ავტორი: ზურაბ ბატიაშვილი, რონდელის ფონდის მკვლევარი

„ჰამასი“ (სრული დასახელება „ჰარაკატ ალ-მუქავამაჰ ალ-ისლამიიაჰ“, რაც „ისლამური წინააღმდეგობის მოძრაობას“ ნიშნავს)

პალესტინური სუნიტური სამხედრო და პოლიტიკური ორგანიზაციაა, 

რომელსაც ტერორისტულ ორგანიზაციად მიიჩნევს ისრაელი, აშშ, კანადა და ევროპის ქვეყნები.

„ჰამასის“ ორგანიზაცია ღაზას სექტორს მართავს. იგი ასევე წარმოდგენილია მდ. იორდანეს მარჯვენა სანაპიროზეც, თუმცა პალესტინის ამ ტერიტორიას შედარებით ზომიერი „ფათჰის“ ორგანიზაცია მართავს.

„ჰამასი“ ებრძვის ისრაელს და უარყოფს ამ ტერიტორიაზე ორი სახელმწიფოს შექმნის პრინციპს. მისი მიზანი ისრაელის სრული განადგურებაა. „ჰამასს“ სურს შარიათზე დაფუძნებული ისლამური სახელმწიფოს აგება, რომელმაც, მისი გეგმით, დღევანდელი ისრაელისა და პალესტინის ტერიტორია უნდა მოიცვას.

„ჰამასის“ ორგანიზაცია შეიქმნა 1987 წელს, როდესაც ფორმალურად გამოეყო პანარაბულ „მუსლიმთა საძმოს“ (თუმცა დღემდე ინარჩუნებს ახლო ურთიერთობას ამ ორგანიზაციასთან).

საინტერესო ფაქტია, რომ „ჰამასმა“ 2006 წელს პალესტინაში ჩატარებულ არჩევნებში გაიმარჯვა და იგი დღემდე პოპულარულია პალესტინელთა შორის. 2007 წელს მან ღაზის სექტორში ჩაიგდო ძალაუფლება. „ჰამასის“ მთავარმა კონკურენტმა „ფათჰმა“ კი მდ. იორდანეს დასავლეთ სანაპიროს მართვა განაგრძო (ამ ორ ორგანიზაციას შორის არაერთხელ ყოფილა შეიარაღებული ბრძოლებიც).

პალესტინური ტერიტორიებიდან ღაზის სექტორს „ჰამასი“, მდინარე იორდანეს დასავლეთ სანაპიროს კი „ფათჰი“ აკონტროლებს

 „ჰამასს“ ჰყავს საკუთარი სამხედრო ფრთა, რომელიც 1990-იანი წლების დასაწყისში ჩამოყალიბდა და რომელსაც „იზ ად-დინ ალ-ყასამის“ ბრიგადები ეწოდება. მასში დაახლოებით 40 000 კაცია გაერთიანებული და არაერთი ტერაქტი აქვს მოწყობილი, ძირითადად, ისრაელის ტერიტორიაზე.

ისრაელის სპეცსამსახურებს ნადირობა აქვთ გამოცხადებული „ჰამასის“ (და განსაკუთრებით კი, მისი სამხედრო ფრთის) ლიდერებზე. მათ  „ჰამასის“ არაერთი ლიდერის ლიკვიდაცია მოახდინეს ბოლო 30 წლის განმავლობაში (თუმცა, აქ ისიც უნდა აღინიშნოს, რომ ამას არ შეუმცირებია ორგანიზაციის ბრძოლისუნარიანობა). ამის გამო „ჰამასის“ მთავარი ლიდერები წლებია კატარს (რომელიც „მუსლიმთა საძმოს“ ერთ-ერთი მთავარი მფარველია) აფარებენ თავს.

აქვე უნდა გავითვალისწინოთ ის ფაქტიც, რომ „ჰამასს“ ახლო ურთიერთობები აქვს რუსეთის ფედერაციასთან. ამ ახლო ურთიერთობის გამოძახილია ისიც, რომ 2008 წლის 26 აგვისტოს „ჰამასი“ მიესალმა რუსეთის მიერ აფხაზეთისა და ე.წ. სამხრეთ ოსეთის ე.წ. „დამოუკიდებლობის“ აღიარებს.

2023 წლის 7 ოქტომბერს ისრაელზე განხორციელებული ტერორისტული თავდასხმის შემდეგ ისრაელმა მიზნად დაისახა „ჰამასის“ ორგანიზაციის სრული ფიზიკური განადგურება.

„ჰესბოლა“ (არაბულად „ჰიზბუ’ლ-ლაჰ“, რაც „ალაჰის პარტიას“ ნიშნავს) ლიბანური შიიტური სამხედრო და პოლიტიკური ორგანიზაციაა, რომელსაც ჰასან ნასრალა ხელმძღვანელობს.

„ჰესბოლა“ ლიბანის სამოქალაქო ომის შემდეგ ჩამოყალიბდა. მასზე თავიდანვე დიდი იყო ირანის გავლენა (სახელი „ჰესბოლაც“ ირანის სულიერი ლიდერის აიათოლა ხომეინის შერჩეულია).

„ჰესბოლას“ ტერორისტულ ორგანიზაციად მიიჩნევს ისრაელი, აშშ და კანადა. მისი შეიარაღებული ფრთა ტერორისტულ დაჯგუფებად მიჩნეულია დიდ ბრიტანეთში, ავსტრალიასა და ეგვიპტეში.

საინტერესოა, რომ „ჰესბოლას“ტერორისტულ ორგანიზაციად არ მიიჩნევს რუსეთი და მას „ლეგიტიმურ სოციალურ-პოლიტიკურ ძალას“ უწოდებს.

ორგანიზაცია სხვადასხვა წლებში ებრძოდა ისრაელსა და სამხრეთ ლიბანის არმიას. ასევე მონაწილეობას იღებდა ბოსნიის ომში.

 ორგანიზაციის ძირითადი დასაყრდენი ლიბანში მცხოვრები შიიტები არიან. მონაწილეობას იღებს ლიბანის არჩევნებში. 2008 წელს სხვა პარტიებთან ერთად ჩამოაყალიბა ლიბანის მთავრობა, სადაც 11 მინისტრი (30-დან) „ჰესბოლას“ წევრი იყო.

„ჰესბოლა“ ლიბანის შიგნით აკონტროლებს ძირითადად შიიტებით დასახლებულ ტერიტორიებს. მათ შორის ორგანიზაციის კონტროლქვეშაა ისრაელის საზღვართან მდებარე სამხრეთი ლიბანი, რაც „ჰამასს“ უნიკალურ პოზიციაში ამყოფებს.

ტერიტორიები ლიბანში, რომლებსაც „ჰესბოლა“ აკონტროლებს

ორგანიზაცია 2012 წლიდან ჩაერთო სირიის სამოქალაქო ომში და დიდი როლი შეასრულა ასადის რეჟიმის გადარჩენის საქმეში. პარალელურად იბრძოდა ერაყშიც. იგი დღემდე აქტიურად ებრძვის სუნიტურ ჯიჰადისტურ ორგანიზაციებს სირიაში. შესაბამისად, მას დიდი (11-წლიანი) საბრძოლო გამოცდილება აქვს.

საინტერესოა, რომ „ჰესბოლა“ ლიბანის არმიაზე უფრო ძლიერია. ორგანიზაციის ლიდერის, ნასრალას, მიერ 2021 წელს გაკეთებული განცხადების მიხედვით, მის რიგებში 100 000 მებრძოლი ირიცხება (მაშინ როცა, ლიბანის შეიარაღებული ძალები 95 000 სამხედროსგან შედგება). ამიტომ მას ხშირად უწოდებენ „სახელმწიფოს სახელმწიფოში“, რომელიც წარმოდგენილია ხელისუფლებაშიც, აქვს საკუთარი ტელე-რადიო მაუწყებლობა, სოციალური სამსახურები და ა.შ.

ორგანიზაციის განცხადებებით, „ჰესბოლა“ არ არის ანტისემიტური იდეოლოგიის მატარებელი. თუმცა, მისი ლიდერების გამოსვლებში ისრაელი მოიხსენიება, როგორც „სიონისტთა დანაშაულებრივი წარმონაქმნი“, ხოლო „ჰესბოლას“ 1985 წლის მანიფესტის არაბულ ვერსიაში ნათქვამია, რომ ორგანიზაცია ბრძოლას გააგრძელებს მანამ, სანამ ისრაელი არ განადგურდება.

2023 წლის 7 ოქტომბერს „ჰამასის“ (რომელიც სამხედრო თვალსაზრისით „ჰესბოლაზე“ გაცილებით სუსტია) მიერ ისრაელზე განხორციელებული ტერორისტული თავდასხმის შემდეგ მთელი ყურადღება მიმართულია „ჰესბოლასკენ“. სწორედ ამ ორგანიზაციის შემდგომი ქმედებები გადაწყვეტს,  ეს კონფლიქტი დიდი ომში გადაიზრდება თუ ლოკალური (ისრაელი-პალესტინის) მასშტაბით შემოიფარგლება.

წყარო:https://gfsis.org/%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a1-%e1%83%ac%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%92%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%a1-%e1%83%b0%e1%83%90%e1%83%9b%e1%83%90%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%a1/?fbclid=IwAR2VNyxC2BgbDUw22QLfsJlXWM4OjA1jciQcXuSIlF998dlyeJN_YAugc_U 

https://gfsis.org/%e1%83%a0%e1%83%90%e1%83%a1-%e1%83%ac%e1%83%90%e1%83%a0%e1%83%9b%e1%83%9d%e1%83%90%e1%83%93%e1%83%92%e1%83%94%e1%83%9c%e1%83%a1-%e1%83%b0%e1%83%94%e1%83%a1%e1%83%91%e1%83%9d%e1%83%9a%e1%83%90/?fbclid=IwAR1Y0r12XIT3CPTe6cIGsGiltIztjE5Eot4rDpN4A_Qy9W0L2jv2o4E21Pc