2023 წილის 3-4 ივნისის შეჯამება უკრაინაში:
- დონეცკის ოლქში, ქალაქი დონეცკის მომიჯნავედ, ავდიივკას მიმართულებაზე უკრაინული არმია შეტევაზე გადავიდა. მათი იერიშის ამჟამინდელი ლოკაცია ვოდიანეს აღებაა, რომელიც ავდიივკას უქმნიდა გარკვეულ საფრთხეს სამხრეთ-დასავლეთი ფლანგიდან. რუსებს საკმაოდ დიდი რაოდენობით ცოცხალი ძალა და ტექნიკა ჰყავთ განთავსებული ავდიივკას ირგვლივ. უკრაინული დანაყოფების მიზანი როგორც მინიმუმ ავდიივკას ირგვლივ საფრთხის შემცირებაა და რუსული ტექნიკის განეიტრალებაა.
- უკრაინული შეტევა ვითარდება ზაპორიჟიას ოლქში, ველიკა ნოვოსილივკას სიახლოვეს, ნესკუჩნეს მიმართულებით. შედარებით სამხრეთ-დასავლეთით უკრაინულები კიდევ ერთ დასახლებულ პუნქტს, ნოვოდარივკასაც უტევენ. შეტევის ორივე უბანზე შეტაკებების ინტენსივობა მაღალია. სავარაუდოდ, ესაა საბრძოლო დაზვერვა - იერიში მიმდინარეობს სუსტი წერტილების გამოსავლენად და გარღვევის შემთხვევაში მასშტაბური დაწოლის განსახორციელებლად. ამასთან, რამდენიმე წერტილის ამორჩევა სწორედ ამას ემსახურება - რუსებს სხვადასხვა მიმართულებით უწევთ ფოკუსის გადატანა და არ იციან რომელი მათგანი შეიძლება იქცეს ცენტრალური იერიშის საწყისად.
- ბოლო ორი დღეა ინტენსიურად იბომბება მელიტოპოლი, ზაპორიჟიას ოლქში. პრაქტიკულად, ქალაქზე გამავალი მომარაგების პუნქტები თუ სამეთაურო პუნქტები პერიოდული სარაკეტო დარტყმების ქვეშაა მოქცეული. ძალიან დიდი პრობლემა აქვთ შექმნილი რუსებს - ისედაც რთული მომარაგება და დეგრადირებული მეთაურობა ახალა კიდევ უფრო სერიოზული გამოწვევის წინაშე დგება.
ქალაქში გააქტიურდნენ პარტიზანებიც - გახშირდა კოლაბორაციონისტებზე ნადირობა: რუსეთის სამხედრო ძალებთან ურთიერთობაში მონაწილე პირების მანქანები ერთმანეთის მიყოლებით ფეთქდება ქალაქის სხვადასხვა უბანში. ბოლო დღეებში მინიმუმ ოთხი კოლაბორაციონისტი იქნა მოკლული.
- ფრთოსანი რაკეტებით იბომბება მარიუპოლიცა და ბერდიანსკიც. აზოვს ზღვის პორტების ეფექტური გამოყენება რუსებს ეზღუდებათ.
- დაიწყო მძიმე საარტილერიო დაბომბვა ბახმუტის მიმართულებით. უკრაინული არტილერია ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში ბაზირებული რუსული სამხედრო პუნქტებს დიდი ინტენსივობით ამუშავებს. ქვეითთა ნაწილები ფლანგებიდან ქალაქის ირგვლივ მყოფ რუსულ დანაყოფებს უტევენ. ტყვეების რიცხვი ამ მიმართულებაზე განსაკუთრებით მაღალია.
- ჩრდილოეთით, ლუგანსკის ოლქში, სვატოვეს მონაკვეთზე, რუსებმა ნოვოსელივკეზე კიდევ ერთი წარუმატებელი იერიში აწარმოეს. ამჯერად მათ რიგებში მსხვერპლი კატასტროფულად მაღალია. ამას ემატება პანიკური უკანდახევა და პოზიციების მიტოვება. აშკარაა სასიკვდილო მისიაზე წასვლის უარყოფის მაგალითებმა ძალიან იმატა.
- ჩნდება ვარაუდი და პროგნოზები, რომ ერდოღანის პრეზიდენტობის ამ ვადაში იგი აქტიურ პროდასავლურ პარტიას ითამაშებს ეკონომიკის დარეგულირებისა და განახლებული იარაღის სანაცვლოდ. თუკი ეს პროგნოზი გამართლდა ცუდი ამბავი იქნება რუსეთისათვის. ამასთან, ერდოღანი დღეს ნიკოლ ფაშინიანს შეხვდა ანკარაში. რეგიონშიც იცვლება თამაშის წესები, რაც სრულიად მოსალოდნელი იყო. არცერთ გონიერსა და წინდახედულს აღარ უნდა რუსულ ჩაძირვისაკენ მიმართულ ხომალდში ყოფნა.
[ზემოთ ნახსენები მცირე დასახლებების ადგილმდებარეობებს Google Map-ით ჩავაგდებ კომენტარებში.
„სუფრა - ასე ჰქვია ქართულ მოლხენა-დროსტარებას, რომელიც სტუმართმოყვარეობისა და მხიარულების განსახიერებას წარმოადგენს. რომელი კერძებს მიირთმევენ ქართველები სტუმრებთან ერთად? ჩვენი კორესპონდენტი შეეცადა ქართული სუფრის დიდებულება ეჩვენებინა და დარწმუნდებით, რომ ეს მართლაც კარგად გამოუვიდა“, - ასე იწყება გერმანულ გაზეთ „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაითუნგში“ (Frankfurter Allgemeine Zeitung) გამოქვეყნებული სტატია სათაურით „ქართული სამზარეულოს მრავალფეროვნება“ (ავტორი - მაიკე ფონ გალენი).
გთავაზობთ პუბლიკაციას შემოკლებით:
„როცა მივედით, მაგიდა უკვე გაშლილი დაგვხვდა: თეფშებზე დაწყობილი ყველით და ლორით, ნიგვზის ფარშიანი ბადრიჯნით, მხალეულობით, მწვანილით, კიტრით და პომიდორით... მათ შორის ჩადგმულია გრაფინები მოცხარის წვენით და ტარხუნის ლიმონათის ბოთლებით. ოფიციანტი წითელ ღვინოს ბოკალებში ასხამს. გარეთ თბილისური საღამოა, რესტორან „რიგის“ დარბაზში გაშლილ გრძელ მაგიდაზე კი ქართული სუფრა - ქართული ქეიფი იწყება.
ისინი, რომლებიც ქართულ სამზარეულოს არ იცნობენ, მადააღძრულები სწრაფად მიირთმევენ სიმინდის ფქვილისაგან გამომცხვარ თბილ მჭადებს, სალათებს და ყველს. მაგრამ ვინც იცის, ის ნელ-ნელა ჭამს და მთავარს ელოდება...
ქართველი ქალბატონი თიკო ტუსკაძე, რომელიც ლონდონში ცხოვრობს, მაგრამ ახლა სამშობლოში იმყოფება, ჩვენი გიდის როლს ასრულებს და ქართულ სუფრას გვაცნობს როგორც „გემრიელი საჭმელების უსასრულო რიგს“. იგი კულინარული წიგნის ავტორია და გვიხსნის, თუ რომელი საჭმელი როგორ მივირთვათ.
ზოგიერთმა უკვე საკმაო რაოდენობის სალათა მიირთვა, რომ მაგიდაზე ახალი კერძები მოაქვთ - მოხრაკულ-მოთუშული სოკო, ხაჭაპური, ხორცით მომზადებული კერძები... საჭმლით სავსე თეფშები სულ უფრო მრავლდება და მაგიდაზე თავისუფალი სივრცე მცირდება, თუმცა ახალ-ახალი ნუგბარისათვის ადგილი მოიძებნება.
„სტუმართმოყვარეობა - ქართული კულტურის განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენს, რაც კარგად არის გამოხატული ქართულ სუფრაში, როცა მაგიდას ეროვნულ სამზარეულოს კერზები ამშვენებს“, - განმარტავს მაკა თარაშვილი. რა თქმა უნდა, იგი ახალბედა სუფრის წევრებისაგან განსხვავებით, შეცდომებს არ უშვებს და ყველაფერს ერთად არ მიირთმევს. მან კარგად იცის, რა როდის უნდა მიირთვას და უცხოელ სტუმრებს ჭამის საიდუმლოებას ასწავლის: როდის დგება მწვადის, „ჩაქაფულის და საჭმელების მიღების დრო...
ქართული ტრადიციის თანახმად, სუფრაზე იმდენი საჭმელი უნდა იყოს, რომ სტუმრების წასვლის შემდეგაც საკმაო რაოდენობით უნდა დარჩეს: „სუფრა, რომელზეც არაფერი აღარ რჩება, საქართველოში არ არსებობს“, - ამბობს მაკა თარაშვილი, - მასპინძლები იფიქრებენ, რომ სტუმრები მშივრები დარჩნენ. ამიტომ ყველაფერი უამრავია“.
რესტორანი „ქეთო და კოტე“ ძველი თბილისის უბანში, შემაღლებულ ადგილზე მდებარეობს. დარბაზში მყუდრო გარემოა შექმნილი. მაგიდები ყოველთვის მდიდრულადაა გაშლილი - ტრადიციული კერძები თანამედროვე სტილითაა გაფორმებული. თავდაპირველად თვენ მოგართმევენ ცივ და ვეგეტარიანულ კერძებს, ბოსტნეულს, შემდეგ გამომცხავარს, ცომეულს, ბოლოს კი ხორცით მომზადებულ საჭმელებს.
ქართული სუფრის ტრადიციაა თამადა, ანუ დროსტარების ხელმძღვანელი. იგი სუფრის თავში ზის და სადღეგრძელოებს ამბობს. რესტორან „შატო მუხრანში“, სადაც ჩვენ ვიყავით (თბილისიდან ერთი საათის სავალზე), მეღვინე პატრიკ ჰონეფმა ჩვენი სტუმრობის სადიდებელი სადღეგრძელო წარმოსთქვა. გერმანელი მეღვინე უკვე მრავალი წელია საქართველოში ცხოვრობს, ოჯახიც აქ ჰყავს. პატრიკი მადლობას გვიხდის სტუმრობისათვის, რომ გერმანელი ტურისტები საქართველოთი დაინტერესდნენ და კავკასიურ ქვეყანას ეწვივნენ.
მასპინძელი გვიხსნის, რომ სუფრის თამადა ყურადღებით ისმენს სტუმრების საუბარს სადღეგრძელოებისათვის იმპულსის მისაცემად. იგი დისკუსიას ზომიერ მიმართულებას აძლევს და განწყობას ამაღლებს. ამიტომაც თამადა ისეთი პიროვნებაა, რომელიც ცნობილია თავისი კეთილი ხასიათით, გონებამახვილობით და ინტელექტით.
თუ როგორ მზადდება კლასიკური ქართული კერძები, ამას თქვენ თბილისიდან საკმაოდ მოშორებით, კახეთში გაიგებთ, სადაც ღვინის კომპანია „შუმის“ რესტორანი მდებარეობს. აქ სტუმარი საკუთარი თვალით ხედავს, თუ როგორ ცხვება ქართული თონის პური, როგორ კეთდება ხინკალი, რომელიც ქართული სამზარეულოს ერთ-ერთ დიდებულ და გემრიელ კერძს წარმოადგენს.