2025 წლის 26 აპრილს, ირანის ბანდარ-აბასის შაჰიდ რაჯაეის პორტში მომხდარმა მასშტაბურმა აფეთქებამ მინიმუმ 20 ადამიანი იმსხვერპლა და 750-ზე მეტი დაშავდა. აფეთქება, რომელიც დაახლოებით 12:10 საათზე მოხდა, სავარაუდოდ გამოწვეული იყო მყარი სარაკეტო საწვავის შემადგენელი ქიმიური ნივთიერების, ნატრიუმის პერქლორატის, არასწორი შენახვით .
აფეთქების შედეგად წარმოქმნილი შავი კვამლის სვეტი კილომეტრებზე იყო ხილული, ხოლო დარტყმის ტალღა 50 კილომეტრის რადიუსში იგრძნობოდა . მიუხედავად იმისა, რომ პორტი ირანის უმსხვილესი სავაჭრო კვანძია და სტრატეგიულად მდებარეობს ჰორმუზის სრუტესთან, აფეთქებამ ნავთობის ინფრასტრუქტურაზე პირდაპირი ზიანი არ მოახდინა .
აფეთქება დაემთხვა ირანსა და აშშ-ს შორის ბირთვული პროგრამის შესახებ მოლაპარაკებების მესამე რაუნდს ომანში, რამაც სპეკულაციები გამოიწვია შესაძლო საბოტაჟზე. თუმცა, ირანის ხელისუფლებამ ამ ეტაპზე არ დაადასტურა არც ისრაელის, არც სხვა ქვეყნის ჩარევა .
შაჰიდ რაჯაეის პორტი, რომელიც წელიწადში დაახლოებით 80 მილიონ ტონა ტვირთს ამუშავებს, ქვეყნისთვის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი ლოგისტიკური ცენტრი და ეკონომიკური არტერიაა .
მომხდარის გამოძიება გრძელდება, ხოლო დაზარალებულთა დახმარება და პორტის აღდგენა პრიორიტეტულია.
ირანისკენ კიდევ ერთი მშვენიერი არმადა მიემართება, - ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა აიოვას შტატში, მხარდამჭერების წინაშე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.
„ივნისში, ირანის ბირთვული პოტენციალი გავანადგურეთ. ამას ხალხი 22 წელი ელოდა. მათ ბირთვულ იარაღამდე დაახლოებით ერთი თვე აშორებდათ. ეს უნდა გაგვეკეთებინა“, - განაცხადა ტრამპმა.
დონალდ ტრამპმა იმედი გამოთქვა, რომ ირანი აშშ-სთან შეთანხმებას გააფორმებს.
„ახლა ირანისკენ კიდევ ერთი მშვენიერი არმადა მიემართება. დიდი იმედი მაქვს, რომ შეთანხმებას გააფორმებენ. შეთანხმება პირველივე ჯერზე უნდა გაეფორმებინათ“, - აღნიშნა აშშ-ის პრეზიდენტმა.
ცნობისთვის, ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნის“ დამრტყმელი ჯგუფი ახლო აღმოსავლეთში ორშაბათს ჩავიდა. აშშ-ის ცენტრალურმა სარდლობამ განაცხადა, რომ დამრტყმელი ჯგუფი სამხედრო მზადყოფნის შემოწმების მიზნით წვრთნებს ჩაატარებს.
ინფორმაციისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებით, ირანმა აშშ-სთან ახალი ბირთვული შეთანხმება უნდა დადოს, რომლის ფარგლებშიც თეირანი ურანის გამდიდრებას ვეღარ შეძლებს. 2025 წლის გაზაფხულზე აშშ-ის პრეზიდენტმა ირანის უზენაეს ლიდერს, აიათოლა ალი ხამენეის წერილი გაუგზავნა და მოლაპარაკებებისკენ მოუწოდა. წერილის თანახმად, დონალდ ტრამპმა ირანს ორი თვე მისცა, რათა ბირთვული პროგრამა შეეჩერებინა. 2025 წლის აპრილში, ომანში აშშ-ისა და ირანის დელეგაციებს შორის მოლაპარაკებები დაიწყო, რომელიც ივნისამდე გაგრძელდა. ირანმა ბირთვული პროგრამის შეჩერების შესახებ აშშ-ის მოთხოვნას მიუღებელი უწოდა და განაცხადა, რომ აშშ-ს ახალ წინადადებას წარუდგენდა. გასული წლის 13 ივნისს ისრაელმა ირანში რამდენიმე სამხედრო ობიექტს დაარტყა, ხოლო ისრაელის იერიშების დაწყებიდან ერთი კვირის შემდეგ, აშშ-მა ირანში ბირთვული ობიექტები დაბომბა.