12 აპრილს საქართველოს მთავრობამ 10 წლის წინ გამოშვებული ევროობლიგაციების ძირი თანხა - $500 მილიონი დოლარი უნდა დაფაროს. ვალის მომსახურება მისი რეფინანსირებით უნდა მოხდეს, რაც მის სანაცვლოდ ახალი $500-მილიონიანი ევროობლიგაციების გამოშვებას ნიშნავს.
საქართველოს მთავრობამ ევრობონდების რეფინანსირებისთვის მზადება და საერთაშორისო საინვესტიციო ბანკებთან - JP Morgan-თან, Goldman Sachs-თან და ICBC-თან მოლაპარაკებები მარტში დაიწყო. ამ მოლაპარაკებების შედეგების და ახალი ევრობონდის გამოშვების თარიღის შესახებ მთავრობას საჯაროდ ინფორმაცია ამ დრომდე არ გაუვრცელებია. შესაბამისად, იზრდება ალბათობა რომ ამ სესხის მომსახურებისთვის ორშაბათს არა ახალი სესხი, არამედ ფინანსთა სამინისტროს ანგარიშზე არსებული ბიუჯეტის ნაშთი გამოიყენოს და დანაკლისი მხოლოდ შემდგომში ახალი $500-მილიონიანი ვალის აღების შემდეგ შეივსოს.
2011 წელს გამოშვებული სუვერენული ევროობლიგაციის განაკვეთი 6.875%-ს შეადგენდა. იმის გამო, რომ საქართველოს საკრედიტო რეიტინგი 2011 წლის შემდგომ გაუმჯობესებულია, სავარაუდოდ რისკის პრემია, რასაც ინვესტორები რეფინანსირებულ $500 მილიონიან სესხს დააკისრებენ 6.875%-ზე ნაკლები უნდა იყოს.
ევრობონდების რეფინანსირების პროცესში ჩართულ მხარეებს წარმოადგენენ ქართული საინვესტიციო ბანკები Galt & Taggart-ი და TBC Capital-ი. მარტის ბოლოს TBC Capital-ის ხელმძღვანელმა მერი ჩაჩანიძემ BMG-ს განუცხადა, რომ, მათი მოლოდინით, ახალი ვალის მოზიდვას საქართველო ბევრად უფრო ხელსაყრელი პირობებით შეძლებს.
“როგორც სახელმწიფოს, ასევე ბანკებს, რომლებიც ჩართული ვართ ამ პროცესში, გვაქვს მოლოდინი, რომ მნიშვნელოვნად დაბალ კუპონში მოხდება ობლიგაციების განთავსება. საქმე ისაა, რომ საქართველო დღეს ბევრად განსხვავებული ქვეყანაა, ვიდრე იყო 2008 ან 2011 წელს; დღეს ბევრად გაუმჯობესებულია ქვეყნის სუვერენული რეიტინგი. ეს კი იმას ნიშნავს, რომ უკეთესი პროცენტი გვექნება. ასეთი საჯარო განთავსების დროს, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი კომპონენტი არის ის, თუ რა სიტუაციაა ბაზარზე და დღესდღეობით, იანვრიდან მოყოლებული, ფასიანი ქაღალდების ბაზარი იყო ძალიან კარგ მდგომარეობაში. ამის შესანიშნავი მაგალითია სომხეთი, რომელმაც უპრეცედენტოდ დაბალ კუპონში შეძლო ფასიანი ქაღალდის გამოშვება, მიუხედავად იმისა, რომ სომხეთს ჩვენზე ორი საფეხურით დაბალი რეიტინგი აქვს”,- BMG-სთან ინტერვიუში განაცხადა მერი ჩაჩანიძემ.
საქართველომ $500-მილიონიანი ევროობლიგაციები პირველად 2008 წელს გამოუშვა, ამ ფასიანი ქაღალდების რეფინანსირება 2011 წელს მოხდა, სწორედ მათი მომსახურება უნდა მოხდეს 12 აპრილს. მნიშვნელოვანია განსხვავება ლარებში ამ ვალდებულებების მოცულობებს შორის. 2011 წელს, ევრობონდების გამოშვების დროს $500 მილიონი დოლარის ღირებულება 832 მილიონი ლარი იყო, ამჟამად კი $500 მილიონი 1.71 მილიარდი ლარია, რაც 10 წლის წინანდელ თანხას 2-ჯერ აღემატება.
ფინანსთა ყოფილმა მინისტრმა ივანე მაჭავარიანმა BMG-ს გასული წლის ოქტომბერში განუცხადა, რომ მთავრობა ევრობონდების რეფინანსირებასთან ერთად მათი ახალი ვალის აღების გარეშე განიხილავდა. თუმცა, წლის ბოლოს გაუარესებული ეკონომიკური პირობების ფონზე, მთავრობამ ვალის რეფინანსირების გადაწყვეტილება მიიღო.
აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ ნებისმიერი ქვეყანა, რომელიც ირანთან ბიზნესურთიერთობას აწარმოებს, აშშ-სთან ვაჭრობისას 25%-იან ტარიფს გადაიხდის. ტრამპის თქმით, გადაწყვეტილება „საბოლოო და შეუცვლელია“, ხოლო ტარიფები უკვე ამოქმედდა.
ტრამპმა განცხადება სოციალურ ქსელ Truth Social-ზე გაავრცელა, თუმცა არ დაუკონკრეტებია, რომელ ქვეყნებს შეეხება ახალი ტარიფები ან რას გულისხმობს „ირანთან ბიზნესის წარმოება“. მისივე თქმით, ზომა უკავშირდება ირანში შექმნილ ვითარებას, სადაც ბოლო წლების განმავლობაში ყველაზე მასშტაბური ანტისამთავრობო პროტესტი მიმდინარეობს.
bm.ge გთავაზობთ საქართველოსა და ირანის ვაჭრობის 11 თვის მონაცემებს.
2025 წლის იანვარ-ნოემბრის მონაცემებით, ირანთან სავაჭრო ბრუნვა $262.7 მილიონია. წლიურ ჭრილში ამ სახელმწიფოსთან ექსპორტ-იმპორტი 11.6%-ით შემცირდა. ოფიციალური სტატისტიკის მიხედვით, საქართველო-ირანის სავაჭრო სალდო უარყოფითია და ვაჭრობაში დიდ ძირითად ნაწილს იმპორტი იკავებს, ანუ საქართველო იმაზე მეტ საქონელს ყიდულობს ირანში, ვიდრე ყიდის.
2025 წლის 11 თვეში ექსპორტის მაჩვენებელი თითქმის 2024 წლის ანალოგიური პერიოდის ანალოგიური იყო და $32.8 მილიონს შეადგენდა. ირანში გადაზიდული საქონლის რეიტინგი კი ასეთია:
რაც შეეხება იმპორტს, იმპორტი გასული წლის 11 თვეში 13.1%-ით $229.8 მლნ-მდე შემცირდა. ირანიდან შეძენილი საქონლის რეიტინგი ასეთია:
ირანთან სავაჭრო ბრუნვამ ისტორიულ მაქსიმუმს 2024 წელს მიაღწია და $322 მლნ შეადგინა, რაც წლის ჭრილში 18.8%-იან ზრდას წარმოადგენდა. ირანთან ვაჭრობა ძირითადად იმპორტზე მოდის. 2024 წელს საქართველო-ირანის სავაჭრო ბრუნვაში ექსპორტი $36.9 მლნ იყო, ხოლო იმპორტი $285.1 მლნ.
წყარო:https://bm.ge/