,
თბილისში, ელიავას ბაზრობის ტერიტორიაზე - იქ, სადაც წლებია ადამიანები სამშენებლო მასალების, ხელსაწყოების, საღებავებისა და სხვადასხვა ტექნიკური საქონლის შესაძენად მიდიან - სრულიად განსხვავებული სივრცე გაჩნდა: LBLOOM-ის საბაღე ცენტრი.
ხმაურიანი და დატვირთული სავაჭრო გარემოს შუაგულში გამწვანებული ტერიტორია თავიდანვე თვალში საცემ კონტრასტს ქმნის.
LBLOOM მხოლოდ მცენარეების მაღაზია ან სანერგე არ არის. აქ ერთ სივრცეშია გაერთიანებული დეკორატიული მცენარეები, ეზოსა და ტერასის ხის ავეჯი, გამწვანების მომსახურება, კაფე და სივრცე მცირე კულტურული ღონისძიებებისთვის.
იდეა ისაა, რომ ადამიანი აქ მხოლოდ მცენარის საყიდლად არ მოვიდეს — ნახოს, როგორ შეიძლება გამოიყურებოდეს მისი ეზო, ტერასა თუ კომერციული სივრცე, მიიღოს რჩევა, დაისვენოს და უბრალოდ გარკვეული დრო გაატაროს სიმწვანეში.
საბაღე ცენტრის ხელმძღვანელი გოგი ლორთქიფანიძე ამბობს, რომ ადგილმდებარეობა შემთხვევით არ შეურჩევიათ.
„როდესაც ვამბობდით, რომ ელიავაზე საბაღე ცენტრს, კაფესა და კულტურულ სივრცეს ვაკეთებდით, ბევრს ეს უცნაურ იდეად ეჩვენებოდა. სინამდვილეში აქ ძალიან მარტივი ლოგიკაა — ელიავაზე მოდის ადამიანი, რომელიც სახლს აშენებს, არემონტებს ან საკუთარ გარემოს აწყობს. ჩვენ გვინდა ვაჩვენოთ, რომ სივრცის მოწყობა კედლებითა და ბეტონით არ მთავრდება. შემდეგ იწყება ეზო, მცენარე, ჩრდილი, ავეჯი და ის გარემო, რომელშიც საბოლოოდ უნდა იცხოვრო.“
მისი თქმით, ბოლო წლებში გამწვანების მიმართ დამოკიდებულებაც იცვლება. მცენარეს სულ უფრო ხშირად არა მხოლოდ დეკორატიული, არამედ პრაქტიკული ფუნქციაც აქვს — შექმნას პირადი სივრცე, დაფაროს არასასურველი ხედი, შეამციროს მტვერი და ქარი, წარმოქმნას ჩრდილი ან უბრალოდ უფრო კომფორტული გარემო შექმნას.
ხშირად ეზოს მოწყობა ნაწილ-ნაწილ ხდება: მცენარეს ერთ ადგილას ყიდულობენ, ავეჯს — სხვაგან, მორწყვისა და დარგვის საკითხებზე კი მოგვიანებით იწყებენ ფიქრს.
LBLOOM-ში ცდილობენ ამ პროცესს ერთიანი ხედვა მისცენ.
ცენტრში წარმოდგენილია როგორც პოპულარული წიწვოვანი მცენარეები — ტუია, კიპაროსი და ღვია — ისე ფართოფოთლოვანი მარადმწვანე და ფოთლოვანი სახეობები: ფოტინია, დაფნა, ვიბურნუმი, ნეკერჩხალი და სხვა დეკორატიული მცენარეები.
აქ მცენარის არჩევისას მხოლოდ მისი გარეგნობა არ განიხილება. მნიშვნელოვანია, სად უნდა დაირგოს, როგორი განათება აქვს ადგილს, რამდენ სივრცეს დაიკავებს რამდენიმე წლის შემდეგ და რა ფუნქცია უნდა შეასრულოს.
ცალკე მიმართულებაა ცოცხალი ღობეები და სწრაფი გამწვანება — როდესაც ადამიანს სურს, დარგვისთანავე მიიღოს უკვე შესამჩნევი შედეგი.
მცენარეებთან ერთად ცენტრში წარმოდგენილია ეზოსა და ტერასის ხის ავეჯიც. მაგიდები, სკამები და მოსასვენებელი კომპლექტები უბრალოდ გასაყიდად გამოფენილი პროდუქტი არ არის — ისინი მცენარეებთან ერთად რეალურ კომპოზიციებშია ჩართული.
ამგვარად მომხმარებელს შეუძლია ადგილზე წარმოიდგინოს, როგორი შეიძლება იყოს მსგავსი გადაწყვეტა საკუთარ ეზოში ან ტერასაზე.
„ძალიან ხშირად ადამიანი ჩვენთან უკვე აღარ მოდის მხოლოდ კითხვით — ‘რომელი მცენარე ვიყიდო?’ უფრო ხშირად კითხვა ასეთია: ‘აქ რა გავაკეთო?’ სწორედ აქ იწყება საინტერესო ნაწილი. უნდა გაითვალისწინო მცენარე, ნიადაგი, მორწყვა, განათება, სივრცის ზომა, ავეჯი და ისიც, როგორ შეიცვლება ყველაფერი რამდენიმე წლის შემდეგ. ჩვენი ამოცანაა, მომხმარებელმა უბრალოდ ლამაზი მცენარე კი არ წაიღოს, არამედ სწორი მცენარე სწორ ადგილას დარგოს,“ — ამბობს გოგი ლორთქიფანიძე.
LBLOOM-ის ტერიტორიაზე ფუნქციონირებას იწყებს კაფეც.
მისი დანიშნულება მხოლოდ საბაღე ცენტრისთვის დამატებითი სერვისის შექმნა არ არის. იდეა იმაში მდგომარეობს, რომ მცენარეების შერჩევა და სივრცის დათვალიერება სწრაფ სავაჭრო პროცესად არ დარჩეს.
ადამიანს შეეძლება მოვიდეს ყავაზე, დაჯდეს ხეების და მცენარეების გარემოცვაში, შეხვდეს მეგობარს ან უბრალოდ დაისვენოს ელიავას ხმაურიანი ნაწილისგან რამდენიმე მეტრის მოშორებით.
ეს გარკვეულწილად საბაღე ცენტრის ფუნქციასაც ცვლის — მაღაზიიდან ის თანდათან შეხვედრისა და დასვენების ადგილადაც იქცევა.
პროექტის კიდევ ერთი მიმართულება კულტურული სივრცეა.
LBLOOM-ში იგეგმება მოქანდაკეებისა და მხატვრების ნამუშევრების გამოფენები, წიგნების პრეზენტაციები, პოეზიის საღამოები და სხვა მცირე ფორმატის შეხვედრები.
აქ მიზანი კლასიკური გალერეის ან საგამოფენო დარბაზის შექმნა არ არის.
პირიქით - იდეა იმაშია, რომ ხელოვნება ბუნებრივად აღმოჩნდეს მცენარეებსა და ყოველდღიურ გარემოში.
ქანდაკება შეიძლება ბაღის კომპოზიციის ნაწილი გახდეს, ნახატი — შოურუმში აღმოჩნდეს, პოეზიის საღამო კი ღია სივრცეში, მცენარეებს შორის გაიმართოს.
„არ გვინდოდა ადგილი, სადაც ადამიანი მხოლოდ შემოვა, გადაიხდის და წავა. გვინდა, აქ დარჩენის მიზეზიც ჰქონდეს. შეიძლება მცენარის სანახავად მოხვიდე და გამოფენა დაგხვდეს; შეიძლება პოეზიის საღამოზე მოხვიდე და აღმოაჩინო მცენარე, რომელიც შენს ეზოში გინდა. ასეთი გადაკვეთა ჩვენთვის ძალიან საინტერესოა,“ — ამბობს გოგი ლორთქიფანიძე.
ალბათ LBLOOM-ის ყველაზე საინტერესო მხარე სწორედ ის არის, რომ ასეთი სივრცე არა ვაკეში, ვერაზე ან ქალაქის რომელიმე უკვე კეთილმოწყობილ უბანში, არამედ ელიავაზე გაჩნდა.
კონტრასტიც აქედან მოდის: რამდენიმე ნაბიჯის იქით ისევ მოძრაობაა, სამშენებლო მასალები, სატვირთო მანქანები და ბაზრობის ჩვეული ხმაური, შიგნით კი — მცენარეები, ხის ავეჯი, ყავა და შედარებით მშვიდი გარემო.
ამ პროექტის ამბიციაც სწორედ ეს არის — დაამტკიცოს, რომ სასიამოვნო და ადამიანზე მორგებული გარემოს შექმნა მხოლოდ „პრესტიჟული“ ლოკაციების პრივილეგია არ არის.
LBLOOM ჯერ კიდევ განვითარების პროცესშია. კაფე იწყებს მუშაობას, კულტურული პროგრამა ეტაპობრივად ყალიბდება, იცვლება მცენარეების ასორტიმენტი და თავად სივრცეც მუდმივად ვითარდება.
თუმცა მთავარი იდეა უკვე მკაფიოა:
ელიავაზე გაჩნდა ადგილი, სადაც სახლისა და ეზოს მოწყობა მხოლოდ ნივთების შეძენით აღარ მთავრდება — აქ ცდილობენ შექმნან სივრცე, სადაც მცენარე, ავეჯი, ყავა, ხელოვნება და ადამიანები ერთმანეთს ბუნებრივად ხვდებიან.
