USD 2.8071
EUR 3.0151
RUB 3.3627
თბილისი
ქართული ლარი მსოფლიოს ათ ყველაზე გამყარებულ ვალუტას შორისაა - მიზეზები
თარიღი:  533

წყარო: https://bm.ge

მიმდინარე წელს საქართველოს ეროვნული ვალუტა განსაკუთრებული სიმყარით გამოირჩევა, ამჟამად ლარი მსოფლიოს ათ ყველაზე გამყარებულ ვალუტას შორისაა.

წლის დასაწყისიდან დღემდე, ქართული ლარი ამერიკულ დოლართან მიმართებით დაახლოებით 7%-ით გამყარდა; ერთწლიან პერიოდში კი ვალუტის კურსის ცვლილება +19.5%-ს შეადგენს.

Bloomberg-ის ინფორმაციით, ლარზე უკეთესი შედეგი მსოფლიოში მხოლოდ 8 ვალუტას აქვს, გლობალური ტოპ ათეული კი ასე გამოიყურება:

1. შრი-ლანკური რუპია +17.9%
2. ერაყული დინარი +11.5%
3. მექსიკური პესო +10.9%
4. კოსტა-რიკული კოლონი +10.3%
5. უნგრული ფორინიტი +9.6%
6. მოლდოვური ლეი +7.4%
7. ჩილეური პესო +7.2%
8. ბრაზილიური რეალი +7.1%
9. ქართული ლარი +6.7%
10. კოლუმბიური პესო +6.3%

მართალია, მიმდინარე კვირას საქართველოს ეროვნული ბანკი მონეტარული პოლიტიკის შემსუბუქებაზე გადაერთო და რეფინანსირების განაკვეთი 10.5%-მდე შეამცირა, თუმცა მიუხედავად ამისა, ლარი მაინც საკმაოდ სტაბილურად ინარჩუნებს დოლარის მიმართ სიმყარეს.

ზოგადად, ეროვნული ვალუტის სიმყარე რიგი ეკონომიკური, პოლიტიკური და სოციალური ფაქტორებითაა განპირობებული. მათ შორის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი სავალუტო შემოდინებებია. ბოლო მონაცემებით, მიმდინარე წლის იანვარ-მარტის სავაჭრო ბრუნვამ 4.7 მილიარდი დოლარი შეადგინა, რაც წინა წელთან შედარებით 22%-ით გაზრდილი მაჩვენებელია. ექსპორტი 1 მილიარდ 461 მილიონ დოლარს შეადგენს, ზრდის მაჩვენებელი კი 25%-ს აღწევს; ზრდა ფიქსირდება იმპორტთან მიმართებითაც და მისი მოცულობა 3 მილიარდ 300 მილიონი დოლარის ფარგლებშია.

ექსპორტის 25%-იანი მატება იმაზე მიუთითებს, რომ ქვეყანაში მეტი ფული შემოდის, ეს კი ეროვნული ვალუტის გაცვლით კურსზე დადებითად აისახება. გარდა ვაჭრობისა, გასათვალისწინებელია პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების ფაქტორი, რომელიც ინვესტორებისა და ტრეიდერების განწყობაზე საკმაოდ დიდ გავლენას ახდენს. 2022 წელს საქართველომ 2 მილიარდი დოლარის FDI მიიღო, რაც უმაღლესი მაჩვენებელია.

გარდა ამისა, გასათვალისწინებელია ტურისტული ნაკადების ფაქტორიც. 2022 წელს საქართველოში შემოსულმა ვიზიტორებმა 3.5 მილიარდი დოლარი დახარჯეს, რაც წინა წელთან შედარებით 182%-ით გაზრდილი მაჩვენებელია. ყველაზე მეტი შემოსავალი საქართველომ რუსი ვიზიტორებიდან მიიღო, კერძოდ, 891 მილიონი დოლარი.
ინვესტორების განწყობაზე დიდ გავლენას ახდენს ქვეყნის ეკონომიკური ზრდაც. მიმდინარე წლის მარტში რეალური მთლიანი შიდა პროდუქტის მოცულობა 7.3%-ით გაიზარდა, ხოლო პირველი კვარტლის ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებელი 7.2 პროცენტია.

სავალუტო ნაკადების გაუმჯობესების გარდა, ეროვნული ვალუტის გაცვლით კურსზე რეფინანსირების განაკვეთის მაღალ ნიშნულზე შენარჩუნებაც პოზიტიურად მოქმედებს. მოგეხსენებათ, თანხის დაბანდება იმ ვალუტაში უფრო მომგებიანია, რომელშიც განაკვეთები მაღალია. საქართველოში კი ეროვნული ბანკის მიერ განსაზღვრული რეფინანსირების განაკვეთი 10.5%-ს შეადგენს, რაც საკმაოდ მაღალი მაჩვენებელია. შეგვიძლია ვთქვათ, რომ ლარის სიმყარეს, გარკვეულწილად, სწორედ ეროვნული ბანკის მკაცრი მონეტარული პოლიტიკაც განაპირობებს.

მსოფლიო
ნატოს წევრ ფინეთის საზღვართან განლაგებული შეიარაღება კრემლმა უკრაინაში გადაიტანა

ფინეთისა და ნორვეგიის საზღვრის გასწვრივ განლაგებული სამხედრო გარნიზონები და სამხედრო ნაწილები თითქმის სრულად დაცარიელდა - ნატოს წევრი სახელმწიფოების საზღვრიდან შეიარაღება კრემლმა უკრაინაში გადაისროლა. 

ინფორმაციას ამის შესახებ სატელიტურ ფოტოებზე დაყრდნობით ფინეთის საზოგადოებრივი მაუწყებელი ავრცელებს

"საშუალოდ, ფინეთის საზღვართან განთავსებული ჯარისკაცებისა და შეიარაღების 80% ამ დროისთვის უკრაინაშია გადასროლილი" - ამბობს გამოცემასთან საუბარში ფინური დაზვერვის მაღალჩინოსანი. 

სახმელეთო ნაწილების მოშიშვლების მიუხედავად, ფინური დაზვერვის ცნობით, ჯერჯერობით კვლავ მაღალ დონეზეა დაკომპლექტებული რუსეთის საჰაერო თავდაცვის, საჰაერო-კოსმოსური ძალებისა და ფლოტის ნაწილები საზღვრისპირა ტერიტორიაზე. 

ჯამურად, სახმელეთო ნაწილების კომპლექტაციის დონე რუსეთის ჩრდილოეთ ოლქებში, ფინური დაზვერვის ცნობით, 20%-ს არ აღემატება. ამ სამხედრო ნაწილებში ძირითადად წვევამდელები და მათი უშუალო მეთაურები რჩებიან, სხვები კი, უკვე თავდაცვის სამინისტროსთან გაფორმებული საკონტრაქტო სამსახურის ფარგლებში, უკრაინის ტერიტორიაზე იმყოფებიან. 

ნორვეგიის დაზვერვის სამსახურის 2024 წლის ანგარიშის ცნობით, 80%-ით არის შემცირებული რუსეთის სამხედრო ნაწილების პირადი შემადგენლობა კოლსკის ნახევარკუნძულზე, ხოლო, ძალების აღსადგენად რუსეთს, უკრაინაში ომის დასრულების შემდეგ, 3-5 წელი დასჭირდება. 

კონტექსტი 

2022 წლის სექტემბერში, გამოცემა Foreign Policy-ი საკუთარ წყაროებზე დაყრდნობით წერდა, რომ ფინეთისა და ნორვეგიის საზღვარზე რუსეთის სახმელეთო ჯარების კომპლექტაციის დონე არ აღემატებოდა 20%-ს, თუმცა, იმ დროს ფინეთი ჯერ კიდევ არ იყო ჩრდილო-ატლანტიკური ალიანსის წევრი. 

ფინეთის საზოგადოებრივი მაუწყებლის მიერ მოპოვებული სატელიტური ფოტოები რამდენიმე მნიშვნელოვან ცვლილებაზე მეტყველებს: 

  • პეტროზავოდსკში სამხედრო ტექნიკის ბაზაზე აშენდა ჯავშანტექნიკის სარემონტო საამქრო, რომელსაც ერთდროულად 50-მდე ჯავშანტრანსპორტიორის რემონტი შეუძლია;
  • დასახლება შუიში, რომელშიც უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებამდე 200 ერთეული ჯავშანტექნიკა იყო განთავსებული, საარტილერიო დანადგარებთან და სატვირთო ავტომობილებთან ერთად ამ დროისთვის სრულად დაცარიელებულია; 
  • ფინეთის საზღვრის მახლობლად მდებარე კამენკაში, მიმდინარე წლის აპრილიდან, მოზრდილი კარვების ქალაქი გამოჩნდა, რომელიც 2000-მდე ჯარისკაცისთვისაა გათვლილი - ფინელი ანალიტიკოსების აზრით, ეს რუსეთის მობილიზებული მოქალაქეების ერთ-ერთი საწვრთნელი ბაზაა; 
  • გასული წლის აგვისტოში, პსკოვის სამხედრო აეროდრომზე უკრაინის მასირებული დრონების იერიშის შემდეგ, რუსეთი იძულებული გახდა ობიექტიდან 21 სატრანსპორტო თვითმფრინავი გადაეყვანა; 

მიმდინარე წლის მარტში, ვლადიმირ პუტინმა, ლენინგრადის სამხედრო ოლქის ხელახალი შექმნის შესახებ გამოაცხადა. პუტინის თქმით, უნდა შეიქმნას ახალი სამხედრო ბრიგადები და კორპუსები, რომლებიც პრობლემას შეუქმნიან ფინეთსა და შვედეთს. ამ სამხედრო ოლქის მეთაურად კი, გენერალი ალექსანდრ ლაპინი დაინიშნა. სწორედ, ლაპინი მეთაურობდა რუსულ დანაყოფებს 2022 წლის შემოდგომაზე უკრაინის შეიარაღებული ძალების ელვისებური კონტრიერიშის დროს ხარკივის ოლქში. 

დასავლელი სამხედრო ანალიტიკოსების ცნობით, ამ დროისთვის ლენინგრადის სამხედრო ოლქში შემავალი დანაყოფები ძირითადად ხარკივის ოლქში მიმდინარე იერიშში მონაწილეობენ, რომელიც რუსეთის საოკუპაციო არმიამ 10 მაისს დაიწყო. 

წყარო:https://realpolitika.ge/

სრულად
გამოკითხვა
ვინ გაიმარჯვებს რუსეთ - უკრაინის ომში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

მსოფლიოს ისტორიაში, უდიდესი იმპერიები ტერიტორიით(მლნ კვ. კმ): ბრიტანეთი - 35.5 მონღოლეთი - 24.0 რუსეთი - 22.8 ქინგის დინასტია (ჩინეთი) - 14.7 ესპანეთი - 13.7 ხანის დინასტია (ჩინეთი) - 12.5 საფრანგეთი - 11.5 არაბეთი - 11.1 იუანების დინასტია (ჩინეთი) - 11.0 ხიონგნუ - 9.0 ბრაზილია - 8.337 იაპონია - ~8.0 იბერიული კავშირი - 7.1 მინგის დინასტია (ჩინეთი) - 6.5 რაშიდუნების ხალიფატი (არაბეთი) - 6.4 პირველი თურქული სახანო - 6.0 ოქროს ურდო - 6.0 აქემენიანთა ირანი - 5.5 პორტუგალია - 5.5 ტანგის დინასტია (ჩინეთი) - 5.4 მაკედონია - 5.2 ოსმალეთი - 5.2 ჩრდილო იუანის დინასტია (მონღოლეთი) - 5.0 რომის იმპერია - 5.0

Ford, საავტომობილო ბაზრის დომინანტი მაშინ, როდესაც საავტომობილო ბაზარი ჯერ კიდევ ჩამოყალიბების პროცესში იყო, Ford Model T იყო დომინანტი მანქანა. 1916 წლის მონაცემებით, ის მსოფლიოში ყველა ავტომობილის 55%-ს შეადგენდა.

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.