იმ მომენტში, როცა სულთანმა ქაიხუსრევმა ბაბა ილიას ამასიაში შეუტია, კეფერსუდში მეორე ჯადოქარი - ბაბა იშაკი აჯანყდა, აჯანყებულებმა ხელში ჩაიგდეს კეფერსუდი, ჰისნ-მანსური და მალაქიისაკენ დაიძრნენ, მათი რიცხვი თანდათან იზრდებოდა.
ბაბა იშაკის წინააღმდეგ მობილიზებული სელჩუკი მებრძოლები არ დაემორჩილნენ სულთნის ბრძანებას ეომეათ მის წინააღმდეგ, რადგანაც ისინი თავზარდაცემული იყვნენ ჯადოქრის ზებუნებრივი უნარების შესახებ მოარული ხმებით.
გამოუვალ სიტუაციაში ჩავარდნილ სულთანს გამოსავლად ქრისტიანი ფრანგი მოქირავნე რაინდები მოევლინნენ, რომელთაც გადაწყვიტეს ვაჟკაცურად დაპირისპირებოდნენ ,,სატანის მიმდევრებს", მაგრამ ბაბა იშაკის აგზნებულმა მიმდევრებმა ფრანგთა დამარცხება შეძლეს და მათი საჭურველიც ხელში ჩაიგდეს. ამასობაში, ამასიაში სულთნის ნაწილებთან ბრძოლაში ჯადოქარი ბაბა ილია დაიღუპა, მაგრამ ბაბა იშაკი კვლავაც ძლევით მოიწევდა ამასიისკენ და გზად მრავალი მომთაბარე თურქმანი უერთდებოდა, მათი შეკავება ვერაფერმა შეძლო, სასოწარკვეთილი სულთანი ყუბადაბადში გაიქცა.
ამასიაში მისულმა ბაბა იშაკმა გამოაცხადა, რომ მისი თანამზრახველი ჯადოქარი, ბაბა ილია არ მომკვდარა და სინამდვილეში ზეცაში ავიდა, რათა იქიდან ანგელოზთა ლაშქართან ერთად დაბრუნებულიყო, ბაბა ილიას მთელი სექტა ქალების და ბავშვების ჩათვლით მთელი ძალით ღრიალებდა მკვდარი ჯადოქრის წოდებას: ბაბა რესულლაჰ !
სულთანმა დაინახა რა, რომ ჯადოქრის შემაკავებლად ფრანგები არ კმაროდნენ, სელჩუკებს კი გრძნეულების ეშინოდათ, მოიხმო მთელ აღმოსავლეთში ყველაზე მაღალი საბრძოლო უნარების მოქირავნეები - ქართველები და ქურთები, რომლებიც ჯადოქარ ბაბა იშაკის წინააღმდეგ კირშეჰირში გაგზავნა, ბრძოლა ფრანგებმა და ქართველებმა დაიწყეს, ჯადოქრის გააფთრებულმა მიმდევრებმა სასტიკი იერიში წამოიწყეს, სულთნის სელჩუკები ამ დროს ბრძოლას შორიდან აკვირდებოდნენ, როცა დაინახეს რომ არანაირ ზებუნებრივ ჩარევას ადგილი არ ჰქონდა და რამდენიმე დღის წინ მკვდარი ჯადოქარი - რესულლაჰ ბაბა ილიაც არა და არა ბრუნდებოდა ანგელოზთა ლაშქართან ერთად, თვითონაც ჩაერთვნენ ბრძოლაში. საბოლოოდ, ქართველი, ფრანგი და ქურთი მოქირავნეების წყალობით, სასტიკი ჟლეტა ჯადოქრის დამარცხებით და ბრძოლის ველზე დაღუპვით დასრულდა.
აქედან დაიწყო ქართველთა და ფრანგთა მეგობრობა რუმის სასულთნოში, ქართველთა ნაწილების სარდალი ამ ბრძოლაში, შესაძლოა, შალვა ახალციხელის ვაჟი - ფარადავლა თორელი ყოფილიყო, რადგანაც ამ მოვლენიდან მალევე იგი სულთნის ერთ-ერთ ყველაზე მამაც სარდლად მიიჩნევა.
სულთანმა ყიასედდინმა მონღოლებთან შეტაკებამდე სარდალთა თათბირი გამართა, მათი უმეტესობა შეშფოთებული იყო და სულთანს თავის შეკავებას ურჩევდა, ამ დროს ფარადავლა თორელმა, შალვა ახალციხელის ვაჟმა განაცხადა:
,,ესენი ლაჩრები არიან და ეშინიათ, მოაცილეთ აქედან, დაე სულთანმა მის ლაშქარში მყოფი ქართველები და ფრანგები მიბოძოს და მე შევებმები მონღოლებს, თუნდაც ისინი მართლაც ისეთები იყვნენ, როგორც ყვებიან".
შესაძლოა აქ ფარადავლას უფრო ადრეული შემთხვევაც ჰქონდა მხედველობაში, როცა სელჩუკებს ჯადოქრებთან ბრძოლის ეშინოდათ და წინამძღვრობა ქართველებმა და ფრანგებმა იკისრეს.
მიყევით ბმულს - ბექა ჭიჭინაძე
 
society
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ „ლამპარის“ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებენ სკოლა-ლიცეუმის დირექციაში.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way