USD 2.6080
EUR 2.9721
RUB 3.0937
Tbilisi
«ARD - Tagesschau» (გერმანია): „რატომ გააკრიტიკა კანცლერმა ოლაფ შოლცმა ქართული კანონპროექტი“
Date:  706

გერმანული ტელესამაუწყებლო კომპანიის „არდ“-ის (ARD - Arbeitsgemeinschaft der öffentlich-rechtlichen Rundfunkanstalten der Bundesrepublik Deutschland) ახალი ამბების პროგრამის „ტაგესშაუს“ (Tagesschau) ვებ-გვერდზე გამოქვეყნებულია სტატია სათაურით „რატომ გააკრიტიკა კანცლერმა ოლაფ შოლცმა ქართული კანონპროექტი“ (ავტორი - სილვია შტოიბერი).

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

გერმანიის კანცლერმა ოლაფ შოლცმა საქართველოს პრემიერ-მინისტრი მიიღო და ესაუბრა: კაცმა რომ თქვას, ამით არაფერი საოცარი და გასაკვირი არ მომხდარა: ეს იყო ორი ლიდერის ჩვეულებრივი შეხვედრა, თუმცა იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს მმართველი პარტია „ქართული ოცნება“, რომლის წარმომადგენელი არის ირაკლი კობახიძე, უცხოური აგენტების შესახებ კანონის დახმარებით, ქვეყანას ევროკავშირისაკენ მიმავალ გზაზე ბარიერებს უქმნის.

ქართველი სტუმარი გერმანულად ლაპარაკობდა: ირაკლი კობახიძე, რომელიც ოდესღაც დიუსელდორფში სწავლობდა, მჭევრმეტყველად ხაზს უსვამდა, თუ რაოდენ მნიშვნელოვანია სამხრეთკავკასიური სახელმწიფოსა და გერმანიას შორის.

მაგრამ, სტუმრის უხვსიტყვაობის მიუხედავად, კანცლერ ოლაფ შოლცს გვერდი არ აუხვევია მკაცრი კრიტიკისათვის: საკითხი ეხება იმას, რომ „ქართულმა ოცნებამ“ ისეთი კანონპროექტი წარადგინა პარლამენტში განსახილველად და დასამტკიცებლად, რომელიც ქართული საზოგადოების ინტერესებს ეწინააღმდეგება - მის სახელია „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“, ანუ უბრალოდ თუ ვიტყვით - „უცხოური აგენტების შესახებ“. სხვათა შორის, იგივე კანონის მიღება შარშანაც იყო განზრახული, მაგრამ ხალხმრავალი საპროტესტო აქციების გამო, მმართველმა პარტიამ პროექტი უკან გაიტანა.

ოლაფ შოლცთან ერთად გამართულ პრესკონფერენციაზე საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნულ კანონპროექტს „გამჭვივალეობის კანონი“ უწოდა და ხაზი გაუსვა, რომ სამართლებრივი აქტის პროექტი შემუშავებულია ქართული სამოქალაქო საზოგადოების (იგულისხმება არასამთავრობო ორგანიზაციები და მასობრივი ინფორმაციის საშუალებები) დაფინანსებაში სინათლის შესატანად, რაც კანონის უზენაესობასა და დემოკრატიის პრინციპებს სრულად შეესაბამება.

კანონპროექტის თანახმად, ქართული მასმედიის საშუალებები და არასამთავრობო ორგანიზაციები, რომელიბიც თავიანთი ბიუჯეტის 20%-ზე მეტს საზღვარგარეთიდან იღებენ, ფინანსთა სამინისტროში უნდა დარეგისტრირდნენ, რომელიც მათ საქმიანობას ყოველ ექვს თვეში შეამოწმებენ და თუ რაიმე დარღვევა იქნება იქნება აღმოჩენილი, მათ მსხვილი ჯარიმების გადახდა ემუქრებათ. როგორც თვითონ არასამთავრობოები თვლიან, მათი საქმიანობის რეგულარული შემოწმება კონფიდენციალური ინფორმაციის გაჟონვასა და წყაროების გამხელას გამოიწვევს. კანონპროექტი, თუ ის მიღებული იქნება, შეეხება არჩევნებისადმი დაკვირვებაში მონაწილე არასამტავრობო ორგანიზაციებსაც.

ოლაფ შოლცი წინააღმდეგია...

გერმანიის კაცლერმა თავისი დამახასიეთებელი მშვიდი მანერით, მაგრამ მტკიცედ განაცხადა საჯაროდ და ჟურნალისტების წინაშე, რომ „ასეთი კანონების მიღება აუცილებლობას არ წარმოადგენს“ და რომ „ჩვენ იმედი გვაქვს, კანონი მიღებული არ იქნება“. „ჩვენი კრიტიკა იგივეა, როგორც გასულ წელს იყო“, თქვა კანცლერმა მშვიდად, მაგრამ კატეგორიულად. გარდა ამისა, ოლაფ შოლცმა განაცხადა, რომ არ ეთანხმება ირაკლი კობახიძის  პოზიციას - თითქოსდა ევროკავშირის კომისიამაც მიიღო მსგავსი წესები და ევროპის ბევრ ქვეყენაში ანალოგიური კანონები მოქმედებსო. კანცლერმა სტუმრის არცერთი მტკიცება არ გაიზიარა: „ევროკავშირის [სამართლებრივი აქტები] უცხოურ გავლენასთან ბრძოლის თაობაზე სულ სხვა კონცეფციას ეფუძნება, თუმცა, როგორც ჩანს, არც ის არ იქნება მიღებული, რადგან არსებობს უარყოფითი მოსაზრებები. სხვათა შორის, მსგავსი კანონი უნგრეთმაც მიიღო, მაგრამ მის სესახებ ევროპული სასამართლომ უარყოფითი ვერდიქტი გამოიტანა.

ოპოზიციონერთა დისკრედიტაციის კამპანია

ირაკლი კობახიძემ გაჩუმება ამჯობინა და კანცლერტან დისკუსიაში არ ცაერთო, თუმცა აღნიშნა, რომ საქართველოს იმემდი აქვს საშუალოვადიან პერსპექტივაში გახდეს ევროკავშირი წევრი და რომ წლის ბოლომდე ყველა რეკომენდაცია შესრულებულია იქნება - ნიადაგი მომზადდება მოლაპარაკების დაწყების მიზნით.

მაგრამ პრემიერის ბერლინში ნათქვამი და თბილისში მისი მთავრობის პრაქტიკული მოქმედება ერთმანეთს ეწინააღმდეგება. „ქართული ოცნება“ ქვეყნის შიგნით ევროკავშირსა და ამერიკას ადანაშაულებენ იმაში, რომ თითქოს დასავლეთს საქართველოში „რევოლუციის განხორციელება“ სურს - ლიბერალური ორგანიზაციებისა და მასმედიის დახმარებით და ქვეყანას რუსეთის წინააღმდეგ „მეორე ფრონტის“ გახსნისათვის უბიძგებენ.

პარლამენტში კანონპროექტის წარდგენას თან ახლავს ოპოზიციური პოლიტიკოსების დისკრედიტაციის კამპანია. გარდა ამისა, როგორც ადგილობრივი მასმედია იტყობინება, სახელმწიფო მოსამსახურეებს სოციალურ ქსელებში კანონპროექტის განხილვა აკრძალული აქვთ.

არავითარი შედარება ამერიკულ კანონთან

რა თქმა უნდა, კანონის მოწნააღმდეგეებიც აქტიურობენ: საერთაშორისო სპონსორებმა, მათ შორის ამერიკულმა ორგანიზაციამ USAID-მა საქართველოს მთავრობის მოქმედებას „არასწორს“ უწოდებს და აცხადებს, რომ ამერიკული ფინანსები საქართველოში განჭვირვალედ შედის და ყველა მსურველს შეუძლია მონაცმეებს ვებ-გვერდზე გაეცნოს. სპონსორები ასევე უარყოფენ მთავრობის კიდევ ერთ არგუმენტს, რომლის მიხედვით, ქართული კანონპროექტი თითქოსდა შეესაბამება აშშ-ის კანონს „უცხოელი აგენტების რეგისტრაციის შესახებ“ (FARA), რომელიც 1938 წელს არის მიღებული კონგრესის მიერ იმდროინდელი საერთაშორისო ვითარების გათვალისწინებით, რომ თავიდან აცილებული ყოფილიყო ნაცისტური გერმანიისა და ბოლშევიკური საბჭოთა კავშირის გავლენა აშშ-ში.

ქართულ კანონპროექტსა და აშშ-ის კანონს შორის ერთ-ერთი მთავარი განმასხვავებელი ფაქტი ისაა, რომ აშშ-ის კანონმდებლობა გულისხმობს უფრო ფართო კრიტერიუმებს „უცხოელი აგენტის“ ნიშნების გამოსახატავად, ქართულ კანონპროექტში კი „უცხოელი აგენტობა“ მხოლოდ უცხოურ დაფინანსებაში გამოიხატება.

ქართული კანონპროექტი გარკვეულწილად უფრო რუსულ კანონს გვაგონებს და ის უფრო შორს მიდის: მასში გათვალისწინებულია საზღვარგარეთიდან რელიგიური ორგანიზაციების დაფინანსების კონტროლიც. საქართველოს ხელისუფლების ამგვარი მოქმედების მიზანი ცნობილია - უზრუნველყოს ისედაც უძლიერესი ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის დაცვა კონკურენტთა მოქმედებისაგან.

ქართველთა უმრავლესობა ევროკავშირში შესვლის მომხრეა

ქართული ოპოზიციას იმედი აქვს, რომ მოსახლეობის უკმაყოფილება გაიზრდება და რომ ევროკავშირი მკაფიოდ მიანიშნებს საქართველოს მთავრობას მოქმედების ჩარჩოებს - როგორც ეს ბუნდესტაგის საერთაშორისო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარემ მიხაელ როტმა გააკეთა: მან განაცხადა, რომ კანონპროექტი შეუთავსებელია საქართველოს ევროკავშირის წევრობასთან. იგივე განაცხადეს გერმანელმა პოლიტიკოსებმა „მწვანეთა პარტიიდანაც“.

საქართველოში მრავალი წლის განმავლობაში ჩატარებული გამოკითხვები გვაჩვენებს, რომ ქვეყნის მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს თავისი ქვეყნის ევროკავშირიში გაწევრიანება სურს. სწორედ ამიტომ მმართველი პარტია ცდილობს ევროპული კურსის ერთგული იყოს და იმავდროულად [ყველა ფაქტორი გაითვალისწინოს] ხელისუფლებაში დარჩენის მიზნით.

წყარო: https://www.tagesschau.de/inland/innenpolitik/bundeskanzler-eu-georgien-100.html

 

World
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way