USD 3.3044
EUR 4.0228
RUB 4.4121
თბილისი
მიხეილ ჯიბუტი: გაასწრო, თუ წავიდა, რომ დარჩეს?
თარიღი : 01.13.2021 16:03  116

წავიდა - რა დატოვა?

 

ცნობილი ქართველი პაროდისტს - მერაბ გეგეჭკორს, ძალიან დაკვირვებული თვალი აქვს. ამიტომ, მის მიერ პიროვნებებისა და მოვლენების შეფასება ყოველთვის საინტერესოა. 

კარგა ხნის წინ, შეხვედრისას, ვთხოვე მოეყოლა ეპიზოდები მისი ედუარდ შევარდნაძედ „ყოფნის“ პერიოდიდან (მისი პაროდიები ედუარდ შევარდნაძეზე მწვავე, კრიტიკული, სასაცილო და მთავარია, საზოგადოებრივი აზრის გამომხატველი იყო). შემდეგ ვკითხე: ზოგადად პოლიტიკაზე რას იტყვი-მეთქი! ამის მოსმენა შენგან მინდოდაო, მაგრამ კარგი, რადგან მთხოვ, გეტყვიო: „ცუდადაა საქმეო“. საბუთის გარეშე, ეს რა პასუხია-მეთქი. მე როდესაც ჩემს შეფასებას ვაკეთებ, ვასაბუთებ - უამრავი ფაქტით, მონაცემებით, მოვლენებით, ანალიზით. ამაზე მიპასუხა: „არა, საქმე ცუდად კი არა, ძალიან ცუდადააო“ და გააგრძელა: „ხელისუფლებაში ვერ იპოვი ადამიანს, რომელსაც საკუთარი „მეს“, საკუთარი შინაარსის გამომხატველი სახე ჰქონდეს, რომელსაც ყველა ამჩნევს, რომ შემდეგ მასზე იმუშაო და პაროდია შექმნაო“! 

ეს იყო პროფესიული კუთხით დანახული რეალობა. ამის შემდეგ, მის მაგალითზე უფრო ხშირად ჩემი პროფესიის კუთხით შევხედე ადამიანებს, უპირატესად სახელისუფლებო და საერთოდ, საჯარო საქმიანობის დროს. 

სამწუხაროდ, საქართველოს პოლიტ - ეკონომიკური სფერო ძალიან ღარიბია პროფესიონალებით, რომელთაც ერთი მხრივ, აქვთ სათანადო კომპეტენცია და მეორე მხრივ, ახდენენ თავიანთი იდეებისა და პოზიციების შესახებ საზოგადოებასთან კომუნიკაციას. პარტიათა ლიდერები ხომ თავიანთი პოზიციების, აგრეთვე მოვლენების შეფასების მოთხრობისგან საერთოდ თავს იკავებენ, პროფესიონალებიც არ ახდენენ საჯარო სივრცეში არგუმენტებით მსჯელობას. 

მაგალითად, სრული სიწყნარით ჩაიარა იმ ამბავმა, რომ 2021 წლის სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ კანონის მიღებით, საქართველოს სახელმწიფოს ცხოვრებაში ნომერ პირველ პრობლემად იქცა სახელმწიფო ვალის საკითხი. ვინც არ უნდა მოვიდეს ხელისუფლებაში, ალბათ უკვე მინიმუმ ათი-თხუთმეტი წლის ფარგლებში, მისთვის მოცემულობა იქნება ჯერ იფიქროს სახელმწიფო ვალების მომსახურება - გასტუმრებაზე და შემდეგ სხვა დანარჩენ საკითხებზე. ვალების ეს ოდენობა ძირითადად დაგროვილია დღევანდელი ფავორიტი პოლიტიკური ძალების - „ნაცებისა“ და „ქოცების“ მმართველობის პერიოდში, თუმცა „ვალების ორმოში ჩავარდნის გარღვევა“ ბოლო ოთხ წელიწადში განხორციელდა. 

ვის უნდა შესჩივლო? ხელსაც ვერ ჩაიქნევ იმ მიზეზით, რომ „რუსთაველი მკვდარია“! რთულ სიტუაციაში ქვეყნის გადარჩენა გინდა მხარის დასაჭერად, გინდა საპაექროდ გამორჩეული ლიდერის ყოფნა, სახელმწიფოში მდგომარეობაზე პასუხისმგებლობის პერსონიზება. ეს აზროვნების გადარჩენაცაა! ხდება პერსონის ობიექტივიზაცია და მასზე „მიზმანება“ (გურული ბავშვობიდან ამომიტიტივდა ეს სიტყვა - ნიშნავს „მასზე სწორებას“) 

საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენიდან თითქმის მესამედი საუკუნის მანძილზე, ჰყავდა ლიდერები, რომელთა პიროვნული მასშტაბი მსოფლიო პოლიტიკოსთა შორის, მეტი იყო საქართველოს მასშტაბზე მსოფლიოს ქვეყნებს შორის. დარწმუნებული ვარ, უბედურებიდან გამოსავალიც იმაშია, რომ საქართველოს გაუჩნდეს მმართველობის კარგი სისტემა, როდესაც ქვეყნის მართვისთვის საჭიროა ჩვეულებრივი ადამიანობა, რწმენით შრომა, პატრიოტიზმი, პროფესიონალიზმი და წესიერება, და როდესაც მართვა განხორციელდება კანონის უზენაესობისა და დემოკრატიის საფუძველზე. 

თუმცა, აქამდე რომ მივიდეთ, უნდა მოხდეს მინიმუმ ქვეყნის ინსტიტუციონალიზაცია და ქვეყნის განვითარების სტრატეგიულ - პროგრამული უზრუნველყოფის სისტემის ჩამოყალიბება. არ შეიძლება სამინისტრო იყოს ჭკვიანი ან შტერი, იმის მიხედვით, თუ როგორია მინისტრი. პირიქით, როგორიც არ უნდა იყოს მინისტრი, სამინისტრო უნდა იყოს ჭკვიანი! 

სამწუხაროდ, მსოფლიო დონის ლიდერებმა საქართველოში თავიანთი წასვლის შემდეგ (მნიშვნელობა არ აქვს როგორ), ასეთი სისტემა ვერ დატოვეს. შესაბამისად, ყველა მათგანის მოღვაწეობა, ცალკეული ეპიზოდური წარმატებების მიუხედავად, საქართველოს მომავლიდან დანახული, ნეგატიურია. 

და აი, ბოლო რვა წლის განმავლობაში საქართველოს პოლიტ - ეკონომიკური ცხოვრების ლიდერი, ბიძინა ივანიშვილიც, ასეთი სისტემის შექმნის გარეშე, მიდის პოლიტიკიდან, ზემოთქმულიდან გამომდინარე - წარუმატებელი! ეს ძალიან გულდასაწყვეტია, რადგანაც მას ყველა შანსი ჰქონდა ასეთი სისტემის შესაქმნელად ისევე, როგორც ყველა მის წინამორბედს და ვერც ერთმა ვერ შეძლო ქართული სახელმწიფოებრიობის შეუქცევადობის უზრუნველმყოფელი პოლიტიკური, სამართლებრივი, სოციალური, ეკონომიკური ინსტიტუციური სისტემის შექმნა.

 წავიდა, მაგრამ რა დატოვა? 

 

საქართველოს სახელმწიფოს მომავლის თვალსაზრისით, არაფერი - ყველა პრობლემა, რაც მემკვიდრეობით მიიღო ან შეინარჩუნა, ან გააღრმავა! უფრო მეტიც, ისე წავიდა, რომ შუქი დატოვა უკანა ოთახში ანთებული - „შუქის ჩაქრობა დაავიწყდა“ (პოლიტიკური ალეგორია ზ.თოიძის, სხვა შემთხვევისთვის, მაგრამ აქაც მოერგო უნივერსალობის გამო)! 

წასვლა 2.0.

ბიძინა ივანიშვილის წასვლის მოტივებზე და ვერსიებზე ბევრი ითქვა და ითქმება. უმთავრესი ინტერესი იმაშია, მართლა წავიდა თუ არა? მე დავიწყებ იქედან, რომ ამ ეტაპზე ფაქტია, ბიძინა ივანიშვილი საქართველოს სახელმწიფო-პოლიტიკური მმართველობის ფორმალიზებული სისტემიდან გასვლა. ამის შემდეგ ის დაუბრუნდება არაფორმალური მმართველობის ნაცად მეთოდს („სოლოკრატიას“), თუ ნამდვილად დაიწყებს ცხოვრებას „2011 წლამდელი კერძო ცხოვრების წესით“? (ბიძინა ივანიშვილის წერილი, 11 იანვარი, 2021 - შემდგომში „წერილი“ 

https://gd.ge/show-news/1283/%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%9C%E1%83%90-%E1%83%98%E1%83%95%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%98%E1%83%A8%E1%83%95%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%9A%E1%83%98?lang=ge).

ეს მალე გამოჩნდება.

ბიძინა ივანიშვილის ყველა წინამორბედს ჰქონდა თანამდებობიდან წასვლა - დაბრუნების ეპიზოდები (რეკორდსმენი ედუარდ შევარდნაძეა: საბჭოთა კავშირის პერიოდის ჩათვლით მინიმუმ 8-ჯერ განახორციელა პოლიტიკური თანამდებობიდან წასვლა - დაბრუნება). ბიძინა ივანიშვილის წასვლა 2.0 იმითაა განსხვავებული, რომ არცერთი მისი წინამორბედი პოლიტიკიდან არ წასულა!

შეძლებს პოლიტიკიდან გასვლას ბიძინა ივანიშვილი? პოლიტიკოსების პოლიტიკიდან წასვლის, როგორც ასეთის, არ სჯერა მამუკა გიორგაძეს. მისი არგუმენტი რიტორიკურ კითხვაშია: „გამჩენი დააყენებს“? საკითხს თუ უფრო ღრმად შევხედავთ, მაშინ, რა თქმა უნდა, დასაშვებია პოლიტიკიდან გასვლის სურვილი, მაგრამ რამდენადაა ეს შესაძლებელი?

ყველაზე მაქსიმუმი, ესაა აქტიური პოლიტიკური ან/და პარტიული საქმიანობის შეჩერება, ხოლო პოლიტიკიდან გასვლა, „კარების მიხურვის ეფექტით“, რომ მე აქ აღარ ვარ, ბიძინა ივანიშვილისთვის შეუძლებელია. შეუძლებელია როგორც პიროვნულად, ისე მისი მატერიალური აქტივების გამო!

ბიძინა ივანიშვილი ვერ გაემიჯნება, მისი სურვილის მიუხედავად, ვერც ერთ იმ საქმიანობას, რაც განახორციელა მისი ხელმძღვანელობის დროს პარტია „ქართულმა ოცნებამ“. ის კანონმდებლობით განსაზღვრული წესით, კიდევ დიდხანს არის პასუხისმგებელი იმ საქმიანობაზე, რომელსაც ეწეოდა პრემიერ - მინისტრის თანამდებობაზე. ძნელი დასაჯერებელია, რომ „ქართული ოცნების“ საქმიანობა მომავალში, მის მიმართ ბიძინა ივანიშვილის სრული ნეიტრალობის შემთხვევაშიც კი, მას მისცემს შესაძლებლობას დადგეს პოლიტიკის გარეთ.

ისიც შეუძლებლად მიმაჩნია, რომ საზოგადოებრივი რეზონანსის მქონე მოვლენები და აქტივები (პუშკინის სკვერი, საყდრისი და სხვ.) კიდევ მრავალჯერ არ გახდეს ბიძინა ივანიშვილის პოლიტიკაზე „მიჯაჭვის“ საფუძველი.

ამდენად, ბიძინა ივანიშვილის ქართული პოლიტიკიდან წასვლა შეუძლებელია. ზედმეტად ოპტიმისტურია მისი ნათქვამი: „შემიძლია მშვიდად გავეცალო პოლიტიკას“ (წერილი). აქ უკანა გზა ჩახერგილია! ერთადერთი სივრცე კერძო ცხოვრებისთვის შეიძლება წარმოიშვას, თუ მომავალში ის მართლა არ შეინარჩუნებს „სოლოკრატიულ“ სისტემას და პოლიტიკაში მიიღებს მონაწილეობას იმდენად, რამდენადაც ამას მოითხოვს მისი წარსული პოლიტიკური და სახელმწიფოებრივი საქმიანობა, მისი, როგორც მოქალაქის, უფლება - მოვალეობები. 

გაქცევა? 

ბიძინა ივანიშვილის წასვლა საქართველოს დღევანდელ მდგომარეობაში მრავალმხრივ შეიძლება შეფასდეს, გააჩნია, რომელი კუთხით შეხედავ. თუ შეხედავ 65 წლის ასაკის მიღწევის კუთხით და „ახალგაზრდების წინ წამოწევით ნაკარნახები“ (წერილი), ასპარეზის დათმობის არგუმენტით, რა თქმა უნდა, ამის გულწრფელობის დაჯერება ძალიან ძნელია! ყოველ შემთხვევაში, მე, ბიძინა ივანიშვილზე ასეთი შეხედულების არ ვარ! თუ ის ასეთი შეხედულებისაა მისი განცხადების ადრესატზე - ქართველ ხალხზე - ეს მისი გადასაწყვეტია. ახალგაზრდობის წინ წამოწევა პარტიაში გადადგომით შექმნილი ერთი გამოთავისუფლებული ადგილით მოხდება? მოკლედ, ძალიან ისეთი არგუმენტია, თითქოს მზრუნველობით აღვსილი, სინამდვილეში იმდენად „თვალში შესაყრელი ნაცრის ფუნქციით“, რომ კალამიც კი გაბრაზდა და ვერ ვაჩერებ!

ბიძინა ივანიშვილის წასვლა უფრო ჰგავს რაღაც მოსალოდნელი პროცესებისადმი თავის არიდებას, ვიდრე, ახალგაზრდებისთვის ასპარეზის დათმობას.

თუ ეს, იმ პროცესებისადმი თავის არიდებაა, რომელიც ხელისუფლების არასწორი საბიუჯეტო და ეკონომიკური პოლიტიკის გამო დიდი ალბათობით უკვე აპრილის თვეში სერიოზულ საბიუჯეტო-ეკონომიკურ კატაკლიზმებს გვიქადის, მაშინ, ეს „ხელის დაბანაა“.

თუ ეს, საქართველოში შექმნილი პოლიტიკური კრიზისის ჩიხიდან გამოყვანისთვის რაღაც შეთანხმებული ნაბიჯია, როდესაც წერილის კონტექსტით, „ქართული ოცნება“ ოპოზიციური პარტია უნდა გახდეს - მაშინ ეს გაქცევაა!

წერილში თითქოს აზრის შესაქმნელად, არა ერთხელ საუბარია „ქართული ოცნების“ ოპოზიციაში გადასვლაზე.

თუ ეს გამოწვეულია საგარეო ფაქტორებით. უკვე ცნობილია, რაღაც ისეთი, რომელიც მხოლოდ მან იცის, მაშინ ეს გასწრებაა!!!

უფრო ბოლოა!

საქართველოს უახლესი ისტორიიდან ცნობილია ასეთი წასვლა, მაგრამ არა a priori, არამედ, posteriori, უკვე მოვლენების შემდეგ. საუბარია 2003 წლის 23 ნოემბერს ე.შევარდნაძის გადადგომასა და ჟურნალისტების შეკითხვაზე, „საით მიდიხართ“, მისი პასუხზე: „სახლშიიი“. ე. შევარდნაძის გადაწყვეტილებაში იყო მის მიერ დასწრებაზე მოქმედების ელემენტი. კერძოდ, პროცესების დასარეგულირებლად საქართველოში მყოფი რუსეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი იგორ ივანოვი ამ დროს და სხვა სცენარის შესათანხმებლად, თვითმფრინავში იჯდა და მიფრინავდა ბათუმში ასლან აბაშიძესთან.

შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ არსებობს რაღაც აუტსაიდერული მოტივატორი. ამ გაგებით, ნიშანდობლივია 2021 წლის 10 იანვარს, „ამერიკის ხმის“ ქართულ გადაცემაში (ანუ სპეციალურად ქართველების საყურადღებოდ თქმული) აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატის საგარეო საქმეთა კომიტეტის თავმჯდომარის გრეგორი მიკსმის განცხადება: „ქართველ ხალხს ვეტყოდი, დადექით ერთად, რათა უზრუნველყოთ, რომ შენარჩუნდეს დემოკრატია და ძალაუფლების მშვიდობიანი გადაცემა მოხდეს“.

https://www.interpressnews.ge/ka/article/636908-ashsh-is-carmomadgenelta-palatis-sagareo-komitetis-tavmjdomare-baidenis-administracia-cin-agudgeba-rusetis-tavdasxmebs-nato-s-mtavar-mokavshireebze-rogoricaa-sakartvelo

თვალში საცემია, რომ ხშირი საუბარია ძალაუფლების გადაცემაზე და დასავლეთის წარმომადგენლები არ საუბრობენ ახალ საპარლამენტო არჩევნებზე. ხომ არ არის ჩაფიქრებული რაიმე მექანიზმი არსებული არჩევნების ლეგიტიმურად ცნობის ფარგლებში პოლიტიკურ ძალთა გადაადგილებისთვის საქართველოს პარლამენტში?! როგორც ცნობილია, „პატრიოტთა ალიანსის“ სიით პარლამენტში შესულმა დეპუტატებმა უკვე შექმნეს 9 იანვარს ახალი პარტია „ევროპელი სოციალისტები“.

ეს გამოჩნდება პარტიებს შორის საქართველოში აკრედიტებული დიპლომატიური კორპუსის შუამდგომლობით გამართულ უახლოეს კონსულტაციებზე.

ბიძინა ივანიშვილის მოქმედებაში აჩქარება აშკარაა. „ქართული ოცნება“ ყრილობას ახალი თავმჯდომარის ასარჩევად გამართავს 16 იანვარს. 

შეიძლება ეს იყოს რაიმე კავშირში აშშ მიმდინარე პროცესებთან? კერძოდ, 20 იანვარს, ახალი პრეზიდენტის, ჯო ბაიდენის ინაუგურაციასთან? თუ არის, მაშინ კიდევაა ერთი კითხვა - ფაქტია, „რაღაცეები“ საქართველოში უნდა დამთავრდეს ინაუგურაციამდე, მაგრამ ეს კეთდება ახალი ადმინისტრაციის იმპულსებით, რომ ყველაფერი მათ მოსვლამდე დამთავრდეს, თუ ძველი ადმინისტრაციის მინიშნებით, ყველაფერი მათ წასვლამდე მოხდეს. ვინ ქმნის უკვეთავს მუსიკას: ვინც მოდის, თუ ვინც მიდის? 

 ეს საკითხები ყველასთვის მნიშვნელოვანია: დაწყებული ინვესტორებით და დამთავრებული საოჯახო მეურნეობაში დასაქმებულით, რომ ოდნავ მეტად პროგნოზირებადი გახადოს მის ირგვლივ შექმნილი გარემო.

 რადგანაც, პოლიტიკური კულტურა საქართველოში დაბალია, განსაკუთრებით მმართველ წრეებში, როდესაც მათი ნათქვამის ჭეშმარიტი შინაარსი ცხრა ტყავშია გახვეული, გამოსავალი არსებული მასალის სტრიქონებს შორის კითხვა და შესაძლო ვარიანტების გათვლაა.

 ივანიშვილი ხალხის მადლიერია, ხალხი?

 წერილში ბიძინა ივანიშვილი ამბობს: “პოლიტიკიდან მივდივარ ამაყი, გამარჯვებული და ხალხის მადლიერი“. ეს სუბიექტური განწყობაა და ვერ შეედავები. თვითონ ხალხის მადლიერია, მაგრამ ხალხი მადლიერია მისი? ამის საჩვენებლად, წერილში, მოცემულია მსჯელობა, თუ რა თქვა ბიძინა ივანიშვილმა 2011 თუ 2012 წელს და რა შეასრულა. 

ლოგიკამ მოითხოვა დაზუსტება: რაც გაკეთდა, ეს მარტო ბიძინა ივანიშვილზე უნდა ითქვას, თუ „ქართულ ოცნებაზე“ მისი ხელმძღვანელობით?! ამის გამო გაჩნდა წერილის დანართი (ცოტა უცნაური ფორმაა ამ სტილის წერილებისთვის).

ეს დანართი შედგენილია მიზანმიმართულად „ქართული ოცნების“ საქმეების წარმოსაჩენად, რაშიც ცუდი არაფერია. სამწუხაროდ ის, იმის 10 პროცენტსაც ვერ წარმოაჩენს, რა პოზიტივსაც ადგილი ჰქონდა „ქართული ოცნების“ განვლილი 8 - წლიანი მმართველობის დროს. იმის დასტურს კი წარმოადგენს, თუ რა დონის კომპეტენციაა ხელისუფლებაში. ალბათ არავინ არ დაიწყებს მტკიცებას, რომ ასეთი ანგარიშგებანი პარტიის თავმჯდომარის, ან პარტიაში მეორე რიგის პირების მიერ დაიწერა. ზოგიერთის გასაკვირად უნდა ვთქვა, რეიტინგებით მსჯელობა ვიკიპედიით დაწერილი მონოგრაფიის ავტორის მსგავსი დონის კომპეტენციის მაჩვენებელია.

თუ რა გაკეთდა 8 წლის განმავლობაში „ქართული ოცნების“ მიერ, ეს დიდი და კონკრეტული თემაა. მასში უნდა აისახოს რამდენი დრო და ფული დახარჯა „ქართული ოცნების“ ხელისუფლებამ და რა გაკეთდა იქედან, რაც მთავრობის იმ პროგრამებში ეწერა, რომლითაც საქართველოს პარლამენტი მას ნდობას უცხადებდა.

როგორ შესრულდა საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 17 ივნისის №400 დადგენილებით დამტკიცებული საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია „საქართველო 2020“?

პანდემიის გამო არ შესრულდა 2020 წლის გეგმა, მაგრამ რატომ არ მოხდა მასში შესაბამისი კორექტირება, რომ ორიენტირები პოლიტიკისთვის ყოფილიყო სწორი? ის რომ არ მოხდა ჩასწორება, იმაზე უარესი მოვლენის მაჩვენებელია, ვიდრე სტრატეგიის არ შესრულება. აქედან ჩანს, რომ პროცესები თვთდინებაზეა მიშვებული, შედეგი იქნება ის, რაც იქნება, ხოლო, შემდეგ ანგარიშგებისთვის ამოკრეფ იმ ერთეულ რეიტინგებს, რომელიც ქვეყანას იმ მომენტისთვის სახარბიელო ექნება ათას სხვა არასახარბიელო რეიტინგს შორის. წარმოგიდგენიათ ჩინეთის კომპარტიის ყრილობაზე, ან აშშ კონგრესის სხდომაზე რომ გამოცხადდეს საქართველო გვისწრებს რაღაც რეიტინგითო? ეს ისეთი დონეა ანალიზის, როგორც ენის დათვალიერება, ან მკერდზე თითების დაკაკუნება მაგალითად, კომპიუტერულ ტომოგრამასთან!

სიჩქარე ეტყობა ტექსტს ყველაფერში: ტექსტიდან მკითხველი ვერ გაიგებს ავტორი 2021 წლის 11 იანვარს, რატომ საუბრობს „17 წლის განმავლობაში ქართველი ხალხის გამოცდილებაზე“ (წერილი), ან „დამოუკიდებლობის მოპოვებიდან“ „გამოვლილ ოც წელიწადზე“ (წერილი)? მაშინ, როდესაც საქართველოს სახელმწიფოებრივი დამოუკიდებლობის აღდგენიდან (1991წ.) უკვე 30 წელიწადია გასული?

ბიძინა ივანიშვილი არ აფასებს, თუ რას გრძნობს, როგორია მისდამი ქართველი ხალხის დამოკიდებულება. ის აღნიშნავს, შედეგებს:

- ვერ იქნა მიღწეული პროგრესი ოკუპირებულ ტერიტორიებთან მიმართებაში;

- არის ცუდი ეკონომიკა;

- დაუძლეველია სიღარიბე;

- ვერ მოხდა სიცრუის გაქრობა საინფორმაციო ველიდან... (წერილი).

ვერც განსახილველი წერილი და დანართი აშორდა მონაცემების შელამაზების ცდუნებას.

მხოლოდ ერთ ფრაგმენტს შევეხები.

საყოველთაოდ ცნობილია, რომ ტურიზმის სექტორში კატასტროფული მდგომარეობაა - პანდემიამ ტურიზმის სექტორში 70-80%-იანი ვარდნა გამოიწვია. დანართის ავტორები ამ ფაქტის გაპოზიტიურებას ახდენენ. ტექსტში ნათქვამია: “ორნახევარჯერ გაიზარდა ტურიზმიდან მიღებული შემოსავლები - 2012 წლის 1.4 მილიარდი აშშ დოლარიდან 2019 წელს 3.3 მილიარდ აშშ დოლარს მიაღწია. რაკი ამ ნიშნულს ერთხელ უკვე მივაღწიეთ, პანდემიის შედეგად დაკარგულ პოზიციას პოსტ-კრიზისულ პერიოდში მალევე აღვიდგენთ“(ხაზგასმა ჩვენია-მ.ჯ.). 

https://gd.ge/show-news/1284/%E2%80%9E%E1%83%A5%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9D%E1%83%AA%E1%83%9C%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1%E2%80%9C-%E1%83%9B%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%97%E1%83%95%E1%83%94%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%98%E1%83%A1-8-%E1%83%AC%E1%83%9A%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%92%E1%83%90%E1%83%9C%E1%83%9B%E1%83%90%E1%83%95%E1%83%9A%E1%83%9D%E1%83%91%E1%83%90%E1%83%A8%E1%83%98-%E1%83%9B%E1%83%98%E1%83%A6%E1%83%AC%E1%83%94%E1%83%A3%E1%83%9A%E1%83%98-%E1%83%9E%E1%83%A0%E1%83%9D%E1%83%92%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%A1%E1%83%98%E1%83%A1-%E1%83%AB%E1%83%98%E1%83%A0%E1%83%98%E1%83%97%E1%83%90%E1%83%93%E1%83%98-%E1%83%9E%E1%83%90%E1%83%A0%E1%83%90%E1%83%9B%E1%83%94%E1%83%A2%E1%83%A0%E1%83%94%E1%83%91%E1%83%98:?lang=ge 

მომავალში რასაც იზამ, 2021 წლის ფაქტიური მდგომარეობის შეფასებასთან რა კავშირი აქვს? ასეთი მიდგომით, ავტორს წარმატებით შეეძლო ჩამოეთვალა საჭოთა კავშირის დროს არსებული პოზიციები და გაეტარებინა 2021 წლის შედეგების შეფასებისას, როგორც მომავალში აღსადგენი!

მთავარი დამსახურება

ბიძინა ივანიშვილის უდიდესი ისტორიული დამსახურება ისაა, რომ მისი საქმიანობის შედეგად, ქართველი ხალხი საბოლოოდ დარწმუნდა, რომ ერთი კაცი, როგორიც არ უნდა იყოს მისი შესაძლებლობები (ეროვნული ლიდერი - საბჭოთა კავშირის დანგრევის ავტორთაგანი, მსოფლიო დიპლომატი - ბერლინის კედლის დამნგრევი, მსოფლიოში სახელმწიფოების მოწყობის აქტივისტი - საქართველოში სახელმწიფო დათრგუნვის მანქანის შემქმნელი, მსოფლიოში უმდიდრეს ადამიანთა კლუბის წევრი - საქართველოს სოლოკრატი...) ვერ გაამდიდრებს, ხოლო ხელისუფლება - მფლანგველი და უგუნური - გააღატაკებს ქვეყანას, რომელი მათგანიც არ უნდა იყოს მის სათავეში.

„ოცნებას“ ტოვებს, ოცნებას იტოვებს

 ბიძინა ივანიშვილი „ქართული ოცნების“ პარტიიდანაც გადის და ამტკიცებს, რომ მას ერთი ოცნება რჩება. ის წერს: „საქმიანობა მომავლის დიდ იმედს მისახავს. დემოკრატიის კანონზომიერება ისეთია, რომ აუცილებლად გამოჩნდება კეთილსინდისიერი პოლიტიკური ძალა, რომელიც განათლებით, ქვეყნის გაძღოლის უკეთესი უნარითა და ინტელექტუალური პოტენციალით აჯობებს „ქართულ ოცნებას“ და ამ უკანასკნელს მოუწევს ოპოზიციაში გადანაცვლება. გაგიკვირდებათ და, ესაა ჩემი ყველაზე მნიშვნელოვანი სამომავლო ოცნება. მჯერა, რომ „ქართული ოცნება“ დაიკავებს ღირსეულ ადგილს პოლიტიკური ოპოზიციის ავანგარდში და ეს პერიოდი იქნება ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ქვეყანაში დემოკრატიის შემდგომი განვითარების თვალსაზრისით“ (წერილი). 

გაუგონარი პოლიტიკური ოცნებაა საკუთარი პარტიის დამარცხების შესახებ! და მაინც, თუ პოლიტიკური ოცნება, თანაც ახალი პარტიის გაჩენისა, რომელიც დაამარცხებს „ქართულ ოცნებას“, ბიძინა ივანიშვილის „ყველაზე მნიშვნელოვანი სამომავლო ოცნებაა“, ეს ნიშნავს პოლიტიკაში დარჩენის ქვეცნობიერ განაცხადს, ოღონდ, ახალი პოლიტიკური ტელეპორტირების გზით.

წყარო:http://iverioni.com.ge/

ბლოგი
როგორ შექმნა კომპანია Moderna-მ კორონავირუსის ვაქცინა და ვინ არიან კომპანიის მეპატრონეები

19 დეკემბრის ღამეს ყველა საინფორმაციო სააგენტო იტყობინებოდა, რომ ამერიკული კომპანია Moderna– ს კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინამ მიიღო აშშ-ს სურსათისა და წამლის სანიტარული კონტროლის ფედერალური ადმინისტრაციის (FDA) ოფიციალური ნებართვა, მისი სამკურნალოდ გამოყენების შესახებ.

Moderna Pfizer– ის შემდეგ მეორე კომპანია, რომლის ვაქცინის გამოყენება ნებადართულია კორონავირუსის პრევენციის მიზნით. ვაქცინის გამოყენებაზე პირველი შეთანხმება კომპანიამ უკვე გააფორმა ისრაელთან.

Moderna– ს ვაქცინის დამტკიცების პროცედურა ყველა სტანდარტით უპრეცედენტო იყო: 18 დეკემბერს, დილით, იგი ერთხმად იქნა რეკომენდებული FDA– ს ექსპერტთა ჯგუფის მიერ და იმავე დღეს დასრულდა პროცესი ვაქცინის დამტკიცების ოფიციალური განცხადებით.

ორივე ვაქცინის გამოყენების დამტკიცებისა და ნებართვის გადაუდებლობა განსაკუთრებით გასაგებია ორი რიცხვის გათვალისწინებით: ამ დროისთვის მსოფლიოში 73 მილიონზე მეტი ადამიანია კორონავირუსით დაავადებული, ხოლო 1,6 მილიონი გარდაიცვალა.

Moderna- ს ვაქცინის პირველი მიწოდება დაიწყება კვირას და პირველ ეტაპზე კომპანია 5,9 მილიონ დოზას მიაწვდის მომხმარებლებს, რაც თითქმის ორჯერ მეტია, ვიდრე წარმოებულია Pfizer– ის მიერ, რომელმაც უკვე დაიწყო ვაქცინაცია ამერიკელებისათვის.

Pfizer- ისგან განსხვავებით, Moderna ვაქცინა არ საჭიროებს შენახვის სუპერ დაბალ ტემპერატურაზე და მისი მიწოდება შესაძლებელია მცირე ჯგუფებად.

Pfizer– ის მსგავსად, მოდერნის ვაქცინსაც ორი ინექცია სჭირდება, ერთი თვის ინტერვალით.

ვაქცინები გამოიყოფა შტატებში მოსახლეობის პროპორციული კვოტების მიხედვით. ამავდროულად, ფედერალური ხელისუფლება იძლევა რეკომენდაციებს, თუ რომელი კატეგორიის მოქალაქეები ჩაიტარებენ პირველად ვაქცინაციას, მაგრამ საბოლოო გადაწყვეტილება ამ საკითხზე მაინც გუბერნატორები მიიღებენ.

 შტეფან ბანსელი

როგორ გახდა Moderna ლიდერი კორონავირუსის ვაქცინის წარმოებაში

კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორია სტეფან ბანსელი, რომელმაც ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში მოახერხა 2,6 მილიარდი დოლარის ინვესტიციის მოზიდვა კომპანიაში ლაბორატორიული კვლევებისათვის.

ჩვეულებრივი ვაქცინა მზადდება მკვდარი ან დასუსტებული ვირუსებისგან. Moderna კი ამზადებს მედიკამენტს მატრიცული RNA (mRNA) - ხელოვნურად შექმნილი პათოგენის სუფთა გენეტიკური მასალის საფუძველზე. ადამიანის სხეულში, უჯრედები, რომლებიც ღებულობენ mRNA– ს, იწყებენ ვირუსის ელემენტების გამომუშავებას, რითაც იწვევენ იმუნური სისტემის თავდაცვით რეაქციას. ვაქცინაციის შედეგად ავად გახდომის რისკი ნულოვანია - ვირუსი ხომ ორგანიზმში არ შედის. ამ მეთოდის კიდევ ერთი უპირატესობაა სიჩქარე.

საკმარისია ვირუსის გენომის გაშიფვრა - და ვაქცინის შემუშავება და წარმოება შესაძლებელია რამდენიმე დღეში. მარტივად რომ ვთქვათ, ვირუსის შესახებ მონაცემები შედის კომპიუტერში, ავტომატიზირებული სისტემა ამუშავებს მას და ბეჭდავს ვაქცინს სპეციალურ პრინტერზე. შტეფან ბანსელის განცხადებით, მისი სისტემა ეფუძნება პროგრამულ უზრუნველყოფას, რომელსაც Tesla იყენებს შეკვეთების სამართავად.

დღეს საფონდო ბირჟაზე Moderna ლიდერობს COVID-19 ვაქცინების შეჯიბრში და ბირჟა მის მცირე წარმატებებსაც კი ახალისებს.

წლის დასაწყისში მისი აქციები დაახლოებით 19 დოლარი ღირდა, ხოლო დღეს მისი ფასი 95 დოლარს უახლოვდება. ეს გასაოცარია კომპანიისთვის, რომელსაც თავისი არსებობის 10 წლის განმავლობაში არცერთი პრეპარატი არ გაუყიდია. ეს ძირითადად განპირობებულია ბანსელის პიროვნებით, რომელმაც ისარგებლა საფონდო ბირჟის მღელვარებით ამ საკითხში და ის დღეს კომპანიის აქციების 9% -ს ფლობს, რომელთა ღირებულება ახლა 2.5 მილიარდ დოლარზე მეტია.

47 წლის ფრანგს არ აქვს ფარმაცევტული განათლება. ბანსელს აქვს ინჟინრის დიპლომი Ecole Centrale Paris– ში და ქიმიური ინჟინერიის დიპლომი მინესოტის უნივერსიტეტში. შემდეგ კი ჰარვარდში წავიდა MBA– ს მოსაპოვებლად.

COVID-19– ის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნის დასაჩქარებლად, აშშ – ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 15 მაისს გამოაცხადა Operation Warp Speed – ის (ოპერაცია ზებგერითი სიჩაქრე) შექმნის შესახებ, რომელის მიზანიც იყო სახელმწიფოს და ბიზნესის პარტნიორობა. ოპერაციის  ერთ-ერთი ამოცანა იყო ხელი შეუწყო წამლების შემქმნელებისთვის ოფიციალურ პირებთან კომუნიკაციაში.

Operation Warp Speed-ის ხელმძღვანელად დაინიშნა მონსეფა სლოუი, რომელიც ადრე ვაქცინების შემუშავების ხელმძღვანელად მუშაობდა GlaxoSmithKline– ში, ბოლოს კი Moderna– ს დირექტორთა საბჭოს წევრი იყო.

რა თქმა უნდა, იგი გადადგა ყველა პოსტიდან, მაგრამ სენატორმა ელიზაბეტ უორენის თქმით სლოუი არ ერიდებოდა ინტერესთა კონფლიქტს: მან შეინარჩუნა კონტროლი  Moderna- ს აქციებზე,პაკეტის ღირებულება შეადგენდა 10 მილიონ დოლარს.

თუმცა ბოლოს სლოუს მაინც სასწრაფოდ მოუწია ამ ფასიანი ქაღალდების მოშორება.

აპრილში მოდერნამ ბიუჯეტიდან 483 მილიონი დოლარის გრანტი მიიღო და მას მისცეს უფლება ჩაეტარებინა ცდები ადამიანებზე. ამასთან, მთავრობა იგივე მხარდაჭერას უწევდა მოდერნის კონკურენტს, ამერიკულ კომპანია BioNTech- ს, რომელიც ასევე ავითარებს mRNA- ზე დაფუძნებულ ტექნოლოგიას.

ბიოტექნოლოგიური კომპანია Moderna, Inc.

ყველაზე დიდი ბენეფიციარები (კომპანიის მონაცემები 2020 წლის 21 თებერვლის მდგომარეობით) არიან: ნუბარ აფეიანი (14,2%), შტეფან ბანსელი (8,7%). კაპიტალიზაცია - 36,8 მილიარდი დოლარი, ფინანსური მაჩვენებლები (2019 წ.): შემოსავალი - 60,2 მილიონი აშშ დოლარი, წმინდა ზარალი - 514 მილიონი აშშ დოლარი.

საინტერესოა კომპანიის ყველაზე მსხვილი ბენეფიციარის ფიგურა, ეს გახლავთ ნუბარ აფეიანი, სომხური წარმოშობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ამერიკელი ბიზნესმენი ისტორიაში.

ამერიკელი მეწარმე, მილიარდერი და „100Lives“ პროექტის თანადამფუძნებელი ნუბარ აფეიანი დაიბადა 1962 წელს ბეირუთში.

აფეიანის ოჯახი 1976 წელს გადავიდა საცხოვრებლად კანადაში. იქ ახალგაზრდა ნუბარმა 1983 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით ქიმიური ინჟინერია. 1987 წელს მან მიიღო დოქტორის წოდება ბიოქიმიური ინჟინერიის დარგში MIT– ისგან და მუდმივად გადავიდა საცხოვრებლად შეერთებულ შტატებში.

ნუბარ აფეიანი

ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში, აფეიანმა მონაწილეობა მიიღო  20 – ზე მეტი წარმატებული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური კომპანიის დაარსებაში და განვითარებაში. 1988 წელს მან დააარსა PerSeptive Biosystems, ბიოლოგიური აღჭურვილობის ინდუსტრიის ერთ-ერთი ლიდერი.

2007 წლიდან აფეიანი არის Flagship Ventures- ის მმართველი პარტნიორი, საწყის ეტაპზე საწარმოს საწარმოს ფირმა. ფირმა ორიენტირებულია ჯანდაცვაზე და მდგრად განვითარებაზე, ხოლო მასთან დაკავშირებული საინვესტიციო პორტფელი 600 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებს. გარდა ამისა, ნუბარ აფეიანი არის Flagship VentureLabs- ის თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი. 2010 წლიდან ბიზნესმენი არის ამერიაბანკის დირექტორთა საბჭოს წევრი.

ბიზნესის გარდა, აფეიანი ასწავლის სლოანის მენეჯმენტის სკოლაში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ბიოტექნოლოგიის დეპარტამენტში - ის კითხულობს ლექციების კურსს თემაზე "ახალი ბიზნესის წამოწყება". ის ასევე არის ბიოინჟინერიის დეპარტამენტის წამყვანი ლექტორი.

ნუბარ აფეიანი ფინანსურ დახმარებას უწევს სომხეთს. იგი ხედავს სომხეთის წარმატებული განვითარების გარანტიას დიასპორასთან კავშირში. ”ჩვენ ვიცით, რა მოხდა 100 წლის წინ. შემდეგი 100 წელი ასე იქნება: სომხეთთან სომხების გაერთიანების დრო დგება. ჩვენ არ მოვკვდით, ჩვენ აღვადგინეთ ძალას, ბევრი ჩვენგანი ძალიან წარმატებულები ვართ. ჩვენგან განსხვავებით, ჩვენი ქვეყანა არ არის აყვავებული. ახლა კი დროა რომ გამოვიყენოთ ჩვენი გონება, ნება, ინტელექტი, ფიზიკურ ძალა და ვთქვათ: აღსდექი, სომხეთო ”, - ამბობს აფეიანი.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, რამდენად ეფექტურია ხელისუფლება კორონავირუსის გამო შექმნილი ეპიდსიტუაციის მართვაში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.