USD 2.6932
EUR 3.2009
RUB 3.5273
თბილისი
ვალერი ჭალიძე- პირველი ქართველი უფლებადამცველი
თარიღი:  4473
ვალერი ჭალიძე კოლუმბიის და ჯორჯთაუნის უნივერსიტეტებში ადამიანის უფლებათა საკითხებზე ლექციების წასაკითხად 1972 წელს მიიწვიეს. აშშ-ში საბჭოთა კონსულმა მისი პასპორტი გააუქმა და ქვეყანაში დარჩენა აიძულა, რის გამოც უკან ვეღარ დაბრუნდა.
 
პირველი ქართველი იყო, ვინც თანამოაზრეებთან ერთად პოლიტპატიმრების, ქალთა, ეთნიკური, რელიგიური და სექსუალური უმიცირესობების უფლებებს იცავდა. აპროტესტებდა საქართველოსა და აზერბაიჯანში განათლების პრობლემებს, უკრაინასა და ბელარუსში მშობლიური ენის აკრძალვას. შესწავლილი ჰქონდა კორუფციისა და კრიმინალის ფაქტები. "მე მხოლოდ ის ვიცი, რომ ვერასოდეს ვერავის გადაარჩენ დუმილით“, - წერდა იგი. მან შექმნა პირველი არასამთავრობო ორგანიზაცია საბჭოთა კავშირში ადამიანის უფლებათა დაცვის მიმართულებით.
 
ვალერი ჭალიძემ დისიდენტური საქმიანობა ამერიკაშიც გააგრძელა. აქტიურად თანამშრომლობდა Human Rights Watch-ის დამფუძნებელთან და Random House-ს პრეზიდნტთან. მეუღლესთან ერთად გამოსცა აშშ-ის კონსტიტუციის შესახებ წერილების თარგმანი, რომელიც პრეზიდენტმა ჯორჯ ბუშმა მიხეილ გორბაჩოვს 1990 წლის შეხვედრისას საჩუქრად გადასცა. ის ნიუ-იორკში ბეჭდავდა ჟურნალს „ქრონიკა-პრესა“, სადაც საბჭოთა კავშირში მომხდარ უფლებადარღვევებზე წერდა. ამ თემას რამდენიმე წიგნიც მიუძღვნა: „კრიმინალური რუსეთი“, “სტალინი: კომუნიზმის დამპყრობელი,” “საბჭოთა კავშირი და ადამიანის უფლებები”...ამერიკაში მან დაარსა გამომცემლობა “Chalidze-Publication”, რომელიც დისიდენტურ ლიტერატურას ბეჭდავდა.
 
1985 წელს ვალერი ჭალიძემ პრესტიჟული ჯილდო - ადამიანის უფლებათა დაცვის გენიოსის წოდებაც მიიღო. მისი არქივი კოლუმბიის უნივერსიტეტში და საქართველოს ეროვნულ ბიბლიოთეკაშია დაცული. იგი ამერიკაში 2008 წელს გარდაიცვალა
მსოფლიო
ტრამპი: ირანისკენ კიდევ ერთი მშვენიერი არმადა მიემართება

ირანისკენ კიდევ ერთი მშვენიერი არმადა მიემართება, - ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა აიოვას შტატში, მხარდამჭერების წინაშე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.

„ივნისში, ირანის ბირთვული პოტენციალი გავანადგურეთ. ამას ხალხი 22 წელი ელოდა. მათ ბირთვულ იარაღამდე დაახლოებით ერთი თვე აშორებდათ. ეს უნდა გაგვეკეთებინა“, - განაცხადა ტრამპმა.

დონალდ ტრამპმა იმედი გამოთქვა, რომ ირანი აშშ-სთან შეთანხმებას გააფორმებს.

„ახლა ირანისკენ კიდევ ერთი მშვენიერი არმადა მიემართება. დიდი იმედი მაქვს, რომ შეთანხმებას გააფორმებენ. შეთანხმება პირველივე ჯერზე უნდა გაეფორმებინათ“, - აღნიშნა აშშ-ის პრეზიდენტმა.

ცნობისთვის, ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნის“ დამრტყმელი ჯგუფი ახლო აღმოსავლეთში ორშაბათს ჩავიდა. აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ განაცხადა, რომ დამრტყმელი ჯგუფი სამხედრო მზადყოფნის შემოწმების მიზნით წვრთნებს ჩაატარებს.

ინფორმაციისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანმა აშშ-სთან ახალი ბირთვული შეთანხმება უნდა დადოს, რომლის ფარგლებშიც თეირანი ურანის გამდიდრებას ვეღარ შეძლებს. 2025 წლის გაზაფხულზე აშშ-ის პრეზიდენტმა ირანის უზენაეს ლიდერს, აიათოლა ალი ხამენეის წერილი გაუგზავნა და მოლაპარაკებებისკენ მოუწოდა. წერილის თანახმად, დონალდ ტრამპმა ირანს ორი თვე მისცა, რათა ბირთვული პროგრამა შეეჩერებინა. 2025 წლის აპრილში, ომანში აშშ-ისა და ირანის დელეგაციებს შორის მოლაპარაკებები დაიწყო, რომელიც ივნისამდე გაგრძელდა. ირანმა ბირთვული პროგრამის შეჩერების შესახებ აშშ-ის მოთხოვნას მიუღებელი უწოდა და განაცხადა, რომ აშშ-ს ახალ წინადადებას წარუდგენდა. გასული წლის 13 ივნისს ისრაელმა ირანში რამდენიმე სამხედრო ობიექტს დაარტყა, ხოლო ისრაელის იერიშების დაწყებიდან ერთი კვირის შემდეგ, აშშ-მა ირანში ბირთვული ობიექტები დაბომბა.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის