USD 2.7433
EUR 2.8862
RUB 2.7214
Tbilisi
«TRT» (თურქეთი): როგორ იმოქმედა რუსეთ-უკრაინის ომმა ენერგეტიკულ პოლიტიკაზე
Date:  

თურქეთის რესპუბლიკის სახელმწიფო ტელერადიოკორპორაცია TRT (Turkish Radio and Television Corporation) თავის ვებ-საიტზე აქვეყნებს სტატიას სათაურით „როგორ იმოქმედა რუსეთ-უკრაინის ომმა ენერგეტიკულ პოლიტიკაზე“, რომელშიც დღევანდელ სიტუაციაში ევროპის (ევროკავშირის) ქვეყნების ბუნებრივი გაზით უზრუნველყოფის საკითხებია განხილული.

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

რუსეთ-უკრაინის ომმა, რომელიც 2022 წლის თებერვალში დაიწყო, დიდი შეშფოთება გამოიწვია ევროპაში, რომელიც ბუნებრივი აირის უმეტეს ნაწილს რუსეთიდან ყიდულობდა.

ევროკავშირის შეზღუდვების შემდეგ, რუსეთმა გამოაცხადა, რომ ბუნებრივ გაზს მხოლოდ რუბლში გაყიდის. ამის შემდეგ მოსკოვმა შეზღუდა გაზის ექსპორტი ევროპაში. ამ ვითარებამ გამოიწვია გაზისა და ელექტროენერგიის ფასების ზრდა, განსაკუთრებით 2022 წლის მეორე ნახევარში. სწორედ ამ მომენტში ააფეთქეს გაზსადენი „ჩრდილოეთი ნაკადი“, რომელიც რუსული ბუნებრივი აირის მიწოდებას უზრუნველყოფდა გერმანიაში ბალტიის ზღვის გავლით.

მოთხოვნის ზრდასთან ერთად ბუნებრივი აირისა და ელექტროენერგიის ფასები კვლავ გაიზარდა. ამ ვითარებამ მთელს მსოფლიოზე და განსაკუთრებით ევროპაზე უარყოფითად იმოქმედა.

ევროკავშირის ქვეყნები, რომლებიც ბუნებრივი აირის თითქმის ნახევარს რუსეთიდან ყიდულობს, მილსადენური გაზის ნაკადის შეწყვეტის შემდეგ თხევად ბუნებრივ გაზზე (LNG) გადავიდნენ. ევროკავშირის LNG იმპორტი გაორმაგდა 2019 წლიდან 2023 წლამდე. ამ პერიოდში ნორვეგია გახდა ქვეყანა, რომელმაც ყველაზე მეტი ბუნებრივი აირი მიაწოდა ევროპას, 53,4 პროცენტით. მას მოჰყვა ალჟირი 15,9 პროცენტით.

თუმცა, კრიზისმა ღრმად იმოქმედა ევროპაზე. 2022 წლის მეორე ნახევარში გერმანიამ და საფრანგეთმა დაზოგეს პაკეტები. დიდი შეზღუდვები იყო საჯარო დაწესებულებების გათბობასა და განათებაზე.

რა მდგომარეობაა ამჟამად?

ომის დაწყებიდან სამი წელი გავიდა, ევროკავშირის ქვეყნები აგრძელებენ მოთხოვნას თხევად ბუნებრივ აირზე.

ევროკავშირის ენერგეტიკის რეგულატორების თანამშრომლობის სააგენტოს მიერ გამოქვეყნებული ანგარიშის მიხედვით, ომის დაწყების შემდეგ LNG-ს გლობალური მოხმარება რეკორდულად გაიზარდა - 40 მილიარდ კუბურ მეტრზე მეტით და მიაღწია 557 მილიარდ კუბურ მეტრს.

იმ ქვეყნებს შორის, რომლებსაც რუსეთ-უკრაინის ომის შემდეგ ევროპაში წარმოქმნილი ენერგეტიკული კრიზისის მოგვარება სურდათ LNG-ზე გადასვლისა და შენახვის გზით, გერმანიამ მიაღწია LNG-ს იმპორტის ყველაზე მაღალ ზრდას მის მიერ ექსპლუატაციაში შესული ობიექტებით.

ევროკავშირის ქვეყნებმა შეისყიდეს 134 მილიარდი კუბური მეტრი LNG, საიდანაც დაახლოებით 18 მილიარდი კუბური მეტრი რუსეთიდან იყო შეძენილი.

საფრანგეთმა შეიძინა 30 მილიარდი კუბური მეტრი LNG, ესპანეთმა კი 25 მილიარდი კუბური მეტრი. ამ ქვეყნებს მიჰყვნენ ნიდერლანდები, იტალია და ბელგია.

გაზის ექსპორტიორი ქვეყნების ფორუმის (GECF) მიერ გამოქვეყნებული უახლესი ანგარიშის მიხედვით, ევროკავშირის ქვეყნებმა მარტში მილსადენებით სულ 14 მილიარდი კუბური მეტრი ბუნებრივი აირი შეიტანეს. ეს მოცულობა გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 4 პროცენტით გაიზარდა.

რუსეთის მიერ ევროკავშირში მილსადენებით გაგზავნილი ბუნებრივი აირის რაოდენობა მიმდინარე წლის პირველ კვარტალში, 2023 წლის პირველ კვარტალთან შედარებით, 23 პროცენტით გაიზარდა და 7 მილიარდ კუბურ მეტრს გადააჭარბა. რუსეთიდან ევროკავშირში გაგზავნილი გაზის 53 პროცენტი თურქეთის გავლით გადადიოდა.

ევროკავშირის მიერ მილსადენებით შეძენილი ბუნებრივი აირის რაოდენობა მარტში გასული წლის ანალოგიურ პერიოდთან შედარებით 4 პროცენტით გაიზარდა. მარტში გაზის იმპორტი 2022 წლის დეკემბრის შემდეგ ევროკავშირში მილსადენით გაზის ყოველთვიური იმპორტის ყველაზე მაღალი დონე იყო.

მიმდინარე წლის პირველ სამ თვეში ყველაზე მეტი გაზის ექსპორტი ევროკავშირში მილსადენით ნორვეგიიდან 57 პროცენტი, რუსეთიდან 18 პროცენტი და ალჟირიდან 17 პროცენტი განხორციელდა.

რუსეთ-უკრაინის ომის გამო, ევროკავშირმა დააჩქარა განახლებადი ენერგიის ინვესტიციები. 2023 წელს ევროკავშირმა ელექტროენერგიის 44 პროცენტი მწვანე ენერგიის წყაროებიდან გამოიმუშავა და რეკორდი მოხსნა. აქედან 27 პროცენტი ქარისა და მზის ენერგიას შეადგენდა.

ბევრმა ქვეყანამ გადადო ატომური ელექტროსადგურების დახურვის გეგმები. გერმანიისა და საფრანგეთის ძლიერი ზეწოლის გამო, ატომური ელექტროსადგურები კლასიფიცირებული იქნა, როგორც „მწვანე ენერგია“.

ომმა შეერთებული შტატები ევროპის ენერგეტიკულ ბაზარზეც შეიყვანა. LNG-ს ხელშეკრულება ევროკავშირსა და აშშ-ს შორის 2022 წელს გაფორმდა. შეთანხმება ითვალისწინებს, რომ ევროკავშირის ქვეყნებს შეუძლიათ შეიძინონ აშშ-დან წელიწადში 50 მილიარდ კუბურ მეტრამდე LNG.

 

analytics
«Lauterbacher Anzeiger» (გერმანია): „საქართველო პუტინის ორბიტაზე გადადის: უშვებს თუ არა „შეცდომას“ ევროკავშირი?“

გერმანული გაზეთი „ლაუთერბახერ ანცეიგერი“ (Lauterbacher Anzeiger - იბეჭდება ჰესენის მხარეში) აქვეყნებს სტატიას სათაურით „საქართველო პუტინის ორბიტაზე გადადის: უშვებს თუ არა „შეცდომას“ ევროკავშირი?“ (ავტორი - ფლორიან ნაუმანი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

საქართველოში ჩატარებული არჩევნებიდან სამ კვირაზე მეტი გავიდა, მაგრამ ევროკავშირს ჯერ კიდევ არ აქვს გამოხატული მკაფიო პოზიცია და ამ ეტაპზე მხოლოდ განმარტებებს ითხოვს. ბრიუსელს ამისათვის საკმაო მიზეზები აქვ: არცევნებში რატომღაც მოულოდნელად გაიმარჯვა სულ უფრო ავტორიტარმა და პრორუსულად განწყობილმა პარტიამ „ქართულმა ოცნებამ“, რაც ბევრ კითხვას იწვევს. ოქტომბრის ბოლოდან ოპოზიცია არჩევნების დროს მომხდარი დარღვევების ფაქტებს აგროვებს, მაგრამ მნიშვნელოვანი კანონდარღვევების რაოდენობა, როგორც ჩანს, საკმარისი არ არის.

დებატები ევროპარლამენტში: საით მიდის საქართველო?

ამ კვირაში ევროპის პარლამენტში მიმდინარე დებატების დროს ორი მომენტი აშკარად გამოიკვეთა: პარლამენტართა ერთმა ნაწილმა ევროკავშირი ორმაგი პოლიტიკის გატარებაში  და არჩევნების შედეგების მხოლოდ პოლიტიკური ნიშნით შეფასებაში დაადანაშაულა, ხოლო მეორე ნაწილმა საქართველოს მთავრობის მიმართ უფრო ხისტი ზემოქმედება მოითხოვა. გადაწყვეტილება (ალბათ, სიმბოლური მნიშვნელობის მქონე) ჯერ მიღებული არ არის.

საბოლოო ჯამში, როგორც ჩანს, ამჟამად საკითხის აქტუალობა იმაშია, გადავა თუ არა  საქართველო რუსეთის ორბიტაზე და გახდება თუ არა მისი თანამგზავრი - მიუხედავად იმისა, რომ მოსახლეობას ევროპული ორიენტაცია აქვს. ასევე მნიშვნელოვანია დადგინდეს - იყო თუ არა არჩევნები დემოკრატიული და სამართლიანი.

გერმანიის „მწვანეთა“ პარტიის წარმომადგენელი სერგეი ლაგოდინსკი და ესტონელი სოციალ-დემოკრატი მარინა კალიურანდი ჯერ კიდევ არ არიან დარწმუნებულები იმაში, რომ საქართველოში არჩევნები გაყალბდა. ყოველ შემთხვევაში, ისინი დამადასტურებელ ფაქტებს ვერ ხედავენ. ორივე პოლიტიკოსი ევროპარლამენტის დელეგაციის - „ევრონესტის“ წევრები არიან, რომელთა მოვალებაშია ურთიერთობა და აზრთა გაცვლა-გამოცვლა ჰქონდეთ ისეთ ქვეყნებთან, როგორებიცაა საქართველო, მოლდოვა, უკრაინა და სომხეთი. სერგეი ლაგოდინსკი, თავის მხრივ, „ევრონესტის“ თავმჯდომარეა.

თბილისი მოსკოვსა და ბრიუსელს შორის

„საქართველო და მოლდოვა ჭადრაკის ფიგურები არ არიან, რომ ჩვენ ისინი დაფაზე გადავაადგილოთ. ისინი სახელმწიფოებს წარმოადგენენ და მათ თავიანთი მომავალი აქვთ“, - ამბობს სერგეი ლაგოდინსკი, რომელსაც მხედველობაში აქვს ორივე ქვეყანაში ჩატარებული არჩევნები. თუმცა იგი ყურადღება ასევე ამახვილებს სავარაუდო გაყალბებაზეც და აღნიშნავს, რომ არსებობს არგუმენტები განმეორებითი არჩევნების ჩასატარებლად.

 „პირადად ჩემთვის საკითხი ასე გამოიხატება: რა უნდა ვუქნათ იმ პარტიას, რომელიც ანტიკონსტიტუციურ პოლიტიკას ატარებს? საქართველოს ძირითად კანონში ჩაწერილია, რომ ქვეყნის მიზანს ევროკავშირთან ინტეგრაცია წარმოადგენს“, - აცხადებს სერგეი ლაგოდინსკი. მმართველი პარტია „ქართული ოცნება“ სიტყვით ოფიციალურად ადასტურებს, რომ მისი მიზანი 2030 წლისათვის ევროკავშირში გაწევრიანებაა, მაგრამ საქმით მთავრობამ უკვე დიდი ხნის გადაუხვია ევროკავშირისაკენ მიმავალი გზიდან, როცა პრორუსული კანონები მიიღო, ბრიუსელის გაფრთხილებისა და საპროტესტო აქციების მიუხედავად. „ვფიქრობ, მართლაც გონივრული იქნებოდა არჩევნების განმეორებით ჩატარება - უბრალოდ, საზოგადოება რომ სიმართლეში დარწმუნდეს“, - ამბობს სერგეი ლაგოდინსკი, - ნებისმიერ შემთხვევაში, თუ დამტკიცდება, რომ მანიპულაციები მართლაც მოხდა, ახალი არჩევნების ჩატარება აუცილებელია, თანაც საერთაშორისო კონტროლით“.

მარინა კალიურანდსაც ასეთივე თავალსაზრისი აქვს: „უნდა დაველოდოთ განმარტებებს [და სასამართლოს გადაწყვეტილებებს], სპეკულირება არ უნდა მოხდეს... მაგრამ თუ დამტკიცდება, რომ არჩევნები იმაზე უარესად ჩატარდა, როგორც ამას ეუთოს დამკვირვებლები აღწერენ, მაშინ ჩვენ მკაფიო რეაგირება უნდა მოვახდინოთ“. აღსანიშნავია, რომ ეუთოს მისიამ დაგმო ცალკეული დარღვევები, მიუთითა მთავრობისა და ოპოზიციის არათანაბარ პირობებზე, მაგრამ არჩევნებში მასშტაბური ფალსიფიცირება არ დაუფიქსირებია.

„ეუთოს მისიამ 2020 წლის არჩევნებიც დაახასიათა როგორც კონკურენტული და კარგად ორგანიზებული“, - ამბობს მარინა კალიურანდი, რომელიც ადრე ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი იყო, მანამდე კი ესტონეთის ელჩი რუსეთში, - „თუმცა ასეთი დახასიათება დემოკრატიული ქვეყნისათვის საკმარისი არ არის. ჩვენ ყველას გვსურს, რომ არჩევნები გამჭვირვალე და პატიოსნად ჩატარდეს“. მისი თქმით, საქართველოსთვის კანდიდატის სტატუსის გაუქმება ლოგიკური იქნება, თუ ქვეყანა თამაშის წესებს არ დაიცავს.

განხეთქილება ევროპარლამენტის მემარჯვენეთა ბანაკში

სერგეი ლაგოდინსკის თქმით, საქართველოს ახალგაზრდა იურისთა ასოციაცია თვლის, რომ არჩევნებში მრავალი დარღვევა მოხდა. „თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ასოციაციის წევრები ობიექტურად აფქსირებდნენ დარღვევებს მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის დროსაც, მაშინ მათი პოზიცია პოლიტიკურად მიუკერძოებლად  უნდა ჩაითვალოს. ეს სერიოზული არგუმენტია“, - ამბობს მწვანეთა პარტიის წარმომადგენელი.

დღემდე ევროკავშირს თავისი მტკიცე პოზიცია დაფიქსირებული არ აქვს. „ალბათ, ეს იმას უკავშირდება, რომ ჯერ-ჯერობით მოსმენები კომისიებში ისევ მიმდინარეობს... საბოლოო ჯამში გადაწყვეტილების მიღება ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ნებაზეა დამოკიდებული. ამჟამად რაიმე კონფრონტაცია არ შეიმჩნევა“, - აცხადებს სერგეი ლაგოდინსკი.

ევროპარლამენტში 13 ნოემბერს დებატების დროს აზრდტა სხვადასხვაობა დაფიქსირდა აღმოსავლეთევროპელ მემარჯვენეთა შორის. უნგრელი პოლიტიკოსის ანდრაშ ლასლოს აზრით, საქართველოს მთავრობა ევროკავშირის კურსის ერთგულია და რომ არჩევნების შედეგები ევროკავშირმა უნდა აღიაროს. პოლონელმა მალგოჟატა ჰოსევსკამ ყოფილი მმართველი პარტიიდან „კანონი და სამართლიანობა“, პირიქით, განაცხადა, რომ „საქართველოს ხელისუფლებაში არის პიროვნება, რომელსაც [რუსეთთან] გაურკვეველი კავშირები აქვს“ (იგულისხმება ბიძინა ივანიშვილი). პოლონელმა დეპუტატმა ევროკავშირს მოუწოდა, რომ „საქართველოს მმართველი რეჟიმის ირგვლივ სანიტარული კორდონი უნდა შეიქმნას“.

წყარო: https://www.lauterbacher-anzeiger.de/politik/georgien-rueckt-in-putins-umlaufbahn-begehen-die-eu-einen-error-zr-93415845.html

 

See all
Survey
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
Vote
By the way