USD 2.6229
EUR 2.9925
RUB 3.1138
Тбилиси
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის | Kalaki.ge
дата:  

მდინარე მტკვრის ორივე ნაპირის გასწვრივ, სამი მხრიდან მთებით შემოფარგლული, ქვაბულის ფერდობებზე, ვიწრო ზოლადაა გადაჭიმული თბილისი. მასზე შემოფარგლული მთებიდანაც კარგად ჩანს, სხვადასხვა დროის არქიტექტურული ნამუშევრები, რომელიც ახლისა და ძველის ულამაზესი შერწყმის წარმოდგენას გიქმნის. დედაქალაქი ძველი შენობებით უდაოა ლამაზი და სანახავია, მათ მოვლა სჭირდებათ, მაგრამ მასზე გაჩერება და ახლის არ შექმნაც დანაშაულია.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

საბჭოთა კავშირის დანგრევის შემდეგ, თბილისის არქიტექტურაც საგრძნობლად შეილახა – ქალაქი განახლებას საჭიროებდა. მშენებლებსაც არ დაუყოვნებიათ, ძველის მიღმა ახალი და თანამედროვე შენობები ჩაუდგამთ.

მოქალაქეთა ნაწილი ამ ყველაფერს აპროტესტებს, თუმცა ნაწილი ქალაქის განახლებული იერსახით კმაყოფილია. ისინი თვლიან, რომ თბილისის ახალი არქიტექტურა არანაკლები სილამაზით გამოირჩევა. დღეს შემოგთავაზებთ 5 ყველაზე მაღალ შენობას, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

აქსის თაუერსი – 149,6 მ

„აქსის თაუერსი“ იგივე, როგორც „ქალაქი შენობაში“ – საცხოვრებელი კომპლექსი, ილია ჭავჭავაძის გამზირზე მდებარეობს. მას თანამედროვე თბილისის სახედაც მოიხსენიებენ. თავისი არქიტექტურული უნიკალური ფუნქციებით, მასშტაბით და მნიშვნელობით, „აქსის თაუერსი“ არის საქართველოს წარმატების სიმბოლო. ეს არის მთლიანად ქართული პროექტი, რომელიც ქართველი და უცხოელი სპეციალისტების მიერ გახორციელდა.

შენობა შედგება ორი იდენტური, ტყუპი ცათამბრჯენისგან, რომლებიც განთავსებულია ერთმანეთის საპირისპირო მხარეს, რაც ქმნის ილუზიას, თითქოს „ტყუპები“ ბრუნავენ. აღნიშნული შენობები ერთდროულად არის, როგორც ერთმანეთის მსგავსი, ასევე განსხვავებული. ერთი ნაგებობის გარე ფასადი დამუშავებულია მუქი მინით, მეორე თეთრი ქვით. მთლიანად შენობაში განთავსებულია 41 სართული, 4 მიწის ქვემოთ, 37 კი მიწის ზემოთ. მიწისქვეშა 4 სართული ავტოსადგომს მოიცავს. კომპლექსს 22 უსწრაფესი ლიფტი ემსახურება. სართულის ყველა შენობა თავისი ღერძის გარშემო 2 გრადუსით ბრუნავს. „აქსის თაუერსის“ კონსტრუქცია საათს ჰგავს.

„აქსის თაუერსი“ საცხოვრებელ, სასტუმრო, საოფისე, კომერციული ფართსა და გასართობი ცენტრებს მოიცავს. იმისათვის, რომ შენობაში მყოფებმა, სხვადასხვა სახის მომსახურეობა მიიღონ, არ არის აუცილებელი შენობის დატოვება, რადგან „აქსის თაუერსი“ არის, როგორც „ქალაქი სახლში“.

ქუჩაზე, რომელიც აერთიანებს ჭავჭავაძეს და აბულაძის ქუჩებს, გამოყოფილია დასასვენებელი ზონები, რესტორნები, რომლებიც იზიდავს, როგორც საქართველოს მოქალაქეებს, ასევე ტურისტებს.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

ალიანს ჰაილაინი – 138 მ

მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსი “ალიანს ჰაილაინი” ისტორიულ ცენტრში, ჭავჭავაძის 49 ბ-ში მდებარეობს.
კომპლექსი მოიცავს სოციალურ- საყოფაცხოვრებო ინფრასტრუქტურას. მიმდებარედ არის ფიტნეს ცენტრი და ორი საცურაო აუზი, მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონი, დიდი პარკი, ბანკები, კაფეები, რესტორნები და მაღაზიები.

რაც შეეხება თავად შენობის მახასიათებლებს – მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსი “ალიანს ჰაილაინი”– არის პროექტი, სადაც გათვალისწინებულია სამი მრგვალი, სხვადასხვა სიმაღლის, კოშკის ფორმის შენობის აღმართვა.

ყველაზე მაღალ, ორმოც სართულიან შენობაში განლაგებულია დიდი ფართობის მქონე და მდიდრული რეზიდენციები. მეორე კოშკში შეგიძლიათ შეიძინოთ აპარტამენტები, ხოლო მესამე კოშკში განთავსებულია სასტუმრო, რომელიც შედის მსოფლიოს უდიდეს სასტუმროთა ქსელში – „Wyndham Hotel Group“.

წარმოდგენილ კომპლექსს აქვს კარგად განვითარებული საკუთარი ინფრასტრუქტურა, მათ შორის: რესტორნები; მაღაზიები; ფიტნეს კლუბი, სპა; დახურული საცურაო აუზი; სამ–დონიანი მიწისქვეშა ავტოსადგომი.

მრავალფუნქციური საცხოვრებელი კომპლექსი „ალიანს ჰაილაინი”, ასევე მრავალი სახის მომსახურებას, როგორიცაა: დალაგება– დასუფთავების მომსახურება, რესეფშენი, კონსიერჟის მომსახურება, დაცვა და ტექნიკური მომსახურება.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

სასტუმრო ბილტმორი – 136 მ

Biltmore Tbilisi Hotel არის პირველი მინის ცათამბჯენი საქართველოში და უმაღლესი სასტუმრო კავკასიის რეგიონში. განსაცვიფრებელი ხედებით, ის მდებარეობს საქართველოს დედაქალაქის ისტორიულ და კულტურულ უბანში. გრანდიოზული ლობი, სადაც წარმოდგენილია გაპრიალებული მარმარილოს იატაკები, ბროლის ჭაღები და მდგრადი სვეტები, რომელიც წარსული ეპოქის ნოსტალგიას ეხმიანება და აჟღერებს სოციალური ელიტის ხიბლსა და პრესტიჟს.

აქ წარმოდგენილი 214 ძვირადღირებული ნომერი და ლუქსი გთავაზობთ ულამაზეს ხედებს ძველ და ახალ ქალაქზე, განსხვავებული ცხოვრების წესით და სენსაციური სპა და უნიკალური გასართობი არენით. Biltmore Hotel არის სივრცე, სადაც შეგიძლიათ გაჩერდეთ და ახლომდებარედ დაათვალიეროთ საქართველოს ეროვნული ოპერის თეატრი, რუსთაველის ეროვნული თეატრი, დიმიტრი შევარდნაძის ეროვნული გალერეა და აბანოთუბნის წარმოუდგენელი გოგირდის აბანოების უბანი.

Biltmore Tbilisi Hotel არის ურბანული თავშესაფარი ნებისმიერი ადამიანისთვის ან იდეალური პარტნიორი მათთვის, ვინც აწარმოებს ბიზნესს ქალაქში.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

კინგ დევიდი – 117,7 მ

King David – მრავალფუნქციური კომპლექსია, რომელიც ჰარმონიულად აერთიანებს ორ კოშკს: საოფისე King David ბიზნესს ცენტრსა და საცხოვრებელ King David Residence-ს.

საცხოვრებელი კომპლექსი King David დედაქალაქის შუაგულში, მერაბ ალექსიძის, 12-ში მდებარეობს. ლოკაციის ადგილთან ახლოს მდინარე მტკვარი მოედინება.

აღნიშნული მდებარეობა ქალაქის ცენტრალურ ნაწილში, საშუალებას აძლევს ბინადართ ადვილად გადაადგლდნენ ნებისმიერ უბანში. კომპლექსიდან 200 მეტრის მოშორებით თამარის ხიდი მდებარეობს, რომელიც აკავშირებს ქალაქის სადგურის მიმდებარე ნაწილს, ვაკე–საბურთალოს უბანთან და დედაქალაქის ცენტრთან.

საცხოვრებელი კომპლექსი „ქინგ დევიდი” გარშემორტყმულია თბილისის მნიშვნელოვანი ღირსშესანიშნაობებით. 5-10 წუთის სავალზეა თბილისის ცირკი, ბორის პაიჭაძის სახელობის დინამოს სტადიონი,.ხელოვნების სასახლე, გმირთა მოედანი, სასტუმრო Holiday Inn. შენობის ლოკაცია მდიდარია მრავალფეროვანი ინფრასტრუქტურით: გვერდითაა კინოთეატრი “აპოლო”, მ. თუმანიშვილის სახელობის კინოს მსახიობთა თეატრი, თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი, სპორტის სასახლე.

რაც შეეხება შენობის არქიტექტურასა და პარამეტრებს –
საცხოვრებელი კომპლექსი King David შედგება ორი დიდებული კოშკისაგან, რომელთაგან ერთ-ერთი პრემიუმ-კლასის საცხოვრებელი სახლია, მეორე კი– ბიზნეს-ცენტრი. შენობა გამოირჩევა თავისი ელეგანტურობითა და შთამბეჭდავი შუშის კედლებით.
საცხოვრებელი კორპუსის სიმაღლე 32 სართულს აღწევს და აგებულია მონოლითურ–კარკასული ტექნოლოგიით. კოშკში მდებარე საცხოვრებელში პანორამული ფანჯრები იატაკიდან ჭერამდეა აჭიმული. ფანჯრებიდან ისხნება ულამაზესი ხედები ძველ-ახალ თბილისზე და მთებზე.

King David– ეს ის გარემოა, სადაც ბინის მესაკუთრეებს შეუძლიათ ერთ სივრცეში ცხოვრება, დასვენება, გართობა და მუშაობა, კომპლექსის საზღვრებიდან გაუსვლელად. შენობას გააჩნია კერძო დახურული ტერიტორია, კონსიერჟის მომსახურება და პროფესიონალური მენეჯმენტი.

კომპლექსში გათვალისწინებულია ფართო კერძო ინფრასტრუქტურა:
ორდონიანი მიწისქვეშა და სასტუმრო პარკინგი; ოფისები და ინდივიდუალური საოფისე ფართი ბინადართათვის; ლობი საცხოვრებელ ნაწილში, მისაღები, სააქტო დარბაზი; სასტუმრო ნომრები; სახურავზე რესტორანი; კოქტეილ-ბარი, საკონფერენციო დარბაზი, საკონფერენციო ოთახი; კაფეტერია საოფისე შენობაში; ბიზნეს–ლობი და რესტორანი; საცურაო აუზი, სილამაზის სალონი, სპა, ფიტნეს ცენტრი; ფუდკორტი, გარე ბაღი, სპორტული მოედანი.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის

თბილისი გარდენს – 108 მ

საცხოვრებელი კომპლექსი საბურთალოზე, უბნის ცენტრში მდებარეობს, რომელიც შემოსაზღვრულია სერგო ზაქარიაძესა და მიხეილ ასათიანის ქუჩებით, ვაჟა-ფშაველას გამზირისა და ვაჟა-ფშაველას პირველი 1 ჩიხით.

საცხოვრებელი კომპლექსი „თბილისი გარდენს” გარშემორტყმულია უამრავი, სოციალური და საყოფაცხოვრებო ინფრასტრუქტურული ობიექტით. ახლოსაა უმაღლესი, საშუალო და სკოლამდელი სასწავლო დაწესებულება, აფთიაქები, სამედიცინო კლინიკა, სუპერმარკეტები, მაღაზიები, კაფეები და რესტორნები. ხუთასი მეტრის რადიუსში კი იპოდრომი და ტყე– პარკი მდებაერობს.

„თბილისი გარდენს” ორიგინალური დიზაინის მქონე ნაგებობაა. კომპლექსის მაღლივი კორპუსის გლუვი ხაზები, მიშენებულ–ჩაშენებული ელემენტებით და თავისი ორიგინალურობით ყურადღების მიღმა არავის რჩება.
კარკასული შენობა მოპირკეთებულია ვენტილირებადი დაკიდული ალუმინის პანელებით. კომპლექსი მოიცავს: მწვანე ზონის ლანდშაფტური დიზაინს, მიწისქვეშა ავტოსადგომს, საბავშვო ბაღს, საცურაო აუზს, ღონისძიებათა დარბაზსა და ფიტნეს–ცენტრს.

5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
5 ყველაზე მაღალი შენობა თბილისში, რომელიც ქალაქის იერსახეს მნიშვნელოვნად ცვლის
мир
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати