,
საქართველოდან მანქანების რეექსპორტი რეკორდულ ნიშნულზეა და კვლავ ინარჩუნებს მთავარი საექსპორტო პროდუქტის სტატუსს. ავტომობილებს ჯამური ექსპორტის თითქმის 38% უკავიათ, მაშინ როცა ტრადიციული საექსპორტო პროდუქტები — ლითონის მადნები, ღვინო და ფეროშენადნობები — საერთო ჯამში 15%-საც ვერ აღწევს.
2025 წლის პირველი ექვსი თვის მონაცემებით, საქართველოდან გავიდა 49 121 ავტომობილი, რომლის საერთო ღირებულებამ 1.2 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.
აღსანიშნავია, რომ ავტომობილების რეექსპორტის ბუმი საქართველოში მნიშვნელოვნად დაიწყო რუსეთისა და უკრაინის ომის პარალელურად, მას შემდეგ, რაც დასავლეთმა კრემლის მიმართ სანქციები დააწესა.
ოფიციალური სტატისტიკა აჩვენებს, რომ 2021 წელს საქართველოდან ექსპორტზე 457 მლნ დოლარის მანქანები გავიდა, 2024-ში იგივე მონაცემი 2.4 მილიარდ დოლარამდე გაიზარდა.
მსუბუქი ავტომობილების რეექსპორტი:
საქართველოდან ავტომობილები ძირითადად ცენტრალური აზიის ქვეყნებში გადის. საქართველოს მთავარი საექსპორტო ბაზარი ყირგიზეთია — ჩვენზე ბევრად ღარიბი ქვეყანა.
საქსტატის მონაცემებით, წელს 628 მლნ დოლარის ღირებულების მანქანები გაიყიდა ყირგიზეთში, 353 მლნ დოლარის ყაზახეთში, 129 მლნ დოლარის აზერბაიჯანში; 26 მლნ დოლარის კი სომხეთში.
ავტომობილების რეექსპორტი საქართველოდან იანვარ-ივნისი:
ავტოიმპორტიორთა ასოციაციის თავმჯდომარე ალექსი ნონიაძე ჩვენთან საუბრისას ამბობს, რომ რეექსპორტის რეკორდული ზრდა ფასს უკავშირდება. ანუ, გაყიდული მანქანების რაოდენობა კი არ გაიზარდა, არამედ მათი ფასია დაკორექტირებული.
“შეიძლება ითქვას, რომ წელს ბოლო ათი წლის განმავლობაში ერთ-ერთი საუკეთესო მაჩვენებლები გვაქვს. პირველი 6 თვის მონაცემებით. მხოლოდ საქსტატის მაჩვენებლებით, ასე ჩანს გაყიდული ავტომობილების რაოდენობა და ვაჭრობის მოცულობა, მაგრამ ერთია ეს მაჩვენებლები და მეორეა რეალური მონაცემები. რეალური ვითარება არის ის, რომ დღეს ავტოდილერს მანქანების გაყიდვა უჭირს და საკმაოდ დიდ კონკურენციას უწევენ უცხოელი არარეზიდენტი პირები, იგივე ყაზახი და ყირგიზი დილერები. ფაქტობრივად, თვითონ ჩამოჰყავთ, თვითონ არემონტებენ და თავად გაჰყავთ. ეს მაჩვენებელში აისახება, ხოლო ქართველი დილერისთვის და ქართული ეკონომიკისთვის თუ არ ჩავთვლით ტრანზიტის გადასახადს, ეს თემა ჩვენთვის მოგებიანი არ არის როგორც დილერებისთვის, ისე ქვეყნის ეკონომიკისთვის", - თქვა მან.
საქართველოდან ექსპორტზე უფრო ძვირად ღირებული ავტომობილების გასვლა სტატისტიკურადაც დასტურდება. ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტის (IDFI) კვლევის მიხედვით, 2025 წელს ექსპორტზე გასული ავტომობილების საშუალო ღირებულებამ 24 ათას დოლარს გადააჭარბა.
“მანქანის ფასი გაიზარდა, იაფ ფასიან მანქანაზე ადგილობრივ დილერებს მარჟა ნაკლები აქვთ. როცა ყიდულობ და გიჯდება 5-6 ათასი დოლარი იქ მოგების მარჟა ნაკლებია. ამიტომ ის ფასიანი მანქანები, რაც ადრე მოდიოდა შემცირდა და გადაწყობა უფრო ხდება წლოვანებით ახალზე და შესაბამისად ამ მანქანების ფასიც მეტია. ფასების ზრდის კიდევ ერთი მიზეზი არის ის რომ ჩვენს მეზობელ ქვეყნებში, ვისაც გაჰყავდა ეს მანქანები იქ რაღაცები შეიცვალა და შესაბამისად ჩვენი ბაზარიც ცდილობს გადაეწყოს. ერთ-ერთი მიზეზი იმის, რომ 24 ათასი დოლარი საშუალო ფასი გახდა", - აღნიშნა „Auto Market Logistic“-ის დამფუძნებელმა, დავით ბარამიძემ.
სტატისტიკა აჩვენებს, რომ რეექსპორტის მთავარი დანიშნულების ქვეყანაში ყირგიზეთში ყველაზე ძვირად ღირებული მანქანები გადის. 6 თვეში საქართველოდან ყირგიზეთში 19 ათასზე მეტი ავტომობილი გავიდა, მათი საშუალო ღირებულება დაახლოებით 32 ათას დოლარი იყო. ანუ ყირგიზეთში, რომლის მთლიანი შიდა პროდუქტი ერთ სულ მოსახლეზე საქართველოზე ბევრად დაბალი 2400 დოლარია, ჩვენგან ძვირად ღირებული მანქანები შედის.
IDFI- ის კვლევითი მიმართულების ხელმძღვანელი, გოგა თუშურაშვილი ამბობს, რომ ავტომობილების ფასები საგრძნობლად გაიზარდა, რასაც რამდენიმე ფაქტორი განაპირობებს. ერთ-ერთია მაღალი მოთხოვნა, რომელიც ზოგიერთ შემთხვევაში კომპანიების მხრიდან ფასების ხელოვნურ ზრდასაც იწვევს.
“ფასები მნიშვნელოვნად გაზრდილია. მოთხოვნა იმდენად დიდია შეიძლება ხელოვნურად გაზრდილიყო კომპანიების მხრიდან ფასი. მეორე მხრივ უფრო და უფრო იზრდება რუსეთის მოქალაქეების მხრიდან ძვირად ღირებულ ავტომობილებზე მოთხოვნა და ამას მოწმობს ის, რომ ყირგიზეთში გატანილი ავტომობილების ღირებულება 30 ათას ამერიკულ დოლარს აღემატება",
IDIFI მომზადებულ კვლევაში აღნიშნავს, რომ ცენტრალური აზიის ქვეყნებში ავტომობილების რეექსპორტის რეკორდულად მზარდი მაჩვენებლები, ეჭვებს აჩენს რუსეთში სანქცირებული ტვირთის მოსახვედრად საქართველოს დერეფნის გამოყენების შესახებ :“2025 წლის 6 თვეში გვაქვს რეკორდული მაჩვენებელი. დაახლოებით 80% შუა აზიის ქვეყნებია. ყირგიზეთში ორჯერ მეტი ღირებულების ავტომობილი გავიდა, რაც მთლიანად ევროკავშირში გაგვაქვს ექსპორტზე. ერთ-ერთი ყველაზე ყურადსაღები კომპონენტი არის ის, რომ ყირგიზეთში ძირითადად ძვირად ღირებული ავტომობილები გადის. ესეც ამყარებს ეჭვს, რომ ამ ძვირად ღირებული მანქანების საბოლოო დანიშნულება ეს ღარიბი ქვეყანა ვერ იქნება და საბოლოო დანიშნულება სავარაუდოდ, სწორედ რუსეთია”.
წყარო:https://bm.ge/
POLITICO European Pulse-ის ახალი კვლევის თანახმად, რომელიც ევროკავშირის ექვს ძირითად ქვეყანას შორის ჩატარდა, დონალდ ტრამპის პრეზიდენტობისას, აშშ უფრო საფრთხედ აღიქმება, ვიდრე მოკავშირედ.
2025 წლის იანვარში ხელისუფლებაში დაბრუნების შემდეგ, ტრამპმა ვაშინგტონის ერთგულება ნატოს მიმართ ეჭვქვეშ დააყენა, დაიმუქრა გრენლანდიისა და კანადის ანექსიით, მოკავშირეებს ტარიფები დააკისრა და ირანთან ომი დაიწყო, რომელში მონაწილეობაზეც ევროპულმა ქვეყნებმა უარი თქვეს.
მარტში პოლონეთში, ესპანეთში, ბელგიაში, საფრანგეთში, გერმანიასა და იტალიაში გამოკითხულთა მხოლოდ 12%-მა აღიქვა ამერიკა ახლო მოკავშირედ, ხოლო 36%-მა - საფრთხედ. ამის საპირისპიროდ ჩინეთს საფრთხედ ექვსი ქვეყნის გამოკითხულთა 29%-მა აღიქვამს.
ეროვნულ დონეზე, ვაშინგტონიდან მომდინარე საფრთხე პეკინის საფრთხეს ოთხ ქვეყანაში აჭარბებს, მხოლოდ საფრანგეთსა და პოლონეთში გამოკითხულებმა ჩინეთიდან მომდინარე საფრთხე უფრო მაღალ დონედ აღიქვეს.
„აშშ-ის მიმართ შეხედულებების გამკაცრების სიგნალით, გამოკითხვამ ასევე მიუთითა ევროპული უსაფრთხოების პოლიტიკის გულში არსებულ წინააღმდეგობაზე. ამომრჩევლებს სურთ, რომ ევროპა უკეთ იყოს შეიარაღებული და უფრო თვითკმარი, რადგან აშშ-ის მიმართ ნდობა მცირდება, მაგრამ მათი მადა ქრება, თუ თავდაცვა პირად მსხვერპლს, უფრო დიდ ბიუჯეტს ან უკრაინისთვის უვადო მხარდაჭერას გულისხმობს“, - წერს გამოცემა.
POLITICO-ს კვლევის თანახმად, გამოიკვეთა ისიც, რომ რუსეთი აშკარა მტერია. მას საფრთხედ ყველა გამოკითხული ადამიანის 70% მიიჩნევს.
European Pulse-ის კვლევის მიხედვით, რომელიც POLITICO-სა და beBartlet-ისთვის Cluster17-მა ჩაატარა, 13 მარტიდან 21 მარტამდე ესპანეთში, გერმანიაში, საფრანგეთში, იტალიაში, პოლონეთსა და ბელგიაში 6 698 ევროპელი გამოიკითხა.
ესპანეთში ყველაზე ნეგატიურად იყვნენ განწყობილნი შეერთებული შტატების მიმართ და 51% ამბობდა, რომ ვაშინგტონი ევროპისთვის საფრთხეს წარმოადგენდა, რაც გამოკითხულთა შორის ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია. მადრიდმა ლიდერობა დაიკავა ტრამპის მიერ ირანის წინააღმდეგ თებერვალში დაწყებული ომის წინააღმდეგ, რის გამოც აშშ-ის პრეზიდენტმა თავდაცვის დაბალი ხარჯების გამო ესპანეთი გაკიცხა.
იტალიაში 46% მიიჩნევს, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს. ამ პოზიციას, ბელგიელების 42% უჭერს მხარს, ფრანგ გამოკითხულთა 37% და გერმანელების 30%.
გამონაკლისი იყო პოლონეთი, რომელიც რუსეთს ესაზღვრება და აშშ-თან ალიანსს უსაფრთხოების მთავარ გარანტიად მიიჩნევს: გამოკითხულთა მხოლოდ 13%-მა თქვა, რომ აშშ საფრთხეს წარმოადგენს.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა მხარდაჭერა უფრო დიდი სტრატეგიული ავტონომიის მიმართ.
ექვსი ქვეყნის მასშტაბით გამოკითხულთა 76%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთი ქვეყნების სამხედროების გაგზავნას ნატოს მოკავშირის დასაცავად, თავდასხმის შემთხვევაში. მხარდაჭერა 81%-მდე გაიზარდა, როდესაც სცენარი ევროკავშირის წევრის დაცვას მოიცავდა. ყველა გამოკითხულ ქვეყანაში სამხედრო დახმარების მხარდაჭერა აშკარად აჭარბებდა წინააღმდეგობას.
გამოცემა წერს, რომ ზემოთ აღნიშნული კონსენსუსი მკვეთრად შესუსტდა, როდესაც საკითხი პირად ჩართულობას შეეხო. გამოკითხულთა მხოლოდ 19%-მა თქვა, რომ ისინი მზად იქნებოდნენ „იარაღი აეღოთ და ებრძოლათ“, თუ მათ ქვეყანას თავს დაესხმებოდნენ. თითქმის ნახევარი (47%) ამბობს, რომ ისინი უპირატესობას მიანიჭებენ არასაბრძოლო მოქმედებებში მონაწილეობას, როგორიცაა ლოგისტიკა, სამედიცინო დახმარება ან სამოქალაქო დაცვა. 16%-მა განაცხადა, რომ ისინი მხარს დაუჭერდნენ თავიანთ ქვეყანას პირდაპირი მონაწილეობის გარეშე, ხოლო, 12%-მა თქვა, რომ განიხილავდნენ ქვეყნის დატოვებას.
„თავდაცვის პოლიტიკურ მხარდაჭერასა და ბრძოლის ინდივიდუალურ მზაობას შორის არსებული უფსკრული ხაზს უსვამს იმ გამოწვევას, რომლის წინაშეც ევროპული მთავრობები დგანან, როდესაც ისინი თავიანთ სამხედრო ამბიციებს ზრდიან და წვევამდელების დეფიციტს ებრძვიან.
გამოკითხვამ ასევე აჩვენა, რომ ამომრჩევლები ზოგადად აღიარებენ ევროპის უფრო ძლიერი თავდაცვის პოზიციის საჭიროებას, თუმცა დაფინანსების საკითხზე მათი აზრები იყოფა. ექვსივე ქვეყანაში, 86% დაეთანხმა, რომ ევროპამ უნდა განავითაროს საკუთარი თავდაცვითი შესაძლებლობები, აქედან 56% ამ აზრს ძლიერად ეთანხმებოდა. მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო პოლონეთსა და ბელგიაში (ორივეში 95%), ასევე გერმანიაში (89%).
ფართო მხარდაჭერა დაფიქსირდა უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაციის მიმართ - გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც იმოქმედებდა ეროვნული არმიების პარალელურად. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-დან საფრანგეთში 83%-მდე ბელგიაში“, - წერს POLITICO.
თუმცა, გამოცემა კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით აღნიშნავს, რომ როდესაც საქმე ხარჯებს შეეხო, აზრები გაიყო.
გამოკითხვის მიხედვით, 37%-მა თქვა, რომ მათი ქვეყანა თავდაცვაზე თანხის „დაახლოებით სწორ ოდენობას“ ხარჯავს, ხოლო ზუსტად იმავე რაოდენობამ მიიჩნია, რომ ხარჯები „არ არის საკმარისი“. ამავე დროს, 22%-მა აღნიშნა, რომ მათი ქვეყანა უკვე ძალიან ბევრს ხარჯავს თავდაცვაზე.
ასევე ფართოდ იყო მხარდაჭერილი უფრო ღრმა სამხედრო ინტეგრაცია, გამოკითხულთა 69% მხარს უჭერდა საერთო ევროპული სამხედრო ძალის შექმნას, რომელიც ეროვნულ არმიებთან ერთად იმოქმედებდა. მხარდაჭერა მერყეობდა 60%-მდე საფრანგეთში, 83%-მდე ბელგიაში, თუმცა ხარჯების საკითხთან დაკავშირებით მოსაზრებები განსხვავდებოდა.
„ქვეყნების დონეზე განსხვავებები აშკარა იყო. გერმანიაში (40%), საფრანგეთში (44%) და ესპანეთში (43%) გამოკითხულთა თქმით, თავდაცვის ხარჯები უნდა გაიზარდოს. იტალიაში, 39%-მა თქვა, რომ ხარჯები ძალიან მაღალი იყო - ყველაზე მაღალი დონე გამოკითხულ ქვეყნებს შორის. პოლონეთში გამოკითხულთა უმრავლესობა (56%) მიიჩნევს, რომ მიმდინარე ხარჯების დონე დაახლოებით სწორია.
ეს შეხედულებები ზოგადად ასახავს მიმდინარე ხარჯების დონეს. პოლონეთი გეგმავს მშპ-ს 4.8%-ის დახარჯვას თავდაცვაზე წელს, რაც ნატოში ყველაზე მაღალი მაჩვენებელია და გაცილებით მეტი, ვიდრე გამოკითხულ სხვა ქვეყნებს შორის“, - წერს POLITICO.
გამოცემა აღნიშნავს, რომ მონაცემები ააშკარავებს ევროპის მიერ უკრაინის მხარდაჭერის საკითხთან დაკავშირებულ უთანხმოებას. ექვს ქვეყანაში, 34% ამბობს, რომ ევროპა საკმარის მხარდაჭერას არ უწევს უკრაინას, 31% ფიქრობს, რომ არსებული პოლიტიკა დაახლოებით სწორია, ხოლო 30% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად ბევრს აკეთებს.
ეროვნულ დონეზე განსხვავებები კვლავ გამოიკვეთა. გერმანიაში, რომელიც ევროპიდან უკრაინისთვის დახმარების ყველაზე დიდი მიმწოდებელია, 45% ამბობს, რომ ევროპა საკმარისს არ აკეთებს. იტალიაში, რომელიც გამოკითხულ ექვს ქვეყანას შორის მშპ-ის ყველაზე დაბალ წილს გამოყოფს უკრაინის სამოქალაქო და სამხედრო დახმარებაზე, „კილის მხარდაჭერის ტრეკერის“ მონაცემებით, 42% ამბობს, რომ ევროპა ზედმეტად დიდ მხარდაჭერას უწევს უკრაინას. ესპანეთი და ბელგია „არასაკმარისის“ ბანაკისკენ იხრებოდნენ, ხოლო საფრანგეთში შეხედულებები უფრო თანაბრად იყო გაყოფილი.
„ამ უთანხმოების მიუხედავად, კოლექტიური თავდაცვის ვალდებულებების მხარდაჭერა მტკიცე დარჩა გამოკითხულ ყველა ქვეყანაში, განსაკუთრებით ნატოს ფარგლებში. შედეგები ასევე ეფუძნება გაწვევასა და სამოქალაქო სამსახურთან დაკავშირებულ დებატებს, რადგან მთავრობები ეძებენ სამხედრო შესაძლებლობების გაფართოების გზებს.
გერმანიაში სავალდებულო სამსახურის გარკვეული ფორმის მხარდაჭერა განსაკუთრებით მაღალი იყო. გერმანელი რესპონდენტების 3/4-ზე მეტმა (78%) მხარი დაუჭირა გაწვევის ან სამოქალაქო სამსახურის ვალდებულებების აღდგენას, რომლებიც 2011 წელს შეჩერდა. თუმცა, კოალიციაში წინააღმდეგობის გაწევის შემდეგ, გასულ წელს კანცლერმა, ფრიდრიხ მერცმა უარი თქვა სრული გაწვევის აღდგენის გეგმებზე და ამის ნაცვლად დაამტკიცა კანონპროექტი, რომელიც მიზნად ისახავდა 2031 წლისთვის ჯარის პირადი შემადგენლობის 203 000 აქტიურ სამხედრო მოსამსახურემდე გაზრდას.
მხარდაჭერა ასევე ძლიერი იყო ბელგიაში - 76%, ხოლო აზრი უფრო ორად იყოფა იტალიაში, 53% მომხრე იყო და ესპანეთში, სადაც 54% ეწინააღმდეგებოდა ამ იდეას”, - ასკვნის POLITICO.
