USD 2.6229
EUR 2.9925
RUB 3.1138
თბილისი
«BBC»: „აშშ-სა და ბრიტანეთის სადაზვერვო უწყებების ხელმძღვანელთა განცხადებით, მსოფლიო წესრიგი ისეთი უდიდესი საფრთხის წინაშე დგას, რომელიც ცივი ომის შემდეგ კაცობრიობას არ უნახავს“
თარიღი:  833

ბრიტანული სამაუწყებლო კომპანია „ბი-ბი-სი“ (BBC) აქვეყნებს სტატიას სათაურით „აშშ-სა და ბრიტანეთის სადაზვერვო უწყებების ხელმძღვანელთა განცხადებით, მსოფლიო წესრიგი ისეთი უდიდესი საფრთხის წინაშე დგას, რომელიც ცივი ომის შემდეგ კაცობრიობას არ უნახავს“ (ავტორი - გორდონ კორერა).

გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:

მსოფლიო წესრიგი „ისეთი საფრთხის ქვეშაა, რომელიც კაცობრიობას ცივი ომის შემდგომ არ უნახავს“, - დარწმუნებულები არიან ბრიტანეთის საგარეო დაზვერვის MI-6-ის ხელმძღვანელი რიჩარდ მური და მისი ოკეანისიქითა კოლეგა, აშშ-ის ცენტრალური სადაზვერვო სააგენტოს (CIA) დირექტორი უილიამ ბერნსი. ორივე მთავარი მზვერავის თქმით, ლონდონი და ვაშინგტონი აქტიურად თანამშრომლობენ, რათა ერთიანი ფრონტით წინ აღუდგნენ რუსეთის აგრესიულ მცდელობასა და ვლადიმერ პუტინის მტაცებლურ ომს უკრაინაში“.

მათი ერთობლივი სტატია  გაზეთ „ფაინენშელ თაიმსში“ გამოქვეყნდა: მსგავსი ფაქტი, რომ გაზეთში მსოფლიოს ორი უდიდესი სადაზვერვო უწყების ხელმძღვანელის პუბლიკაცია  დაბეჭდილიყოს, დღემდე არასოდეს არ მომხდარა. ავტორები წერენ, რომ მათ წინასწარ გაითვალისწინეს უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის მოახლოება და მსოფლიოს თანამეგობრობა გააფრთხილეს, რომ კიევისათვის დახმარება გაეწიათ.

ატლანტის ოკეანის ორივე მხარის - აშშ-სა და დიდი ბრიტანეთის სადაზვერვო უწყებები - CIA და MI-6 ერთად უპირისპირდებიან რუსეთის გაუაზრებელ დივერსიულ კამპანიას ევროპაში და იმავდროულად ცდილობენ ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის სიმწვავის შესუსტებას, ებრძვიან ტერორს, რათა არ დაუშვან „ისლამური სახელმწიფოს“ გამეორება, - ნატქვამია სტატიაში.

„არანაირი ეჭვი არ არსებობს იმაში, რომ თანამედროვე საერთაშორისო მსოფლწესრიგი დაბალანსებული სისტემას წარმოადგენს, რომელმაც ჩვენი პლანეტა მეტ-ნაკლები მშვიდობითა და სტაბილურობით უზრუნველყო, პარალელურად კი აამაღლა ცხოვრების დონე, ახალი შესაძლებლობები გააჩინა და აყვავებისათვის საფუძველი შექმნა... მაგრამ ამჟამად ეს ყველაფერი საფრთხის ქვეშაა - თანაც ისეთის, რომელიც კაცობრიობას ცივი ომის შემდგომ არ უნახავს’, - დარწმუნებულნი არიან სტატიის ავტორები.

უილიამ ბერნისა და რიჩარდ მურის მტკიცებით, აშშ-სა და დიდ ბრიტანეთს შორის განსაკუთრებულად მჭიდრო ურთიერთობები არსებობს და მათი აზრით, ასეთი დამოკიდებულების საფუძველს „საფრთხეების წინააღმდეგ ერთობლივი ბრძოლა წარმოადგენს“.

ერთ-ერთი ასეთი საფრთხეა „მუქარების უპრეცედენტო კომბინაცია“, რომელიც ორივე ქვეყნის - აშშ-ისა და დიდი ბრიტანეთის წინაშე დგას - რუსეთ-უკრაინის ომი.

შაბათს ორივე ქვეყნის პოლიტიკური დაზვერვის უწყებების ხელმზღვანელები ერთად გამოვიდნენ საზოგადოების წინაშე გამართულ ღონისძიებაზე, რომელიც გაზეთმა „ფაინეშელ თაიმსმა“ (FT Weekend) მოაწყო ლონდონის კენვუდ-ჰაუსში.

მონაწილეების ვინაობა ბოლო მომენტამდე უცნობი იყო და ის მხოლოდ უკანასკნელ წუთს გახდა ცნობილი, როცა ორივე - უილიამ ბერნსი და რიჩარდ მური სცენაზე გამოვიდნენ თავისუფლად, ჰალსტუხების გარეშე.

უილიამ ბერნსმა უკრაინის ჯარების ამასწინანდელ შეჭრას რუსეთის კურსკის ოლქის ტერიტორიაზე „მნიშვნელოვანი ტაქტიკური წარმატება“ უწოდა, მაგრამ დაამატა, რომ ვერავითარ ნიშანს ვერ ხედავს, რომ კიევის ამ ოპერაციით ვლადიმერ პუტინის ხელისუფლება სესუსტდა

უკრაინაში გაისმის მოწოდებები დასავლეთის გასაგონად, რომ კიევს მეტი იარაღი მიაწოდონ და გააუქმონ შეზღუდვა მის გამოყენებაზე რუსეთის სიღრმეში. დასავლეთის ქვეყნები ამ შეზღუდვას იმით ამართლებს, რომ ვითუ კრემლმა მძაფრი რეაქცია გამოავლინოს და ბირთვული იარაღი გამოიყენოსო. მაგრამ ორივე სპეცსამსახურის ხელმძღვანელები დათანხმდა იმაზე, რომ უკრაინისადმი დახმარება ამის გამო არ უნდა შეჩერდეს.

„არავინ არ უნდა მიუდგეს მსუბუქად და უყურადღებოდ ესკალაციის რისკებს“, - განაცხადა უილიამ ბერნსმა. იგი შეხვედრის მონაწილეებს მოუყვა, რომ 2022 წლის დასასრულს იყო მომენტი, როცა რეალური რისკი არსებობდა - ბრძოლის ველზე რიგი წარუმატებლობის გამო - შეიძლებოდა რუსეთს ბირთვული იარაღი გამოეყენებინა. თავის მხრივ, CIA-ს დირექტორი ანკარაში თავის რუს კოლეგას შეხვდა და რუსეთის ოფიციალურ პირებს მისი გამოყენების შედეგები შეახსენა.

„მე არასოდეს არ ვთვლიდი - და ეს ჩემი უწყების საერთო აზრია - რომ ჩვენ ამის გამო უნდა შევშინდეთ. ვლადიმერ პუტინს მუქარები უყვარს და დროდადრო იარათს აჟღარუნებს ხოლმე“, - აღნიშნა აშშ-ის მთავარმა მზვერავმა.

თხოვნაზე - კომენტარი გაეკეთებინა რუსეთის სპეცსამსახურების მიერ ევროპაში საიდუმლო დივერსიული ოპერაციების ჩატარებისათვის - რიჩარდ მურმა აღნიშნა, რომ „რუსული სპეცსამსახურები გაველურდნენ და მიზნის მისაღწევად ხშირად სისხლის სამართლის დამნაშეებს იყენებენ“.

თავიანთ სტატიაში უილიამ ბერნსი და რიჩარდ მური ხაზს უსვამენ, რომ უკრაინისადმი მხარდაჭერის საკითხში „ახლა ისე როგორც არასდროს, დასავლეთი არჩეული კურსის ერთგული უნდა იყოს“. ორივე დარწმუნებულია, რომ ვლადიმერ პუტინი წარმატებას ვერ მიაღწევს. მათი აზრით, „უკრაინის ომმა აჩვენა, რომ თანამედროვე სამხედრო კონფლიქტები ძალიან არიან დამოკიდებული უახლეს ტექნოლოგიებზე, რაც იმას მიანიშნებს, რომ აუცილებელია ადაპტირება, ექსპერიმენტების ჩატარება და ინოვაციების დანერგვა“.

„უკრაინის გარდა, ჩვენ ერთობლივად ვმუშაობთ იმ დივერსიული კამპანიის ასალაგმავად, რომელსაც რუსეთი აწარმოებს ევროპაში - დეზინფორმაციისა და სიცრუის გავრცელების სახით. კრემლი ცდილობს ჩვენ შორის უთანხმოება ჩამოაგდოს, მაგრამ ამას ვერ მიაღწევს“.

ორივე ქვეყნის დაზვერვის უწყებების ხელმძღვანელები თვლიან, რომ საუკუნის მთავარ გეოპოლიტიკურ გამოწვევას ჩინეთის გაძლიერება წარმოადგენს. როგორც სტატიაშია აღნიშნული, ორივე სპეცსამსახურის რეორგანიზება ამ პრიორიტეტის გათვალისწინებით მოხდა.

უილიამ ბერნსმა და რიჩარდ მურმა საზოგადოებას ასევე აუწყეს, რომ მუდმივად არწმუნებენ ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტის მხარეებს - ისრაელს და „ჰამასს“, რომ თავი შეიკავონ და კონფლიქტის დეესკალაცია განახორციელონ. CIA და MI-6-ც დაუღალავად ცდილობენ ცეცხლის შეწყვეტას და მძევლების დაბრუნებას.

უილიამ ბერნსმა, რომელიც ცენტრალურ როლს ასრულებს ახლო აღმოსავლეთში ცეცხლის შეწყვეტის მოლაპარაკებაში, „ფაინენშელ თაიმსში“ გამართულ შეხვედრაზე აღნიშნა, რომ შეიძლება უახლოეს დრეებშიც დაიდოს. „საბოლოო ჯამში ეს პოლიტიკური ნების გამოვლენის საკითხს წარმოადგენს“, - ხაზი გაუსვა მან იმედი გამოხატა, რომ ორივე მხარის ლიდერები გარიგებაზე დათანხმდებიან.

გასული წლის 7 ოქტომბერს „ჰამასის“ მიერ ისრაელზე განხორციელებული თავდასხმის შედეგად, 1200 ადამიანი დაიღუპა, 251 კი მძევლად იქნა აყვანილი. მას შემდეგ 11 თვე გავიდა, ყველა მძევალი კი დღემდე გატავისუფლებული არ არის, ზოგიერთი კი უკვე გარდაცვლილია.

ღაზას სექტორის ჯანდაცვის უწყების (რომელსაც „ჰამასი“ აკონტროლებს) მონაცემებით, გასული წლის ოქტომბერში ირაელის მიერ დაწყებული ომის შედეგად უკვე 40 ათასი ადამიანი დაიღუპა.

წყარო: https://www.bbc.com/news/articles/cx2gz4re394o

მსოფლიო
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის