USD 2.6807
EUR 3.1782
RUB 3.4683
თბილისი
აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის სიტუაცია კიდევ უფრო გართულდა (ბლოგი)
თარიღი:  1851
აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის სიტუაცია კიდევ უფრო გართულდა. თითქმის ყოველდღიურად მიმდინარეობს სროლები როგორც ყარაბაღის ხაზთან, ისევე სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვარზე. შეტაკებები არამხოლოდ ქალბაჯარის სასაზღვრო რაიონში, არამედ ნახიჩევანის მიმართულებითაც ფიქსირდება. ნახიჩევანისაკენ სომხეთი აზერბაიჯანს აბრალებს ესკალაციას, აზერბაიჯანი კი სომხეთს. არადა ამ აზერბაიჯანულ ექსკლავში აზერბაიჯანის სამხედრო ძალების ერთ-ერთი გამორჩეული დანაყოფები არიან ბაზირებულნი.
აღსანიშნავია, რომ აზერბაიჯანს ზანგეზურის სატრანსპორტო დერეფანი, რომელიც სომხეთის სიუნიქის ოლქზე გადის, სწორედ ნახიჩავენისაკენ გადასაადგილებლად სჭირდება, ხოლო აქედან კი გზა თურქეთისაკენ მიდის.
სიტუაცია განსაკუთრებით ორი მიზეზითაა ყურადსაღები:
1. აზერბაიჯანის არმია სამხედრო სწავლების ფონზე სომხეთ-აზერბაიჯანის საზღვრისაკენ გადაადგილდება, რომელთა სამხედრო მანქანებზეც ამოტრიალებული A ნიშანია დატანილი. ეს კი წააგავს უკრაინის ომში რუსულ სამხედრო ტექნიკაზე დაწერილ Z, V და O სიმბოლოებს. ყველაფერთან ერთად ამას ფსიქოლოგიური წნეხის მოტანა შეუძლია ოფიციალური ერევნის წინააღმდეგ.
2. მიმდინარე პროცესებზე რუსეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ პასუხისმგებლობა ფაშინიანის მთავრობას აჰკიდა, ხოლო ფაშინიანმა რუსეთზე სომხეთის უპირობო დამოკიდებულებას შეცდომა უწოდა.
იმ ფონზე, რომ რუსეთი პრაქტიკულად მთლიანადაა გადართული უკრაინაში პოზიციების შენარჩუნებაზე, ხოლო ევროპისათვის კავკასიის შუა სატრანსპორტო და ენერგო დერეფანი კრიტიკული მნიშვნელობისაა, ამიტომ აზერბაიჯანი საკმაოდ თამამად მოქმედებს. ამას ემატება დიდი შიდა პოლიტიკური დაძაბულობა სომხეთის შიგნით, რომელშიც რუსეთი არანაკლებადაა ჩარეული - კრემლისთვის ფაშინინზე მეტად ქოჩარიანის ფრთა და დაშნაკცუთიუნია მისაღები. ქოჩარიანისა და საღათელიანის ფრთა უფრო რადიკალური და შეიძლება ითქვას, რომ რევანშისტულიცაა და პრინციპში აზერბაიჯანის ტერიტორიულ მთლიანობას არ აღიარებს.
შიდა კრიზისის ეს გზა აზერბაიჯანმა 92-93 წლებში გაიარა: როდესაც ოფიციალური ბაქო ყარაბაღში მარცხდებოდა ქაოსი და დაპირისპირება (მათ შორის სამხედრო გადატრიალება) თითქოს ჩვეულ ამბად იქცა იქ.
მიმდინარე მოვლენები აპრიორი არ გულისხმობს, რომ სრულმასშტაბიანი ომი დაიწყება, მაგრამ ფაქტია, რომ აზერბაიჯანი ზეწოლას ზრდის სომხეთთან მიმართებით. ამაზე კი არც სომხეთია პასიურ მდგომარეობაში - ფაშინიანს პასიურობას რთულად თუ აპატიებენ.
ბაქოს ორი უმთავრესი ამოცანა აქვს გადასაჭრელი - ყარაბაღის სრული კონტროლი და ზანგეზურის დერეფანზე ტვირთების შეუფერხებლად გატარება. აზერბაიჯანში ალიევის მხარდაჭერა საკმაოდ ძლიერია, რასაც ემატება დრო და გარემოებაც - დასუსტებული სომხეთისა და რუსეთის გარდა დასავლეთიც გასათვალისწინებელია, რომელსაც თვალები ახლა უკრაინისაკენ უფრო აქვს მიპყრობილი, ვიდრე სამხრეთ კავკასიისაკენ და არც ბაქოსთან დაპირისპირებისათვისაა მზად. შესაბამისად, აზერბაიჯანის მცდელობა პოლიტიკური მიზნები ზეწოლით მიაღწიოს - ნათელია, მაგრამ რა მოხდება თუკი ეს ზეწოლა ნაწილობრივ ან სრულად უშედეგო იყო? მოიმატებს თუ დაიკლებს ესკალაცია ეს ჯერ კიდევ საკითხავია. გასათვალისწინებელია, რომ კრიზისს ორი მიზეზი აქვს - ერთი თავად აზერბაიჯანის ტერიტორიული მთლიანობის საკითხია, სადაც აზერბაიჯანული პოზიციები შედარებით მყარია (როგორც სამხედრო, ისე სამართლებრივი კუთხით), ხოლო მეორე, სომხეთის ტერიტორიაზე გამავალი დერეფნის საკითხია. აქ კი სიტუაცია ლოკალურის გარდა საერთაშორისო მასშტაბებამდე გადის სადაც დაინტერესებულ მხარედ აზერბაიჯანის გარდა თურქეთიც გვევლინება, ხოლო სამართლებრივად და პოლიტიკურად უფრო მეტი კითხვები ჩნდება, ვიდრე პასუხებია.
მიყევით ბმულს - გიორგი კობერიძე
მსოფლიო
ტრამპის “მშვიდობის საბჭოს” პირველი სხდომა 19 თებერვალს გაიმართება

ამერიკის შეერთებული შტატები “მშვიდობის საბჭოს” პირველი ოფიციალური სამიტისთვის ემზადება. პრეზიდენტ ტრამპის მიერ შექმნილი ახალი საერთაშორისო ორგანიზაციის პირველ სხდომას ვაშინგტონში მდებარე, ტრამპისვე სახელობის მშვიდობის ინსტიტუტი უმასპინძლებს.

არსებული ინფორმაციით, მას წევრი ქვეყნების უდიდესი ნაწილი, 20-ზე მეტი სახელმწიფოს ლიდერი დაესწრება. მათ შორის იქნებიან საუდის არაბეთის, თურქეთის, ეგვიპტის, კატარისა და ინდონეზიის წარმომადგენლები. ასევე სომხეთისა და აზერბაიჯანის მმართველები.

როგორც ირკვევა, პირველ სამიტზე პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ღაზას რეკონსტრუქციისთვის ფონდის შექმნას დააანონსებს და გამოაცხადებს, თუ როგორ დაკომპლექტდება ის “საერთაშორისო სტაბილიზაციის სამხედრო ძალა”, რომელიც ღაზას სექტორის საზღვარზე განლაგდება და უზრუნველყოფს, რომ ისრაელსა და ჰამასს შორის სამხედრო მოქმედებები აღარ განახლდეს.

ჯერჯერობით, უცნობია, ზუსტად რა რაოდენობის სამშვიდობოებს გაგზავნიან სახელმწიფოები, თუმცა ცნობილია, რომ ინდონეზიის კონტრიბუცია ამ მხრივ 8,000 ჯარისკაცი იქნება. რაც შეეხება ფინანსებს, პრეზიდენტი ტრამპი მოელის, რომ ღაზას სექტორის ხელახლა აღდგენისთვის წევრი სახელმწიფოებისაგან მილიარდობით დოლარს მოიზიდავს. შეგახსენებთ, “მშვიდობის საბჭოს” წევრობის საწევროს გადასახადი ერთ ქვეყანაზე $1 მილიარდია, თუმცა განსაზღვრული არ არის, ეს თანხა უნდა ჩაირიცხოს ერთიანად, თუ სხვადასხვა პროექტების ფარგლებში, მთელი წლის განმავლობაში. შესაბამისად, სავარაუდოა, რომ შტატების ლიდერი კოლეგებს ფონდში პირველადი ფინანსური კონტრიბუციის შეტანას სწორედ $1-მილიარდიანი ვალდებულების ფარგლებში სთხოვს.

რაც შეეხება ჰამასს, რომლის განიარაღებისა და ძალაუფლების ჩამორთმევის გარეშეც “მშვიდობის საბჭო” ღაზას სექტორის რეკონსტრუქციასა და ახალი ადმინისტრაციის სრულფასოვან მმართველობას ვერ უზრუნველჰყოფს, არსებული ინფორმაციით, მის ტერორისტებს საშუალება ექნებათ, სამშვიდობო ძალებს საკუთარი ნებით ჩააბარონ იარაღი და როგორც პალესტინის მშვიდობიანმა მცხოვრებლებმა, ისე განაგრძონ ცხოვრება. მათთვის, ვისაც ასეთ რეალობაში დარჩენა არ ენდომება, “მშვიდობის საბჭო” პარტნიორი ქვეყნების მეშვეობით ღაზას სექტორიდან გასვლაში დაეხმარება. შეგახსენებთ, ამჟამად ჰამასის ხელმძღვანელობის პოზიციაა, რომ ახალ ღაზაში დარჩენა და ჯარისკაცების საპოლიციო ძალებში გაწევრიანება სურთ, რათა იმ ბრძოლამ, რაც წლების განმავლობაში სექტორის დაცვისთვის გასწიეს, უკვალოდ არ ჩაიაროს. თუმცა როგორც ტრამპის ადმინისტრაცია, ისე ისრაელი ამ ფორმით ჰამასის ღაზაში დარჩენას კატეგორიულად ეწინააღმდეგებიან. სავარაუდოა, რომ შუამავალი სახელმწიფოები, რომლებიც “მშვიდობის საბჭოშიც” არიან წარმოდგენილი, 19 თებერვალს ამ საკითხზე აქტიურად იმსჯელებენ.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის