USD 2.6229
EUR 2.9925
RUB 3.1138
Тбилиси
«Daily Mail»: „ექიმებმა გამოავლინეს იმის მიზეზი, თუ რატომ „ეყინება სახე“ და უშტერდება თვალი აშშ-ის პრეზიდენტს“
дата:  

ბრიტანულ გაზეთ „დეილი მეილში“ (Daily Mail) გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „ექიმებმა გამოავლინეს იმის მიზეზი, თუ რატომ „ეყინება სახე“ და უშტერდება თვალი აშშ-ის პრეზიდენტს“ (ავტორი - ალექსა ლადერი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

ჯო ბაიდენის ხანდაზმული ასაკი აშშ-ის საპრეზიდენტო არჩევნების წინ ყბადაღებულ სალაპარაკო თემად იქცა. განსაკუთრებით „ცეცხლზე ნავთი დაასხა“ ამას წინათ 81 წლის პრეზიდენტის თავს გადახდენილმა ამბავმა, რომელმაც ამერიკული (და არა მარტო ამერიკული)  საზოგადოების შეშფოთება გააძლიერა.

ჯო ბაიდენს ბოლო დროს მზერა „ეყინება“. გასულ კვირას მისი სახის „გაქვავებამ“ და „თვალის გაშტერებამ“ ექსპერტები და ამომრჩევლები ჩვეულებრივზე მეტად შეაშფოთა.

ლოს-ანჟელესში გამართულ ერთ-ერთ ღონისძიებაზე, რომელიც წინასაარჩევნო კამპანიისათვის ფინანსების შეკრებას უკავშირდებოდა, ჯო ბაიდენი სიტყვით გამოსვლისას უეცრად გაჩერდა, რამდენიმე წუთის განმავლობაში მზერა გაეყინა და ხალხს უაზროდ უყურებდა.

თეთრი სახლის წარმომადგენელმა უარყო სატელევიზიო რეპორტაჟები პრეზიდენტის შენელებული რეაქციის თაობაზე და მათ „მონტაჟი“, „სიცრუე“ და „ამომრჩეველთა შეცდომაში შეყვანის მცდელობა“ უწოდა. მისი თქმით, პრეზიდენტმა, უბრალოდ, შეკრებილ ადამიანებს გადახედა და სურდა, რომ ყველა თავის თვალსაწიერში მოექცია.

ლოს-ანჟელესამდე ერთი კვირით ადრე თეთრ სახლში გამართულ მიღებაზე, ქალთა ემანსიპაციის დღის აღნიშვნის დროს გადაღებულ ვიდეოკადრებში ჩანს, რომ პრეზიდენტი გაუნძრევლად დგას და კამალა ჰარისს (ვიცე-პრეზიდენტს) გაშტერებული უყურებს. გარდა ამისა, როცა ჯო ბაიდენმა ხმა ამოიღო, აშკარად ეტყობოდა, რომ ენა ებმებოდა და გაურკვევლად ლაპარაკობდა.

იტალიაში „დიდი შვიდეულის“ ლიდერთა სამიტის დროს, როცა პარაშუტისტების ხტომებს უყურებდა, ჯო ბაოდენი კოლეგებისაგან განზე გავიდა, ხელი გაიშვირა და ცერა თითი ასწია მოწონების ნიშნად, მაგრამ სულ სხვა მხარეს, სადაც არცერთი პარაშუტისტი არ ჩანდა. შემდეგ მასთან იტალიის პრემიერ-მინისტრი მივიდა და უკან წამოიყვანა. პრეზიდენტის გუნდში განაცხადეს, რომ პარაშუტისტები იმ მხარესაც ხტებოდნენ, მაგრამ ისინი, უბრალოდ კადრში არ ჩანდნენ.

თეთრ სახლს რეგულარულად უხდება მსგავსი ფაქტების უარყოფა და ამტკიცებს, რომ ჯო ბაიდენი ამჟამად საუკეთესო ფორმაშია - როგორც ფიზიკურად, ისე ინტელექტუალურად - და მას შეუძლია წარმატებით შეასრულოს პრეზიდენტის მოვალეობა კიდევ ერთი ვადით, 2028 წლამდე, როცა ჯო ბაიდენი 86 წლის გახდება.

თებერვალში გამოქვეყნდა ჯო ბაიდენის ჯანმრთელობის მდგომარეობის ყოველწლიური მედშემოწმების შედეგები დასკვნით, რომ პრეზიდენტს არაფერი არ ემუქრება. მოხსენებაში ჩამოთვლილია ის ქრონიკული დაავადებები, რომლებიც პრეზიდენტს სჭირს, მათ შორის აპნე, მჟავური რეფლექსი, არითმია, ქოლესტერინის მაღალი დონე, სეზონური ალერგია, ართრიტი და ფეხის ნერვების დაზიანება. დოკუმენტში ნაჩვენებია ის წამლები, რომლებითაც პრეზიდენტი სარგებლობს, მათ შორის სისხლის გამათხევადებელი პრეპარატები, რომლებიც უკუჩვენებსაც იძლევიან.

მაგრამ ბოლო დროს სამედიცინო ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ პრეზიდენტის „მზერის გაყინვა“ და „თვალის გაშტერება“ შეიძლება სერიოზული დაავადების მანიშნებელი იყოს.

ერთ-ერთი ლოს-ანჟელესელი ექიმის თქმით, „გაქვავებული სახე, თვალების ნელი ხამხამი და შესუსტებული ჟესტიკულაცია შეიძლება ნერვული სისტემის დარღვევის სიმპტომები იყოს, მაგალითად, პარკინსონის დაავადების ნიშნები“.

როგორც დოქტორმა შეილა ნაზარიანმა, პლასტიკურმა ქირურგმა, თავის „იქს-ქსელში“ აღნიშნა, „ჯო ბაიდენი ჩვეულებრივი მოხუცი მოქალაქე რომ იყოს, ასეთ ფაქტებზე ყურადღებას არ გავამახვილებდი, მაგრამ აშკარაა, რომ აშშ-ის არმიის უმაღლესი მთავარსარდლის გონებრივი სისუსტე ქვეყნის უსაფრთხოებას ემუქრება. ეს ჩვენ ყველას გვეხება... ჩვენ გვჭირდება ისეთი ლიდერი, რომელიც აქტიური იქნება, რომელიც ძალას და ენერგიას გამოასხივებს“.

როგორც დოქტორმა ზიად ნასრედინმა „დეილი მეილს“ განუმარტა, პარკინსონის დაავადებაის დროს შეინიშნება პაციენტის ენის დაბმა და გაურკვეველი ლაპარაკი. გარდა ამისა, აღნიშნული სნეულება გავლენას ახდენს ტვინის მიერ იმ ჰორმონების გამომუშავებაზე, რომელიც სახის ნაკვთების მოძრაობას ამუხრუჭებს.

პარკინსონის დაავადება მსოფლიოში ფართოდ არის გავრცელებული და მეორე ადგილი უკავია ნეიროდეგენერატიულ დარღვევებში ხანდაზმულ ადამიანებს შორის, ალცჰეიმერის დაავადების შემდეგ. ამერიკულ საზოგადოებაში მითქმა-მოთქმა ძლიერდება, თეთრი სახლი კი არასოდეს არ აცხადებს, სჭირს თუ არა ჯო ბაიდენს პარკინსონის დაავადება. რაც უფრო წლები ემატება ადამიანს, პარკინსონის დაავადების სიპმპტომები მით უფრო ღრმავდება. ის არ იკურნება, მაგრამ სასიკვდილოც არ არის. ავადმყოფი შეიძლება მოკვდეს მისი გართულებით, რომელიც გამოიხატება პნევმონიით, გულის მუშაობის დარღვევით, წაქცევით, სუნთქვის შეჩერებით და ა.შ. პარკინსონის დაავადებას თან ახლავს ნორმალური აზროვნების დარღვევა, კოგნიტიური სირთულეები, დეპრესია..

თებერვალში დამკვირვებლებმა შეამჩნიეს, რომ ჯო ბაიდენმა დაიწყო მსოფლიო ლიდერების სახელების ერთმანეთში არევა, რაც ადრე არ ვლინდებოდა. მას ეგვიპტის პრეზიდენტის სახელი მექსიკის პრეზიდენტის სახელში აერია. იმავე თვეში ერთ-ერთ პრეს-კონფერენციაზე პრეზიდენტს „ჰამასის“ სახელი დაავიწყდა. გარდა ამისა, ჯო ბაიდენს უეცრად დაავიწყდა საფრანგეთის ამჟამინდელი პრეზიდენტის ემანუელ მაკრონის სახელი, შეჩერდა და შემდეგ მას ფრანსუა მიტერანი უწოდა, რომელიც 28 წლის გარდაიცვალა. ჯო ბაიდენს ასევე აერია ყოფილი კანცლერი ანგელა მერკელი აწ უკვე გარდაცვლილ ყოფილ კანცლერ ჰელმუტ კოლში.

დოქტორი ზიად ნასრედინი „დეილი მეილთან“ საუბრისას ამბობს, რომ დაბერების ნორმალური პროცესის დროს ამდენი შეცდომის ასეთი მასშტაბებით გამოვლენა მართლაც შემაშფოთებელია: „ხდება ხოლმე, რომ ჩვენ ყველანი ვცდებით, ვბერდებით და რაღაცეები გვავიწყდება, მაგრამ თუ ეს ხშირად ვლინდება, მაშინ ორგანიზმის მდგომარეობა კითხვებს იწვევს“.

ნიუ-იორკელი ცნობილი დოქტორის სტიუარტ ფიშერის თქმით, „აუცილებელია ჯო ბაიდენს კოგნიტიური ტესტი ჩაუტარდეს და შედეგები საჯაროდ გახდეს ცნობილი. რა თქმა უნდა, არავის არ სიამოვნებს სიბერის აღიარება, მათ შორის მეც, მაგრამ პრეზიდენტი რომ ხარ, სახელმწიფო მოსამსახურე და უმაღლეს თანამდებობას იკავებ, პასუხისმგებელი უნდა იყო იმათ წინაშე, ვინც ხმა მოგცა და აგირჩია“.

ამერიკელების მიერ პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის ჯანმრთელობით დაინტერესება გასაგებია (მით უმეტეს, რომ მას მეორე ვადით სურს პრეზიდენტობა), მაგრამ მოქალაქეები ინტერესდებიან პრეზიდენტობის კანდიდატ დონალდ ტრამპის მდგომარეობითაც, რომელსაც ასევე ხშირად მოსდის ხოლმე ასაკთან დაკავშირებული კურიოზები. 77 წლის დონალდს ზოგჯერ უცნაური გამონათქვამები აქვს ხოლმე, თუმცა მისი მომხრეები ამას ტრამპის საუბრის თავისუფალი სტილით ხსნიან.

მაგრამ ექსპერტები ამჩნევენ, რომ ჯო ბაიდენისა და დონალდ ტრამპის მეტყველებაში ჯანმრთელობის ფარული პრობლემები გამოიხატება. მაგალითად, დოქტორი ელისაბედ ლანდსვერკი, გერიატრი და ასაკობრივი ჭკუასუსტობის სპეციალისტი, ამბობს, რომ ჯო ბაიდენის გადაცდომები, როგორც წესი, მოკლევადიანია, მაგრამ სერიოზული (სიარულის დროს ფეხი ერევა, კიბეზე ასვლა უძნელდება, გონებას კარგავს, თვალი უშტერდება). ამასთან, იგი თავის შეცდომებს ამჩნევს და განიცდის. დონალდ ტრამპი კი, მიუხედავად იმისა, რომ იგი გარეგნულად ჯო ბაიდენზე უფრო ფიზიკურად ჯანმრთელად გამოიყურება, ბევრს ლაპარაკობს და შეცდომებს ვერ ამჩნევს. გარდა ამისა, ექსპერტებს სერიოზულ „დამამძიმებელ“ მოვლენად მიაჩნიათ ის ფაქტი, რომ დონალდ ტრამპის მამა ფრედ ტრამპი დემენციით იყო დაავადებული, რომელიც მემკვიდრეობით სნეულებად ითვლება.

წყარო: https://www.dailymail.co.uk/health/article-13538817/Doctors-reveal-Biden-freezing-episodes-Parkinsons.html

 

мир
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати