„სილამაზის მწვერვალებს ვაღწევთ მაშინ, როცა საკუთარ თავად ყოფნას გადავწყვეტთ“

ეს სიტყვები გაბრიელ შანელს, იგივე კოკოს, მოდაში პირველ და ნამდვილად ყველაზე ძლიერ და დამოუკიდებელ ქალს ეკუთვნის. 

კოკო 1883 წელს დაიბადა, დედა მალევე გარდაეცვალა, მამამ კი არ მოინდომა შვილებზე პასუხისმგებლობის აღება, ასე რომ, მას ცხოვრება ბავშვთა სახლში მოუწია. სწორედ იქ ისწავლა კერვა და 18 წლიდან უკვე პატარა სამკერვალოში მუშაობდა, პარალელურად კი კაბარეში მღეროდა, სწორედ იქ შეერქვა მეტსახელად კოკო ამავე სახელწოდების სიმღერის ხშირად შესრულების გამო.

ატელიეში მუშაობის დაწყების შემდეგ კოკო ხშირად ხვდებოდა მდიდარი ქალბატონების წრეში, უყურებდა ამ ქალებს და ფიქრობდა, რომ მიუხედავად მატერიალური კეთილდღეობისა მათ არ ჰქონდათ მთავარი - თავისუფლება და კონტროლი საკუთარ ცხოვრებაზე. ისინი სილამაზეს და სექსუალურობას ვიწრო კორსეტით და ღრმა დეკოლტით წარმოაჩენდნენ, თუმცა მაინც უჭირდათ ყურადღების მიქცევა. მაშინ კოკომ კიდევ ერთი გაკვეთილი ისწავლა, არ არის საჭირო იყო გადატვირთული და უნაკლო საიმისოდ, რომ იყო დასამახსოვრებელი.  „ამ ქალებს, რომლებსაც მე ყოველდღე ვხედავდი, ეცვათ უზარმაზარ სახელოიანი მაქმანიანი კაბები, კორსეტები, რომლებშიც სუნთქვა უჭირდათ, ატარებდნენ რთულ, გრძელ ვარცხნილობებს და ზედმეტად გადატვირთულ ქუდებს“. მათ ეცვათ ასე, რადგან იმ ეპოქაში ვერავინ წარმოიდგენდა, რომ ქალი სილამაზის და ესთეტიკის გარდა რაიმეს განასახიერებდა.

ამ დროს კოკოს ღრმად სწამდა, რომ საკუთარი ცხოვრება და მომავალი ნებისმიერ ქალს თავად უნდა შეექმნა. „მე არ მომწონდა ჩემი ცხოვრება, ჰოდა თავადვე შევქმენი ახალი“. კოკო იყო პირველი, ვინც 100%-ით მამაკაცური სამოსი - შარვალ-პიჯაკი მოირგო და თმაც მოკლედ შეიჭრა.  ცხადია, თავიდან ყველა აკრიტიკებდა, მაგრამ ამას  კოკოსთვის ხელი არ შეუშლია დაწყებული საქმე იგივე ენთუზიაზმით გაეგრელებინა. „ არ მაინტერესებს რას ფიქრობთ ჩემზე, რადგან მე საერთოდ არ ვფიქრობ თქვენზე“ -  ალბათ არ გაგიკვირდებათ, თუ გეტყვით, რომ ეს ციტატაც შანელს ეკუთვნის.  ცოტა ხანში, მისი სტილი ფრანგი ქალბატონებისთვის შთაგონების წყარო გახდა, ისინი ხედავდნენ, როგორ თავისუფლად მოძრაობდა კოკო და რაც ყველაზე მთავარია, ხშირად  ექცეოდა პარიზის სასურველი მამაკაცების ყურადღების ცენტრში.  

კოკომ პირდაპირი მნიშვნელობით გაათავისუფლა ქალები კლიშეებისგან,  აჩუქა თავისუფლად ცხოვრების შესაძლებლობა და შანსი საკუთარი პიროვნების რევოლუცია თავად მოეხდინათ.  ეს უბრალოდ მხოლოდ შარვლის ან პატარა შავი კაბის მორგება არ იყო, ეს იყო სრული მეტამორფოზა, თავისი ტანსაცმლით ის ქალებს ცხოვრებას ასწავლიდა, ასწავლიდა რომ ყველაფერი მათ ხელში იყო და რომ არაა აუცილებელი გვერდით გყავდეს მამაკაცი, იმისთვის რომ თავი ბედნიერად და რეალიზებულად იგრნო. „ მხოლოდ 2 შემთხვევაში ვსვავ შამპანურს - როცა შეყვარებული ვარ და როცა არ ვარ“. 

ეს იყო პირველი ყველაზე სერიოზული ფემინისტური მანიფესტი. ამ ქალმა  აიღო კაცების ნაწილი (შარვალი, კოსტიუმი, მოკლე თმა) და ქალებს მოარგო, ამით გაგზავნა მთავარი მესიჯი -  თუ კი ქალებს შეუძლიათ ჩაიცვან და იმორაონ ისე, როგორც კაცებმა მაშინ მათ შეუძლიათ ყველაფერი, რაც კაცებს.

შანელს ატარებდა  მისი თანამედროვე ყველა ძლიერი და ცნობილი ქალი: მარლენ დიტრიხი, მერლინ მონრო, ჟაკლინ კენედი. შანელთან ერთად შეიქმნა არაერთი საკულტო მომენტი: მაგალითად ჟაკლინ კენედის ვარდისფერ კოსტიუმში გამოჩენა ოფიციალურ შეხვედრაზე,  ჯეინ ჰეპბერნი შარვლით წითელ ხალიჩაზე და ასე შემდეგ. ხოლო როცა მერლინ მონროს ჰკითხეს, თუ რა იყო მისი განუყრელი ატრიბუტი საწოლში - მერლინმა უპასუხა, რომ მხოლოდ 2 წვეთი შანელი N5 იყო საკმარისი თავდაჯერებულობის შესაძენად.

შანელის ქალი იყო დამოუკიდებელი, ელეგანტური, მაგრამ ამასთან სექსუალური. Little black dress სილუეტი შანელმა თავისი კარიერის დასაწყისშივე შექმნა და ამით  მკვეთრი ხაზი გაავლო სექსუალურობასა და ვულგარულობას, უბრალო ელეგანტურობასა და უგემოვნო ფუფუნებას შორის. „სამოსი სწორადაა შერჩეული, როცა გარშემომყოფებს ქალი ამახსოვრდებათ და არა ის, თუ რა ეცვა მას“ ამბობდა კოკო.

მიუხედავად იმისა, რომ კოკომ არაერთი სტანდარტი დაამკვიდრა, იგი გამუდმებით ამტკიცებდა, რომ თუ ქალს საზოგადოებაში თავის დამკვიდრება სურს, არ უნდა მიჰყვეს მხოლოდ სტანდარტებს, თუნდაც ეს შანელის სტანდარტები ყოფილიყო. „ერთადერთი ფერი, რომელიც მოდაშია არის ის, რომელიც ყველაზე მეტად გიხდებათ“. 

დღეს 21-ე საუკუნეა, შეიძლება ჩვენ განვვითარდით, ქალები  ბევრად უფრო რეალიზებულები და დამოუკიდებლები არიან, ვიდრე კოკოს ეპოქაში, მაგრამ ჩვენც ვერ ვეწევით მის სიტყვებს. ვცდილობთ ვიყოთ ის, ვისი ხატიც იდეალურად მიგვაჩნია, ჩავიცვათ ის, რაც ინფლუენსერებს აცვიათ და ამით ვშორდებით ყველაზე მთავარს -  საკუთარ თავს.  ვცდილობთ მაქსიმალურად მივჩქმალოთ ნაკლოვანებები და ამით ინდივიდუალიზმსაც ვკარგავთ. მოდის ისტორიაში ობიექტურად ყველაზე მნიშვნელოვან ქალს და დიზაინერს კი მიაჩნდა, რომ „მოდა გამუდმებით იცვლება, რჩება მხოლოდ სტილი“. სტილი კი - სტილი ინდივიდუალურია და მოდის ნაბიჯ-ნაბიჯ მიყოლას ჯობს ჩვენი სტილი ვიპოვოთ, თავი მაღლა ავწიოთ, წითელი პომადა წავისვათ და სამყარო ყველამ შეძლებისდაგვარად შევცვალოთ.

Vogue-ს მასალებზე დაყრდნობით მოამზადა ელენე ხვედელიძემ