USD 3.1244
EUR 3.7174
RUB 4.2829
თბილისი
ზურაბ ბატიაშვილი - რატომაა მნიშვნელოვანი ბაიდენ-ერდოღანის შეხვედრა?
თარიღი : 06.11.2021 10:12  138

ავტორი: ზურაბ ბატიაშვილი, რონდელის ფონდის მკვლევარი

გამომცემელი: საქართველოს სტრატეგიისა და საერთაშორისო ურთიერთობების კვლევის ფონდი

2021 წლის 14 ივნისს ნატოს ბრიუსელის სამიტის ფარგლებში დაგეგმილია აშშ-ის პრეზიდენტ ჯო ბაიდენის შეხვედრა თურქეთის პრეზიდენტ რეჯეფ თაიფ ერდოღანთან.

შეხვედრას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება, რადგან ეს იქნება ორი ქვეყნის ლიდერების პირველი შეხვედრა მას შემდეგ, რაც ბაიდენმა აშშ-ის პრეზიდენტის თანამდებობა დაიკავა.

ბაიდენი აქამდე, როგორც წესი, ერდოღანთან სატელეფონო საუბარსაც კი თავს არიდებდა. მათ შორის ერთადერთი სატელეფონო საუბარი 23 აპრილს გაიმართა, როდესაც ბაიდენმა ერდოღანს აცნობა, რომ მეორე დღეს (24 აპრილს) „სომეხთა გენოციდის“ აღიარებას აპირებდა.

მოსალოდნელია, რომ მხარეები შეხვედრისას განიხილავენ იმ მნიშვნელოვან საკითხებს, რომლებიც წლების განმავლობაში დაგროვდა ორმხრივ ურთიერთობებში და რომელთა გადაუჭრელობაც ნეგატიურ გავლენას ახდენს თურქულ-ამერიკულ კავშირებზე.

უპირველესი თემა, რა თქმა უნდა, თურქეთის მიერ რუსული წარმოების საჰაერო თავდაცვის სისტემების S-400-ების შეძენისა და მის გამო დაწესებული ამერიკული სანქციების (მათ შორის, ამერიკული წარმოების სამხედრო თვითმფრინავების - F-35-ების პროგრამიდან თურქეთის ამოღების) თემა იქნება.

მოსალოდნელია, რომ ანკარა ვაშინგტონს S-400-ების პრობლემის მოგვარების ერთ ან რამდენიმე ალტერნატიულ წინადადებას შესთავაზებს.

რუსული წარმოების S-400-ების ჩაყვანა ანკარაში

სავარაუდოდ, შეხვედრაზე ასევე განხილული იქნება ისეთი მნიშვნელოვანი საკითხები, როგორებიცაა აშშ-ის მიერ სირიელი ქურთებისთვის დახმარების აღმოჩენა, ერაყსა და ავღანეთში არსებული სიტუაცია, აშშ-ში თურქული „ჰალქბანკის“ წინააღმდეგ დაწყებული სასამართლო პროცესი, აშშ-ში მცხოვრები სასულიერო ლიდერის ფეთულა გულენის თურქეთში ექსტრადიციის მოთხოვნა (მას ანკარა 2016 წლის სამხედრო გადატრიალების მცდელობაში ადანაშაულებს) და ა.შ.

მოსალოდნელია, რომ ორმხრივ შეხვედრაზე პრეზიდენტები ასევე შეეხებიან უკრაინასა და, ზოგადად, შავ ზღვაზე არსებულ უსაფრთხოების გარემოს. ამ მხრივ აღსანიშნავია, რომ მოსკოვის მიერ ანკარისთვის დაწესებული არაოფიციალური სანქციების (კრემლმა 15 აპრილიდან შეწყვიტა ფრენები თურქეთის მიმართულებით, რითაც აზარალებს ისედაც მძიმე მდგომარეობაში მყოფ თურქულ ეკონომიკას, განსაკუთრებით კი, მის ტურიზმის სფეროს) მიუხედავად, თურქეთი მაინც განაგრძობს უკრაინის შეიარაღების პროცესს.

თუ ამერიკული მხარისგან დადებითი სიგნალები იქნება, ანკარამ შესაძლოა ვაშინგტონს შესთავაზოს ახალი წინადადებები შავ ზღვაზე თანამშრომლობასთან დაკავშირებით.

ამ მხრივ საინტერესოა, რომ ბოლო 2 თვის განმავლობაში ანკარაში გაიმართა პოლონეთის, უკრაინისა და საქართველოს ლიდერების ვიზიტები, სადაც თურქულმა მხარემ კიდევ ერთხელ ხაზგასმით დაადასტურა, რომ მხარს უჭერს საქართველოსა და უკრაინის ნატოში გაწევრიანების პერსპექტივას.

საზოგადოება
"ბახვის მანიფესტი" - და ამის მერე ვიღაცა ჩვენ დემოკრატიას გვასწავლის?!

„ბახვის მანიფესტი“ — ბახვის თემის გლეხთა მოთხოვნები, რომლებიც წაუყენეს კავკასიის მთავარმართებლობის წარმომადგენელს 1905 წლის თებერვალში.

1905 წლის 9 იანვრის სისხლიანმა კვირამ დიდი გამოხმაურება ჰპოვა საქართველოში, განსაკუთრებით კი გურიაში. ხელისუფლება იძულებული იყო ანგარიში გაეწია ქვეყანაში შექმნილი რევოლუციური მდგომარეობისათვის, ამიტომ ჯერ მშვიდობიანი გზით სცადა აჯანყებულ „მცხოვრებთა შთაგონება“. ამ მიზნით გურიაში გაიგზავნა მთავარმართებლობის საბჭოს წევრი სულთანი კრიმ-გირეი, ჯარი კი ნატანებში შეაჩერეს. კრიმ-გირეიმ 12 თემი მოიარა (ამ დროს ოზურგეთის მაზრა 25 თემად იყო დაყოფილი), რათა გამოერკვია, „რას მოითხოვდა ხალხი მთავრობისაგან“.

1905 წლის 23 თებერვალს კრიმ-გირეი ჩავიდა ბახვში. შეკრება გაიმართა სოფლის სასამართლოს წინ, მოედანზე. შეკრებილმა 500-მდე გლეხმა აირჩია 12 წარმომადგენელი (უმთავრესად სოციალ-დემოკრატები), რომლებმაც წამოაყენეს შემდეგი ძირითადი მოთხოვნები: საუფლისწულო, საეკლესიო, სამონასტრო მიწების კონფისკაცია და მათი უსასყიდლოდ გადაცემა მშრომელი ხალხის სარგებლობაში; ყოველგვარი საბატონო, საეკლესიო თუ სახელმწიფო ბეგარისა და ყველა არაპირდაპირი გადასახადის გაუქმება; სიტყვის, კრების, ბეჭდვის თავისუფლება; პიროვნების ხელშეუხებლობა; საყოველთაო, სავალდებულო უფასო დაწყებითი სწავლება. წარმომადგენლებმა ამასთან განაცხადეს, რომ არსებული მთავრობა ვერ შეძლებს დააკმაყოფილოს ყველა ეს მოთხოვნა, ამიტომ საჭიროა მთელ რუსეთში შეიცვალოს წესწყობილება და სახალხო მთავრობა აირჩეს საყოველთაო, პირდაპირი და ფარული კენჭისყრით.

გურიის ამბებზე ვრცელი სტატიები დაიბეჭდა როგორც ადგილობრივ, ისე რუსეთის ჟურნალ-გაზეთებში. ბახვის გლეხობის მოთხოვნებზე კორესპონდენცია (სათაურით „გურიაში“) დაიბეჭდა, აგრეთვე ლენინურ გაზეთ „ვპერიოდში“ („Вперёд“) 16 (29) მარტს, N12-ში, რომელიც საზღვარგარეთ გამოდიოდა და არალეგალურად ვრცელდებოდა რუსეთში. კორესპონდენციაში ბახვის გლეხთა მოთხოვნები მანიფესტად იყო მოხსენიებული. ამის გამოც დაერქვა მას „ბახვის მანიფესტი“.

მანიფესტის მოთხოვნათა შეუსრულებლობა გახდა ერთ-ერთი წინაპირობა 1905 წელს გურიაში შეიარაღებული ამბოხების დაწყებისა, რაც გურიის რესპუბლიკის გამოცხადებით და შემდეგ ამბოხის სასტიკი ჩახშობით დამთავრდა.

 ,, ბახვის მანიფესტის” მოთხოვნები:
1. გლეხებს დაუბრუნდეთ უსამართლოდ მოკრებილი ფული [ განთავისუფლების გადასახადი].
2. ,, დროებით ვალდებული” გლეხები თავიანთი ნაკვეთის შენარჩუნებით, ყოველგვარი შემდგომი გადასახადის გარეშე გათავისუფლდნენ.
3. ,, ხიზანს” მიეცეს თავისი მიწა.
4. მოხდეს ეკლესიის, სახაზინო და მსხვილი მემამულეების მიწების კონფისკაცია.
5. შემოღებული იქნეს პროგრესული გადასახადი ნულოვანი გადახდით.
6. გაუქმდეს არაპირდაპირი გადასახადი და ტარიფები.
7. ეკლესია და სახელმწიფო განცალკევდნენ.
8. არსებობდეს უფასო სავალდებულო განათლება 16 წლის ასაკამდე.
9. არსებობდეს სიტყვის, ბეჭდვის, შეკრების თავისუფლება და გაფიცვის უფლება.
10. პიროვნებისა და ოჯახის ხელშეუხებლობა აუცილებელია.
11. გაუქმდეს ქვეყანაში შიდა საპასპორტო სისტემა.
12. გაუქმდეს რეგულარული ჯარი.
13. სასამართლო და ადმინისტრაციის წარმომადგენლები ხალხის წინაშე უნდა იყვნენ პასუხისმგებელნი.
14. დაბრუნების ნება დაერთოთ ადმინისტრაციულ გადასახლებაში მყოფ პირებს.
15. მოწვეულ იქნას დამფუძვნებელი კრება.
ბახვში გამართული შეხვედრის შემდეგ მეფის რუსეთის წარმომადგენელმა კრიმ გვეიმ განაცხადა ,, რაც ამათ სურთ მეფის რუსეთი კი არა საფრანგეთის მესამე რესპუბლიკის კონსტიტუციაც ვერ დააკმაყოფილებს”-ო.
სხვათა შორის მსოფლიოში ყველაზე პროგრესული კონსტიტუცია - 1918-1921 წლების საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის კონსტიტუცია 5 გურულის დაწერილი იყო!
 
სრულად
გამოკითხვა
ეთანხმებით თუ არა მთავრობის გადადგომის მოთხოვნას?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.