თურქული გაზეთი „ჯუმჰურიეთი“ (Cumhuriyet) აქვეყნებს სტატიას სათაურით „აშშ-ის გეგმები „შუა დერეფნის“ მიმართ“ (ავტორი - მეჰმედ ალი გიულერი), რომელშიც განხილულია  ამერიკის უარყოფითი დამოკიდებულების მიზეზები თურქეთ-ჩინეთის თანამშრომლობისა და „შუა დერეფნის“ მიმართ. „აშშ საქართველოს „შუა დერეფნის“ მონაწილედ არ განიხილავს“, - ნათქვამია მასალაში და იქვე ამის მიზეზებიც არის განმარტებული.

გთავაზობთ პუბლიკაციას მცირე შემოკლებით:

ამერიკისათვის საერთაშორისო ურთიერთობებში მთავარი ისაა, თუ სად მიდის და რაში იხარჯება მისი ფული - იგულისხმება მილსადენებისა და დერეფნების შექმნა.  დემოკრატიისა და ადამიანის უფლებების დაცვა და პოლიტიკური პროცესების გამჭვირვალობა ვაშინგტონისათვის მხოლოდ ერთგვარ შირმას და ინტრუმენტებს წარმოადგენს - შოლტს, რომელსაც თეთრი სახლი ამა თუ იმ ქვეყნის პოლიტიკის მისთვის სასურველი მიმართულებით წარმართვისათვის იყენებს.

მაგალითად, რატომ ცდილობს აშშ აზერბაიჯანსა და სომხეთს შორის ხელშეკრულების დადებას კავკასიაში რუსეთთან მოთათბირების გარეშე? რატომ დაემუქრა ვაშინგტონი საქართველოს, რომ კანონი უცხოელი აგენტების შესახებ არ მიეღო და რატომ გაცივდა აშშ-ისა და ევროკავშირის ურთიერთობა საქართველოსთან აღნიშნული კანონის მიღების შემდეგ?

ჩვენ ამ თემაზე ამას წინათაც ვისაუბრეთ სტატიაში „აშშ-ის გეგმები შავი ზღვისა და კავკასიის მიმართ“. ვთქვით, რომ ამერიკამ ნატოს საიუბილეო სამიტზე ვაშინგტონში სომხეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი არარატ მირზოიანიც მიიწვია. ავღნიშნეთ ასევე ის, რომ სომხეთის იმავე სამინისტროში პენტაგონის წარმომადგენელიც იმუშავებს და ხაზი გავუსვით, რომ აშშ ცდილობს რუსეთს სამხრეთის ფრონტი გაუხსნას და „რუსეთ-თურქეთ-ირანის სამკუთხედში“ ჩაეჭედოს. ბოლო დროს ცნობილი გახდა დამატებითი ფაქტები.

რა შესთავაზა ამერიკამ უზბეკეთს და ყახაზეთს?

ორი თვის წინათ აშშ-ის სავაჭრო წარმომადგენელი ქეთრინ თაი ყაზახეთში და უზბეკეთში იმყოფებოდა. მის ქეისში იყო საქაღალდე ალტერნატიული „შუა დერეფნის“ შესახებ. აშშ-ის წარმომადგენელმა მასპინძლებს ახალი სავაჭრო დერეფნის შექმნის პროექტი გააცნო, რომელიც ცენტრალურ აზიას ევროპას ერთმანეთთან დააკავშირებდა, კავკასიის (აზერბაიჯან-საქართველოს) და თურქეთის გავლით. პრინციპში, ეს ახალი წინადადება არ არის, „შუალედურ დერეფანზე“ ადრეც ბევრჯერ იყო საუბარი, მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვაშინგტონმა ასტანას და ბიშკეკს ურჩია - მოსკოვისა და პეკინისკენ მზერის ნაცვლად, მხოლოდ ვაშინგტონისა და ბრიუსელისაკენ იყურეთო.

ამერიკამ მიზნად დაისახა სტრატეგიული ამოცანის შესრულება - „გადაჭრას“ ჩინეთის პროექტი (ინიციატივა) „ერთი სარტყელი - ერთი გზა“ და მისი მიმართულება რიგ რეგიონებს ჩამოაშოროს. გავიხსენოთ, რომ გასულ წელს, ჩინეთის ინიციატივის საწინააღმდეგოდ, ამერიკამ ეკონომიკური დერეფნის „ინდოეთ-ახლო აღმოსავლეთ-ევროპის“ პროექტი წარმოადგინა, მაგრამ ისრაელ-„ჰამასის“ ომის დაწყების გამო ის თაროზე იქნა შემოდებული. ახლა ამერიკა  გეგმავს „ცენტრალური აზია - კავკასია-ევროპის“ დერეფანს, რომელიც მიმართულია როგორც „ერთი სარტყელი - ერთი გზის“, ასევე  უკვე არსებული იმ „შუა დერეფნის“ წინააღმდეგ, რომელშიც თურქეთსა და ჩინეთს შორის მოქმედებს.

აშშ და ჩინურ-ქართულ-თურქული „შუალედური დერეფანი“

გასულ კვირაში აშშ-ის კონგრესის ზედა პალატაში - სენატში გაიმართა მოსმენები თემაზე „ევროპის მომავლის“ შესახებ. სახელმწიფო მდივნის თანაშემწე ევროპისა და ევრაზიის საკითხებში ჯეიმს ო’ბრაიენმა თავის გამოსვლაში ზემოთ ხსენებულ დერეფანზეც ისაუბრა - პროექტის მიხედვით, დერეფანი დაიწყება ცენტრალურ აზიაში, გაივლის აზერბაიჯანისა და სომხეთის ტერიტორიას, თურქეთს და მიაღწევს ევროპას. ჯეიმს ო’ბრაიანს საქართველო არ უხსენებია, მაგრამ ხაზი გაუსვა, რომ სომხეთმა და აზერბაიჯანმი შეთანხმდნენ საზღვრების დემარკაციის საკითხშიო. თუ ამ განცხადებას ქეთრინ თაის ორი თვის წინანდელ განცხადებას შევადარებთ, შევამჩნევთ, რომ ამერიკა ცდილობს „შუა დერეფანში“ საქართველო სომხეთით ჩაანაცვლოს.

საინტერესოა, რატომ არ არის ამ სავაჭრო დერეფანში საქართველო? რატომ სურს ამერიკას დააფინანსოს ქართული [ოპოზიციური] მასმედია და არასამთავრობო ორგანიზაციები და რატომ ეწინააღმდეგება ამას საქართველოს მთავრობა „უცხოური აგენტების შესახებ“ კანონის მიღებით? იმიტომ, რომ საქართველოს ამჟამინდელი ხელისუფლება ხელს უშლის ამერიკას ანტირუსული სამხრეთის ფრონტის გახსნაში, ეწინააღმდეგება ვაშინგტონის გეგმებს შავ ზღვასთან მიმართებით და უფრო მეტი - საქართველო ბედავს თანამშრომლობას ჩინეთთან შავ ზღვაზე. როგორც ცნობილია, ჩინეთი ამჟამინდელი „შუა დერეფნის“ ჩარჩოებში შავი ზღვის ნაპირზე, საქართველოს ტერიტორიაზე, ანაკლიის მსხვილი საზღვაო პორტის მშენებლობაში მონაწილეობს 600 მილიონი დოლარის ინვესტიციით.

თურქული სიგნალი ჩინეთს

ახლა შევეხოთ საკითხის თურქულ განზომილებას...

როგორც გახსოვთ, თურქეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი  ხაკან ფიდანი ივნისის დასაწყისში ჩინეთში იმყოფებოდა, სადაც მან ქვეყნის ხელისუფლებას ანკარის პოზიციები გააცნო და რიგი გეგმების შესახებ განცხადება გააკეთა. ფიდანის ვიზიტმა თურქეთის პოლიტიკური ელიტის პროატლანტიკური ფლანგის უკიდურესი შეშფოთება გამოიწვია - იმდენად, რომ იმ მასმედიასაც კი, რომელსაც მმართველი ძალა - ერდოღანის სამართლიანობისა და განვითარების პარტია აკონტროლებს, ხაკან ფიდანის ეს განცხადება არ გაუშუქებია. პირიქით, მომრავლდა მასალები, რომლებშიც ჩინეთის პოლიტიკა იყო გაკრიტიკებული.

რა თქვა ხაკან ფიდანმა ჩინელებთან შეხვედრისას ისეთი, რის გამოც მედასავლეთეები ასე შეშფოთდნენ? აი, რა თქვა: „ამჟამად თქვენმა ინიციატივამ „ერთი გზა - ერთი სარტყელი“ და ჩვენს მიერ შემოთავაზებულმა „შუა დერეფანმა - „აღმოსავლეთი-დასავლეთი კასპიის ზღვის გავლით“ კიდევ უფრო მეტი მნიშვნელობა შეიძინა. ჩვენ ვესწრაფვით, რომ კონკრეტული ნაბიჯები გადავდგათ „შუა დერეფნისა“ და „გზა-სარტყლის“ ერთმანეთთან ჰარმონიზაციისთვის და სხვა დერეფნებთან დასაკავშირებლად, მაგალითად, ერაყის „განვითარების გზის“ დერეფანთან“. სხვაგვარად რომ ვთქვათ, აშშ თავისი ალტერნატიული „შუა დერეფნით“ ცდილობს ძირი გამოუთხაროს თურქეთ-ჩინეთის ურთიერთობას.

დასკვნის სახით ზოგიერთების საყურადღებოდ ვიტყვი: ის მოთამაშე, რომელიც ამერიკამ საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ ცენტრალურ აზიაში ღრმად შესასვლელად გამოიყენა, იყო ფეთულაჰ გიულენის მოძრაობა (შენიშვნა: ფეთულაჰ გიულენი - თურქი რელიგიური მქადაგებელი, რომელსაც თურქეთის ხელისუფლება ტერორისტული ორგანიზაციის - FETÖ-ს (Fethullahçı Terör Örgütü) შექმნასა და ხელმძღვანელობაში, ასევე 2016 წლის სამხედრო გადატრიალების მოწყობის მცდელობაში ადანაშაულებს).

წყარო: https://www.cumhuriyet.com.tr/yazarlar/mehmet-ali-guller/abdnin-yeni-orta-koridor-plani-2234658