USD 2.6937
EUR 3.1950
RUB 3.5255
Tbilisi
ზურაბ ბატიაშვილი - ვინ არის ერდოღანის მთავარი კონკურენტი თურქეთის საპრეზიდენტო არჩევნებზე?
Date:  1521

ზურაბ ბატიაშვილი, რონდელის ფონდის მკვლევარი

2023 წლის 14 მაისს თურქეთში დაგეგმილია საპრეზიდენტო და საპარლამენტო არჩევნების ჩატარება.

ვინ არის თურქეთის ახლანდელი პრეზიდენტის – რეჯეფ თაიფ ერდოღანის მთავარი კონკურენტი?  

თურქეთის ოპოზიციურმა ალიანსმა, რომელშიც 6 პოლიტიკური პარტიაა გაერთიანებული, გრძელვადიანი შიდა კონსულტაციების შემდეგ გადაწყვიტა, რომ ოპოზიციის საერთო კანდიდატი საპრეზიდენტო არჩევნებზე იქნება ყველაზე დიდი ოპოზიციური ორგანიზაციის „სახალხო-რესპუბლიკური პარტიის“ 74 წლის ლიდერი ქემალ ქილიჩდაროღლუ.

იგი თურქეთის მოსახლეობის უმრავლესობისგან განსხვავებით, სუნიტი არაა. ქილიჩდაროღლუ ალევიტია და წარმოშობით ზაზაა (ქურთებთან ახლოს მდგომი ეთნიკური ჯგუფი თურქეთში). ქემალ ქილიჩდაროღლუ 1948 წლის 17 დეკემბერს დაიბადა ძირითადად ალევიტებით დასახლებულ თუნჯელის გუბერნიაში, არცთუ ისე შეძლებულ, მაგრამ მრავალრიცხოვან ოჯახში (იგი 6 და-ძმასთან ერთად იზრდებოდა).

სახლი თუნჯელის გუბერნიაში, სადაც დაიბადა ქემალ ქილიჩდაროღლუ

 

ქემალ ქილიჩდაროღლუ პროფესიით ეკონომისტია. 1992-1996 და ასევე 1997-1999 წლებში სათავეში ედგა თურქეთის სახელმწიფო სოციალური დაზღვევის ორგანიზაციას. პარლამეტში აირჩიეს 2002 წელს მემარცხენე-ცენტრისტული „სახალხო-რესპუბლიკური პარტიიდან“, რომელსაც 2010 წლიდან სათავეშიც ჩაუდგა.

ქილიჩდაროღლუს 3 შვილი (1 ვაჟი და 2 ქალიშვილი) ჰყავს. თურქულის გარდა, საშუალო დონეზე ფლობს ფრანგულ ენას და ესმის ზაზაკი (ქურთულთან ახლოს მდგომი ენა).

ბევრი აღნიშნავს, რომ ერდოღანისგან განსხვავებით, ქილიჩდაროღლუს ნაკლები ქარიზმა და ორატორული ნიჭი აქვს, თუმცა, მეორე მხრივ, სერიოზული და პრინციპული პოლიტიკოსია. არასოდეს წამოუწევია წინა პლანზე საკუთარი რელიგიური თუ ეთნიკური იდენტობა. მკვეთრად და რადიკალურად არასოდეს დაპირისპირებია სისტემას. უფრო მეტიც, 2021 წლამდე მხარს უჭერდა თურქეთის სამხედრო ოპერაციებს სირიის ტერიტორიაზე. ამ ხნის განმავლობაში ქილიჩდაროღლუს პიროვნულად არასოდეს მოუგია ერდოღანისთვის არჩევნები (მაგრამ 2019 წელს მისი პარტიის წარმომადგენელმა ექრემ იმამოღლუმ დაამარცხა მმართველი პარტიის კანდიდატი ადგილობრივ არჩევნებზე და გახდა სტამბოლის მერი).

ამ არჩევნებზე ქილიჩდაროღლუს სასარგებლოდ მოქმედებს რამდენიმე ფაქტორი, რომელთაგან უმთავრესი ისაა, რომ თურქეთის ეკონომიკაში ამ მომენტისთვის სერიოზული პრობლემებია. ასევე ისიც გასათვალისწინებელია, რომ მის კანდიდატურას, 6 ოპოზიციური პარტიის გარდა, არაპირდაპირი გზით მხარს უჭერს პროქურთული ორიენტაციის „ხალხთა დემოკრატიული პარტია“ (ეს კი დამატებით დაახლოებით 6-7 მილიონი ხმაა). ასევე დამატებით კიდევ დაახლოებით 6 მილიონი ახალგაზრდა ამომრჩეველი პირველად მივა არჩევნებზე და ქილიჩდაროღლუ იმედოვნებს, რომ მათი ხმების უმეტესობასაც მიიღებს.

საზოგადოებრივი აზრის ბოლო გამოკითხვების მიხედვით, ქილიჩდაროღლუს, ერდოღანთან შედარებით, მცირედი უპირატესობა აქვს, მაგრამ არც ხელისუფლება ზის გულხელდაკრეფილი – ბოლო 3 დღის განმავლობაში შემცირდა ბუნებრივი აირისა და ელექტროენერგიის გადასახადი, გაიზარდა მინიმალური პენსია. ჯერჯერობით უცნობია, კიდევ რა ნაბიჯებს გადადგამს ხელისუფლება ხმების მობილიზების მიზნით, რისი დროც მას 14 მაისამდე ნამდვილად აქვს. 

წყარო: https://gfsis.org.ge

World
BMG: ყველაზე გაყიდვადი ავტომობილები - 2025 წლის TOP 10 ბრენდი აშშ-ში

ავტომწარმოებლებს ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაყიდვების კუთხით შთამბეჭდავი 2025 წელი ჰქონდათ, მიუხედავად ისეთი სერიოზული დაბრკოლებებისა, როგორებიცაა მზარდი ფასები, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და იმპორტირებულ მანქანებსა თუ ნაწილებზე დაწესებული ტარიფები.

წლის დასაწყისში თეთრმა სახლმა აშშ-ში ავტომობილების გაყიდვების 2.4%-იანი ზრდა ხაზგასმით აღნიშნა. მათი განცხადებით, ეს ინდუსტრიის საუკეთესო მაჩვენებელია 2019 წლის შემდეგ და ასევე დასტური იმისა, რომ მათ მიერ დაწესებულმა ტარიფებმა ავტომობილები არ გააძვირა.

ამის გათვალისწინებით, USA TODAY-ის გუნდმა შეისწავლა წამყვანი ავტომწარმოებლების გაყიდვების უახლესი ანგარიშები, რათა გაერკვია, ვის ჰქონდა საუკეთესო 2025 წელი ავტომობილების გაყიდვების კუთხით.

გთავაზობთ 10 ყველაზე გაყიდვად ავტობრენდს იმ მწარმოებლებს შორის, რომლებმაც 2025 წლის გაყიდვების სრული მონაცემები უკვე გამოაქვეყნეს:

2025 წელს "ჯენერალ მოტორსმა" (General Motors) 2.85 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელები კი Chevrolet Silverado და GMC Sierra იყო. გამოქვეყნებულ პრესრელიზში კომპანიამ განაცხადა, რომ ის უკვე ზედიზედ მეექვსე წელია, ამერიკის ლიდერია სრული ზომის პიკაპების ბაზარზე, სადაც Silverado-მ და Sierra-მ ბოლო 20 წლის განმავლობაში საუკეთესო ჯამური გაყიდვები დააფიქსირეს.

რეიტინგში მეორე ადგილზეა "ტოიოტა" (Toyota) 2.5 მილიონი გაყიდული ერთეულით, საიდანაც ყველაზე პოპულარული მოდელი RAV4 იყო. როგორც კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტმა აღნიშნა, იაპონური კომპანია "მადლიერია გასულ წელს ტოიოტას მომხმარებლების მზარდი გამოხმაურებისთვის, რაც ხელმისაწვდომობისა და არჩევანის მრავალფეროვნებისადმი, კომპანიის ღრმა ერთგულებას ასახავს".

მესამე ადგილს 2.1 მილიონი გაყიდვით "ფორდი" (Ford) იკავებს. ყველაზე პოპულარული ავტომობილი კი F-სერია იყო. "ფორდის" განცხადებით, მათი ბაზრის წილი წლის განმავლობაში 0.6 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და 13.2%-ს მიაღწია, რაც მომხმარებელთა ფართო წრისთვის "ფორდის” მიზიდულობამ განაპირობა, კომპლექტაციებისა და ძრავების მრავალფეროვანი არჩევანის ხარჯზე".

ყველაზე პოპულარულ საავტომობილო ბრენდებს შორის მეოთხე ადგილზე "ტესლაა" (Tesla). მან 2025 წელს 1.6 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელი კი Model Y იყო. ინვესტორებისთვის გაკეთებულ განცხადებაში Tesla-მ აღნიშნა, რომ კომპანიამ 2025 წელს 434 ათასი ავტომობილი აწარმოვა და 14.2 გიგავატ/საათი მოცულობის ენერგიის შემნახველი სისტემები დაამონტაჟა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია".

მეხუთე ადგილზე 1.4 მილიონი გაყიდვით "ჰონდა" (Honda) და მისი CR-V არიან. "ჰონდამ" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წელი იყო "მათთვის საუკეთესო, 2021-ის შემდეგ, 0.5%-იანი წლიური ზრდით". კომპანიის თქმით, გაყიდვების ზრდა მიღწეულ იქნა "მიუხედავად ბაზრის პირობების ცვლილებისა და მიკროჩიპების დეფიციტისა, რამაც მე-4 კვარტალში მარაგების შემცირება გამოიწვია".

1.2-მილიონიანი გაყიდვები დააფიქსირა "სტელანტისმა" (Stellantis). მისი ყველაზე გაყიდვადი მანქანა კი Ram-ის სერიის მსუბუქი პიკაპი იყო. როგორც კომპანიამ განაცხადა, კვარტალურმა გაყიდვებმა და ბაზრის წილის ზრდამ აჩვენა, რომ აშშ-ში ბიზნესის გადატვირთვისთვის Stellantis-ი სწორ ნაბიჯებს დგამს.

ასევე საუკეთესო ხუთეულის მიღმა, მე-7 ადგილზე რჩება "ნისანი" (Nissan), 926 ათასი გაყიდვით და ბესტსელერი მოდელით - Nissan Rogue. "ნისანმა" პრესრელიზში აღნიშნა, რომ "კალენდარული წლის განმავლობაში გამორჩეული შედეგები აჩვენეს მისმა Kicks და Pathfinder ყველგანმავლებმა; რომელთა გაყიდვებმაც, თითოეულის ბაზარზე გამოჩენის შემდეგ, რეკორდულ მოცულობას მიაღწია.

"ჰიუნდაიმ" (Hyundai) 2025 წელს აშშ-ში 901 ათასი მანქანა გაყიდა. მათი ყველაზე გაყიდვადი მოდელი Tucson იყო. Hyundai-ს პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა, რომ კომპანია ზედიზედ მეხუთე წელია, რეკორდულ საცალო გაყიდვებს აფიქსირებს.

"კია" (Kia) და მისი Sportage ათეულში რჩებიან, გასულ წელს გაყიდული 852 ათასი ავტომობილით. პრესრელიზში "კიამ" აღნიშნა, რომ "საცალო გაყიდვები ზედიზედ მერვე წელია იზრდება.

ბოლო ადგილი "ფოლკსვაგენს" (Volkswagen) უკავია, აშშ-ში თითქმის 330 ათასი გაყიდვით. მათი ყველაზე გაყიდვადი ავტომობილი Volkswagen Tiguan იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ბრენდი ათეულში მოხვდა, "ფოლკსვაგენმა" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წლის მეოთხე კვარტალის გაყიდვები 2024 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით, 19.8%-ით შემცირდა. კომპანიის ცნობით, მათ წელი 13%-იანი კლებით დაასრულეს.

შეიძლება ითქვას, რომ 2025 წელი ამერიკულ ავტობაზარზე სტაბილურობისა და "პრაგმატული არჩევანის" წელი იყო. მძღოლებმა უარი თქვეს ექსპერიმენტებზე და არჩევანი ნაცად, საიმედო ბრენდებსა და პრაქტიკულ ქროსოვერებზე შეაჩერეს. 2026 წლისთვის ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ჰიბრიდულ ავტომობილებზე მოთხოვნა კიდევ უფრო გაიზრდება, ხოლო ავტომწარმოებლებს, კონკურენციის შესანარჩუნებლად, ფასების პოლიტიკის გადახედვა მოუწევთ.

წყარო:https://bm.ge/n

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way