USD 2.6870
EUR 3.1688
RUB 3.5089
Tbilisi
ტრამპმა ვიცე პრეზიდენტობის კანდიდატად ჯეიმს დევიდ ვენსი დაასახელა. ვინ არის იგი? - გიორგი კობერიძე
Date:  1018
ვენსი ახლა მოქმედი სენატორია ოჰაიოს შტატიდან. პერსონალურად მასზე იმის თქმა შეიძლება, რომ ბავშვობაში ოჯახური ძალადობის მსხვერპლი იყო. შემდგომ სამხედრო გახდა და ერაყში მსახურობდა ბოლოს კი რესპუბლიკური პარტიის იმ ფრთაშია მოაზრებული, რომელიც ახალ რესპუბლიკელებს ან ტრამპისტებს უწოდებენ.
 
მნიშვნელოვანია რამდენიმე ასპექტი მისი შეხედულებიდან. ვენსი ე.წ. ნეორეაქციონერი პოლიტიკოსია. ნეორეაქციონიზმი არცთუ ბუნდოვანი ფილოსოფია და ძალიან მარტივ კონცეფციაზეა აგებული: დემოკრატია კარგია არაა, ადამიანთა შორის თანასწორობა არაბუნებრივია და განმანათლებლობის ეპოქამ ბევრი პრობლემა მოიტანა. უფრო მარტივად რომ ვთქვათ: თუკი არსებობს გავრცელებული რწმენა, რომ ისტორია პროგრესული ცვლილებების ჯამია და ყოველი მომდევნო საუკუნე შეიძლება იყოს უკეთესი ვიდრე წინა - ამას რეაქციონერები უარყოფენ და ამბობენ, რომ შუა საუკუნეებიდან გამოსვლა და უახლეს ეპოქასთან მოახლოება ტრადიციონალიზმის რღვევა და ადამიანისათვის იმ როლების დაკარგვის შედეგი იყო, რომელიც ბუნებრივად ჰქონდათ მინიჭებული. ანუ განმანათლებლობის ეპოქა და ფეოდალიზმის დამხობა აპრიორი რამდენად კარგი მოვლენა იყო მათთვის სადავოა.
 
ამ გაგებით რეაქციონერები მონარქიის დამცველები და სეკულარიზმის მოწინააღმდეგეები არიან. ცხადია აშშ-ს ნეორეაქციონისტები განსხვავდებიან სხვა რეაქციონისტებისაგან. მათთვის მონარქია ვერ იქნება მისაღები, მაგრამ ტრადიციული ტიპის ბატონობა და როლების წინასწარ გადანაწილება მისაღებია.
 
ჩვეულებრივ კონსერვატიზმში არსებობს სივრცე პოლიტიკური წინამძღოლობისა, რა დროსაც მიჩნეულია, რომ პოლიტიკურმა ელიტამ საზოგადოების დანარჩენი ნაწილის პროგრესი უნდა ითავოს. ასეთი ტიპის კონსერვატორები პროგრესს ცხადია არ გამორიცხავენ, უბრალოდ მეტი დაკვირვებითა და სიფრთხილით ახორციელებენ მას. ამის საპირისპიროდ, რეაქციონერი კონსერვატორები ამ შეხედულებას უარყოფენ ან უკიდურეს პოლარებში აქცევენ და ამბობენ, რომ საზოგადოებრივი ნორმები და როლები ყველაფრის ფასად უნდა იყოს შენარჩუნებული და აღდგენილი და თანამედროვე პროგრესი, თავისუფლება და ადამიანებისათვის დემოკრატიული უფლებების მინიჭება და თავისი მომავლის განკარგვა, გონივრული არ არის. საინტერესოა, რომ ტრამპს აქვს პოლიტიკური პროექტი Project 2025, რომელიც მოიაზრებს სახელმწიფო თანამდებობების პარტიულ-იდეოლოგიური ნიშნით ჩანაცვლებას. ანუ სახელმწიფოს ინსტიტუციების მიტაცებას. პრაქტიკაში ამის განხორციელება და დემოკრატიული ინსტიტუციების ნგრევა ძალიან რთული იქნება, მით უფრო 4 წლის განმავლობაში, მაგრამ გეგმა არსებობს, რომლიდანაც დისტანცირებას ტრამპი კი ცდილობს, მაგრამ წარუმატებლად.
 
მაგრამ ნეორეაქციონერები მხოლოდ შიდა პოლიტიკაზე არ არიან ორიენტირებულნი. ჩვენთვის კარგად ნაცნობია გავლენის სფეროების ცნება, სადაც რამდენიმე სახელმწიფო დეფაქტოდ აკონტროლებს სხვა სახელმწიფოებს და ახდენს ღია ჩარევა/ზეგავლენას სხვებზე (პატარა სახელმწიფოების). ამ შემთხვევაში პატარა სახელმწიფოების სუვერენიტეტი მეორე პლანზე გადადის ან სრულად უგულებელყოფილია. აღნიშნული კონცეფცია მისაღებია ვენსის მსგავსი პოლიტიკოსებისათვის, რომელმაც წინასწარ დააანონსა, რომ აშშ ყველას არ უნდა მიეხმაროს და აირჩიოს ის წერტილები, რომელიც მისთვის მნიშვნელოვანია - ტაივანი და ისრაელი - ხოლო დანარჩენის გადანაწილება, დათმობების ხარჯზე უნდა მოხდეს. მეტიც, ვენსის პოლიტიკური კარიერის ტრამპლინი სწორედ უკრაინის კრიტიკა იყო. იგი ბოლომდე ეწინააღმდეგებოდა ფინანსურ დახმარებას კიევისათვის.
 
ვენსი ახალი ტიპის რესპუბლიკელია. ის ერთის მხრივ რესპუბლიკური პარტიის უკიდურეს მარჯვენა მხარეს იმყოფება, მაგრამ მეორეს მხრივ სწორედ ტრამპის თაობის პოლიტიკოსია და მისი ერთგული.
 
ტრამპის მხრიდან ვენსის არჩევა ერთ ძალიან მნიშვნელოვან დეტალზეც მიუთითებს: პარტია აღარაა ძველი კონსერვატორების გამოხატულება - რეიგანისა და უფროსი ბუშის თაობის - არამედ იქცა ტრამპის ახალი ტიპის რესპუბლიკელებისა. მისი ამომრჩეველიც შეიცვალა - თუკი წინათ მეტწილად მისი მხარდამჭერი საშუალო და მაღალი კლასი იყო ახლა ეს ასე აღარაა.
 
ცხადია, ტრამპის გამარჯვების შემთხვევაში არავინ იცის როგორი იქნება მისი პოლიტიკა, რადგან იგი ძალიან არაპროგნოზირებადი პოლიტიკოსია და შეიძლება სრულიად სხვა რეალობაც მივიღოთ გინდა უკრაინასთან და გინდა საქართველოსთან მიმართებით, მაგრამ ის ნამდვილად ფაქტია, რომ ამ ეტაპზე ტრამპის პოტენციური პრეზიდენტობა შესაძლოა სწორედ გავლენის სფეროებად ჩამოყალიბების წინაპირობა გახდეს, რაც აშშ-ს ჰეგემონიის დათმობად დაუჯდება, ხოლო ევროპა დარჩება მარტო. ეს კი შესაძლებლობებსაც შექმნის და დიდ გამოწვევებსაც.
ვნახოთ. როგორც ბოლტონი ამბობდა, ტრამპი ყოველ მეორე დღეს რომ იღვიძებდა სხვადასხვა შეხედულება ჰქონდა საგარეო პოლიტიკაზეო. ამასთან, რა-რა და ტრამპი პერსონალურად ყველაფრის გამოხატულებაა ნეორეაქციონიზმის გარდა. ასე რომ ტრამპის გამარჯვების შემთხვევაშიც კი მისი პოლიტიკის წინასწარ განსაზღვრა რთული იქნება.
 
World
BMG; რუსეთის ეკონომიკური ზრდა 1%-მდე შენელდა – რით ხსნის პუტინი?

პრეზიდენტმა ვლადიმირ პუტინმა განაცხადა, რომ 2025 წელს რუსეთის ეკონომიკური ზრდის ტემპი 1%-მდე შენელდა.

მთავრობის სხდომაზე გამოსვლისას მან აღნიშნა, რომ ეს მაჩვენებელი საგრძნობლად ჩამორჩება წინა წლების დინამიკას. კერძოდ, 2023 წელს 4.1%-იანი და 2024 წელს 4.3%-იანი ზრდა დაფიქსირდა, რაც სამხედრო ხარჯების ზრდის ეფექტით იყო განპირობებული.

პრეზიდენტის თქმით, ეკონომიკური აქტივობის ასეთი შენელება მთავრობისთვის მოსალოდნელი იყო და ის დიდწილად ინფლაციის წინააღმდეგ მიმართულმა ხელოვნურმა ზომებმა განაპირობა. ამ შემთხვევაში, პუტინი ცენტრალური ბანკის მიერ განსაზღვრულ რეფინანსირების განაკვეთზე მიუთითებს, რომელიც 16%-იან ნიშნულზეა.

პუტინმა ხაზი გაუსვა, რომ ცენტრალური ბანკის მიზანმიმართულმა პოლიტიკამ შედეგი გამოიღო და ინფლაცია, რომელიც 2024 წელს 9.5%-ს შეადგენდა, წელს 5.6%-მდე შემცირდა. მისივე პროგნოზით, 2026 წლის ბოლოსთვის ეს მაჩვენებელი 5%-იან ნიშნულამდე დაიწევს.

ეკონომიკური ზრდის შენელების მიუხედავად, კრემლი ამტკიცებს, რომ სახელმწიფო ბიუჯეტი სრულად ფარავს სოციალურ ვალდებულებებსა და სამხედრო საჭიროებებს, მიუხედავად იმისა, რომ რეკორდულად მზარდი ბიუჯეტის დეფიციტი სხვა რეალობაზე მიუთითებს.

ექსპერტთა ნაწილი მიიჩნევს, რომ რუსეთის ეკონომიკურ სტაგნაციას სამუშაო ძალის დეფიციტი, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და დასავლური სანქციების კუმულაციური ეფექტი იწვევს, რომლის სრულ მასშტაბებს უფრო მეტად 2026-27 წლებში ვიხილავთ.

ცნობისთვის, 2026 წლისთვის რუსეთის მთავრობა მშპ-ის 1%-1.3%-იან ზრდას პროგნოზირებს, თუმცა საერთაშორისო სავალუტო ფონდი უფრო პესიმისტურ, 0.8%-იან ზრდის მაჩვენებელს ვარაუდობს.

წყარო:  https://bm.ge/

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way