#ინვესტორისხმა - ასე ჰქვია გადაცემა „Forbes კვირისა" და TheCheckpoints-ის ახალ რუბრიკას, რომლის ფარგლებშიც BMG-ის ბელგიელი ჟურნალისტი გიომ მულარტი საქართველოს ბიზნესგარემოზე უცხოელი ინვესტორების მოსაზრებებს თუ შეფასებებს მოისმენს და გაგიზიარებთ.
58 წლის გროდ ვან ილი ნიდერლანდების სამეფოდანაა. მისთვის ყოფილი საბჭოთა კავშირის ქვეყნები ნაცნობია. ის 20 წელზე მეტია საქართველოში ბევრ დიდ პროექტშია ჩართული, მაგალითად, როგორც ჟაკ ფლერი - "ბორჯომში." ასევე უძრავი ქონებისა და სავაჭრო ცენტრების მიმართულებითაც საქმიანობს.
გროდ ვან ილი BMG-სთან იმ გამოწვევებზე საუბრობს, რაც საქართველოში ბიზნესის კეთების მიმართულებით არსებობს. ბიზნესმენს ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად გადაწყვეტილებების მიღების გაჭიანურებაა. მას რჩება შთაბეჭდილება, რომ ამ ქვეყანაში გადაწყვეტილებებს მხოლოდ რამდენიმე ადამიანი იღებს. „მე ერთ-ერთ პროექტში ვარ ჩართული, რომელიც ცდილობს „მაკდონალდსის“ დრაივ-ინის აშენებას. ექვს თვეზე მეტია ველოდებით ნებართვას, რადგან სახელმწიფო გვეუბნება, რომ დრაივ-ინის გზაზე მოძრაობა არ არის სწორად დალაგებული“, - ყვება ის.
„ვფიქრობ, ეს მნიშვნელოვანია. შეგიძლია გააკეთო ის, რაც გინდა, მაგრამ შენ თვითონ უნდა გააკეთო. ნუ ელით, რომ მთავრობა, ადგილობრივი ხელისუფლება დაგეხმარებათ. როდესაც გვერდით გყავს სწორი ხალხი, სწორი პარტნიორები, შეიძლება სულაც არ იყვნენ ქართველი პარტნიორები, აქ ბევრი რამის გაკეთება შეგიძლია. მაშინაც კი, თუ არ დაგეხმარებიან, შენს საწინააღმდეგოდ მაინც არ იმოქმედებენ. ვფიქრობ, ეს მნიშვნელოვანია.
საბანკო სისტემა აქ საკმაოდ დახვეწილია. გარემო ძალიან, ძალიან სასიამოვნოა. კარგი კლიმატია. არ ვიცი ეს რამდენადაა ინვესტიციის ჩადების მოტივი, მაგრამ ეს ქვეყნისთვის პლუსია. ცხადია, უარყოფითი გარემოებებიც არსებობს. მე გაგაფრთხილებდით, რომ არ მოელოდეთ მთავრობისგან დიდ დახმარებას. მიუხედავად იმისა, რომ ისინი აქტიურად ამბობენ, რომ დაგეხმარებიან, ეს მაინც რთული საკითხია;
როდესაც ქართველ ხალხთან მუშაობთ, მათ ყოველთვის სურთ თავიანთი ოჯახის ჩართვა ბიზნესში. როდესაც თქვენ გყავთ პარტნიორი ან ადამიანი, რომელთან ერთადაც გარკვეულ საქმიანობაში ხართ ჩართული, ისინი ყოველთვის წარგიდგენენ თავიანთ ოჯახის წევრს, რომელიც, როგორც წესი, სულაც არ არის შესაფერისი სამუშაოსთვის. ქართველები არ არიან პუნქტუალურები. ასე რომ, თუ ერთი საათს დააგვიანებენ... ასე ხდება ხოლმე.
ქვეყნაში არსებობენ პროფესიონალები. მაგრამ, უნდა ვთქვა, სახლი არ ააშენებინოთ ქართველს, სახლის შენება დაასრულებინეთ ქართველს, რადგან ისინი ნიჭიერი და არტისტულები არიან - მხატვრობაში, ხელოვნებაში, მუსიკაში... ამ შენობასაც თუ შეხედავთ, მიხვდებით როგორ შეასრულეს. მათ ამის გაკეთება ნამდვილად შეუძლიათ. ჩამოიტანეთ თქვენი უნარები, იდეები და ფული, მაგრამ იპოვნეთ სწორი პარტნიორი. არ დაიწყოთ ბიზნესი მარტომ. არ გირჩევდით უბრალოდ ფულის ჩადებას და წასვლას. დარჩით ან იპოვნეთ ვინმე სანდო ადამიანი, რომელიც აქ ორ წელზე მეტია ცხოვრობს.
ადამიანი, რომელმაც იცის ბიზნესი, ადამიანი, რომელსაც ენდობით. იპოვნეთ სწორი პარტნიორი. ეს არ არის ახალი ქვეყანა, მაგრამ ის განვითარების შუა ეტაპებზეა. საქართველო არ არის ისე შორს, როგორც რუსეთია და მას სურს იყოს ევროპასთან ახლოს. შესაბამისად, საქართველო ცდილობს ევროპული სტანდარტების დანერგვას. ბანკები ევროპული სტანდარტებისაა. მე ვიტყოდი, რომ რეგისტრაციის სისტემა აქ ძალიან მარტივია.
სიმართლე გითხრათ, ბოლო ორი, სამი წლის განმავლობაში, ჩვენ ვხედავთ გარკვეულ პოლიტიკურ კრიზისს, არჩევნებისა და თავად მთავრობის კომპეტენციის გამო. ვფიქრობ, მთავრობაში მხოლოდ რამდენიმე ადამიანი იღებს გადაწყვეტილებას. ეს ნიშნავს, რომ ბევრი ადამიანი არ იღებს ამ გადაწყვეტილებებს და ხალხს ეშინია გადაწყვეტილებების მიღების. მე ერთ-ერთ პროექტში ვარ ჩართული, რომელიც ცდილობს „მაკდონალდსის“ დრაივ-ინის აშენებას. ექვს თვეზე მეტია ველოდებით ნებართვას, რადგან სახელმწიფო გვეუბნება, რომ დრაივ-ინის გზაზე მოძრაობა არ არის სწორად დალაგებული. ჩვენ მივმართეთ საქართველოში არსებულ ერთადერთ ექსპერტს, რომელიც სახელმწიფოს ხშირი მრჩეველია მსგავს საკითხებში. მან თქვა, რომ ყველაფერი რიგზეა, მაგრამ სადღაც მთავრობის შიგნით, ადგილობრივი ხელისუფლების შიგნით, ვინც გადაწყვეტილება უნდა მიიღოს, ვერ ბედავს ამ გადაწყვეტილების მიღებას. ეს არის პრობლემა. ეს ხდება იმიტომ, რომ იერარქიაში ამ ადამიანის ზემოთ მდგომი პირი ალბათ შვებულებაშია ან სხვა მიზეზითაა შეფერხებული. ეს ტიპიური საქართველოს ქეისია ამ მომენტისთვის. სიმართლე გითხრათ, ადრე ამაზე უკეთესი ვითარება იყო. ახლა ხალხს ეშინია გადაწყვეტილების მიღების. ყველაფერი კი ნებართვების საფუძველზე ხდება. აქ ნებართვის გარეშე ვერაფერს გააკეთებ. ზოგჯერ, ეს ნებართვა სწრაფად მოდის, ზოგჯერ კი წლები სჭირდება“, - აცხადებს გროდ ვან ილი.
ავტომწარმოებლებს ამერიკის შეერთებულ შტატებში გაყიდვების კუთხით შთამბეჭდავი 2025 წელი ჰქონდათ, მიუხედავად ისეთი სერიოზული დაბრკოლებებისა, როგორებიცაა მზარდი ფასები, მაღალი საპროცენტო განაკვეთები და იმპორტირებულ მანქანებსა თუ ნაწილებზე დაწესებული ტარიფები.
წლის დასაწყისში თეთრმა სახლმა აშშ-ში ავტომობილების გაყიდვების 2.4%-იანი ზრდა ხაზგასმით აღნიშნა. მათი განცხადებით, ეს ინდუსტრიის საუკეთესო მაჩვენებელია 2019 წლის შემდეგ და ასევე დასტური იმისა, რომ მათ მიერ დაწესებულმა ტარიფებმა ავტომობილები არ გააძვირა.
ამის გათვალისწინებით, USA TODAY-ის გუნდმა შეისწავლა წამყვანი ავტომწარმოებლების გაყიდვების უახლესი ანგარიშები, რათა გაერკვია, ვის ჰქონდა საუკეთესო 2025 წელი ავტომობილების გაყიდვების კუთხით.
გთავაზობთ 10 ყველაზე გაყიდვად ავტობრენდს იმ მწარმოებლებს შორის, რომლებმაც 2025 წლის გაყიდვების სრული მონაცემები უკვე გამოაქვეყნეს:
2025 წელს "ჯენერალ მოტორსმა" (General Motors) 2.85 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელები კი Chevrolet Silverado და GMC Sierra იყო. გამოქვეყნებულ პრესრელიზში კომპანიამ განაცხადა, რომ ის უკვე ზედიზედ მეექვსე წელია, ამერიკის ლიდერია სრული ზომის პიკაპების ბაზარზე, სადაც Silverado-მ და Sierra-მ ბოლო 20 წლის განმავლობაში საუკეთესო ჯამური გაყიდვები დააფიქსირეს.
რეიტინგში მეორე ადგილზეა "ტოიოტა" (Toyota) 2.5 მილიონი გაყიდული ერთეულით, საიდანაც ყველაზე პოპულარული მოდელი RAV4 იყო. როგორც კომპანიის ვიცე-პრეზიდენტმა აღნიშნა, იაპონური კომპანია "მადლიერია გასულ წელს ტოიოტას მომხმარებლების მზარდი გამოხმაურებისთვის, რაც ხელმისაწვდომობისა და არჩევანის მრავალფეროვნებისადმი, კომპანიის ღრმა ერთგულებას ასახავს".
მესამე ადგილს 2.1 მილიონი გაყიდვით "ფორდი" (Ford) იკავებს. ყველაზე პოპულარული ავტომობილი კი F-სერია იყო. "ფორდის" განცხადებით, მათი ბაზრის წილი წლის განმავლობაში 0.6 პროცენტული პუნქტით გაიზარდა და 13.2%-ს მიაღწია, რაც მომხმარებელთა ფართო წრისთვის "ფორდის” მიზიდულობამ განაპირობა, კომპლექტაციებისა და ძრავების მრავალფეროვანი არჩევანის ხარჯზე".
ყველაზე პოპულარულ საავტომობილო ბრენდებს შორის მეოთხე ადგილზე "ტესლაა" (Tesla). მან 2025 წელს 1.6 მილიონი ავტომობილი გაყიდა, ყველაზე გაყიდვადი მოდელი კი Model Y იყო. ინვესტორებისთვის გაკეთებულ განცხადებაში Tesla-მ აღნიშნა, რომ კომპანიამ 2025 წელს 434 ათასი ავტომობილი აწარმოვა და 14.2 გიგავატ/საათი მოცულობის ენერგიის შემნახველი სისტემები დაამონტაჟა, რაც რეკორდული მაჩვენებელია".
მეხუთე ადგილზე 1.4 მილიონი გაყიდვით "ჰონდა" (Honda) და მისი CR-V არიან. "ჰონდამ" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წელი იყო "მათთვის საუკეთესო, 2021-ის შემდეგ, 0.5%-იანი წლიური ზრდით". კომპანიის თქმით, გაყიდვების ზრდა მიღწეულ იქნა "მიუხედავად ბაზრის პირობების ცვლილებისა და მიკროჩიპების დეფიციტისა, რამაც მე-4 კვარტალში მარაგების შემცირება გამოიწვია".
1.2-მილიონიანი გაყიდვები დააფიქსირა "სტელანტისმა" (Stellantis). მისი ყველაზე გაყიდვადი მანქანა კი Ram-ის სერიის მსუბუქი პიკაპი იყო. როგორც კომპანიამ განაცხადა, კვარტალურმა გაყიდვებმა და ბაზრის წილის ზრდამ აჩვენა, რომ აშშ-ში ბიზნესის გადატვირთვისთვის Stellantis-ი სწორ ნაბიჯებს დგამს.
ასევე საუკეთესო ხუთეულის მიღმა, მე-7 ადგილზე რჩება "ნისანი" (Nissan), 926 ათასი გაყიდვით და ბესტსელერი მოდელით - Nissan Rogue. "ნისანმა" პრესრელიზში აღნიშნა, რომ "კალენდარული წლის განმავლობაში გამორჩეული შედეგები აჩვენეს მისმა Kicks და Pathfinder ყველგანმავლებმა; რომელთა გაყიდვებმაც, თითოეულის ბაზარზე გამოჩენის შემდეგ, რეკორდულ მოცულობას მიაღწია.
"ჰიუნდაიმ" (Hyundai) 2025 წელს აშშ-ში 901 ათასი მანქანა გაყიდა. მათი ყველაზე გაყიდვადი მოდელი Tucson იყო. Hyundai-ს პრეზიდენტმა და აღმასრულებელმა დირექტორმა, განაცხადა, რომ კომპანია ზედიზედ მეხუთე წელია, რეკორდულ საცალო გაყიდვებს აფიქსირებს.
"კია" (Kia) და მისი Sportage ათეულში რჩებიან, გასულ წელს გაყიდული 852 ათასი ავტომობილით. პრესრელიზში "კიამ" აღნიშნა, რომ "საცალო გაყიდვები ზედიზედ მერვე წელია იზრდება.
ბოლო ადგილი "ფოლკსვაგენს" (Volkswagen) უკავია, აშშ-ში თითქმის 330 ათასი გაყიდვით. მათი ყველაზე გაყიდვადი ავტომობილი Volkswagen Tiguan იყო. მიუხედავად იმისა, რომ ბრენდი ათეულში მოხვდა, "ფოლკსვაგენმა" პრესრელიზში განაცხადა, რომ 2025 წლის მეოთხე კვარტალის გაყიდვები 2024 წლის იმავე პერიოდთან შედარებით, 19.8%-ით შემცირდა. კომპანიის ცნობით, მათ წელი 13%-იანი კლებით დაასრულეს.
შეიძლება ითქვას, რომ 2025 წელი ამერიკულ ავტობაზარზე სტაბილურობისა და "პრაგმატული არჩევანის" წელი იყო. მძღოლებმა უარი თქვეს ექსპერიმენტებზე და არჩევანი ნაცად, საიმედო ბრენდებსა და პრაქტიკულ ქროსოვერებზე შეაჩერეს. 2026 წლისთვის ექსპერტები ვარაუდობენ, რომ ჰიბრიდულ ავტომობილებზე მოთხოვნა კიდევ უფრო გაიზრდება, ხოლო ავტომწარმოებლებს, კონკურენციის შესანარჩუნებლად, ფასების პოლიტიკის გადახედვა მოუწევთ.
წყარო:https://bm.ge/n