USD 2.6586
EUR 3.0646
RUB 3.6919
თბილისი
შუა საუკუნეების ქართული ნავსადგურებიდან ყველაზე მოსახერხებელი ბიჭვინთა იყო - ბექა ჭიჭინაძე
თარიღი:  3510
შუა საუკუნეების ქართული ნავსადგურებიდან ყველაზე მოსახერხებელი ბიჭვინთა იყო, მე-13 საუკუნის იტალიური გზამკვლევი აღნიშნავს:
,,ბიჭვინთა კარგი ნავსადგურია ყველა ქარისათვის, ხსენებული ნავსადგურის ბოლოში ერთი გუმბათიანი ეკლესიაა (ბიჭვინთის საკათალიკოსო საყდარი), ნავსადგურის სანაპირო დასავლეთისკენ მთლიანად ხეებით არის ჩამწკრივებული ზღვასთან".
ძველი ქართული პორტებიდან ყველაზე მეტი ბიჭვინთის შესახებაა ცნობილი, ისტორიკოსმა გიორგი კალანდიამ ყურადღება მიაქცია იმერეთის 1737 წლის რუკის ამ მონაკვეთს, რომელზეც ბიჭვინთის ღვთისმშობლის საკათალიკოსო საყდარი და ნავსადგურია გამოსახული.
,,ელი დე პრიმოს" მიხედვითაც პეზუნდა (ბიჭვინთა) ანუ ძველი პითიუსი ძალიან უსაფრთხო ნავსადგური იყო, ხომალდებს შეეძლოთ აქ თავშესაფარი ყველა სეზონში ეპოვათ. ხომალდების განბაჟება ბიჭვინთაში დეკანოზიების, გათელიებისა და ანდრახიების გვარს ებარა.
აფხაზეთის საკათალიკოსო გლეხების დიდი დავთარი საშუალებას გვაძლევს დაწვრილებით გავიგოთ თუ რა სახის ტვირთი იბრუნებოდა სამეგრელოს ნავსადგურებში, როგორც ამ დოკუმენტიდან ვიგებთ, ლევან დადიანმა ბიჭვინთაში განბაჟებული ხომალდების ბაჟი ბიჭვინთის საკათალიკოსო საყდარს შესწირა, თითო ხომალდს თავისი ტვირთიდან ტაძრისთვის უნდა შეეწირა: 10 ღვინი, 10 მეში (?), 10 მახართელი მარილი, 10 მთელი თევზი, 1 ჩექმა, 1 მშვილდი, 1 თივთიკის თეთრი ქუნთი, 1 ხალიჩაი, 1 წონა მატყლი, 1 წონა სპილენძი, 1 წონა რკინაი (მადლობა ნიკოლოზ ჟღენტს ამ შესანიშნავი დოკუმენტის გაზიარებისთვის).
ბიჭვინთის ნავსადგურის გვერდით გამოსახულია მეორე მნიშვნელოვანი პორტი, ზუფუ, რომელსაც ადგილობრივი ფეოდალი - ზუფუარი აკონტროლებდა.
ბიჭვინთის ,,უწარჩინებულესი საყდარი" ძლიერი საეკლესიო სენიორია იყო, ბიჭვინთის იადგარში ვკითხულობთ:
,,ვინც არ უნდა იყოს, დიდებული ან თავადი, აზნაური, თუ კათალიკოზს აგინებს, ან საცემრად გაიწევა, ორმოცდაათი გლეხი საყდარს უნდა გადასცეს და კათალიკოზს სისხლის ორმაგი ფასი გადაუხადოს, დიდი ხვეწნით...
ვინც კათალიკოზის ჯოგს გაძარცვავს, საყდარს ექვსი ათასი ძველი თეთრი უნდა გადასცეს.
ვინც საყდრის მოინალე კაცს მოკლავს, შვიდასი ათასი თეთრი საყდარს უნდა გადაუხადოს, ოთხასი ათასი სისხლად და თხუთმეტი ათასი სანახშირედ იმათ გადაუხადოს.
ვინცა ბიჭვინტის საყდრის ყმას ცოლს წაართმევს, თუ ხუცესი იქნება, ორი სისხლის ფასი გადაუხადოს, და თუ ერისკაცი, ერთი სისხლი მთლიანად გადაუხადოს.
ვინც [ბიჭვინთის საყდრის შვილს] ქალს გაუგდებს, სრული სისხლი უნდა გადაიხადოს.
ვინც კათალიკოზის უკითხავად ბიჭვინტის წყალს ინადირებს მოსადებლით, ოცი ათასი თეთრი საყდარს უნდა გადაუხადოს".
საზოგადოება
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებს სკოლა-ლიცეუმის დირექტორი ქალბატონი თამარ მანძულაშვილი.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის