USD 2.6593
EUR 3.0723
RUB 3.6969
Тбилиси
ვულკანები საქართველოში- რამდენად დიდია საფრთხე?!
дата:  25446

მსოფლიოში ასეულობით მოქმედი თუ ჩამქრალი ვულკანია. კავკასია ამ მხრივ, შედარებით მშვიდი რეგიონია. ოდესღაც ამოფრქვეული ვულკანები დღეს საქართველოს ლანდშაფტს განსაკუთრებულ ხიბლს სძენს. თუმცა, საინტერესოა, არსებობს თუ არა საქართველოს ტერიტორიაზე ვულკანის ამოფრქვევის საფრთხე და როგორია გეოლოგების პროგნოზები.

კავკასიაში ვულკანიზმის გააქტიურება დაახლოებით 7-8 მილიონი წლის წინ დაიწყო. მაშინდელი ვულკანების ყველაზე დიდი გამოვლინება სამხრეთ საქართველოში, მცირე კავკასიონზეა. განსაკუთრებით კი სამცხისა და აჭარის საზღვარზე, გოდერძის უღელტეხილთან. ვულკანიზმის შემდეგი გააქტიურება, რომელიც შედარებით მცირე მასშტაბის იყო, 3 მილიონი წლის წინ დაფიქსირდა და ის ისევ სამხრეთ საქართველოს ტერიტორიას უკავშირდება.

ყველაზე ძლიერი გამოვლინება ახალქალაქის მიდამოებში აბულ-სამსარის ქედზე იყო.ბოლო 11 ათასი წლის განმავლობაში დადასტურებული ვულკანური აქტივობები გვაქვს ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში.ასევე, ყელის მასივზე, რომელიც დღეს ოკუპირებულია (ე.წ სამხრეთ ოსეთი). მეოთხეული ვულკანები გვაქვს ჯავახეთში, აბულ-სამსარის ქედზე. ესენი ტურისტულადაც საინტერესო ადგილებია.რამდენიმე ვულკანს (შავნაბადა, თავკვეთილი) კრატერებიც კი აქვს შემორჩენილი და ზოგჯერ ტბაც დგება შიგნით, რაც იმის ნიშანია, რომ შედარებით ახალი წარმოქმნილია, რადგან ეროზიამ ჯერ ვერ მოასწრო მისი დაშლა. რაც შეეხება მყინვარწვერს მისი ბოლო ამოფრქვევა შუა პლეისტოცენში უნდა მომხდარიყო, თუმცა, მის ფერდებზე არსებული ე.წ. პარაზიტი ვულკანები საკმაოდ ახლებია.

სმიტსონიანის მონაცემთა ბაზის მიხედვით, უახლესი ძვ. წ. მე-8 საუკუნეში ამოიფრქვა. ეს არის ჩვენს ქვეყანაში ერთადერთი სავარაუდო უშუალო შეხება თანამედროვე ადამიანსა და ვულკანების პირდაპირ გამოვლინებას შორის. ამასთან, კვლევების მიხედვით, იალბუზსა და მყინვარწვერზე ვულკანური გაზები კვლავ გამოიყოფა.

ვულკანური აქტივობა კავკასიაში უფრო და უფრო მცირდება, ამიტომ საქართველოს მოსახლეობას ამ მხრივ შეშფოთების საფუძველი არ აქვს. თუმცა, მიძინებულ ვულკანებს შეუძლიათ მცირე მიწისძვრების პროვოცირება. ეს კი შესაძლოა, მეწყრული პროცესების ხელშემწყობი გახდეს.

ვულკანური პროცესების კონტროლი ადამიანის შესაძლებლობებს აღემატება, მაგრამ მნიშვნელოვანი ვულკანების შესწავლისა და მონიტორინგის შედეგად მისი ამოფრქვევის გარკვეული ალბათობით პროგნოზირება შესაძლებელია.
общество
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი „ლამპარი“ შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ „ლამპარის“ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებენ სკოლა-ლიცეუმის დირექციაში.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

более
голосование
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
голосование
Кстати