USD 3.0465
EUR 3.4221
RUB 4.2811
თბილისი
საიტზე მიმდინარეობს ტექნიკური სამუშაოები
23 ივნისი ანნა ახმატოვას დაბადების დღეა
თარიღი : 06.23.2020 14:54  107

სწორედ ამ დღეს, 1889 წლის 23 ივნისს დაიბადა ანა ახმატოვა...

არ ვიცი, რა ღრუბლები იყო იმ დროს თავშეყრილი...
რა ვარსკვლავები დაემთხვა ...
რა წვიმებმა შეიკავეს თავი...
რა რძისფერი ნისლები გადაიწმინდა...

მაგრამ სწორედ ამ დღეს
მსოფლიოს მევლინა
ქალბატონი, რომელმაც რუსულ პოეზიაში ისეთი
სოლო იცეკვა და შეასრულა,რომ
მთვარემაც ვერ გაბედა მასთან პა-დე-დე...

ქალბატონი, რომელსაც ცხოვრებია ბოლომდე...
მხრებზე მარინა ცვეტაევას ნაჩუქარი შალი ჰქონდა მოსხმული,
რომელსაც ბოლო წუთამდე არ იცილებდა
ზუსტად ისევე, როგორც დიდი მოდილიანის
ხელით შესრულებული მისი 16 პორტრეტიდან -
სულ ბოლოს, გადარჩენილს…

ეს ორი რამ მას ერთნაირად უყვარდა მაშინაც,
როდესაც ფუფუნებაში ცხოვრობდა და
ცისფერ მედუზებს
„ზღვაში ღრმადჩაძირულ ვარსკვლავებს“ ადარებდა და
მერეც, როდესაც წერდა „რექვიემს“,
„სანთლის ცვრისგან დალაქული ხელით“…

მისი ფასეულობები, მასსავით ყოველთვის უცვლელი რჩებოდა…
ცოტა ირონიული... ძალიან ტრაგიკული...

ძნელია ახსნა, რატომ გიყვარს მისი პოეზია…
მახსოვს, ჩემდა სამარცხვინოდ, მას საკმაოდ გვიან ვეზიარე,
მაგრამ როგორც კი გადავიკითხე პირველად მისი ლექსები,
პატარა იასამნისფერი წიგნიდან «Четки“ , რომელიც ზურიკომ
ციმბირიდან ჩამოიტანა...
უბრალოდ მივხვდი, რომ ბოლომდე და მხოლოდ ჩემია…
ისვე, როგორც ზურიკო...
სულ ერთმანეთს ვპარავდით ამ წიგნს...

ანა ახმატოვამ პირველი ლექსი 13 წლის ასაკში დაწერა…
უკვე მაშინ იცოდა - პოეტი რომ გახდე,
არ არის საკმარისი გქონდეს რითმის გრძნობა და იყო ნიჭიერი…
საჭიროა სწავლა და ყოველდღიური დახვეწა…

როდესაც მან ოჯახში განაცხადა თავისი სურვილის შესახებ,
მამამ იმდენად უარყოფითად აღიქვა მისი არჩევანი, რომ
პირველი რაც აუკრძალა, იყო ლექსებზე ანას ნამდვილი გვარის-
გორენკოს წაწერა…
სწორედ ამიტომ შეარჩია ანამ დედის მხრიდან
მისი დიდი ბებიის ქალიშვილობის გვარი - ახმატოვა…

ამ ფსევდონიმით თავისი პირველი პუბლიკაციები ანამ 1911 წელს გამოაქვეყნა, ქ.პარიზში, სადაც პირველ მეუღლესთან, ცნობილ რუს პოეტთან, ნიკოლაი გუმილიოვთან ერთად გაემგზავრა საქორწინო მოგზაურობაში,
ახმატოვა-გუმილიოვის ურთიერთობები საოცრად ბობოქარი, არაერთგვაროვანი და ამავე დროს, ტრაგიკული იყო…
ნიკოლაი მთელი 4 წელი ცდილობდა ანასთვის თავი შეეყვარებინა,
ბოლოს ანა გაყვა მას ცოლად, მაგრამ ქმარი გაცილებით გვიან შეიყვარა…
მხოლოდ მას შემდეგ, რაც ორივემ მოასწრო ისეთი შეცდომების დაშვება, რაც ერთმანეთს ვერ აპატიეს…

1912 წელს მათ გაუჩნდათ შვილი - ლევ გუმილიოვი,

1918 წელს კი ერთმანეთს დაცილდნენ…
ნიკოლაი რეპრესიების დროს ციხეში მოხვდა და დახვრიტეს…

ანა კი კიდევ ორჯერ იყო გათხოვილი…
მისი პირადი ცხოვრება იდუმალებით არის სავსე…
ალექსანდრე ბლოკის გარადცვალებას ყველაზე მეტად სწორედ ახმატოვას უსამძიმრებდნენ, თუმცა ის ამტკიცებდა, რომ არასდროს არ ქონია პოეტთან ახლო ურთიერთობები.
მთელი შემოქმედებითი სამყარო ჭორაობდა მის რომანზე ამადეო მოდილიანისთან რომელიც ანამ საქორწინო მოგზაურობის დროს გაიცნო და რომლის ტილოებზე ის ტანისამოსის გარეშე იყო გამოსახული…
მაგრამ ანა ბოლომდე ჯიუტად იმეორებდა, რომ ისინი მხოლოდ მეგობრები იყვნენ…

ყველაზე საიდუმლოებით მოცული კი რევოლუციამდელ რუსეთის საზოგადოებაში გაცრცელებული ისტორია იყო თავად მეფე ნიკოლოზ მე-2-სთან ანას რომანზე, რომლის მეზობლადაც ცარსკოიე სელოში ანა გარკვეული დროის განმავლობაში ცხოვრობდა… უფრო მეტიც, ზოგი ამტკიცებდა, რომ მისი შვილის მამა სინამდვილეში სწორედ რუსეთის იმპერატორი იყო და რომ სწორედ ეს ვერ აპატია გუმილიოვმა. საინტერესოა, რომ ანა ამ თემაზე არასდროს არ საუბრობდა… არც უარყოფდა და არც ამტკიცებდა არაფერს…

სხვათაშორის იმასაც ამბობდნენ, რომ თავისი ყველაზე თუ არა, ერთერთი ყველაზე ცნობილი და ლამაზი ლექსი - „ნაცრისფერთვალება მეფე“, ნიკოლოზ მეორეზეა დაწერილი, რომელსაც მართლაც ნაცრისფერი თვალები ჰქონდა…

„სახეს შევუშვერ ვერცხლისფერ შხეფებს…
მოკვდა ნაცრისფერთვალება მეფე…
დღე შემოდგომის ტკივილით მათრობს
ოთახში მე და ქმარი ვართ მარტო…

მის სიტყვებს ვისმენ თითქოსდა ძილში,
მეფე იპოვეს მუხების ჩრდილში…
დედოფლის ცუდი სიზმარი ახდა,
ერთ დღე-ღამეში ჭაღარა გახდა…
ესა თქვა მხოლოდ და ჩიბუხს მიწვდა,
გარეთ ჭადრებში საღამო მიწვა…

მე ჩემს ქალიშვილს შევუღებ კარებს
და დავუკოცნი ნაცრისფერ თვალებს,
სევდას გავანდობ ვერცხლისფერ შხეფებს…
არ არის ქვეყნად მეორე მეფე….“

დიდი ბოდიში თარგმანისათვის...

ანა ახმატოვამ საოცრად ტრაგიკული ცხოვრება გაიარა… მ
ისი ერათადერთი შვილი 17 წელი ციხეში იყო გამომწვდეული და
ულამაზესი, დახვეწილი ახმატოვა სწორედ ან ციხის რიგში დაავადდა და დაბერდა…

ერთ-ერთ მიღებაზემ კი მას სიძველისგან ტანზე გადაასკდა შალის კაბა,
რომელიც ჯერ კიდევ სულ ახალგაზრდამ იტალიაში შეიძინა…

მაგრამ ის ყოველთვის იყო და ბოლომდე დარჩა ნამდვილი დედოფალი, რომელსაც ძველი კაბა, ისევე როგორც არაკეთილმოსურნე ადამიანები, ვერაფერს დააკლებდა…

ვერავინ ვეღარ გაიგებს, თუ ვის მიუძღვნა ანამ თავისი ცნობილი ლექსი,
მაგრამ ის თავის ნაცრისფერთვალება მეფეს ღირსეულად და
ბოლომდე ელოდა…

მხოლოდ ერთხელ ბრძანა -

„ცხოვრება შეიძლება მხოლოდ იმასთან,
ვის გარეშეც ცხოვრება არ შეგიძლია“...

გისურვებთ ლამაზ და წარმატებულ და სიყვარულიან დღეს!

ლელა ანჯაფარიძე

ბლოგი
ნელსონ მანდელა- კაცი, რომელმაც მსოფლიო უკეთესი გახადა

თბილისი პოსტი აგრძელებს სტატიების ციკლს, სადაც ვიხსენებთ იმ საზოგადო მოღვაწეებსა თუ პოლიტიკოსებს, ვინც თავისი მოღვაწეობით და პირადი მაგალითით დიდი კვალი დატოვეს მსოფლიო ისტორიაში. დღეს გვინდა გავიხსენოთ ნელსონ მანდელა-  სამხრეთ აფრიკაში აპარტეიდის საწინააღმდეგო მოძრაობის ლიდერი, რომელმაც თავისი ცხოვრების ერთი მესამედი პატიმრობაში გაატარა და ქვეყნის პირველი შავკანიანი პრეზიდენტი გახდა. ნელსონ მანდელა იყო სიმბოლო სამხრეთ აფრიკის გარდაქმნისა მრავალრასობრივ, სრულყოფილ დემოკრატიად. ის ჯერ კიდევ სრულიად ახალგაზრდა ჩაუდგა სათავეში იატაკქვეშა წინააღმდეგობის მოძრაობას, შემდეგ სამი ათეული წელი ციხეში გაატარა, როგორც პოლიტიკურმა პატიმარმა, და ბოლოს, ქვეყნის პრეზიდენტი გახდა.

როლიჰლალა მანდელა სამხრეთ აფრიკის ტრანსკეის პროვინციაში დაიბადა 1918 წელს. ის ადგილობრივი ტომის ბელადის შვილი იყო. სახელი „ნელსონი“ მას სკოლის მასწავლებელმა შეარქვა, რომლისთვისაც „ნელსონი“ ალბათ უფრო იოლი წარმოსათქმელი იყო, ვიდრე როლიჰლალა.

ოჯახის წყალობით მანდელამ განათლება მიიღო უნივერსიტეტში. სწავლის დასრულების შემდეგ, ის ცოტა ხნით იოჰანესბურგში, პრაქტიკანტად მუშაობდა ერთ იურიდიულ ფირმაში. თუმცა აშკარა იყო, რომ კანის ფერის გამო მისთვის დაწინაურების შესაძლებლობა მეტად შეზღუდული იყო.

1948 წელს სამხრეთ აფრიკაში არჩევნები მოიგო ნაციონალურმა პარტიამ, რომელიც მხარს უჭერდა აპარტეიდის პოლიტიკას - ერთმანეთისგან რასების სრულ განცალკევებას. ამ პოლიტიკის გამო შავკანიანებმა ის უმნიშვნელო უფლებებიც დაკარგეს, მანამდე რომ ჰქონდათ. მათ სამსახურებიდან ითხოვდნენ, უზღუდავდნენ თეთრკანიანებთან კონტაქტსა და საკუთარ ქვეყანაში გადაადგილებას, რის შედეგადაც თანდათან ისინი სრულიად გარიყეს საზოგადოებიდან.

აპარტეიდის სისტემის შემქმნელი, პრემიერ-მინისტრი ჰენდრიკ ფრენს ფერვურდი 1950-იან წლებში ხშირად ახსენებდა საკუთარ მხარდამჭერებს, რომ მისი პოლიტიკის მიზანი იყო ქვეყანაში თეთრკანიანთა უწყვეტი ბატონობის უზრუნველყოფა: „მეგობრებო, ეს რესპუბლიკა ამ სამყაროში თეთრკანიანი ადამიანის სამფლობელოს ნაწილია!“ - ასე მიმართა ერთ-ერთ გამოსვლაში ფერვურდმა თავის მხარდამჭერებს.

ნელსონ მანდელა აფრიკის ეროვნული კონგრესის ახალგაზრდულ ფრთას შეუერთდა. ეს მოძრაობა მხარს უჭერდა არაძალადობრივ წინააღმდეგობას და უპირისპირდებოდა იმ კანონებს, რომელთა წყალობითაც პოლიტიკურსა და საზოგადოებრივ ცხოვრებას სრულად აკონტროლებდნენ თეთრკანიანები.



რამდენიმე ათეული წლით ადრე, სანამ აპარტეიდის მკაცრ კანონებს შემოიღებდნენ, იმჟამად ნაკლებად ცნობილი ინდოელი ადვოკატი, მაჰათმა განდი შთააგონა იმ ჩაგვრამ, რაც მან სამხრეთ აფრიკაში განიცადა. განდიმ სწორედ ამის შემდეგ გადაწყვიტა, თავის სამშობლოში, ინდოეთში დაეწყო არაძალადობრივი ბრძოლა რასობრივი თანასწორობისთვის.

თავის მხრივ, მანდელას არაერთხელ უთქვამს, რომ განდი მისი შთაგონების წყარო იყო. თითქმის ოცი წელი ის ერთგულად მიჰყვებოდა განდის გზას. მაგრამ 60-იანი წლების დასაწყისში მანდელა და მისი თანამებრძოლები მიხვდნენ, რომ მათი მოძრაობა წინ არ მიიწევდა.

მთავრობამ საგანგებო მდგომარეობა გამოაცხადა, უფრო ხშირად იყენებდა ძალადობას წინააღმდეგობის ჩასახშობად და აპარტეიდის საწინააღმდეგო ყოველ გამოსვლას უსწორდებოდა. მანდელას თქმით, ამ გარემოებამ აფრიკის ეროვნული კონგრესი აიძულა, „ძალადობისთვის ძალადობითვე ეპასუხა“.

აფრიკის სხვა ქვეყნებისგან განსხვავებით, აფრიკის ეროვნულმა კონგრესმა გადაწყვიტა, არ დაეწყო პარტიზანული ომი და საფრთხე არ შეექმნა მოქალაქეთა სიცოცხლისთვის. მათი ტაქტიკა სამთავრობო ობიექტებზე საბოტაჟის მოწყობა იყო. ისინი აფეთქებდნენ საფოსტო განყოფილებებსა და სატელეფონო სადგურებს. 1962 წელს მანდელა დაიჭირეს და ხუთწლიანი პატიმრობა მიუსაჯეს.

ერთი წლის შემდეგ, ჯერ კიდევ ციხეში ყოფნისას, მანდელასა და აფრიკის ეროვნული კონგრესის სხვა აქტივისტებს ბრალი დასდეს მთავრობის გადაგდების მიზნით შეთქმულების მოწყობაში. 1964 წელს მანდელასა და მის შვიდ თანამოაზრეს სამუდამო პატიმრობა მიუსაჯეს.

სასამართლოზე მანდელამ, შთამბეჭდავ ოთხსაათიან გამოსვლაში, დაიცვა საკუთარი მოქმედებები, განმარტა თეთრკანიანთა რეჟიმის წინააღმდეგ შერჩეული ტაქტიკა და მკაფიოდ ჩამოაყალიბა აფრიკის ეროვნული კონგრესის მოთხოვნები. კონგრესის ლიდერთა და მხარდამჭერთა უმთავრესი მოთხოვნა იყო შავკანიანი უმცირესობისთვის სრული პოლიტიკური თანასწორობა. მაშინ ზოგი ფიქრობდა, რომ მანდელას სასიკვდილო განაჩენს გამოუტანდნენ. პროცესის მსვლელობაში განსასჯელმა პირდაპირ უთხრა კიდეც მოსამართლეს, ჩამომახრჩეთ, თუ გამბედაობა გეყოფათო: „მე ვებრძოდი თეთრკანიანთა ბატონობას. მე ასევე ვებრძოდი შავკანიანთა ბატონობას. ეს არის იდეალი, რომელსაც ვუძღვნი ჩემს ცხოვრებას. თუმცა, ღვთის სახელით, თუ საჭიროა, მზად ვარ ამ იდეალისთვის მოვკვდე“, თქვა მანდელამ სასამართლო პროცესზე.

მოსამართლე შედრკა და მანდელა გადაიყვანეს კუნძულ რობენის ავადსახსენებელ ციხეში, სადაც მან 27 წელი გაატარა. ციხეში ყოფნისას მანდელას ავტორიტეტი კიდევ უფრო გაიზარდა და აპარტეიდის საწინააღმდეგო მოძრაობამ საერთაშორისო განზომილება შეიძინა. გაერომ სამხრეთ აფრიკას დაუწესა იარაღის ემბარგო, გაიზარდა ბოიკოტების რიცხვი და მანდელა თანდათან იქცა მსოფლიოში ყველაზე ცნობილ „სინდისის პატიმრად“.



1990 წელს, ციხიდან გამოსვლისას, მას გმირივით შეეგება მთელი ქვეყანა. სამხრეთ აფრიკაში ახალი ეპოქა იწყებოდა. მომდევნო სამი წლის განმავლობაში, მანდელა სამხრეთ აფრიკის პრეზიდენტ ფრედერიკ დე კლერკთან ერთად ნიადაგს უმზადებდა აპარტეიდის ეპოქის დასასრულს. მათმა თანამშრომლობამ გზა გაუხსნა ქვეყნის პირველ, სრულფასოვან, დემოკრატიულ არჩევნებს. ამ მიღწევისთვის მანდელა და დე კლერკი ნობელის სამშვიდობო პრემიით დააჯილდოვეს.

1994 წელს ნელსონ მანდელამ გაიმარჯვა ქვეყნის პირველ, მრავალრასობრივ საპრეზიდენტო არჩევნებში. პრეზიდენტობის პერიოდში მანდელა აქტიურად ატარებდა შერიგებისა და შემწყნარებლობის პოლიტიკას, რისთვისაც საერთაშორისო აღიარება დაიმსახურა უკვე როგორც პოლიტიკურმა მოღვაწემ.

1999 წელს, როცა მანდელამ პრეზიდენტის თანამდებობა დატოვა, სამხრეთ აფრიკაში, მართალია, ჯერაც უამრავი პრობლემა რჩებოდა მოსაგვარებელი, მაგრამ ქვეყანამ მაინც უზარმაზარი ნაბიჯები გადადგა წინ.

მოგვიანებით ნელსონ მანდელა აქტიურად ჩაება შიდსის წინააღმდეგ ბრძოლის მოძრაობაში და მხარს უჭერდა საზოგადოების უკეთ ინფორმირებულობის კამპანიას. მისი უფროსი ვაჟი სწორედ შიდსით გამოწვეული გართულებებისგან დაიღუპა. მანდელამ კიდევ ერთხელ გამოავლინა გამბედაობა და საჯაროდ ისაუბრა შვილის სიკვდილზე იმ დროს, როცა შიდსზე საუბარი, შეიძლება ითქვას, ტაბუირებული იყო.

საჯარო ცხოვრებას ნელსონ მანდელა 2004 წელს ჩამოცილდა.  გარდაიცვალა 2013 წელს, 95 წლის ასაკში. თავისი მოღვაწეობით მანდელამ უზარმაზარი კვალი დაამჩნია სამხრეთ აფრიკის - და არა მარტო ამ ქვეყნის - საზოგადოებრივ ცხოვრებას. ბევრისთვის ის მაჰათმა განდის მსგავსი გმირია, რომელმაც საკუთარი ქვეყანა შეცვალა არა ძალის გამოყენებით, არამედ სხვებისთვის მორალური მაგალითის მიცემით.

სრულად
გამოკითხვა
როგორ ფიქრობთ, შეასრულებს თუ არა ქართული ოცნება დაპირებას არჩევნების პროპორციული წესით ჩატარების შესახებ?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.