USD 2.6744
EUR 3.1020
RUB 3.7531
Tbilisi
მაღალი დონის კორუფციის სავარაუდო შემთხვევები — განახლებადი სია
Date:  1465

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ აგრძელებს ინფორმაციის სისტემატიზებულ შეგროვებას მაღალი დონის კორუფციის შესაძლო დარღვევებზე, რომელთა შესახებ ბოლო წლებში გახდა ცნობილი. ჩვენი მიზანია, შევქმნათ მაღალი დონის კორუფციის სავარაუდო შემთხვევათა პერიოდულად განახლებადი კატალოგი, რომელიც მოგვცემს შესაძლებლობას, თვალყური ვადევნოთ ამ დარღვევებს და დავინახოთ მაღალი დონის კორუფციის მასშტაბი.

კორუფციის კუთხით საქართველოში ამჟამად არსებული ვითარება ხასიათდება, ერთი მხრივ, წვრილმანი კორუფციის შთამბეჭდავად დაბალი დონით და ამავე დროს, მაღალი დონის კორუფციის - თითქმის სრული დაუსჯელობით. სამწუხაროდ, კორუფციამ საქართველოში უკიდურესი – „სახელმწიფოს მიტაცების“ ფორმა მიიღო.[1]

„საერთაშორისო გამჭვირვალობის“ კორუფციის აღქმის ინდექსის (CPI) მიხედვით, „მმართველი პარტიის დამფუძნებლის გავლენა ძირითად ინსტიტუციებზე სახელმწიფოს მიტაცების განმარტებაში ჯდება“[2] და ამასთან, მაღალი დონის კორუფციის სავარაუდო „შემთხვევების შინაარსი და მასშტაბი, რაოდენობა და ზრდის დინამიკა იძლევა იმის თქმის საფუძველს, რომ ქვეყანაში მაღალი დონის კორუფცია „კლეპტოკრატიის“ სახეს იღებს, როდესაც სახელმწიფოს მმართველები იყენებენ პოლიტიკურ ძალაუფლებას, რათა მიითვისონ ქვეყნის სიმდიდრე.“[3]

მაღალი დონის კორუფციის პრობლემის არსებობასა და სიმწვავეზე მიუთითებს ადგილობრივი სამოქალაქო საზოგადოების დასკვნები,[4] საერთაშორისო შეფასებები,[5] საქართველოში ჩატარებული საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები,[6] გამომძიებელი ჟურნალისტებისა და არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ გამოვლენილი სავარაუდო შემთხვევების სულ უფრო მზარდი რაოდენობა.

საქართველოში კორუფციული დანაშაულის აღკვეთაზე პასუხისმგებელი ორგანოები (გენერალური პროკურატურა და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახური) ქმედითი რეაგირების გარეშე ტოვებენ მაღალი დონის კორუფციის სავარაუდო შემთხვევებს. განსაკუთრებით, თუ მასში მმართველ პარტიასთან დაახლოებული პირები ფიგურირებენ. მაგალითად, პროკურატურისა და სუს-ის გასული წლების ანგარიშები აჩვენებს, რომ ყველაზე მაღალი თანამდებობის პირები, რომლებიც კორუფციული დანაშაულისთვის დააკავეს - მერი და ყოფილი გუბერნატორია. რეაგირების გარეშე რჩება „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ მიერ პერიოდულად გაგზავნილი შემთხვევები, მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოს კანონმდებლობით, დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის მიღების შემთხვევაში გამომძიებელი, პროკურორი ვალდებული არიან გამოძიება დაიწყონ.[7]

საუკეთესო საერთაშორისო პრაქტიკის შესაბამისად, კორუფციულ დანაშაულებთან ეფექტიანი ბრძოლა აუცილებლად გულისხმობს საჯაროდ გავრცელებული მაღალი დონის კორუფციის ყველა სავარაუდო შემთხვევაზე გამოძიების დაწყებას ან გამოძიების არ-დაწყების შესახებ დასაბუთებული გადაწყვეტილების საჯაროდ ხელმისაწვდომობას.[8] ამის საწინააღმდეგოდ, სუს-ი და პროკურატურა ამ ინფორმაციას არც პროაქტიულად აქვეყნებენ და არც საჯარო ინფორმაციის მოთხოვნის ფარგლებში გასცემენ.

მაღალი დონის კორუფციის პრობლემის გადასაჭრელად, აუცილებელია, სუს-ის ანტიკორუფციული სააგენტოსა და პროკურატურის კორუფციული დანაშაულების გამოძიების უფლებამოსილება გადაეცეს დამოუკიდებელ ანტიკორუფციულ სააგენტოს, რომელიც აღჭურვილი იქნება შესაბამისი რესურსებით, უფლებამოსილებითა და დამოუკიდებლობის მაღალი ხარისხით, რათა მიუკერძოებლად და საგულდაგულოდ გამოიძიოს მაღალი დონის კორუფციის შემთხვევები.[9]

ჯერ კიდევ 2018 წელს ევროპარლამენტის რეზოლუცია[10] აღნიშნავდა, რომ „მაღალი დონის ელიტური კორუფცია საქართველოსთვის სერიოზულ გამოწვევად რჩება“ და მთავრობას ანტიკორუფციული სააგენტოს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურიდან გამოცალკევების და მაღალი დონის კორუფციის შემთხვევების მყისიერი გამოძიებისკენ მოუწოდებდა. 2022 წლის ივლისში კი, ევროკომისიამ საქართველოსთვის ევროკავშირის კანდიდატი ქვეყნის სტატუსის მინიჭების ერთ-ერთ წინაპირობად ანტიკორუფციული სააგენტოს დამოუკიდებლობა, მისი ყველა საკვანძო ანტიკორუფციული ფუნქციით აღჭურვა და „მაღალი დონის კორუფციის შემთხვევების საგულდაგულოდ გამოძიება“ დაასახელა.[11]

ეკონომიკური თანამშრომლობისა და განვითარების ორგანიზაციის ანტიკორუფციული ქსელიც (OECD/ACN) 2016 წლიდან მოუწოდებს საქართველოს მთავრობას „სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურისა და პროკურატურისთვის ანტიკორუფციული საგამოძიებო უფლებამოსილების ჩამორთმევის შესახებ.“[12] OECD/ACN-ის ანგარიშში აღნიშნულია, რომ „ანტიკორუფციული სააგენტოს უსაფრთხოების სამსახურში არსებობა კითხვებს ბადებს,“ ამასთან, „დამატებით გამოწვევას წარმოადგენს პროკურატურის შიგნით გამოძიებისა და დევნის კომპონენტის თანაარსებობა, რამაც შესაძლოა, ძირი გამოუთხაროს ძალაუფლების დაბალანსებისა და ურთიერთკონტროლის პრინციპს.“[13]

მეთოდოლოგია

ამ სიის მიზნებისათვის მაღალი რანგის თანამდებობის პირად ითვლება ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ საქართველოს კანონის[14] 21-ე მუხლის შესაბამისად განსაზღვრული „პოლიტიკურად აქტიური პირი.“ საერთაშორისო კარგი პრაქტიკისა და OECD/ACN-ის მონიტორინგის სახელმძღვანელოს[15] შესაბამისად, ამ განმარტებას დაემატა ყველა დონის პროკურორი (მათ შორის საპროკურორო საბჭოს წევრები), სახელმწიფო რწმუნებულები და მათი ადმინისტრაციის ხელმძღვანელები. ამასთან, იმისთვის, რომ კორუფციული შემთხვევების გავრცელების მასშტაბი მუნიციპალიტეტის მაღალი რანგის თანამდებობის პირთა დონეზეც ავსახოთ, ამ სიის მიზნებისთვის „მაღალი რანგის თანამდებობის პირად“ ასევე ითვლებიან მერი, საკრებულოს თავმჯდომარე და მათი მოადგილეები.

წინამდებარე სიაში შესულია სავარაუდო კორუფციის ის შემთხვევები:

  1. რომლებშიც ფიგურირებენ მაღალი თანამდებობის პირები,
  2. სადაც გამოკვეთილია ქმედება, რომელიც შეიცავს კორუფციის ნიშნებს და რომლისთვისაც კანონით გათვალისწინებულია დისციპლინური, ადმინისტრაციული ან სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა,
  3. რომელთა შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია, საფუძვლიანი გამოძიების ჩატარების გარეშე, აღძრავს დასაბუთებად ეჭვს კორუფციული დარღვევის არსებობის შესახებ.

თუ ფიქრობთ, რომ ამ ჩამონათვალში რომელიმე საქმე უნდა დაემატოს, დაგვიკავშირდით ვებგვერდზე მითითებული საკონტაქტო ინფორმაციის გამოყენებით.

 

 

 

მაღალი დონის სავარაუდო კორუფციის შემთხვევები

ბოლო განახლება:
24 აპრილი, 2023

(ბოლოს დამატებული შემთხვევები მონიშნულია ლურჯად) 

სიაში ამჟამად შესულია

109 საქმე

ყოფილი ან მოქმედი თანამდებობის პირების მონაწილეობა სავარაუდო კორუფციულ გარიგებებში

 

  • ნეპოტიზმისინტერესთა შეუთავსებლობისა და უკანონო გამდიდრების სავარაუდო შემთხვევები

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია სავარაუდო ნეპოტიზმის ათობით შემთხვევაზე, როდესაც პარლამენტის წევრების, მინისტრებისა და მათი მოადგილეების ოჯახის წევრები სახელმწიფოს მიერ დაარსებულ და დაფინანსებულ ორგანიზაციებში საქმდებიან. ასევე, გამოძიებაში მოხვდა სავარაუდოდ ინტერესთა შეუთავსებლობისა და უკანონო გამდიდრების, პარტია „ქართული ოცნებასთან“ დაახლოებული პირებისა და ე.წ პარტიული აქტივის სხვადასხვა სახელმწიფო კომპანიებში მაღალანაზღაურებად პოზიციებზე დასაქმების შემთხვევები.

გამოქვეყნების თარიღი: 25 დეკემბერი, 2022

წყარო: სტუდია მონიტორი - https://bit.ly/3X45VVf

  • სავარაუდო პოლიტიკური კორუფცია რაჭის ტყის განკარგვასთან დაკავშირებით

სტატიაში აღწერილია გარემოებები, რაც მიუთითებს შესაძლო პოლიტიკურ კორუფციაზე მმართველ პარტიასთან დაახლოებული რუსული კავშირების მქონე ბიზნესმენის, დავით ხიდაშელის მონაწილეობით. კერძოდ, მას შემდეგ, რაც ხიდაშელი 2020 წელს მმართველ პარტიას ამომრჩეველთა მობილიზების მიზნით პოლიტიკურად მოტივირებული საქმის წამოწყებაში დაეხმარა, მან პრიორიტეტულად მიიღო, 13-ჯერ უფრო მომგებიანი ბუნების კონსერვაციის პროექტის ხარჯზე, რაჭის ტყეში კერძო სამონადირეო მეურნეობის მოწყობის უფლება, რის შედეგადაც სახელმწიფომ დაახლოებით 2 მილიონი ლარის ზიანი მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 24 ნოემბერი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3GYQTM8

  • „როგორ ართმევს პროკურატურა საირმელებს მიწებს“

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია, რომ საირმეში პროკურატურა 20 ოჯახს მიწის ნაკვეთების მითვისებას ხელისუფლებასთან დაახლოებული ბიზნესმენის, კურორტ საირმის მფლობელის თემურ კოხოძის ბიზნესინტერესების სასარგებლოდ უკანონოდ ედავება. თემურ კოხოძის კომპანიები (თეგეტა მოტორსი) ყოველწლიურად მილიონობით ლარის სახელმწიფო შეკვეთებს იღებენ და პარტია „ქართული ოცნების“ შემომწირველები არიან. თავად კოხოძე ბრალდებას უარყოფს. გამოძიების თანახმად, კოხოძის ინტერესების სასარგებლოდ ადგილობრივებთან მოლაპარაკებებში ბაღდათის მუნიციპალიტეტის მერი კახა ენუქიძე მონაწილეობდა.

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო” 2012 წელს წერდა, რომ 2010 წელს კურორტ საირმეში დაახლოებით 20-მდე ადგილობრივმა მეწარმემ 1 კვირის განმავლობაში სახელმწიფოს საჩუქრად გადასცა უძრავი ქონება, რომლის მესაკუთრედ მოგვიანებით მაჟორიტარი დეპუტატის თემურ კოხოძის კომპანია დარეგისტრირდა. კოხოძე მაშინ მიწების იძულებით დათმობასთან კავშირს უარყოფდა. კოხოძე და მისი კომპანიები იმ პერიოდში „ნაციონალური მოძრაობის“ მსხვილი დამფინანსებლები იყვნენ.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 ივლისი, 2022

წყარო: რადიო თავისუფლება – https://bit.ly/3tfLXKP,  „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო” - https://bit.ly/3VGJo0x

  • ცხვრის ექსპორტში ოთარ დანელიას სავარაუდო გავლენები

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია სოფლის მეურნეობის ყოფილი მინისტრის (ამჟამად, ბიზნესომბუდსმენის) ოთარ დანელიას სავარაუდო უკანონო გავლენებზე ქართული ცხვრის ექსპორტის ბიზნესში. კერძოდ, გამოძიების მიხედვით, ამ ბიზნესში ჩართული კომპანიების რაოდენობის მკვეთრი შემცირება გამოწვეული იყო არა ბუნებრივი კონკურენციით, არამედ კომპანია „ვიქტორიას“ ხელმძღვანელობის პირადი კავშირებით ოთარ დანელიასთან, რის გამოც კომპანია კონკურენტების ხარჯზე ერთ-ერთი მსხვილი ექსპორტიორი გახდა. თავად დანელია ბრალდებებს უარყოფს.

გამოქვეყნების თარიღი: 27 მაისი, 2017

წყარო: სტუდია მონიტორი – https://bit.ly/3fX5yMC

  • თბილისის მერიის მიერ სავარაუდო უკანონო სამშენებლო ნებართვების გაცემა

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია თბილისის მერიის არქიტექტურის სამსახურის მიერ სავარაუდოდ უკანონო სამშენებლო ნებართვების გაცემაზე ულტრა-მემარჯვენე ჯგუფ ალტ-ინფოსა და პარტია „კონსერვატიული მოძრაობა / ალტ ინფოს“ ერთ-ერთი ლიდერის კონსტანტინე მორგოშიასა და მისი ძმის გიორგი მორგოშიასთვის, რომლებმაც შეძლეს მანამდე მრავალჯერ დახარვეზებული სამშენებლო ნებართვების მოპოვება. 2021 წელს გავრცელებულ სუს-ის ჩანაწერებში კიდევ ერთი ულტრა-მემარჯვენე ჯგუფის ლიდერი სანდრო ბრეგაძე საუბრობს, რომ კახა კალაძემ კონსტანტინე მორგოშიას ორჯერ მისცა უკანონო მშენებლობის ნებართვა.

გამოქვეყნების თარიღი: 3 აპრილი, 2022 / 5 აპრილი 2022 / 23 ივლისი, 2022

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება - https://bit.ly/3S7UOtB ტელეკომპანია „მთავარი არხი“ – https://bit.ly/3htkYZn; ფლანგვის დეტექტორი – https://bit.ly/3DVYTdw; ტელეკომპანია „ფორმულა“ – https://bit.ly/3NSwZnx

  • საეჭვო ნებართვები და ბინები თბილისის მერის მოადგილის ნათესავებისთვის

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია თბილისის მერის მოადგილის, ირაკლი ბენდელიანის სამშენებლო კომპანიებთან საეჭვო კავშირებზე. მოსახლეობის პროტესტის მიუხედავად, თბილისის მერია მრავალბინიანი კორპუსების მშენებლობის ნებართვებს მაინც გასცემს და სამშენებლო კომპანიების მოთხოვნებს სრულად აკმაყოფილებს. ამ კომპანიების მიერ აშენებულ კორპუსებში კი, ირაკლი ბენდელიანის ნათესავების ბინები აღმოაჩინეს, მათ შორის ოჯახის წევრების.

გამოქვეყნების თარიღი: 27 მარტი, 2023

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება - https://bit.ly/3mlYr3L

  • სავარაუდო კორუფციული გადაწყვეტილება თევზჭერის ლიცენზიების გაცემისას

ჟურნალისტური გამოძიების მიხედვით, 2018 წელს გარემოს დაცვის და სოფლის მეურნეობის სამინისტრომ შავ ზღვაში ქაფშიის მოპოვებაზე ლიცენზია 2036 წლამდე გაუგრძელა ოთხ კომპანიას. ლიცენზიანტი კომპანიის მეწილეები მმართველ პარტიასთან “ქართულ ოცნებასთან” და ბიძინა ივანიშვილის დეიდაშვილთან უჩა მამაცაშვილთან არიან დაკავშირებული.

გამოძიების თანახმად, შავი ზღვის მონიტორინგის სამსახურის უფროსის უარყოფითი დასკვნის მიუხედავად, მთავრობამ ბიზნესის მოთხოვნები სრულად დააკმაყოფილა, კომპანიებს სალიცენზიო პირობები შეუცვალა და, ამასთან, ლიცენზირებული კომპანიები ფაქტობრივად მონოპოლისტურ მდგომარეობაში ჩააყენა.

გამოქვეყნების თარიღი: 11 თებერვალი, 2023

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება - https://bit.ly/3zL4z8R

  • მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის კომპანია მილიონიან სახელმწიფო შესყიდვებს იღებს

ჟურნალისტური გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ საქართველოს მთავრობის ადმინისტრაციის უფროსის, რევაზ ჯაველიძის, კომპანია შპს ინფრაკონმა (ს/კ 405259660) რამდენიმე მილიონი ლარის ღირებულების სახელმწიფო შესყიდვებზე გააფორმა ხელშეკრულება. მაგალითად, ჯაველიძის კომპანიამ 2022 წელს რეგიონული განვითარებისა და ინფრასტრუქტურის სამინისტროს საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტთან 1,438,247 ლარის, 2023 წელს ქარელის მუნიციპალიტეტთან კი 2,344,770 ლარის ღირებულების კონტრაქტები გააფორმა.

რევაზ ჯაველიძე შპს ინფრაკონის 100% წილის მფლობელია, რომელიც მართვის უფლებით გადაცემული აქვს მესამე პირზე.

გამოქვეყნების თარიღი: 25 მარტი, 2023

წყარო: ტვ პირველი - https://bit.ly/3MxZWXe

  • თავდაცვის მინისტრის შვილის ბიზნესი

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, თავდაცვის მინისტრ ჯუანშერ ბურჭულაძის შვილის, დავით ბურჭულაძის, კომპანია შპს კოლხეთი (ს/კ 405369694) სოფელ მუხათწყაროში რუსულ აბანოებს აშენებს. მშენებლობა ორი წლის წინ დაიწყო და უკვე დასრულებულია. ჯუანშერ ბურჭულაძე, დავით ბურჭულაძე და კომპანია ერთ მისამართზე არიან რეგისტრირებული, თუმცა მინისტრმა შვილი და მისი ბიზნესი დეკლარაციაში არ მიუთითა. კომპანიის დაფუძნების დროს მინისტრის შვილი 19 წლის იყო.

გამოქვეყნების თარიღი: 11 თებერვალი, 2023

წყარო: ტვ პირველი - https://bit.ly/40eqyzC

  • ვახტანგ გომელაურის სიძის მილიონიანი ქონება

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, შინაგან საქმეთა მინისტრ ვახტანგ გომელაურის სიძე, შალვა ომსარაშვილი, მინისტრის შვილთან ქორწინებამდე რამდენიმე თვით ადრე და შემდეგ, დაახლოებით 1 წელიწადში, მილიონიან ქონებას აგროვებს. მინისტრის სიძის სახელზე ფიქსირდება ძვირადღირებული მანქანები და ბინები თბილისში, მაშინ როცა ანა გომელაურთან ქორწინებამდე ომსარაშვილის სახელზე გურჯაანში მხოლოდ რამდენიმე ჰა მიწის ნაკვეთი იყო რეგისტრირებული.

გამოქვეყნების თარიღი: 4 თებერვალი, 2023

წყარო: ტვ პირველი - https://bit.ly/41wk5RK

  • დეპუტატ ლევან მგალობლიშვილის სამშენებლო ბიზნესი

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, “ქართული ოცნების” დეპუტატის ლევან მგალობლიშვილის სამშენებლო ბიზნესებს პირადად კურირებს, თუმცა კომპანიები ცოლის და სიმამრის სახელზეა რეგისტრირებული. ამასთან, კომპანია შპს “მარშალ დიდი დიღომი” ბინებს ისე ყიდის, რომ თბილისის მერიისგან მშენებლობის ნებართვა სრულად მიღებული არ აქვს.

გარდა ამისა, გუდაურის სასტუმრო-საცხოვრებელი კომპლექსის აშენებაზე დასაქმებული მუშები აცხადებენ, რომ კომპანია გაწეულ სამუშაოს არ უნაზღაურებს, ხოლო როცა გააპროტესტეს, მათ დეპუტატი პირადად დაემუქრა.

გამოქვეყნების თარიღი: 19 ნოემბერი, 2022

წყარო: ტვ პირველი - https://bit.ly/3A4fZo7

  • თანამდებობის პირების სავარაუდო კორუფციული გარიგებები სასულიერო პირებთან

ჟურნალისტური გამოძიება, სავარაუდოდ სუს-იდან გამოჟონილ ფარული მიყურადების დოკუმენტებზე დაყრდნობით აღწერს, თუ როგორ ახერხებდნენ კონკრეტული მაღალი რანგის სასულიერო პირები მაღალჩინოსნების დახმარებით და ანაზღაურების სანაცვლოდ, მძიმე დანაშაულში ბრალდებული პირების საპროცესო შეთანხმებით ან ვადამდე ადრე გათავისუფლებას. გამოძიებაში აღწერილია რვა საქმე და ნახსენებია შემდეგი თანამდებობის პირების სახელები: იუსტიციის ყოფილი მინისტრი თეა წულუკიანი, იუსტიციის მინისტრის ყოფილი მოადგილე ალექსანდრე ტაბატაძე, გენერალური პროკურორი ირაკლი შოთაძე და ეკონომიკის ყოფილი მინისტრი დიმიტრი ქუმსიშვილი.

გამოქვეყნების თარიღი: 28 დეკემბერი, 2021

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება – ნაწილი I: https://bit.ly/3RPs6NA / ნაწილი II: https://bit.ly/3RLToV0

  • სავარაუდო კორუფციის შემთხვევა სასამართლოში

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია საქართველოში მართლმსაჯულების რეფორმის ჩავარდნა და მისი შედეგები. მაგალითის სახით ნაჩვენებია ინტერვიუ შვეიცარიელ ინვესტორ შპს „ბაზელის“ ხელმძღვანელ რონალდ ვოლდმენთან, რომელიც აცხადებს, რომ: „კონკრეტულმა მაღალჩინოსნებმა მოგვთხოვეს, გადაგვეხადა მილიონობით ლარი, რათა ჩვენი საქმის წარმოება გაგრძელებულიყო და საბოლოოდ მოგვარებულიყო. ამის გამო დაგვჭირდა საქმეში ჩაგვერთო შვეიცარიის და სხვა ქვეყნის საელჩოები, რათა საქმის გასაგრძელებლად არ დაგვჭირვებოდა ქრთამის გადახდა.

გამოქვეყნების თარიღი: 4 დეკემბერი, 2021

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება – https://bit.ly/3b3RPRL / https://bit.ly/3czYAv9

  • სავარაუდო გავლენებით ვაჭრობა სასულიერო პირების სასარგებლოდ

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია 4 შემთხვევაზე, როდესაც გავლენიანი სასულიერო პირები, სავარაუდოდ, იყენებდნენ კავშირებს მაღალი თანამდებობის პირებთან სხვადასხვა კორუფციული სარგებლის მისაღებად: 1. მოსამართლე ლევან მურუსიძის მიერ ანტონ ბულუხიას დახმარება; 2. თბილისის მერის მოადგილის ირაკლი ბენდელიანის მიერ დეკანოზ გიორგი ტატუნაშვილისთვის სამშენებლო ნებართვის მიღებაში დახმარება; 3. დეპუტატების სოზარ სუბარისა და ირაკლი ქადაგიშვილის მიერ პროტოპრესვიტერ გიორგი ზვიადაძის დახმარება შვილის სახელმწიფო ტენდერებთან დაკავშირებული პრობლემების მოგვარებაში; 4. შსს-ს ყოფილი მოადგილის კახა საბანაძისა და სამცხე-ჯავახეთის გუბერნატორ ბესიკ ამირანაშვილის მიერ მიტროპოლიტ ნიკოლოზ ფაჩუაშვილის დახმარება.

გამოქვეყნების თარიღი: 23 ოქტომბერი, 2021

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება – https://bit.ly/3PIhnTT / https://bit.ly/3zqvLdJ

  • სასამართლო გადაწყვეტილებებზე არასათანადო გავლენის მოხდენის სავარაუდო მცდელობა

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, არსებობს, სავარაუდოდ, სუს-იდან გაჟონილი ფარული ჩანაწერები, სადაც ჩანს, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატები მათთვის სასარგებლო სასამართლო გადაწყვეტილებებს ტელეფონით უკვეთავენ. როგორც სიუჟეტიდან ირკვევა, „ოცნების“ დეპუტატები, ირაკლი კოვზანაძე და პაატა კვიჟინაძე, მათი კოლეგის, ამჟამად უკვე ყოფილი დეპუტატის ვანო ზარდიაშვილის დახმარებით ახდენენ გავლენას სასამართლოს საბოლოო გადაწყვეტილებებზე. ამ პროცესში, სავარაუდოდ, საკმაოდ დიდი გავლენა აქვს დეპუტატ მამუკა მდინარაძესაც.

გამოქვეყნების თარიღი: 25 სექტემბერი 2021

წყარო: „ტვ პირველი“ – https://bit.ly/3PGcpXd / „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3OoN6rD

  •  მოსამართლეებზე ზეწოლის სავარაუდო შემთხვევა

უზენაესი სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე ბესარიონ ალავიძემ „მთავარი არხთან“ ინტერვიუში მოსამართლეების მიმართ ზეწოლის ფაქტებზე ისაუბრა. ალავიძის განცხადებით, რიგ შემთხვევებში იუსტიციის უმაღლესი საბჭო მოსამართლეებისგან კონკრეტულ საქმეებზე გადაწყვეტილებების შეთანხმებას მოითხოვდა.

ბესარიონ ალავიძის განცხადება დაადასტურა სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილმა მაღალჩინოსანმა, ამჟამად პატიმრობაში მყოფმა სოსო გოგაშვილმა. გოგაშვილმა განაცხადა, რომ სუს-მა სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარის და ე.წ. კლანის ერთ-ერთი ლიდერის მიხეილ ჩინჩალაძის მოთხოვნით, ტელეკომპანია „რუსთავი 2-ის“ საქმეზე სასურველი გადაწყვეტილების მისაღებად ალავიძეზე ზეწოლა განახორციელა.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 სექტემბერი, 2022

წყარო: „მთავარი არხი“ - https://bit.ly/3TW0RkV, გოგაშვილის განცხადება - https://bit.ly/3Ui31LN, „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოს“ განცხადება -  https://bit.ly/3DuZAut

  • „სასამართლო ვანო ჩხარტიშვილის სამსახურში“

ჟურნალისტურ გამოძიებაში ნაჩვენებია, თუ როგორ უგებს ივანიშვილთან დაახლოებული ბიზნესმენი, ვანო ჩხარტიშვილი ინვესტორებს ათეულობით მილიონ დოლარს ქართულ სასამართლოში, როგორ დააკისრა ორი ინსტანციის სასამართლომ 12 მლნ დოლარის გადახდა ყაზახურ კომპანიას ჩხარტიშვილის კომპანიის სასარგებლოდ, რისთვის ასესხა წამგებიანმა სახელმწიფო კომპანია „საქართველოს რკინიგზამ“ ჩხარტიშვილის კომპანიას 8.5 მილიონი დოლარი.

გამოქვეყნების თარიღი: 1 მარტი, 2023

წყარო: რადიო თავისუფლება - https://bit.ly/3kLY7un / https://bit.ly/3muATsV

  • თევზის გადამამუშავებელი საწარმოები ფოთში - პოლიტიკური კავშირები და ეკოლოგიური პრობლემები

ფოთში გარემოსდაცვითი პრობლემები დაკავშირებულია თევზის გადამამუშავებელ კომპანიებთან რომელთა მეპატრონეები ყოფილი და მოქმედი მაღალჩინოსნები, ხელისუფლებასთან დაახლოებული პირები არიან, მათ 783, 100 ლარის პოლიტიკური შემოწირულება გაიღეს და ფინანსდებიან სახელმწიფო სუბსიდირების პროგრამიდან.

გამოქვეყნების თარიღი: 23 ივლისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2VZWqfP

  • პრივილეგიები ბიძინა ივანიშვილის ნათესავებისთვის

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის მინისტრის მოადგილის, იური ნოზაძის, შესაძლო ინტერესთა კონფლიქტზე. კერძოდ, მისი ძმის კომპანიების პროექტებისთვის (ღორების ფერმა რაჭაში, აგურის ქარხანა კასპში და ხამონის წარმოება რაჭაში), ნათესაური კავშირების შესაძლო გამოყენების შედეგად, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან, საპარტნიორო ფონდიდან, აწარმოე საქართველოდან გადაცემულ თანხებისა და შეუსრულებელი ვალდებულებების გამო პირგასამტეხლოს პატიებაზე.

გამოქვეყნების თარიღი: 26 ივნისი, 2021

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება – https://bit.ly/3cyiS8q / https://bit.ly/3OlTL5O

  • ბიძინა ივანიშვილის ძმისშვილის და მისი ბიზნესპარტნიორის საეჭვო სქემები

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, ბიძინა ივანიშვილის ძმისშვილმა ემზარ ივანიშვილმა და მისმა ბიზნესპარტნიორმა გრიგოლ ხურციძემ გამოიყენეს მათი კავშირები და გავლენა, რათა სამი სხვადასხვა სამშენებლო პროექტისთვის მიეღოთ საეჭვო ნებართვები.

გამოქვეყნების თარიღი: 15 მაისი, 2021 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/2RRH6R4 / https://bit.ly/2R8Wx71

  • უფლებამოსილების ბოროტად გამოყენების და კორუფციის ბრალდებები ლისის ტბასთან მშენებლობის ნებართვების გაცემის პროცესში

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, მაღალი თანამდებობის პირები (მაგ: კონკურენციის სააგენტოს თავმჯდომარე ირაკლი ლექვინაძე და ფინანსთა მინისტრის მოადგილე მიხეილ დუნდუა) და პარტია „ქართული ოცნების“ შემომწირველი (შპს „ლისი ჰილსის“ მეწილე მიხეილ ჯაფარიძე) უპრობლემოდ იღებენ მშენებლობის ნებართვებს ლისის ტბის მიმდებარე ტერიტორიაზე, მაშინ, როდესაც ადგილობრივი მაცხოვრებლები ბიუროკრატიულ ბარიერებს აწყდებიან.

გამოქვეყნების თარიღი: 17 აპრილი, 2021 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3g0hKIr / https://bit.ly/3vD9ZPs

  • „ქართული ოცნების“ დეპუტატის სავარაუდო ჩარევა მიმდინარე გამოძიებაში

ჟურნალისტური გამოძიება გამოთქვამს ეჭვს, რომ „ქართული ოცნების“ დეპუტატი ისკო დასენი იყენებს მის გავლენას, რათა შეაფერხოს პროკურატურაში შპს „ვიპ ტრეიდის“ წინააღმდეგ მიმდინარე გამოძიება. შპს „ვიპ ტრეიდი“, რომელსაც მოქალაქეები ვალუტის კურსით ვაჭრობის თაღლითური სქემის განხორციელებაში ადანაშაულებენ, წარსულში ისკო დასენის ორ ვაჟს ეკუთვნოდა.

გამოქვეყნების თარიღი: 3 აპრილი, 2021 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3i7s9oy / https://bit.ly/2SFPvqE

  • სავარაუდო კორუფცია რთველის სუბსიდირების სამთავრობო პროგრამაში

ჟურნალისტური გამოძიების მიხედვით, ყურძნის სუბსიდირების სამთავრობო პროგრამაში ცვლილებები იქნა შეტანილი, იმისთვის, რომ მომხდარიყო პროგრამის მორგება მმართველი პარტიის შემომწირველი კომპანიებისა და ბიძინა ივანიშვილთან (მისი ძმის, ალექსანდრე ივანიშვილისა და დეიდაშვილის, უჩა მამაცაშვილის, მეშვეობით) დაკავშირებული კომპანიების ინტერესებთან.  

გამოქვეყნების თარიღი: 23 იანვარი, 2021

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3sFiwQc / https://bit.ly/3eALkoO

  • მეორე ინსტანციის სასამართლოზე სავარაუდო არაჯეროვანი ზეგავლენის შემთხვევა

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია შესაძლო არაჯეროვანი ზეგავლენის შემთხვევა მეორე ინსტანციის სასამართლოზე, რომელმაც შეცვალა მისი თავდაპირველი გადაწყვეტილება, რომლითაც დაკმაყოფილებული იყო გერმანელი ინვესტორის, რიჩარდ სალერის, სააპელაციო საჩივარი სააქციო საზოგადოება „საქართველოს ბანკის“ წინააღმდეგ. საქმე ეხება 7 მლნ დოლარის გაფლანგვას სალერის ადგილობრივი პარტნიორის, „იბერია ბიზნეს ჯგუფის“, მიერ, რომელსაც ყოფილი სპორტის მინისტრი, ტარიელ ხეჩიკაშვილი, ხელმძღვანელობს. ჟურნალისტურ გამოძიებაში ნახსენებია, რომ სასამართლოს სხდომის თავმჯდომარე, მზია თოდუა, წარსულში (ბიძინა ივანიშვილის ოჯახის კუთვნილი) სააქციო საზოგადოება „ქართუ ბანკის“ იურიდიულ დეპარტამენტს ხელმძღვანელობდა. 

გამოქვეყნების თარიღი: 17 ოქტომბერი, 2020 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3fmQbui / https://bit.ly/3ry6Z4O

  • მმართველ პარტიასთან დაკავშირებული ბიზნესმენის მიმართ სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედობა 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია მმართველ პარტიასთან დაახლოებული ბიზნესმენის, გიორგი კაპანაძის ბიზნეს პარტნიორების მხრიდან კერძო კომპანია შპს „იბერიაზე“ ზეწოლის სავარაუდო შემთხვევა. ჟურნალისტური გამოძიების მიხედვით, სამართალდამცავი ორგანოები კომპანიის პრობლემების მიმართ უყურადღებობას იჩენენ.                                

გამოქვეყნების თარიღი: 1 ოქტომბერი, 2020     

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/2Ot8e6Z

  • რეექსპორტის ბაზრის სავარაუდო მონოპოლიზება მაღალჩინოსნების მონაწილეობით 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, თუ როგორ სძალავენ თანხებს თურქეთიდან საქართველოს გავლით სატრანზიტო გადამზიდავ კომპანიებს რუსი ბიზნესმენის, ფელიქს ხუდოევის, სასარგებლოდ. ჟურნალისტურ გამოძიებაში გამოთქმულია ეჭვი, რომ ეს შემოსავლების სამსახურისა და მთავრობის სხვა მაღალჩინოსნების დახმარებით ხორციელდება, რომლებიც საქართველო-თურქეთის საზღვარზე აღნიშნულ კომპანიებს ხელოვნურ ბარიერებს უქმნიან.      

გამოქვეყნების თარიღი: 28 აპრილი, 2020 

წყარო: „ნეტგაზეთი“ –  https://netgazeti.ge/news/447571/

  • ფავორიტიზმის სავარაუდო შემთხვევა „საპარტნიორო ფონდის“ საინვესტიციო პროექტში

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია 7 მლნ ლარის საეჭვო მომგებიანობის საინვესტიციო პროექტი, რომელსაც საქართველოს სახელმწიფო „საპარტნიორო ფონდი“ აფინანსებს და რომელიც კომპანია „გლობალ ბრენდმა“ სავარაუდოდ ფავორიტიზმის გზით მიიღო. კომპანიას ლევან გაჩეჩილაძე მართავს, რომელსაც პირადი კავშირები აქვს „საპარტნიორო ფონდის“ ხელმძღვანელთან, დავით საგანელიძესთან, და ყოფილ პრემიერ-მინისტრ გიორგი კვირიკაშვილთან.   

გამოქვეყნების თარიღი: 29 თებერვალი, 2020

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/2PemLnB / https://bit.ly/2OJzZYY

  • სავარაუდო კორუფცია სააქციო საზოგადოება „საქართველოს რკინიგზაში“ ნავთობ-პროდუქტების სომხეთში ტრანსპორტირებასთან დაკავშირებით 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში გამოთქმულია ვარაუდი, რომ სახელმწიფოს კუთვნილმა სააქციო საზოგადოება „საქართველოს რკინიგზამ“ უკანონო გარიგება დადო „ლუკოილ ჯორჯიასთან“ (რომელსაც ყოფილი მთავარი პროკურორი, ოთარ ფარცხალაძე, ხელმძღვანელობდა), რითაც ყველა სხვა კომპანიას საქართველოს გავლით ნავთობ-პროდუქტების სომხეთში ტრანსპორტირება შეეზღუდა.    

გამოქვეყნების თარიღი: 20 ოქტომბერი, 2018 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3rurrCR / https://bit.ly/3viCCBF

  • ე.წ. „ომეგა ჯგუფის საქმე“

2018 წლის სექტემბერში ბიზნესმენ ზაზა ოქუაშვილის განცხადებებისა და გასაჯაროებული ფარული აუდიოჩანაწერების თანახმად, ადგილი ჰქონდა გარიგებას კერძო კომპანიებს, ხელისუფლების სხვადასხვა ინსტიტუტის წარმომადგენლებსა და მმართველი პარტიის ხელმძღვანელობასთან დაკავშირებულ გავლენიან პირებს შორის, რომელიც გულისხმობდა თანამდებობის პირთა ძალაუფლების გამოყენებას თამბაქოს ბაზარზე ამ კომპანიებისთვის დომინანტი პოზიციის უზრუნველყოფის მიზნით. ამის შედეგად გენერირებული შემოსავლები კი განაწილდებოდა კომპანიებსა და მმართველ პარტიასთან დაკავშირებულ ჯგუფს შორის. მასალებში ნახსენები იყო ვიცე-პრემიერ დიმიტრი ქუმსიშვილის, სპორტის მინისტრის ლევან ყიფიანის, ყოფილ მთავარ პროკურორ ოთარ ფარცხალაძის და მმართველი პარტიის ლიდერ ბიძინა ივანიშვილის სახელები.

გამოქვეყნების თარიღი: 26 სექტემბერი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3gYx6gM

  • კორუფციის სავარაუდო შემთხვევები ინფრასტრუქტურისა და ეკონომიკის სამინისტროებში

2018 წელს პროკურატურამ ორი ყოფილი მინისტრი დაკითხა: ყოფილი ეკონომიკის მინისტრი დიმიტრი ქუმსიშვილი და ყოფილი ინფრასტრუქტურის მინისტრი ზურაბ ალავიძე. პროკურატურას არ დაუკონკრეტებია, თუ რა საქმეებზე მიმდინარეობდა გამოძიება, თუმცა მედია-საშუალებები ვარაუდობდნენ, რომ დიმიტრი ქუმსიშვილს სხვადასხვა სამთავრობო პროგრამებში საკუთარი ნათესავებისთვის ხელსაყრელი პირობების შექმნა ედებოდა ბრალად, ხოლო ზურაბ ალავიძე კორუფციის/„მბრუნავი კარის“ შემთხვევასთან იყო კავშირში, რომელიც საავტომობილო გზების დეპარტამენტის მიერ 56 მლნ ლარის ოდენობის სახელმწიფო სახსრების ხარჯვას ეხებოდა.   

გამოქვეყნების თარიღი: 18 ივლისი, 2018  

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3bPL1oF

  • ქონების გადაცემა ყოფილ პროკურორ ოთარ ფარცხალაძისთვის

2016 წლის თებერვალში სახელმწიფო აუდიტის სამსახურმა გამოაქვეყნა დასკვნა, რომლის მიხედვითაც თბილისის მერიამ ყოფილი მთავარი პროკურორის ოთარ ფარცხალაძის კომპანიას „ბი ეს არ - სი დი ჯი დეველოპმენტს” არამართლზომიერად გადასცა ქონება, რაც შესაძლოა გარკვეული კორუფციული გარიგების შედეგი იყო.

გამოქვეყნების თარიღი: 28 თებერვალი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2IZAVpz

  • კორუფციის ნიშნები თბილისის მერიის „ზონალურ საბჭოში“

2014-2017 წლებში თბილისის მერიასთან არსებული ტერიტორიების გამოყენებისა და განაშენიანების რეგულირების საკითხთა საბჭოს (ე.წ. „ზონალური საბჭო“) საქმიანობის შესწავლის შედეგად გამოვლინდა ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის არაერთი სავარაუდო შემთხვევა.

გამოქვეყნების თარიღი: 18 ოქტომბერი, 2017

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3r5wNpd

  • კორუფციის ნიშნები თბილისის ბოტანიკურ ბაღში და მის მიმდებარედ მიწის ნაკვეთების განკარგვის პროცესში

თბილისის ბოტანიკური ბაღის მიმდებარე სარეკრეაციო ზონაში 29 ჰექტარის ფართობის მიწის ნაკვეთის პრივატიზების, ასევე ამ და მომიჯნავე მიწის ნაკვეთებზე სასტუმროს მშენებლობაზე სპეციალური ზონალური შეთანხმების გაცემის პროცესი ატარებდა არსებითად ფიქციურ ხასიათს და ემსახურებოდა უფრო ადრე, არაფორმალურ ვითარებაში მიღებული გადაწყვეტილების სამართლებრივად გაფორმებას.

გამოქვეყნების თარიღი: 13 მაისი, 2016

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2WpfkKd

  • კორუფციის ნიშნები კულტურისა და ძეგლთა დაცვის სამინისტროში

კულტურის და ძეგლთა დაცვის სამინისტროში ინტერესთა შეუთავსებლობისა და კორუფციის რისკების კვლევამ გამოავლინა, რომ მაშინდელ მინისტრთან და სამინისტროს სხვა მაღალ თანამდებობის პირებთან პირდაპირ ან ირიბად დაკავშირებული კომპანიები ხშირად იღებნენ სამინისტროსგან საბიუჯეტო თანხებს/დაფინანსებას კონკურსის ან ტენდერის გვერდის ავლით.

გამოქვეყნების თარიღი: 6 მაისი, 2016

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2WDijPv

____________________________________________________________________________

არჩევნებთან დაკავშირებული სავარაუდო დარღვევები

 

  • მმართველი პარტიის სასარგებლოდ არაკანონიერი გზებით ამომრჩევლის ხმების მობილიზება

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველოსა” და „სამართლიანმა არჩევნების” ერთობლივი კვლევის საფუძველზე გამოიკვეთა მმართველი პარტიის სასარგებლოდ არაკანონიერი გზებით ამომრჩევლის ხმების მობილიზების მასშტაბური სქემა, რომლითაც მაღალი ალბათობით დასტურდება სახელმწიფო უწყებების (მათ შორის სამართალდამცავი ორგანოების) საარჩევნო/პარტიული მიზნებით გამოყენება. ამ უწყებების მეშვეობით სავარაუდოდ გროვდებოდა პერსონალური ინფორმაცია საბიუჯეტო ორგანიზაციების თანამშრომელთა და სხვა მოქალაქეების შესახებ, სავარაუდოდ მომავალში მათზე ზეწოლის მიზნით. გარდა ამისა, არჩევნებზე მხარდაჭერის სანაცვლოდ, სხვადასხვა სახელმწიფო უწყების მეშვეობით ხდებოდა მოქალაქეების წინასწარ მოთხოვნილი შეღავათებით და სხვა ტიპის სარგებლით უზრუნველყოფა.

გამოქვეყნების თარიღი: 21 ივლისი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ - https://bit.ly/3Fx5ldE

  • პოლიტიკური შემოწირულების იძულების სავარაუდო შემთხვევა

მედია სიუჟეტის თანახმად, რომელიც ანონიმურ წყაროს ეყრდნობა, სამცხე-ჯავახეთში მხარის რწმუნებულმა, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის (სუს) და ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის სამხარეო ხელმძღვანელებმა ადგილობრივ ბიზნესმენებს დაავალეს მმართველი პარტიის სასარგებლოდ ფინანსური შემოწირულებების განხორციელება. „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველომ“ შეამოწმა მონაცემები და დაადასტურა დროის მოკლე მონაკვეთში მმართველი პარტიისადმი სამცხე-ჯავახეთიდან უჩვეულოდ კონცენტრირებული შემოწირულებების არსებობა (2-16 აგვისტოს პერიოდში 87-მა ფიზიკურმა და 5-მა იურიდიულმა პირმა ჯამში 714,000 ლარი შესწირა).

გამოქვეყნების თარიღი: 26 აგვისტო, 2021

წყარო: ტელეკომპანია „მთავარი არხი“ – https://bit.ly/3HP5ozz; „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3h20ynb

  • ამომრჩეველთა შესაძლო მოსყიდვა

2018 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების პირველი ტურის შემდეგ ბიძინა ივანიშვილის კუთვნილი „ფონდი ქართუ“ 600,000 მოქალაქეს ვალების ჩამოწერას დაჰპირდა. ეს ამომრჩევლის მოსყიდვისა და ადმინისტრაციული რესურსების ბოროტად გამოყენების აშკარა შემთხვევა იყო, რადგან საქართველოს მთავრობა დაპირების აღსრულების პროცესში აქტიურად იყო ჩართული.

გამოქვეყნების თარიღი: 19 ნოემბერი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3ahU8hv

____________________________________________________________________________

ყოფილი ან მოქმედი თანამდებობის პირების საეჭვო გამდიდრების შემთხვევები

  • მინისტრის მოადგილის დაუსაბუთებელი ქონება

ჟურნალისტურ გამოძიებაში ნაჩვენებია ეკონომიკის მინისტრის მოადგილის რომეო მიქაუტაძის სავარაუდო დაუსაბუთებელი ქონება: ძვირადღირებული სახლები და მანქანები, სასტუმროს ბიზნესი, დეველოპერული კომპანია მიწებით წავკისსა და წაღვერში.

გარდა ამისა, გამოძიება გვიყვება მერიის მაღალჩინოსნების ოჯახის წევრების მიერ თბილისის ტურისტულ ცენტრში კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლის ყიდვის შესახებ, სავარაუდოდ, თანამდებობრივი მდგომარეობის გამოყენებით.

გამოქვეყნების თარიღი: 25 თებერვალი, 2023

წყარო: სტუდია მონიტორი / რადიო თავისუფლება - https://bit.ly/3mvr9i7

  • ბიზნესომბუდსმენ ოთარ დანელიას საეჭვო გამდიდრება

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია ბოლო 8 წლის განმავლობაში სხვადასხვა მაღალი თანამდებობის მქონე და ამჟამად ბიზნესომბუდსმენ ოთარ დანელიას საეჭვო გამდიდრება, ქონებრივ დეკლარაციაში უძრავი ქონების მიუთითებლობა, შეუთავსებელი სამეწარმეო საქმიანობა და მის მეუღლესთან დაკავშირებით სავარაუდო ნეპოტიზმი.

გამოქვეყნების თარიღი: 12 ნოემბერი, 2022

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3iqoyUM

  • თავდაცვის მინისტრ ჯუანშერ ბურჭულაძის დედის კომპანიას სახელმწიფო ქონება იაფად გადაეცა

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია, როგორ მიჰყიდა თბილისის მერიამ საინვესტიციო ვალდებულების გარეშე კიკეთში, სარეკრეაციო ზონაში მდებარე ტერიტორია იმაზე გაცილებით იაფად, ვიდრე შეფასებული იყო, კომპანია შპს „კიკეთი დეველოპმენტს“, რომლის ერთ-ერთი მეწილე თავდაცვის მინისტრ ჯუანშერ ბურჭულაძის დედა, მარინე სამსონაშვილია. სახელმწიფო ქონების ეროვნულ სააგენტოსთან ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, კომპანიის მხრიდან ხელმომწერი გალაქტიონ ბუაძეა, რომელიც 2016-2018 წლებში სსიპ საქართველოს მუნიციპალური განვითარების ფონდის დირექტორად მუშაობდა, მისი პირველი მოადგილე კი ჯუანშერ ბურჭულაძე იყო.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 იანვარი 2022

წყარო: შაბათის ფორმულა – https://bit.ly/3IUTs0I

  • პრემიერ-მინისტრ ირაკლი ღარიბაშვილის სავარაუდო უკანონო გამდიდრება

ჟურნალისტურ გამოძიებაში ნათქვამია, რომ ამჟამინდელმა პრემიერ-მინისტრმა (და ყოფილმა თავდაცვის და შინაგან საქმეთა მინისტრმა), ირაკლი ღარიბაშვილმა, ქონებრივ დეკლარაციაში არ მიუთითა ძვირადღირებული საათების კოლექცია, რომლის ღირებულებაც ნახევარ მილიონ ლარს აჭარბებს, რაც უკანონო გამდიდრების ნიშნებზე მიუთითებს.

ტყის გადაფორმებიდან დაახლოებით 1 წელში ტერიტორია მავთულხლართებითაა შემოღობილი, ხელშეკრულებით ნაკისრი მოთხოვნების საპირისპიროდ.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 აპრილი, 2020 

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3l8xoDQ, https://bit.ly/43BTTH7

  • ალექსანდრე ჭიკაიძის საეჭვო გამდიდრება

შინაგან საქმეთა ყოფილმა მინისტრმა ალექსანდრე ჭიკაიძემ საჯარო სამსახურის დატოვებიდან მოკლე დროში მოახერხა მნიშვნელოვანი ქონების შეძენა, რასაც რამდენიმე საეჭვო გარემოება ახლდა თან.

გამოქვეყნების თარიღი: 28 თებერვალი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/38daGVc

  • იუსტიციის მინისტრის ყოფილი მოადგილის უკანონო გამდიდრებასთან დაკავშირებული ბრალდებები 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია პარლამენტის მოქმედი წევრისა და იუსტიციის მინისტრის ყოფილი მოადგილის, ალექსანდრე ტაბატაძის, საეჭვო გამდიდრების, არადეკლარირებული აქტივებისა და ძვირადღირებული უძრავი ქონების შესახებ.

გამოქვეყნების თარიღი: 11 მაისი, 2019 

წყარო: „რუსთავი 2“ – https://rustavi2.ge/ka/news/133095

  • მაღალჩინოსნების არადეკლარირებული უძრავი ქონება

ჟურნალისტურ გამოძიებაში დასახელებულია სამი მაღალჩინოსანი, რომელმაც ქონებრივ დეკლარაციაში უძრავი ქონების დეკლარირება არ მოახდინა და მითითებულია დაუსაბუთებელი შემოსავლის მიღების ნიშნები. ეს მაღალჩინოსნები არიან: ყოფილი ეკონომიკის მინისტრი და ვიცე-პრემიერი, დიმიტრი ქუმსიშვილი; თბილისის სააპელაციო სასამართლოს თავმჯდომარე, მიხეილ ჩინჩალაძე; და თავდაცვის მინისტრის მოადგილე, ლელა ჩიქოვანი.

გამოქვეყნების თარიღი: 9 მარტი, 2019      

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3rnNhrv / https://bit.ly/3qEdFNo

  • თავდაცვის მინისტრის სახლების მშენებლობის არადეკლარირებული ხარჯები

2013-2018 წლებში თავდაცვის მაშინდელმა მინისტრმა ლევან იზორიამ ორი სახლი აიშენა, თუმცა, ამ სახლზე გაწეული ხარჯები კანონდარღვევით დეკლარაციაში არ მიუთითა. გარდა ამისა, კითხვებს აჩენს აღნიშნული ხარჯების წარმომავლობა.

გამოქვეყნების თარიღი: 11 დეკემბერი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3np9uV3

  • ყოფილი პროკურორის ოთარ ფარცხალაძის საეჭვო გამდიდრება

თანამდებობის დატოვების შემდეგ ყოფილი მთავარი პროკურორის ოთარ ფარცხალაძის და მისი მეუღლის ქონება მნიშვნელოვნად გაიზარდა. თანამდებობაზე ყოფნისას მისი ოჯახი 226 კვ.მ საერთო ფართის 2 უძრავ ქონებას ფლობდა, 2018 წლის ბოლოს მდგომარეობით კი 7,900 კვ.მ ფართობის 24-მდე უძრავი ქონების მეპატრონე გახდა.

გამოქვეყნების თარიღი: 9 ნოემბერი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3peDoMr

  • დეპუტატებისა და მინისტრების სავარაუდო უკანონო გამდიდრება 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია მაღალჩინოსნების საკუთრებაში არსებული არადეკლარირებული ან/და ძვირადღირებული უძრავი ქონების შესახებ, რაც აჩენს კითხვებს უკანონო გამდიდრებასთან დაკავშირებით. საუბარია შემდეგი მაღალჩინოსნების უძრავ ქონებაზე: ყოფილი თავდაცვის მინისტრი, ლევან იზორია; ყოფილი საგარეო საქმეთა მინისტრი, მიხეილ ჯანელიძე; შინაგან საქმეთა  მინისტრი და სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ყოფილი ხელმძღვანელი, ვახტანგ გომელაური; საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლე და პარლამენტის ყოფილი წევრი „ქართული ოცნებიდან“, მანანა კობახიძე; პარლამენტის თავდაცვისა და უშიშროების კომიტეტის ყოფილი თავმჯდომარე, ირაკლი სესიაშვილი; პარლამენტის ყოფილი წევრი და ფრაქცია „კონსერვატორების“ ლიდერი, ზვიად ძიძიგური.

გამოქვეყნების თარიღი: 13 ოქტომბერი, 2018  

წყარო: „რუსთავი 2“ – https://rustavi2.ge/ka/news/116029

  • სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელის ყოფილი მოადგილის უკანონო გამდიდრებასთან დაკავშირებული ბრალდებები  

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელის ყოფილი მოადგილის, იოსებ გოგაშვილის, საეჭვო გამდიდრებასა და არადეკლარირებულ ქონებაზე.

გამოქვეყნების თარიღი: 23 აპრილი, 2017

წყარო: „რუსთავი 2“ – https://bit.ly/3ljQiHT

  • მოსამართლეების დაუსაბუთებელი სიმდიდრე და კლანური მმართველობა 

„სტუდია მონიტორისა“ და გამომძიებელ ჟურნალისტთა საერთაშორისო ქსელის OCCRP ერთობლივი გამოიძიებს მიხედვით, სასამართლო ხელისუფლების გავლენიანი ლიდერები – ლევან მურუსიძე და მიხეილ ჩინჩალაძე ძვირადღირებულ ქონებას მალავენ. კერძოდ, ლევან მურუსიძემ დეკლარაციაში არ მიუთითა მასთან ერთად მუდმივად მცხოვრები პირი (არარეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფი პირი) ლელა ჭანია, შესაბამისად, არც მის სახელზე არსებული უძრავ-მოძრავი ქონება. მიხეილ ჩინჩალაძემ არ მიუთითა დეკლარაციაში ბინები და ავტოფარეხები თბილისის ცენტრში, ვერაზე, რომლებიც მამიდის სახელზეა გაფორმებული.

გამოქვეყნების თარიღი: 7 აგვისტო, 2022

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3STXtpB, OCCRP - https://bit.ly/3NwIDo0

____________________________________________________________________________

 

საჯარო ფინანსების განკარგვასთან დაკავშირებული კორუფციის სავარაუდო შემთხვევები  

  • სავარაუდო კორუფცია რთველის სუბსიდირების პროგრამაში

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველომ“ შეისწავლა 2021 წელს მთავრობის მიერ რთველის სუბსიდირებაზე დახარჯული 138 მილიონი ლარი და აღმოაჩინა, რომ სუბსიდიების მნიშვნელოვანი ნაწილი მიიღეს მმართველი პარტიის შემწირველმა და მაღალი თანამდებობის პირებთან კავშირში მყოფმა კომპანიებმა, მათ შორის, პრემიერ-მინისტრ, ირაკლი ღარიბაშვილის ახლო გარემოცვამ.

გამოქვეყნების თარიღი: 29 აპრილი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3IY4jqD

  • შპს „ილი ჯგუფი“ მრავალმილიონიან ხელშეკრულებას არღვევს და თან ახალ ტენდერებს იგებს

ჟურნალისტურ გამოძიებაში საუბარია შპს „ილი ჯგუფზე“, რომელსაც, სავარაუდოდ, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის უფროსის მოადგილე გიგა ნიკოლეიშვილი მფარველობს. კომპანიასთან დაკავშირებული პირები მმართველი პარტიის მსხვილი შემომწირველები არიან (ჯამში 350,000 ლარი). კომპანია მარტივად იგებს მრავალმილიონიან ტენდერებს ქვეყნის მასშტაბით (ჯამში 123 მლნ ლარზე მეტი), მიუხედავად იმისა, რომ ვალდებულებებს არ ასრულებს; მაგალითად: ერთი ჟურნალისტური გამოძიების მიხედვით, კომპანიამ პატიმრების კვებაზე გაფორმებული ხელშეკრულება 29-ჯერ დაარღვია, თუმცა მას არც კონტრაქტი შეუწყვიტეს და არც „შავ სიაში“ შეიყვანეს. კომპანიამ მალევე დამატებით 10 მილიონი ლარის სახელმწიფო ტენდერში გაიმარჯვა.

გამოქვეყნების თარიღი: 7 თებერვალი, 2022

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3PKJUHI / https://bit.ly/3RPQfUh

  • ტყის საეჭვო გადაცემა კომპანიისთვის, რომელსაც თბილისის ყოფილი მერის დავით ნარმანიას მეუღლე ხელმძღვანელობს

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, თბილისის ყოფილი მერის დავით ნარმანიას მეუღლე დაინიშნა იმ კომპანიის მმართველად, რომელმაც 2 თვით ადრე, დაფუძნებიდან რამდენიმე დღეში უკონკურენტოდ მოიგო აუქციონი, რომლის საფუძველზეც თბილისის ეროვნული პარკის ტურისტებისთვის მიმზიდველ ტერიტორიაზე 10 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი მართვაში 40 წლის ვადით მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 28 იანვარი, 2022

წყარო: „ნეტგაზეთი“ – https://bit.ly/363F5aY

  • პრემიერმინისტრ ღარიბაშვილის მიერ უფლებამოსილების სავარაუდოდ ბოროტად გამოყენება სახელმწიფო ქონების მითვისების მიზნით

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, პრემიერმინისტრმა ირაკლი ღარიბაშვილმა სავარაუდოდ ბოროტად გამოიყენა მისი უფლებამოსილება, რათა ბაკურიანში მისი სახლის მომიჯნავედ არსებული 6 ათას კვ.მ-მდე ფართობის ტყე 49 წლით სარგებლობაში გადაცემულიყო მისი მეუღლისთვის, ნუნუ თამაზაშვილისთვის.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 იანვარი, 2022

წყარო: „TV პირველი“ – https://bit.ly/3sK8oHv

  • დეპუტატ ლევან მგალობლიშვილის ოჯახის მიერ მიტაცებული სახელმწიფო მიწა

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, “ქართული ოცნების” დეპუტატის ლევან მგალობლიშვილის ოჯახმა წყნეთში სახელმწიფოს კუთვნილი მიწა უკანონოდ მიიტაცა, შემოღობა და სახლიც ააშენა. საჯარო რეესტრის მონაცემების მიხედვით, მიწა თბილისის მუნიციპალიტეტის კუთვნილებაა და არც იჯარითაა გაცემული.

გამოქვეყნების თარიღი: 26 ნოემბერი, 2022

წყარო: ტვ პირველი - https://bit.ly/3GQCIYM

  • პარლამენტის წევრ ნინო წილოსანის ნათესავისთვის ტყის საეჭვო გადაცემა

ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, პარლამენტის წევრისა და გარემოს დაცვისა და ბუნებრივი რესურსების კომიტეტის ყოფილი თავმჯდომარის ნინო წილოსანის სიძის ომარ ხატიაშვილის კომპანია შპს “ღვინის გზას” საეჭვო გარემოებებში გადაეცა ყვარელში მდებარე 8 ჰექტარი ტყე. ომარ ხატიაშვილი ნინო წილოსანის ბიძაშვილისა და ბიზნესპარტნიორის გვანცა წილოსანის მეუღლეა.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 იანვარი, 2021

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3Jrx4ey

  • საქართველოს რკინიგზის მიერ გამოცხადებული ტენდერი კონკურენციას ზღუდავს

სს ,,საქართველოს რკინიგზამ" მაგისტრალური რელსების შესასყიდად 52.8 მლნ ლარის ღირებულების ტენდერი გამოაცხადა და მომწოდებლებისგან რუსეთის მიერ დაარსებული ევრაზიის საბაჟო კავშირის მიერ განსაზღვრული სერტიფიკატები მოითხოვა. წინადადება მხოლოდ ერთმა კომპანიამ, შპს „უნი-2“-მა წარადგინა. 52.8 მლნ-იან ტენდერში მხოლოდ ერთი კომპანიის მონაწილეობა ეჭვს აჩენს, საქმე ხომ არ გვაქვს, ე.წ. კონკრეტულ მიმწოდებელზე „მორგებულ“ ტენდერთან.

გამოქვეყნების თარიღი: 5 აგვისტო, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3B1MxxH

  • თბილისის მერიის მიერ მსხვილი ტენდერის სავარაუდო მორგება კონკრეტულ კომპანიაზე 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში ნათქვამია, რომ თბილისის მერიამ მიკროავტობუსების შესაძენად 30 მლნ ლარის ღირებულების ტენდერი გამოაცხადა და შემზღუდავი სატენდერო მოთხოვნების დაწესებით, კვალიფიციურ პრეტენდენტებს მასში მონაწილეობის საშუალება არ მისცა, რის შედეგადაც ტენდერი მმართველი პარტიის შემომწირველმა კომპანიამ მოიგო. 

გამოქვეყნების თარიღი: 13 სექტემბერი, 2020 

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3l9Vjml

  • კორუფციის / „მბრუნავი კარის“ სავარაუდო შემთხვევა, რომელიც ყოფილი თანამდებობის პირების მიერ მსხვილი სახელმწიფო კონტრაქტების მიღებას უკავშირდება 

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, რომ სახელმწიფოს კუთვნილებაში არსებული სააქციო საზოგადოების „საქართველოს სახელმწიფო ელექტროსისტემის“ ორი ყოფილი მაღალი თანამდებობის პირის (სულხან ზუმბურიძისა და მამუკა პაპუაშვილის) მიერ დაფუძნებულმა შპს „პარვუს ჯგუფმა“, მათი თანამდებობიდან წასვლიდან მალევე, უკონკურენტოდ და სხვადასხვა საეჭვო გარემოებებში მსხვილი სახელმწიფო კონტრაქტები მიიღო, რომელთა საერთო ღირებულება 19 მლნ ლარს შეადგენდა. 

გამოქვეყნების თარიღი: 18 აგვისტო, 2020 

წყარო: „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/2N9NnoE

  • ქართული ოცნების“ შემწირველის 1.7 მილიონიანი გამარტივებული შესყიდვა

სსიპ „სახელმწიფო ქონების ეროვნულმა სააგენტომ“ ეკონომიკის და მდგრადი განვითარების სამინისტროსთვის ასაშენებელი შენობის არქიტექტურული მომსახურების შესყიდვის მიზნით 1,724,814 ლარის ღირებულების ხელშეკრულება გამარტივებული წესით გააფორმა კომპანიასთან, რომელიც ეკუთვნის „ქართული ოცნების“ მსხვილ შემომწირველს, და წარსულში ბიძინა ივანიშვილის კუთვნილი პროექტის, „პანორამა თბილისის“ არქიტექტორს გიორგი ჭყონიას.

გამოქვეყნების თარიღი: 5 დეკემბერი, 2022

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3YJS5ZF

  • „მბრუნავი კარის“ და ნორმატიული აქტის კონკრეტული კომპანიისთვის მორგების სავარაუდო შემთხვევა

საქართველოს სახელმწიფო კომპანიის სს „ელექტროენერგეტიკული ბაზრის ოპერატორის“ (ესკო) ყოფილმა გენერალურმა დირექტორმა ვახტანგ ამბოკაძემ თანამდებობის დატოვებიდან ერთ დღეში კომპანია (შპს ინტერ რაო საქართველო) დაარეგისტრირა, რომელიც რუსეთიდან ელექტროენერგიის იმპორტში და ტრანზიტში ჩაერთო. ეს ქმედება „მბრუნავი კარის“ განმარტებაში ჯდება.

ამბოკაძის კომპანიის ფინანსური ანგარიშგებიდან ირკვევა, რომ მისი მოგების ზრდა საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკი) დადგენილებაში განხორციელებულმა ცვლილებამ განაპირობა.

გამოქვეყნების თარიღი: 23 თებერვალი, 2023

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3KYk3Nh

  • კორუფციის რისკები საგანგებო მდგომარეობის დროს განხორციელებულ სახელმწიფო შესყიდვებში

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველომ“ საგანგებო მდგომარეობის პერიოდში (2020 წლის 21 მარტიდან 22 მაისამდე) განხორციელებული სახელმწიფო შესყიდვები შეისწავლა და გამოავლინა 21 კონკრეტული შესყიდვა, სადაც სახელისუფლებო პარტიის შემომწირველებსა და მოგებულ კონტრაქტებს შორის კავშირი იკვეთება. მათ შორის არის 2 ისეთი შესყიდვა, როდესაც კომპანიებს კონტრაქტი თანხის შეწირვიდან რამდენიმე დღეში გაუფორმეს. ეს კომპანიებია შპს „ყვარლის ედემი“ და შპს „კ და ქართული სპირტი“.

გამოქვეყნების თარიღი: 7 ივლისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2WnezBt

  • დეპუტატ ვიქტორ ჯაფარიძის ეკონომიკური ინტერესები და მასთან დაკავშირებული კომპანიების მონაწილეობა სახელმწიფო შესყიდვებში

ვიქტორ ჯაფარიძე და მისი ოჯახის წევრები ჯამში 11 სხვადასხვა კომპანიის მეწილეები არიან, ფლობენ არაერთ ქონებას მესტიასა და თბილისში, მათ შორის ორ სასტუმროს. ჯაფარიძესთან დაკავშირებულმა კომპანიებმა სახელმწიფო შესყიდვებიდან 7,775,565 ლარი მიიღეს. ასევე, 2021 წელს გამოქვეყნებული კვლევით გაირკვა, რომ ვიქტორ ჯაფარიძის კომპანიამ სახელმწიფო ბიუჯეტიდან 528,150 ლარის ოდენობის სუბსიდიაც მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 05 ოქტომბერი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ - https://bit.ly/3WqxSaThttps://bit.ly/3WjCVcShttps://bit.ly/3r47941

  • დეპუტატ ვიქტორ ჯაფარიძის ცოლის ძმის კომპანია სახელმწიფო შესყიდვებს იღებს

საპარლამენტო უმრავლესობის დეპუტატის, ვიქტორ ჯაფარიძის ცოლის ძმის, ალეკო ხვისტანის კომპანიამ ტენდერებიდან 6,549,941 ლარი, ხოლო საიდუმლო შესყიდვებიდან, სავარაუდოდ, 13,077,076 ლარი მიიღო. ალეკო ხვისტანი შპს “ელექტრო მონტაჟ სერვისის” დირექტორია, მისი მეუღლე მაია ჭელიძე კი კომპანიის 50%-იანი წილის მფლობელია.

ალეკო ხვისტანი “ქართული ოცნების” შემწირველიცაა. მან მმართველ პარტიას 2014-2020 წლებში ჯამში 110,000 ლარი.

გამოქვეყნების თარიღი: 29 მარტი, 2023

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3ZYfXJ3

  • სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელთან დაკავშირებული კომპანიების საეჭვო გამდიდრება

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, თუ როგორ მიიღეს 100 მლნ ლარზე მეტი ღირებულების სახელმწიფო კონტრაქტები მმართველი პარტიის შემომწირველმა კომპანიებმა, რომლებიც დაკავშირებულნი არიან გრიგოლ ლილუაშვილის მეგობართან და ნათესავთან, ბიჭიკო პაიკიძესთან. ლილუაშვილი სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელი და ბიძინა ივანიშვილის კუთვნილი „ქართუ ჯგუფის“ ყოფილი ხელმძღვანელია.   

გამოქვეყნების თარიღი: 27 ივნისი, 2020

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3w6QC1E / https://bit.ly/3l3Ej18

  • ბიძინა ივანიშვილის ნათესავის საეჭვო მონაწილეობა სახელმწიფო შესყიდვებში

ბიძინა ივანიშვილის ნათესავმა მურმან ტოგონიძემ (შპს “მშენინვესტი” და ინდ. მეწარმე) 2014 წლიდან დღემდე იმერეთის ცალკეული მუნიციპალიტეტების ბიუჯეტიდან შესყიდვების მეშვეობით 16,395,501 ლარი მიიღო. ყველაზე მეტი შესყიდვები მან საჩხერის მუნიციპალიტეტისგან მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 18 ივნისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2KwB5oT

  • კორუფციის ნიშნები თბილისის მერიის საახალწლო შესყიდვებში

თბილისის მერიის მიერ 2019 წელს საახალწლო ღონისძიებებისთვის განხორციელებულ შესყიდვებში (6.6 მლნ ლარი) მორგებული ტენდერების და კორუფციის ნიშნები გამოიკვეთა. ჩნდება ეჭვი, რომ საახალწლო შესყიდვები მორგებულია იტალიურ კომპანია IDO SRL-ზე, რომელიც წლების განმავლობაში უკონკურენტოდ იღებს სახელმწიფო კონტრაქტებს.

გამოქვეყნების თარიღი: 6 ივნისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3r9gs2y

  • გიორგი ზედელაშვილის ოჯახის წევრების ბიზნეს ინტერესები ჰესებსა და გზების მშენებლობაში

კახეთში ორი ჰესის მშენებლობასთან დაკავშირებული გარემოებები აჩენს ეჭვს, რომ გიორგი ზედელაშვილთან (სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს მდივნის ყოფილი პირველი მოადგილე) დაკავშირებული კომპანიებისთვის შესაძლოა ხელოვნურად შეიქმნა ხელსაყრელი პირობები.

გამოქვეყნების თარიღი: 28 მაისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3h3iAV5

  • გიორგი ზედელაშვილის დედის კომპანიის საეჭვო მონაწილეობა სახელმწიფო შესყიდვებში

სახელმწიფო უსაფრთხოებისა და კრიზისების მართვის საბჭოს მდივნის ყოფილი პირველი მოადგილის გიორგი ზედელაშვილის დედის კომპანიამ შპს “საგზაო სამშენებლო-სარემონტო კომპანია სერპანტინმა” 2013 წლის შემდეგ მსხვილი ტენდერების მოგება დაიწყო (105 მილიონზე მეტი მხოლოდ კახეთის რეგიონში). საეჭვო გარმოებებს შორისაა: კონკურენტთა დისკვალიფიკაცია, შეწყვეტილი ტენდერები, უკონკურენტო ტენდერები.

გამოქვეყნების თარიღი: 17 თებერვალი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3agT11v

  • ყოფილ დეპუტატ ენზელ მკოიანთან დაკავშირებული კომპანიების საეჭვო მონაწილეობა სახელმწიფო შესყიდვებში

ახალქალაქი-ნინოწმინდის ყოფილი მაჟორიტარი დეპუტატის ენზელ მკოიანის შვილების, ძმისა და ბიძის სამმა კომპანიამ 2010-2019 წლებში ჯავახეთში საწვავის შესყიდვაზე ბიუჯეტიდან 2,312,278 ლარი მიიღეს. თავად ენზელ მკოიანიც მაჟორიტარული ბიუროსთვის საწვავს მხოლოდ ოჯახის კომპანიიდან ყიდულობდა.

გამოქვეყნების თარიღი: 30 იანვარი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/34ozd8B

  • სახელმწიფოს კუთვნილი უძრავი ქონების საპრივატიზაციო აუქციონის სავარაუდო ჩაწყობა

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, თუ როგორ მოხდა სახელმწიფოს კუთვნილი ისტორიული შენობისა და მის ირგვლივ არსებული მიწის ნაკვეთის პრივატიზება კომპანიის მიერ, რომლის რეგისტრაციაც საპრივატიზაციო აუქციონის გამოცხადებამდე მხოლოდ ორი საათით ადრე განხორციელდა, რაც საპრივატიზაციო აუქციონის ჩაწყობაზე მიუთითებს.

გამოქვეყნების თარიღი: 17 იანვარი, 2020 

წყარო: „ბიზნეს მედია ჯორჯია“ (BMG) – https://bit.ly/2OV4FGN

  • სავარაუდო კორუფცია თავდაცვის სამინისტროს მიერ ხორცის შესყიდვის პროცესში

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, თუ როგორ ჩაანაცვლა თავდაცვის სამინისტრომ ადგილობრივი წარმოების ხორცის შესყიდვა იმპორტულით, რის შემდეგაც ხორცის ერთადერთი მიმწოდებელი ყოფილი პარლამენტის წევრის („ქართული ოცნებიდან“), გოდერძი ბუკიას, ქალიშვილის სრულ მფლობელობაში არსებული კომპანია გახდა. ჟურნალისტურ გამოძიებაში ასევე გამოთქმულია სერიოზული ბრალდებები ხორცის ხარისხთან დაკავშირებით. 

გამოქვეყნების თარიღი: 17 ნოემბერი, 2019

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3rpQtCX / https://bit.ly/2N6bPqY

  • ყოფილ დეპუტატ იოსებ მაკრახიძესთან დაკავშირებული კომპანიების საეჭვო მონაწილეობა სახელმწიფო შესყიდვებში

ტენდერებში მაკრახიძესთან და მისი ოჯახის წევრებთან დაკავშირებული კომპანიები (შპს “იბოლია”, შვილი ოფელია მაკრახიძე - შპს “შარა”, ძმა ალექსანდრე მარკახიძე - შპს „არქმშენსტუდია 2002”) ძირითადად უკონკურენტოდ იმარჯვებდნენ, შემსყიდველები კი უმრავლეს შემთხვევაში გორი და შიდა ქართლის სხვა მუნიციპალიტეტები იყვნენ.

გამოქვეყნების თარიღი: 2 სექტემბერი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/387Gzyo

  • სავარაუდო კორუფცია საგარეო საქმეთა სამინისტროში

ჟურნალისტურ გამოძიებაში აღწერილია, თუ როგორ მიიღო საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილის ძმის კუთვნილმა კომპანიამ ამავე სამინისტროსგან მსხვილი პირდაპირი შესყიდვის კონტრაქტი კომპანიის რეგისტრაციის მეორე დღესვე. აღნიშნული შესყიდვის თანხა სამინისტროს კომპანიის რეგისტრაციის დღეს გადმოერიცხა მთავრობის სარეზერვო ფონდიდან, რომელზეც სახელმწიფო შესყიდვების კანონმდებლობის მოთხოვნები არ ვრცელდება.

გამოქვეყნების თარიღი: 4 სექტემბერი, 2018 

წყარო: „ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი“ (IDFI) – https://bit.ly/3rdBDj1

  • მორგებული პირობების სავარაუდო გამოყენება სახელმწიფო შესყიდვებში

2013-2018 წლებში საჯარო უწყებებმა უმეტესწილად უკონკურენტო ტენდერის გზით შპს „გლობალ მოტორს ჯორჯია - ჯი ემ ჯისგან” (რომლის დამფუძნებელი გოჩა როსტიაშვილი „ქართული ოცნებიდან“ თბილისის საკრებულოს წევრის შალვა ობგაიძის დეიდაშვილია) 3 მლნ ლარამდე ღირებულების რუსული წარმოების „ნივები” შეისყიდეს, სავარაუდოდ, მორგებული პირობებით.

გამოქვეყნების თარიღი: 18 ივლისი, 2018

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2KdYNGy

____________________________________________________________________________

კორუფციის შესაძლო შემთხვევები მუნიციპალურ დონეზე

 

  • ახალქალაქის მუნიციპალური ააიპ-ის დირექტორის კომპანია ადგილობრივ ტენდერებს იგებს

მარტინ გაბრიელიანი, რომელიც 2013 წლიდან ახალქალაქის მუნიციპალიტეტში სხვადასხვა თანამდებობებს იკავებს, სახელმწიფო შესყიდვებს იღებს. მისმა კუთვნილმა შპს „მეგობრობა-5”-მა, 2019 წლის აგვისტოდან დღემდე 1,390,861 ლარის 36 სახელმწიფო შესყიდვა გააფორმა. აქედან, 21 შესყიდვით 667,186 ლარი (47.9%) ახალქალაქის ბიუჯეტიდან დაერიცხა.

გამოქვეყნების თარიღი: 27 მარტი, 2023

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3o0VmXp

  • თანამდებობის პირების უკანონო მშენებლობა

“საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველომ” აჭარაში 3 თანამდებობის პირის სავარაუდო უნებართვო მშენებლობები გამოავლინა, კერძოდ: აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის მოადგილემ ედუარდ ნაკაშიძემ საცხოვრებელი სახლი უკანონოდ აიშენა; ქობულეთის საკრებულოს თავმჯდომარის დავით მჭედლიშვილის მეუღლემ უკანონოდ აწარმოა სამშენებლო სამუშაოები და სახლის საერთო ფართობი 5-ჯერ გაიზარდა; სსიპ აჭარის სატყეო სააგენტოს უფროსის, თემურ ყურშუბაძის მეუღლემ უკანონოდ ააშენა 2 ახალი შენობა-ნაგებობა.

გამოქვეყნების თარიღი: 20 თებერვალი, 2023

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3mrw189

  • ქობულეთის მერიის ყოფილ და მოქმედ მაღალჩინოსნებთან დაკავშირებული კომპანიის საეჭვო შესყიდვები

კომპანია „ზომა”, რომელიც ქობულეთის მერიის ყოფილ და მოქმედ მაღალჩინოსნებთანაა დაკავშირებული, ქობულეთის მუნიციპალიტეტის შესყიდვებში უკონკურენტოდ იმარჯვებს. კომპანიის დირექტორი - ოთარ ზოიძე მუნიციპალური შპს „ქობულეთის წყლის” ხელმძღვანელი იყო, ხოლო დირექტორის მოადგილე - გია გოლიაძის მეუღლე, ფატი ჯინჭარაძე, კი ქობულეთის მერიის საფინანსო სამსახურის უფროსია.

„ზომას” გამარჯვებით დასრულებულ ყველა (18) ტენდერში შემსყიდველი ქობულეთის მუნიციპალიტეტია. აქედან კომპანიამ 847,974 ლარი მიიღო, მათ შორის 634,415 ლარი (75%) უკონკურენტო პირობებში. ქობულეთის მუნიციპალიტეტმა და მუნიციპალურმა იურიდიულ პირებმა კომპანიასთან 469,865 ლარის 25 გამარტივებული შესყიდვის ხელშეკრულება გააფორმეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 26 ოქტომბერი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ - https://bit.ly/3NE6pyx

  • ხელვაჩაურის მერის უნებართვო მშენებლობა და ხარვეზები მის ქონებრივ დეკლარაციებში

ხელვაჩაურის მუნიციპალიტეტის მერმა, ზაზა დიასამიძემ ბათუმში სახლის მშენებლობა უნებართვოდ დაიწყო, ხოლო მშენებლობის ხარჯები ქონებრივ დეკლარაციაში არ ასახა. მერმა დეკლარაციაში არც კუთვნილი მიწის ნაკვეთის გასხვისებით მიღებული შემოსავალი (39,000 აშშ დოლარი) მიუთითა.

გამოქვეყნების თარიღი: 31 აგვისტო, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ - https://bit.ly/3h1xajP

  • იმერეთში ტენდერებს „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებული კომპანია იგებს

ზესტაფონის, თერჯოლის და ბაღდათის მუნიციპალიტეტების ტენდერებს „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებული კომპანია, შპს „ბორანი“ იგებს. კომპანიამ, რომლის მეწილეები მმართველი პარტიის შემომწირველები არიან და რომელიც თერჯოლის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილე ნინო ჩხიკვაძის ოჯახს ეკუთვნის, 2013 წლიდან 2022 წლის 12 ივლისამდე 34,970,860 ლარის ღირებულების ტენდერები და გამარტივებული შესყიდვები მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 20 ივლისი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3v3MGQB

  • სენაკის მერის ნათესავების კომპანიები სენაკის მერიის ტენდერებს იგებენ

სენაკის მერის ვახტანგ გადელიას ბიძის კომპანია სს “არქეოპოლისმა” 2023 წელს უკონკურენტოდ გაიმარჯვა ორ ტენდერში, რომელთა ხელშეკრულებების საერთო ღირებულებამ 5,251,682 ლარი შეადგინა.

სენაკის მერად ვახტანგ გადელია 2021 წელს აირჩიეს და 3 თვეში მისი ბიძის და ბიძაშვილის კომპანიებმა (სს „არქეოპოლისი“ და შპს „ინდიკო“) 2,614,550 ლარის ღირებულების 5 ადგილობრივი ტენდერი უკონკურენტოდ მოიგეს. ვახტანგ გადელია ადრე თავადაც მუშაობდა „არქეოპოლისში“.

გამოქვეყნების თარიღი: 4 აპრილი, 2023

წყარო: საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო - https://bit.ly/3KujSaThttps://bit.ly/3RSRmCs

  • „მბრუნავი კარის“ და შესაძლო კორუფციის შემთხვევა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში

ბლოგში საუბარია ბორჯომის მუნიციპალიტეტში „მბრუნავი კარის“ და შესაძლო კორუფციის შემთხვევაზე. 2018 წელს ბორჯომის საკრებულოში თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ, ფირან გოგიჩაშვილმა შპს „მშენებლობა და პროექტირება“ უსასყიდლოდ გააჩუქა, თანამდებობაზე ყოფნის ვადის ამოწურვის შემდეგ კი, 2022 წელს, აწ უკვე ყოფილმა დეპუტატმა კომპანია უკან დაიბრუნა. კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ 2018-2021 წლებში,  შპს „მშენებლობა და პროექტირებამ“ და ინდ. მეწარმე ვასილ მჭედლიძემ ბორჯომის მუნიციპალიტეტის 52 სახელმწიფო შესყიდვიდან 2,203,460 ლარი მიიღეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 6 მაისი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3OttEd3

  • სენაკის საკრებულოს ყოფილმა წევრმა კომპანია გააჩუქა და ტენდერებს ისევ იგებს

„საერთაშორისო გამჭვირვალობა-საქართველო“ 2021 წლის თებერვალში წერდა სენაკის საკრებულოს ყოფილი წევრის, დათო ადამიას და მისი კომპანიის შესყიდვებზე. სწორედ ამ კვლევის გამოქვეყნების შემდეგ, ადამიამ 7 მილიონ ლარამდე შესყიდვების ისტორიის მქონე კომპანია, შპს „დაგი“ უსასყიდლოდ გააჩუქა. შედეგად, კომპანიას სახელი შეუცვალეს და შპს „მენათი“ გახდა, შეიცვალა კომპანიის იურიდიული მისამართიც. სახეცვლილების შემდეგ, კომპანიამ სენაკის მუნიციპალური შესყიდვებით 1,389,507 ლარის ღირებულების ხელშეკრულება მიიღო. ექვსი ტენდერიდან ხუთი და ორივე გამარტივებული შესყიდვა „მენათმა“ მაშინ მიიღო, როცა ადამია ჯერ კიდევ საკრებულოს წევრი იყო. დათო ადამია, სავარაუდოდ, ცდილობს დამალოს საკუთარი კავშირი როგორც კომპანიასთან, ისე შესყიდვებში ჩართულობასთან.

გამოქვეყნების თარიღი: 6 აპრილი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3cvlFz7 (თავდაპირველი გამოძიება – https://bit.ly/3uw5J2U)

  • ჩხოროწყუს მუნიციპალიტეტის საეჭვო შესყიდვები

ჩხოროწყუს მერიამ ორი თვის დაფუძნებულ შპს „სალომე 92“-ს 207,197 ლარის გამარტივებული შესყიდვის კონტრაქტი გაუფორმა. კომპანიის მფლობელები „ქართულ ოცნებასთან“ დაკავშირებული მამა-შვილი, სალომე და ჯამბულ პაპავები არიან. ჩხოროწყუში მათ 2012 წლიდან ჯამში 1,080,842 ლარის მუნიციპალური შესყიდვები აქვთ მიღებული.

გამოქვეყნების თარიღი: 31 მარტი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3PpASAi

  • წყალტუბოს საკრებულოს წევრის კომპანიებმა 63 მილიონი ლარის სახელმწიფო შესყიდვები მიიღეს

წყალტუბოს საკრებულოს წევრის, ჯეირან ომანაძის კომპანიებმა შპს “ჯ და ჯ”-მ და შპს “როსტვერკმა” 100 ტენდერისა და 11 გამარტივებული შესყიდვის მეშვეობით 2013 წლიდან დღემდე ჯამურად 63,039,857 ლარი მიიღეს. ჯეირან ომანაძე პოლიტიკური შემწირველიცაა, მან და მისმა კომპანიამ “როსტვერკმა” პარტია “ქართულ ოცნება-დემოკრატიულ საქართველოს” 2017-2021 წლებში 135,000 ლარი შესწირეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 24 მარტი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“

  • ბათუმის საკრებულოს ყოფილ წევრთან დაკავშირებული კომპანიების საეჭვო მონაწილეობა აჭარის მუნიციპალურ შესყიდვებში

„ქართული ოცნებიდან“ ბათუმის საკრებულოს ყოფილი წევრის, ირაკლი თოფურიძის ოჯახის კუთვნილმა კომპანიებმა „აჭარგანათებამ“ და „განათებამ“ სახელმწიფო შესყიდვებიდან 2011-2022 წლებში 66,844,339 ლარი მიიღეს. ამ თანხის 91% კომპანიებმა უკონკურენტოდ ან კონკურენტების დისკვალიფიკაციის შედეგად მიიღო. 

გამოქვეყნების თარიღი: 22 მარტი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ (პირველი ვერსია, 25 ნოემბერი, 2019)

  • სავარაუდო კორუფციული ფაქტები ბორჯომის მუნიციპალიტეტის სახელმწიფო შესყიდვებში

ბორჯომის მერიის ინფრასტრუქტურის სამსახურის ყოფილ უფროსთან დაკავშირებულმა შპს „მაი თაუნმა“ და ინდმეწარმემ, შორენა თაბაგარმა 2014-2021 წლებში 68 სახელმწიფო შესყიდვით 4,117,864 ლარი მიიღეს; აქედან 2,162,992 ლარი (საერთო თანხის 52%) უკონკურენტოდ და კონკურენტების დისკვალიფიკაციის გზით.

გამოქვეყნების თარიღი: 18 მარტი, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“

  • „ოცნების“ შემწირველების და თანამდებობის პირების კომპანიები სახელმწიფო პროგრამებიდან სუბსიდიებს იღებენ სამცხე-ჯავახეთში

სამცხე-ჯავახეთში „ქართული ოცნების“ წევრებისა და შემწირველების, ასევე, მოქმედი და ყოფილი თანამდებობის პირების ოჯახის წევრების კომპანიები სახელმწიფო პროგრამიდან სუბსიდიებს და  სახელმწიფო შესყიდვებს იღებენ. 2018-2020 წლებში, 17-მა ასეთმა სუბიექტმა, „აწარმოე საქართველოს“ ფარგლებში, ჯამურად, დაახლოებით, 2,240,794 ლარი მიიღო, რაც პროგრამით რეგიონში დახარჯული თანხის მესამედია. მათ შორის 9 სუბიექტს, სხვადასხვა დროს  სახელმწიფო შესყიდვებით 4,733,891 ლარი დაერიცხა, 7-მა კი „ქართულ ოცნებას“ ჯამურად 594,400 ლარი შესწირა.

გამოქვეყნების თარიღი: 17 დეკემბერი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3ojAnMf

  • მაჟორიტარობის 14 წელი ათეულობით მილიონი ლარი სახელმწიფო შესყიდვებიდან ანზორ ბოლქვაძის ოჯახს და ახლობლებს

საქართველოს პარლამენტის წევრის, „ქართული ოცნებიდან” მაღალმთიანი აჭარის მაჟორიტარად არჩეული ანზორ ბოლქვაძის ნათესავებისა და ახლო წრის შემოსავალმა ტენდერებიდან 2011-2021 წლებში 13,647,191 ლარს მიაღწია.

ანზორ ბოლქვაძის ნათესავის კომპანია შპს „როდამ” სახელმწიფო შესყიდვებით 4,891,873 ლარი მიიღო, საიდანაც 53% (2,611,087 ლარი) გამარტივებული შესყიდვებიდან, უკონკურენტო ტენდერებიდან და კონკურენტების დისკვალიფიკაციის ხარჯზე მიღებული შემოსავალია.

გამოქვეყნების თარიღი: 15 აგვისტო, 2022

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ - https://bit.ly/3gZMqOu , https://bit.ly/3xP6K7Nhttps://bit.ly/3o0BvHQ

  • ნინოწმინდის ცენტრალურ პარკში მიწები ხელისუფლებასთან კავშირში მყოფმა პირებმა საკუთრებაში გაიფორმეს

ნინოწმინდის ცენტრში არსებული პარკი, რომელიც საჯარო სივრცეს წარმოადგენდა, ნაბიჯ-ნაბიჯ კერძო საკუთრებად დარეგისტრირდა. საგულისხმოა, რომ 2,840 კვ.მ. მიწის მფლობელები გახდნენ ადგილობრივი თვითმმართველობის მოქმედი და ყოფილი მაღალჩინოსნები, ასევე, მათი ოჯახის წევრები, მათთან დაახლოებული პირები და იმ კომპანიების წარმომადგენლები, რომლებთანაც პირდაპირ შესყიდვებს, მრავალი წლის განმავლობაში, მხოლოდ ნინოწმინდის მერია და მისი იურიდიული პირები აფორმებენ. 

გამოქვეყნების თარიღი: 8 ივლისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3gkjpcZ

  • „მბრუნავი კარის” შემთხვევა სენაკის მუნიციპალიტეტში

ნანა ზარანდია, 2014 წლიდან იყო სენაკის მერიის ჯერ იურიდიული, შემდეგ კი ადმინისტრაციული სამსახურის უფროსი. 2019 წლის 8 თებერვალს ზარანდია მერიიდან წავიდა და სს „არქეოპოლისის” დირექტორად დაინიშნა, რის შემდეგაც, „არქეოპოლისმა” 6, 054, 373 ლარის 6 ტენდერი და 1 გამარტივებული შესყიდვა მიიღო სენაკის მერიისგან. 2020 წლის ივნისიდან, ზარანდია კვლავ მერიის ადმინისტრაციის უფროსად დაბრუნდა, „არქეოპოლისმა” კი, სენაკის მუნიციპალიტეტის ორი ტენდერი მოიგო, ხელშეკრულებების ჯამური ღირებულებით 3, 874, 513 ლარი.

გამოქვეყნების თარიღი: 25 ივნისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3miXxCI

  • საქართველოს პარლამენტის ყოფილი წევრის ჯუმბერ იზორიას ეკონომიკური ინტერესები ჩხოროწყუში

ჩხოროწყუში ავტომობილების ტექნიკურ ინსპექტირებას „ქართული ოცნების" ყოფილი დეპუტატის, ჯუმბერ იზორიას ოჯახის კომპანია „თოგენი” ახორციელებს. ავტომობილების შეკეთებისა და სათადარიგო ნაწილების მუნიციპალურ შესყიდვებს კი ჯუმბერ იზორიას მეგობარი, ცაბუ გოგუა იგებს. მას ჯამში 257, 987 ლარის ტენდერები და გამარტივებული შესყიდვები აქვს მიღებული. აღსანიშნავია, რომ ცაბუ გოგუას მიერ მოგებული 13 ტენდერიდან 12 შემთხვევაში კონკურენტი არ ჰყოლია, ერთ შემთხვევაში კი მან კონკურენტის დისკვალიფიკაციის ხარჯზე მიიღო კონტრაქტი, რომელსაც უფრო დაბალი ფასი ჰქონდა შეთავაზებული.

გამოქვეყნების თარიღი: 24 ივნისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3z5kooD

  • სამცხე-ჯავახეთში კორუფციისთვის ნასამართლევი პირები სახელმწიფო შესყიდვებს იღებენ

სამცხე-ჯავახეთის სახელმწიფო შესყიდვებში გამოვლენილი დარღვევებისა და ბიუჯეტის თანხების მითვისებისთვის გასამართლებულმა ოთხმა პირმა: ნოდარ ბალახაშვილმა, თამაზ პეტაშვილმა, დავით ჩაჩანიძემ და გურამ ფარცახაშვილმა 2014-2021 წლებში, 80 სახელმწიფო შესყიდვიდან 7, 442, 197 ლარი მიიღო

გამოქვეყნების თარიღი: 18 ივნისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3kbolCc

  • ბათუმის საკრებულოს ყოფილი წევრის კომპანიების 130 მილიონიანი სარგებელი სახელმწიფო შესყიდვებიდან

ბათუმის საკრებულოს ყოფილი წევრის, ნუკრი დოლიძის კომპანიები „ბონდი 2009” და „მონოლითი 2005” აჭარაში მიმდინარე მსხვილი ინფრასტრუქტურული პროექტების ერთ-ერთი ძირითადი განმახორციელებლები არიან. 2010-2021 წლებში ორივე კომპანიამ უმეტესად ბათუმის მერიიდან და აჭარის საავტომობილო გზების დეპარტამენტიდან სახელმწიფო შესყიდვებიდან 130 მილიონ ლარამდე მიიღო, მათ შორის 68% - უკონკურენტო, მეტოქე კომპანიების დისკვალიფიკაციისა და გამარტივებული ხელშეკრულებების პირობებში.

გამოქვეყნების თარიღი: 11 ივნისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – bit.ly/3CYx03z

  • ჩხოროწყუს მერთან დაკავშირებული პირების საეჭვო მონაწილეობა ადგილობრივ შესყიდვებში

ჩხოროწყუში ადგილობრივ ტენდერებს სოფელ ხაბუმეში მერის წარმომადგენლის, ნესტან ქარჩავას ძმა და მამა საეჭვო გარემოებებში (კონკურენტების დისკვალიფიკაცია და კონტრაქტის ღირებულების ცვლილება) იგებენ. ქარჩავები ამავე დროს ჩხოროწყუს მერთან, დათო გოგუასთან დაახლოებული პირები არიან. მათ 2011 წლიდან დღემდე 3,377,519 ლარის ღირებულების ტენდერები და გამარტივებული შესყიდვები მიიღეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 24 მაისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3vCi5YL

  • ბიძინა ივანიშვილის პროექტებში ჩართვის შემდეგ კომპანია მრავალმილიონიან ტენდერებს საეჭვო გარემოებებში იგებს

2018 წელს, მას შემდეგ რაც შპს „არალის“ მესაკუთრემ (რომელიც წარსულში სახელმწიფო შესყიდვებიდან თანხის მითვისებაში დამნაშავედ ცნეს), აბასთუმანში ბიძინა ივანიშვილს საკუთარი სახლის ასაშენებლად მიწა მიჰყიდა და ფონდ „ქართუს“ მიერ დაფინანსებული პროექტების განხორციელებაში ჩაერთო, კომპანიამ სახელმწიფო შესყიდვებიდან მრავალმილიონიანი კონტრაქტების მიღება დაიწყო. თუ კომპანიას მანამდე 7 წლის განმავლობაში 51.5 მლნ ლარი ჰქონდა მიღებული, მომდევნო ორ წელიწად ნახევარში 125.4 მლნ ლარის კონტრაქტები მოიგო. ტენდერების მნიშვნელოვანი ნაწილი კომპანიამ კონკურენტების დისკვალიფიკაციის საფუძველზე მოიპოვა.

გამოქვეყნების თარიღი: 22 მაისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3vErOxF

  • ქუთაისის მერის მოადგილის ინტერესთა შეუთავსებლობა

ქუთაისის მერის მოადგილის, იუზა უგულავას ბიზნესპარტნიორმა ქუთაისის მერიის 5 ტენდერი (294,545 ლარის ჯამური ღირებულების) ძირითადად უკონკურენტოდ მიიღო. სატენდერო კომისიის ხელმძღვანელი თავად იუზა უგულავა იყო; მან ინტერესთა შეუთავსებლობა თავიდან არ აირიდა.

გამოქვეყნების თარიღი: 13 მაისი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3fYPRk1

  • ბათუმის საკრებულოს კომისიის თავმჯდომარის ინტერესთა შეუთავსებლობა

ბათუმის საკრებულოს განათლებისა და კულტურის კომისიის თავმჯდომარის, ირაკლი პატარიძის ყოფილი კომპანია „ტრეიდინგ სერვისი“, რომლის წილი მან სიძეს, გოჩა აბუსელიძეს აჩუქა, სახელმწიფო შესყიდვის კონტრაქტებს იღებს ბათუმის მერიის იმ ა(ა)იპ-ებისგან, რომელთა კონტროლი პატარიძეს ევალება.

გამოქვეყნების თარიღი: 9 მარტი, 2021

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3c7TLpL

  • ფოთის მერის ბიზნესპარტნიორი გამარტივებულ შესყიდვებს იღებს

მას შემდეგ, რაც 2017 წელს გოჩა კურდღელია ფოთის მერად აირჩიეს, მისი ბიზნესპარტნიორისა და მეგობრის რამაზ გუჯაბიძის კომპანიამ - შპს „ხალიბმა“ წინა წლებთან შედარებით მნიშვნელოვნად მეტი გამარტივებული კონტრაქტების მიღება დაიწყო ფოთის მუნიციპალური იურიდიული პირებისგან, რამაც კორუფციის შესახებ კითხვები გააჩინა.

გამოქვეყნების თარიღი: 7 დეკემბერი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3i5TOGr

  • კორუფციის ნიშნები შიდა ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის მუნიციპალურ შესყიდვებში

შიდა ქართლისა და სამცხე-ჯავახეთის ყოფილი მაღალჩინოსნების (ავთანდილ კაჭკაჭაშვილი და გიორგი ბალიაშვილი) და „ქართული ოცნების“ მსხვილი შემწირველების (ნუგზარ და ნუკრი აბალაკები) კომპანიებმა – შპს „საგზაო სამშენებლო სამმართველო N1“ და შპს „საგზაო სამშენებლო სამმართველო N2“ – 2011-2020 წლებში 200 მილიონ ლარზე მეტის შესყიდვები ძირითადად უკონკურენტოდ მიიღეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 7 ოქტომბერი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2K3mzFf

  • კორუფციის ნიშნები კახეთის მუნიციპალურ შესყიდვებში

კახეთის 8 მუნიციპალიტეტის შესყიდვების ანალიზმა (167 მილიონ ლარზე მეტი 2013-2020 წლებში) გამოავლინა, რომ ტენდერებსა და გამარტივებულ შესყიდვებს ხშირად (58 სუბიექტიდან 17 შემთხვევაში) იღებენ მოქმედ და ყოფილ თანამდებობის პირებთან დაკავშირებული კომპანიები. 52-დან 32-მა შპს-მ გამარტივებული შესყიდვებისა და უკონკურენტო ტენდერების მიღება დაფუძნებიდან მალევე დაიწყო, ზოგ შემთხვევაში კი - რამდენიმე დღეში.

გამოქვეყნების თარიღი: 6 ოქტომბერი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3p1tqxw

  • ნინოწმინდის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილის ტელევიზიის საეჭვო მონაწილეობა ნინოწმინდის მუნიციპალურ შესყიდვებში

ნინოწმინდის საკრებულოს თავმჯდომარის მოადგილის კონსტანტინ ვარდანიანის ტელე-რადიო კომპანია „ფარვანას“, 2014  წლიდან დღემდე, მას შემდეგ, რაც ვარდანიანი თანამდებობაზე დაინიშნა, ნინოწმინდის შესყიდვების ბიუჯეტიდან 320 645 ლარი დაერიცხა. ვარდანიანის თანამდებობაზე დანიშვნის შემდეგ, „ფარვანამ“ მერიისგან ნინოწმინდაში უსასყიდლოდ 273 კვ.მ. ფართიც მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 17 ივლისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3alTGP1

  • სამცხე-ჯავახეთში თანამდებობის პირებთან დაკავშირებული კომპანიების საეჭვო მონაწილეობა მუნიციპალურ შესყიდვებში

ახალციხის მერის ზაზა მელიქიძის არჩევის შემდეგ მისი ძმა თამაზ მელიქიძე (შპს „ნუკია”) და რძალი ნანა მაისურაძე (ააიპ „სათნოების სახლი”) ახალციხის მუნიციპალიტეტში ტენდერებს იგებენ. ასპინძის საკრებულოს თავმჯდომარის მამუკა მელიქიძის არჩევის შემდეგ კი მისმა ძმამ მალხაზ მელიქიძემ (სს „XXI საუკუნე“) ასპინძის მუნიციპალიტეტის ტენდერებში გამარჯვება დაიწყო.

გამოქვეყნების თარიღი: 8 მაისი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/37q1Tjl

  • კორუფციის რისკები ქობულეთის მუნიციპალიტეტის უკონკურენტო შესყიდვებში

მას შემდეგ, რაც ქობულეთის მუნიციპალიტეტის არქიტექტურის სამსახურის უფროსმა (2011-2014) ბადრი რომანაძემ შპს „ჯორჯიან სტოუნში” დირექტორის პოზიცია დაიკავა, კომპანიამ მომდევნო 6 წლის განმავლობაში ქობულეთის მუნიციპალიტეტის შესყიდვებიდან 24.6 მილიონი ლარი საეჭვო გარემოებებში (კონკურენტების დისკვალიფიკაცია და დაუსაბუთებელი ცვლილებები დადებულ კონტრაქტებში) მიიღო.

გამოქვეყნების თარიღი: 23 აპრილი, 2020

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2KBGFWJ / https://bit.ly/3g1SMsx

  • საგარეჯოს საკრებულოს თავმჯდომარის ბიზნესპარტნიორის საეჭვო მონაწილეობა მუნიციპალურ შესყიდვებში

საგარეჯოს საკრებულოს თავმჯდომარის ოთარ ჩალათაშვილის ბიზნესპარტიორმა ოთარ ბუზარიაშვილმა (შპს „ახალი კომპანია 2018“) საგარეჯოს მუნიციპალიტეტის შესყიდვებიდან 1.4 მილიონი ლარი მიიღო, საიდანაც 1,336,748 გამარტივებული შესყიდვა იყო.

გამოქვეყნების თარიღი: 16 დეკემბერი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/37ss89a

  • კორუფციის ნიშნები სიღნაღის მუნიციპალიტეტის შესყიდვებში

ივანე მირიანაშვილი 2017 წლიდან სიღნაღის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს ფრაქცია „ქართული ოცნების“ თავმჯდომარეა. მისი შვილის დავით მირიანაშვილისა და მასთან დაახლოებული პირების კომპანიებმა (შპს „სეივონი”, შპს “მ.ს.მშენი”, შპს „ინტერ პლიუსი”, შპს “ორბა 7”, შპს “თი ენ სი” და შპს “ცოტნე”), 2013-2019 წლებში 5,375,427.64 ლარის შესყიდვები მიიღეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 27 ნოემბერი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3nG3doh

  • ახალციხის მერის მრჩევლის საეჭვო მონაწილეობა მუნიციპალურ შესყიდვებში

ახალციხის მერის ზაზა მელიქიძის მრჩევლის (ინფრასტრუქტურის საკითხებში) გელვასი გელაძის კომპანია „მშენებელი 2004“ ახალციხის მუნიციპალიტეტების ტენდერებს უკონკურენტოდ იგებს. გელვასი გელაძე ერთდროულად იყო, სატენდერო და მიღება-ჩაბარების (დღემდე რჩება) კომისიების წევრიც, მიმდინარე პროექტების ზედამხედველიც და სამუშაოების შემსრულებელიც.

გამოქვეყნების თარიღი: 21 ოქტომბერი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/3ai1amb

  • წალენჯიხის საკრებულოს თავმჯდომარის ბიზნესპარტნიორის საეჭვო მონაწილეობა მუნიციპალურ შესყიდვებში

წალენჯიხის საკრებულოს თავმჯდომარის თანამდებობის დაკავების შემდეგ თემურ ღვინჯილიას ბიზნესპარტნიორი ბაგრატ ღვინჯილია (შპს “წალენჯიხის საგზაო სამმართველო”) წალენჯიხის მუნიციპალიტეტის მიერ გამოცხადებულ ტენდერებს (5 მილიონ ლარზე მეტი) უკონკურენტოდ იგებს.

გამოქვეყნების თარიღი: 1 ოქტომბერი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/34ljdnE

  • ახალციხის მერის კომპანიების საეჭვო მონაწილეობა მუნიციპალურ შესყიდვებში

2015 წელს ახალციხის მერად არჩევის შემდეგ ზაზა მელიქიძის კუთვნილმა და ყოფილმა კომპანიებმა (შპს „მელიზა” და შპს „მესხეთი XXI”) ახალციხის მუნიციპალიტეტისგან სახელმწიფო შესყიდვების მიღება დაიწყეს.

გამოქვეყნების თარიღი: 15 ივლისი, 2019

წყარო: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო“ – https://bit.ly/2KyyzOK

  • კორუფციის ბრალდებები ბოლნისის მერის წინააღმდეგ

ჟურნალისტური გამოძიების მიხედვით, ბოლნისის მერის, დავით შერაზადიშვილის, ნათესავები და მეგობრები რამდენიმე მილიონი ლარის ღირებულების მუნიციპალურ კონტრაქტებს უკონკურენტოდ იღებენ. შერაზადიშვილს ნათესაური კავშირები აქვს სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ხელმძღვანელის ყოფილ მოადგილესთან, ალექსანდრე ტაბატაძესთან. 

გამოქვეყნების თარიღი: 15 დეკემბერი, 2018 

წყარო: „სტუდია მონიტორი“ / „რადიო თავისუფლება“ – https://bit.ly/3d9wYd0 / https://bit.ly/3evKolU

 

[1] არის თუ არა საქართველო მიტაცებული სახელმწიფო?, საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო, დეკემბერი 11, 2020, ხელმისაწვდომია აქ.

[2] CPI 2021 For Eastern Europe & Central Asia: Democratic Hopes in the Shadow of Growing Authoritarianism, Transparency International, January 25, 2022, ხელმისაწვდომია აქ.

[3] CPI 2022 For Eastern Europe & Central Asia: Growing Security Risks and Authoritarianism Threaten Progress against Corruption, Transparency International, January 31, 2023, ხელმისაწვდომია აქ.

[4] კორუფცია და ანტიკორუფციული პოლიტიკა საქართველოში: 2016-2020 წლები, საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო, 20 ოქტომბერი, 2020, ხელმისაწვდომია აქ; საქართველოში ელიტურ კორუფციასთან ბრძოლა კვლავ გამოწვევად რჩება, ინფორმაციის თავისუფლების განვითარების ინსტიტუტი, 12 ოქტომბერი, 2018, ხელმისაწვდომია აქ; მაღალი დონის კორუფციის აღმოფხვრა საქართველოში: ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ასოცირების დღის წესრიგით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესრულება, ღია საზოგადოების ფონდი საქართველო, 27 მარტი, 2018, ხელმისაწვდომია აქ.

[5] European Parliament resolution of 14 November 2018 on the implementation of the EU Association Agreement with Georgia (2017/2282(INI)), ხელმისაწვდომია აქ; CPI 2022 for Eastern Europe & Central Asia: Growing Security Risks and Authoritarianism Threaten Progress against Corruption, Transparency International, January 31, 2023, ხელმისაწვდომია აქ; OECD (2022), Anti-Corruption Reforms in Georgia: Pilot 5th Round of Monitoring Under the Istanbul Anti-Corruption Action Plan, OECD Publishing, Paris, ხელმისაწვდომია აქ.

[6] კორუფცია საქართველოში: საზოგადოებრივი აზრის კვლევის შედეგები, საერთაშორისო გამჭვირვალობა - საქართველო, 8 ივნისი, 2020, ხელმისაწვდომია აქ; Public Opinion Survey: Residents of Georgia, March 2022, International Republican Institute, ხელმისაწვდომია აქ.

[7] საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი, მუხლი 100, საკანონმდებლო მაცნე, ხელმისაწვდომია აქ.

[8] OECD (2022), Anti-Corruption Reforms in Georgia: Pilot 5th Round of Monitoring Under the Istanbul Anti-Corruption Action Plan, OECD Publishing, Paris, ხელმისაწვდომია აქ.

[9] რატომ გვჭირდება დამოუკიდებელი ანტიკორუფციული სააგენტო?, ღია საზოგადოების ფონდი, დეკემბერი 12, 2022, ხელმისაწვდომია აქ.

[10] European Parliament resolution of 14 November 2018 on the implementation of the EU Association Agreement with Georgia (2017/2282(INI)), adopted P8_TA(2018)0457, ხელმისაწვდომია აქ.

[11] Opinion on Georgia's application for membership of the European Union, European Commission, June 16, 2020, ხელმისაწვდომია აქ.

[12] OECD (2016), Anti-Corruption Reforms in Georgia: Fourth Round of Monitoring of the Istanbul Anti-Corruption Action Plan, OECD Publishing, Paris, Recommendation 21 (1), ხელმისაწვდომია აქ.

[13] იქვე, გვ. 9-10.

[14] ფულის გათეთრებისა და ტერორიზმის დაფინანსების აღკვეთის ხელშეწყობის შესახებ საქართველოს კანონი, საკანონმდებლო მაცნე, ხელმისაწვდომია აქ.

[15] OECD (2023), Istanbul Anti-Corruption Action Plan, 5th Round of Monitoring: Guide, p.4, ხელმისაწვდომია აქ.

 

Author: „საერთაშორისო გამჭვირვალობა – საქართველო“

society
გილოცავთ - მართლმადიდებელი ეკლესია 22 მაისს ნიკოლოზობას აღნიშნავს

წმინდა ნიკოლოზი (ტრადიციის მიხედვით, დ. 15 მარტი, 270 – 6 დეკემბერი, 343), — ბერძნული წარმოშობის ადრექრისტიანული პერიოდის ეპისკოპოსი ზღვისპირა ქალაქ მირადან (მცირე აზია, რომის იმპერია) (ძვ. ბერძნ. Μύρα; დღევანდელი დემრე, თურქეთი). მის შემწეობასთან დაკავშირებული სასწაულების გამო ასევე მოიხსენიება, როგორც ნიკოლოზ საკვირველთმოქმედი. ევროპის სხვადასხვა ქვეყანასა და ქალაქში ითვლება მეზღვაურების, ვაჭრების, მონანიე ქურდების, ბავშვების, ლუდის მხარშველების, მევახშეების, დაუქორწინებლებისა და მოსწავლეების მფარველ წმინდანად. მისი რეპუტაცია მორწმუნეთა შორის დროთა განმავლობაში გაიზარდა, რაც ჩვეულია ადრექრისტიანული პერიოდის წმინდანებისთვის, ხოლო მის მიერ საჩუქრების გაცემის ჩვევასთან დაკავშირებული ლეგენდები საფუძვლად დაედო სანტა კლაუსის დღევანდელ ვერსიას.

წმინდა ნიკოლოზის, როგორც ისტორიული ფიგურის შესახებ, ცოტა რამ არის ცნობილი. მისი ცხოვრების შესახებ ყველაზე ძველი დოკუმენტები მისი გარდაცვალებიდან რამდენიმე საუკუნის შემდეგაა დაწერილი და სავარაუდოდ, ბევრ ლეგენდას შეიცავს. გადმოცემით, იგი დაიბადა ლიკიის მხარეში, ბერძნულ საპორტო ქალაქ პატარაში, მდიდარი ქრისტიანი მშობლების ოჯახში.

მის შესახებ ერთ-ერთი ყველაზე ძველი და ცნობილი გადმოცემის თანახმად, მან სამი გოგონა პროსტიტუციაში ჩათრევისგან გადაარჩინა იმით, რომ მათი სახლის ფანჯარაში ღამით სამჯერ ოქროთი სავსე ქისა დატოვა, რათა გოგონების მამას მათთვის მზითევის შეძენა შესძლებოდა. სხვა ადრეული გადმოცემების თანახმად, მას მიეწერება აღელვებული ზღვის დაწყნარება და სიკვდილით დასჯისგან სამი უდანაშაულო ჯარისკაცის გადარჩენა, ასევე, ახალგაზრდობაში ეგვიპტესა და პალესტინაში მოსალოცად წასვლა, რის შემდეგაც მირის ეპისკოპოსი გახდა. იმპერატორ დიოკლეტიანეს დროს ქრისტიანთა დევნისას იგი ციხეში ჩასვეს, საიდანაც კონსტანტინე დიდის ტახტზე ასვლის შემდეგ გათავისუფლდა.

არსებობს ნიკეის პირველი საეკლესიო კრების (325) მონაწილეთა სიის ვერსია, რომელშიც წმინდა ნიკოლოზიცაა მოხსენიებული, თუმცა, მისი სახელი არსადაა ნახსენები კრების სხვა მონაწილეთა მიერ. უფრო გვიანდელი, სავარაუდოდ, უსაფუძვლო ლეგენდების მიხედვით მას დროებით ჩამოართვეს საეპისკოპოსო პატივი და დააპატიმრეს ერეტიკოს არიანესთვის სახეში გარტყმის გამო. არსებობს კიდევ ერთი ლეგენდა იმის შესახებ, თუ როგორ აღადგინა მკვდრეთით წმინდა ნიკოლოზმა სამი ბავშვი, რომელიც შიმშილობის დროს ერთმა ყასაბმა მოკლა, დაანაწევრა და კასრში შეინახა, რათა მათი ხორცი ღორის ხორცად გაესაღებინა და გაეყიდა.

ნიკოლოზის სიკვდილიდან 200 წელიც არ იყო გასული, როცა მირაში, თეოდოსიუს II-ის ბრძანებით მისი სახელობის ეკლესია ააშენეს იმ ეკლესიის ნანგრევებზე, რომელშიც თავად მოღვაწეობდა ეპისკოპოსობის პერიოდში. მისი ნეშტიც ამ ეკლესიაში არსებულ სარკოფაგში განათავსეს.

1087 წელს მცირე აზიის ქრისტიანი მაცხოვრებლები ახალმოსულმა მუსლიმმა სელჯუკებმა დაიმორჩილეს. აღმოსავლეთ-დასავლეთის ეკლესიების დიდი სქიზმიდან ამ დროს ოცდაათიოდე წელი იყო გასული. იტალიელმა ვაჭრებმა ქალაქ ბარიდან ნიკოლოზის ჩონჩხის ბევრი ძვალი სარკოფაგიდან უნებართვოდ ამოიღეს და მშობლიურ ქალაქში გადაიტანეს, სადაც ისინი ამჟამადაც ინახება წმინდა ნიკოლოზის ბაზილიკაში. დარჩენილი ძვლები მოგვიანებით, პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს, ვენეციელმა მეზღვაურებმა ვენეციის რესპუბლიკაში წაიღეს.

ბიოგრაფიული წყაროები

 წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრების შესახებ ისტორიული წყაროებიდან ცოტა რამის გაგება შეიძლება. რაიმე წერილობითი წყარო, რომელიც, შესაძლოა, თავად ნიკოლოზს დაეწერა, შემორჩენილი არაა და მისი თანამედროვე არცერთი ჟამთააღმწერელი მას არ იხსენიებს. ეს არაა გასაკვირი, რადგანაც წმინდა ნიკოლოზი რომის ისტორიის განსაკუთრებით მღელვარე პერიოდში, დიოკლეტიანესა მმართველობის და ტეტრარქიის დროს ცხოვრობდა.

გარდა ამისა, მაშინდელი ჩანაწერები პაპირუსზე ან პერგამენტზე სრულდებოდა, რომლებიც თანამედროვე ქაღალდთან შედარებით ნაკლებად გამძლეა და მათზე არსებული ტექსტები დროდადრო ხელით ახალ მასალაზე გადაწერას საჭიროებდა. წმინდა ნიკოლოზზე არსებული ყველაზე ადრეული გადმოცემები მიუთითებს, რომ VI საუკუნისთვის მისი კულტი უკვე კარგად ჩამოყალიბებული იყო. მისი სავარაუდო გარდაცვალებიდან 200 წლის შემდეგ იმპერატორმა თეოდოსიუს II-მ (მეფობდა 401–450 წლებში) ბრძანა მირაში წმინდა ნიკოლოზის სახელობის ეკლესია აშენება, რაც თავის მხრივ, ნიკოლოზის სახელის ადრეულ მოხსენიებას წარმოადგენს.ბიზანტიელი ისტორიკოსი პროკოპი კესარიელი გადმოგვცემს, რომ იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა (მეფობდა 527–565 წლებში) განაახლა წმინდა ნიკოლოზის და წმინდა პრისკეს სახელობის ეკლესიები კონსტანტინოპოლში, შესაბამისად, ეს ეკლესიები, შესაძლოა, 490 წლისთვის ყოფილიყო აშენებული.

ნიკოლოზის სახელი ნიკეის კრებაზე დამსწრეთა სიაში ჩნდება სხვაგანაც. კერძოდ, ისტორიკოს თეოდორეტის მიერ 510-515 წლებში შექმნილ ნაშრომში Historiae Ecclesiasticae Tripartitae Epitome („ეკლესიის ისტორია სამ ნაწილად“), სადაც იგი მოხსენიებულია, როგორც „ნიკოლოზი ლიკიის მირადან“. ნიკოლოზ მირელის სახით ერთადერთხელაა იგი მოხსენიებული სხვა წმინდანის, ნიკოლოზ სიონელის ბიოგრაფიაში, რომელმაც, სავარაუდოდ, სახელი სწორედ წმინდა ნიკოლოზის საპატივცემულოდ აირჩია. „წმინდა ნიკოლოზ სიონელის ცხოვრება“, რომელიც ნიკოლოზ მირელის გარდაცვალებიდან დაახლოებით 250 წლის შემდეგაა დაწერილი, მოკლედ მოგვითხრობს ნიკოლოზ სიონელის მიერ წმინდა ნიკოლოზის საფლავის მოლოცვის შესახებ. ჯერემი სილის აზრით, ის ფაქტი, რომ არსებობდა ნიკოლოზის საფლავი, რომლის მონახულებაც შესაძლებელი იყო, წარმოადგენს უტყუარ მტკიცებულებას, რომ იგი ნამდვილ, ისტორიულად არსებულ პიროვნებას წარმოადგენდა.

თავის ტრაქტატში De statu animarum post mortem („სულთა მდგომარეობაზე სიკვდილის შემდეგ“, დაწერილია დაახლოებით 583 წელს) თეოლოგი ევსტრატი კონსტანტინეპოლელი ნიკოლოზ მირელის ერთ-ერთ სასწაულს მოიხმობს იმის საბუთად, რომ სულს შეუძლია სხეულისგან დამოუკიდებლად იმოქმედოს. თეოლოგი წყაროდ ასახელებს დაკარგულ ნაშრომს, სახელწოდებით „წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრება“. თითქმის ყველა წყარო, რომელსაც ევსტრატი ეყრდნობა, შექმნილია გვიან IV ან ადრე V საუკუნეებში, რაც მიუთითებს, რომ „წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრებაც“ ამ პერიოდში უნდა ყოფილიყო დაწერილი, ანუ მისი გარდაცვალებიდან ცოტა ხნის შემდეგ.ყველაზე ადრეული ნაშრომი, რომელიც ნიკოლოზის ცხოვრებას სრულად გადმოგვცემს, არის მიქაელ არქიმანდრიტის (814–842) მიერ IX საუკუნეში, ანუ წმინდანის სავარაუდო გარდაცვალებიდან თითქმის 500 წლის შემდეგ შექმნილი „წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრება“.

მიუხედავად იმისა, რომ უაღრესად გვიანდელია, ითვლება, რომ მიქაელ არქიმანდრიტის „წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრება“ ეყრდნობა ადრინდელ წერილობით წყაროებს და ზეპირ გადმოცემებს, თუმცა, ამ წყაროების იდენტობა და სანდოობა გაურკვეველია კათოლიციზმის ისტორიკოსი დ. ლ. კანი და შუა საუკუნეების მკვლევარი ჩარლზ უ. ჯონსი მიიჩნევენ, რომ ეს ნაშრომი წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრების ერთადერთი გადმოცემაა, რომელიც, სავარაუდოდ, შეიცავს ისტორიულ სიმართლეს. კლასიკური ანტიკურობის ჰოლანდიელი მკვლევარი, იონა ლენდერინგი აღნიშნავს, რომ მიქაელ არქიმანდრიტის „ცხოვრება“ არ შეიცავს „მოქცევის ნარატივს“, რაც იმ პერიოდში შექმნილი წმინდანთა ცხოვრების ამსახველი ნამუშევრებისთვის უჩვეულოა. ამ ფაქტზე დაყრდნობით იგი ამტკიცებს, რომ შესაძლებელია, მიქაელ არქიმანდრიტი ეყრდნობოდეს წყაროს, რომელიც შეიქმნა მანამ, ვიდრე მოქცევის ნარატივები პოპულარული გახდებოდა, რაც, თავის მხრივ, პოზიტიური მანიშნებელია მისი ნაშრომის სანდოობისა.[22] იგი ასევე შენიშნავს, რომ ბევრი ამბავი, რომელსაც მიაქელ არქიმანდრიტი მოგვითხრობს, საკმაოდ ჰგავს ჩვ. წ. I საუკუნის ნეოპითაგორელი ფილოსოფოსის, აპოლონიოს ტიანელის ცხოვრების დეტალებს, რომლებიც გადმოცემულია მის რვატომიან ბიოგრაფიაში სახელად „აპოლონიუს ტიანელის ცხოვრება“ (Τὰ ἐς τὸν Τυανέα Ἀπολλώνιον). ნაშრომი III საუკუნეშია შექმნილი და მისი ავტორია ბერძენი მწერალი ფილოსტრატე. ცნობილია, რომ ქრისტიანი მწერლები ხშირად ახდენდნენ ძველი, წარმართული ლეგენდების ადაპტირებას და მათ მიწერას ქრისტიან წმინდანებზე. რამდენადაც აპოლონიოსის წარმოშობის ადგილი, ტიანა, არც ისე შორსაა მირადან, ლენდერინგი ვარაუდობს, რომ მის შესახებ გავრცელებული ბევრი პოპულარული ამბავი მოგვიანებით წმინდა ნიკოლოზს მიეწერა.

ცხოვრება და ლეგენდები

ოჯახი და წარმომავლობა

წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრების სხვადასხვა გადმოცემები, ძირითადად, თანხმდება მისი წარმოშობის ძირითად დეტალებზე, თუმცა, ისტორიკოსებისთვის სადავოა, ამ დეტალების რა ნაწილი ეყრდნობა ისტორიულ ფაქტებს. ტრადიციის მიხედვით, ნიკოლოზი დაიბადა მდიდარი ბერძენი ქრისტიანების ოჯახში, ლიკიის ქალაქ პატარაში, ხმელთაშუა ზღვის ერთ-ერთ საპორტო ქალაქში,მცირე აზიაში, რომელიც მაშინ რომის იმპერიის შემადგენლობაში შედიოდა. ზოგიერთი გადმოცემით, მის მშობლებს ერქვათ ეპიფანე (Ἐπιφάνιος) და იოანნა (Ἰωάννα),[28] სხვების მიხედვით კი, თეოფანე (Θεοφάνης) და ნონა (Νόννα). ზოგიერთი გადმოცემით, ნიკოლოზის ბიძა ქალაქ მირის ეპისკოპოსი იყო, რომელიც, ასევე, ლიკიაში მდებარეობდა და ძმისწული, რომელშიც შესაბამისი მოწოდება დაინახა, მღვდლად მანვე აკურთხა.

გულმოწყალება და მოგზაურობები

 მშობლების გარდაცვალების შემდეგ, გადმოცემის მიხედვით, ნიკოლოზმა ოჯახის სიმდიდრე გლახაკებს დაურიგა. ყველაზე ცნობილი ამბის მიხედვით,[რომელიც პირველად მიქაელ არქიმანდრიტის „წმინდა ნიკოლოზის ცხოვრებაშია“ გადმოცემული, წმინდანმა გაიგო მორწმუნე კაცის შესახებ, რომელიც ერთ დროს მდიდარი ყოფილა, მაგრამ მთელი ქონება დაეკარგა „სატანის შურითა და მანქანებით“. მას არ ჰქონდა საშუალება, შესაბამის სამზითვო მიეცა თავისი სამი ქალიშვილისთვის. ეს ნიშნავს, რომ ისინი გაუთხოვარი დარჩებოდნენ და სხვა სახის სამსახურის არარსებობის პირობებში, იძულებულნი გახდებოდნენ, პროსტიტუციაში ჩართულიყვნენ. შეიტყო რა მათი გაჭირვების შესახებ, ნიკოლოზმა მათი დახმარება გადაწყვიტა, მაგრამ თავმდაბლობის გამო (ან კაცის ოჯახის შერცხვენისგან თავის არიდების მიზნით, რაც ქველმოქმედების ღიად მიღებას მოჰყვებოდა), მათ სახლში ღამით მივიდა და ფანჯრიდან სახლში ოქროთი სავსე ქისა შეაგდო.[ მამამ დაუყოვნებლივ მოაწყო ქორწილი პირველი ქალიშვილისთვის, მისი ქორწილის შემდეგ კი ნიკოლოზმა ოქროთი სავსე მეორე ქისა დაუტოვა, კვლავ გვიან ღამით.

მიქაელ არქიმანდრიტის თანახმად, მეორე ქალიშვილის ქორწინების შემდეგ მამა ორი ღამე იფხიზლა და წმინდა ნიკოლოზი ქველმოქმედების იგივე აქტის დროს გამოიჭირა, რომელიც მესამე ქალიშვილის დასახმარებლად იყო გამიზნული.მამა მუხლებზე დაეცა და მადლობა გადაუხადა, თუმცა, ნიკოლოზმა მას ამ საჩუქრების შესახებ ვინმესთვის თქმა აუკრძალა. ნიკოლოზის მიერ საჩუქრების საიდუმლოდ დატოვების სცენა ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარულია ქრისტიანულ მხატვრობაში და იგი ევროპის მასშტაბით ბევრ ხატსა და ფრესკაზე გვხვდება. სურათები დროისა და ადგილის მიხედვით განსხვავდება ერთმანეთისგან,თუმცა, ნიკოლოზი ხშირადაა გამოსახული მოსასხამით, ხოლო გოგონები საწოლში, საღამური ტანსაცმლით. ბევრი გამოსახულება შეიცავს კვიპაროსის ხეს ან ჯვრის ფორმის გუმბათს.

ამ შემთხვევის ისტორიული ჭეშმარიტება დავის საგანია.ადამ ინგლიში თვლის, რომ ლეგენდაში ჭეშმარიტების მარცვალი არის, რის დასტურადაც ამბის ადრეულ წყაროებში არსებობას და იმ ფაქტს მოიხმობს, რომ მსგავსი ისტორია სხვა არცერთ ქრისტიან წმინდანთან დაკავშირებით არ გვხვდება. იონა ლენდერინგი, რომელიც ასევე იზიარებს ამბის ისტორიულ ავთენტურობას, აღნიშნავს, რომ გარკვეულწილად მსგავსი ამბავი მოთხრობილია ფილოსტრატეს „აპოლონიოს ტიანელის ცხოვრებაშიც“, სადაც ის გაღარიბებულ მამას ფულს ჩუქნის, თუმცა, აქვე მიუთითებს, რომ მიქაელ არქიმანდრიტის მონათხრობი საგრძნობლად განსხვავებულია. ფილოსტრატე არაფერს ამბობს გოგონების ბედზე და მის მონათხრობში აპოლონიოსის ქცევა მთლიანად მამის მიმართ სიმპათიითაა განპირობებული, მაშინ, როცა მიქაელ არქიმანდრიტი ღიად ასახელებს წმინდა ნიკოლოზის მოტივაციას, რომელსაც სურს, გოგონები პროსტიტუციაში ჩათრევისგან გადაარჩინოს.ის ამტკიცებს, რომ ქალებისთვის დახმარების გაწევის სურვილი სახასიათოა მეოთხე საუკუნის ქრისტიანობისთვის იმ გამორჩეული როლის გამო, რომელსაც ქალები მაშინდელ ქრისტიანობაში ასრულებდნენ, განსხვავებით ბერძნულ-რომაული წარმართობისგან და მიქაელ არქიმანდრიტის დროინდელი, IX საუკუნის ქრისტიანობისგან, სადაც ქალების როლი და პოზიცია დრამატულად იყო დაკნინებული.

კიდევ ერთი გადმოცემის მიხედვით, ნიკოლოზი წმინდა მიწას ეწვია. მგზავრობის დროს მისი გემი თითქმის განადგურდა ძლიერი ღელვისგან, თუმცა, წმინდანმა დააცხრო ტალღები. შედეგად, ნიკოლოზს ბევრ ადგილას თაყვანს სცემდნენ, როგორც მეზღვაურთა და მოგზაურთა მფარველ წმინდანს.

მირის ეპისკოპოსი

წმინდა მიწაზე ვიზიტის შემდეგ ნიკოლოზი მირაში დაბრუნდა. მირის ეპისკოპოსი, რომელიც ნიკოლოზის ბიძის შემდეგ იყო დანიშნული, ცოტა ხნით ადრე გარდაცვლილიყო] და ქალაქის სამღვდელოებას გადაწყვეტილი ჰქონდა, ეპისკოპოსად აერჩიათ პირველივე მღვდელი, რომელიც ეკლესიაში იმ დილით შევიდოდა. ნიკოლოზი სალოცავად ადრე მივიდა და შესაბამისად, ახალ ეპისკოპოსადაც ის აირჩიეს. გადმოცემით, დიოკლეტიანეს (მეფობდა 284–305 წლებში) დროს მიმდინარე ქრისტიანთა დიდი დევნის დროს იგი დააპატიმრეს და აწამეს,თუმცა, იმპერატორ კონსტანტინე დიდის (მეფობდა 306–337 წლებში) ბრძანებით სხვა ქრისტიანებთან ერთად ციხიდან გათავისუფლდა. ეს ამბავი დამაჯერებლად ჟღერს, თუმცა, მასზე ადრეულ წყაროებში საუბარი არაა და შესაბამისად, ნაკლებად სავარაუდოა, სიმართლე იყოს.

ერთ-ერთი ამბავი წმინდა ნიკოლოზის შესახებ, რომელიც ადრეულ წყაროებშიცაა მოხსენიებული, არის მის მიერ სამი უდანაშაულო კაცის გადარჩენა სიკვდილით დასჯისგან. მიქაელ არქიმანდრიტის მიხედვით, გუბერნატორმა ევსტათიუსმა სამ უდანაშაულო კაცს სიკვდილით დასჯა მიუსაჯა. ის იყო, სასჯელი უნდა აღესრულებინათ, რომ ნიკოლოზი გამოჩნდა, ჯალათს მახვილი დააშვებინა, სამივე სიკვდილმისჯილი ბორკილებიდან გაათავისუფლა და გაბრაზებით გაკიცხა მოსამართლე, რომელმაც განაჩენის სანაცვლოდ ქრთამი აიღო. იონა ლენდერინგის თანახმად, ეს ამბავი პირდაპირი პარალელია ფილოსტრატეს „აპოლონიოს ტიანელის ცხოვრებაში“ მოთხრობილ ამბავთან, სადაც აპოლონიოსმა ძარცვაში ბრალდებული უდანაშაულო კაცის სიკვდილით დასჯა აღკვეთა. მიქაელ არქიმანდრიტი სხვა ისტორიასაც გადმოგვცემს, რომლის მიხედვითაც კონსულმა აბლაბიუსმა სამი ცნობილი გენერლის სიკვდილით დასჯისთვის ქრთამი აიღო, მიუხედავად იმისა, რომ ისინი უდანაშაულონი იყვნენ. წმინდა ნიკოლოზი იმპერატორ კონსტანტინეს და აბლაბიუსს სიზმრებში გამოეცხადა, კონსტანტინეს სიმართლე გააგებინა, ხოლო აბლაბიუსს ჯოჯოხეთით დაემუქრა, რის შემდეგაც შეშინებულმა კონსულმა გენერლები გაათავისუფლა.

ამ ისტორიის უფრო გვიანდელი ვერსიები მეტად კომპლექსურია და მათში ზემოხსენებული ორი შემთხვევა გაერთიანებულია ხოლმე. ერთი ვერსიით, იმპერატორმა კონსტანტინემ ფრიგიაში აჯანყების ჩასახშობად სამი წარჩინებული გენერალი: ურსოსი, ნეპოტიანოსი და ჰერპილიონი გაგზავნა, რომლებსაც ძლიერი შტორმის გამო მირაში გაჩერება მოუხდათ. ნავსადგურში მყოფი გენერლებისგან მალულად ქალაქში მყოფმა მათმა ჯარისკაცებმა ადგილობრივი ვაჭრების ძარცვა, მაროდიორობა და ქონების განადგურება დაიწყეს. ნიკოლოზმა გენერლებს ამ უწესობის აღკვეთა მოსთხოვა და ისინი ასეც მოიქცნენ. ჯარისკაცების გემებზე დაბრუნებისთანავე ნიკოლოზმა შეიტყო, რომ სამი უდანაშაულო კაცი სიკვდილით უნდა დასჯილიყო, რისთვის ხელის შეშლაშიც მას გენერლები დაეხმარნენ. ეუსტათიუსმა ცხენით გაქცევა სცადა, თუმცა, ნიკოლოზმა მისი ცხენი შეაჩერა და გუბერნატორი მექრთამეობის გამო გაკიცხა. გუბერნატორმა, იმპერატორთან დასმენის შიშით, შეინანა თავისი საქციელი. ამის შემდეგ გენერლებმა აჯანყებაც ჩაახშეს და კონსტანტინემ მათ კიდევ უფრო მაღალი მდგომარეობა უბოძა. მიუხედავად ამისა, გენერლების მტრებმა კონსულ აბლაბიუსს შეაგონეს, რომ მათ აჯანყება არათუ ჩაეხშოთ, არამედ თავიანთი ჯარისკაცებისთვისაც მოეწოდებინათ, მას შეერთებოდნენ. ამის შემდეგ, გენერლების მტრებმა აბლაბიუსი მოქრთამეს და მან გენერლები დააპატიმრა. სწორედ ამის შემდეგ მოხდა ნიკოლოზის სიზმრისეული გამოცხადებები და გენერლები გათავისუფლდნენ.

ნიკეის კრება

გადმოცემის მიხედვით, 325 წელს ნიკოლოზი ნიკეის პირველ საეკლესიო კრებას ესწრებოდა, სადაც იგი არიანელობის თავგამოდებული მოწინააღმდეგე და ტრინიტარიანიზმის მტკიცე დამცველი იყო,ასევე, ერთ-ერთი იმ ეპისკოპოსთაგან, რომელმაც ნიკეის მრწამსს ხელი მოაწერა.[50] ნიკეის კრებაზე ნიკოლოზის ყოფნის ადრეული წყაროა თეოდორე ლექტორის მიერ შედგენილი დამსწრეთა სია, რომელშიც იგი 151-ე ნომრადაა შეყვანილი. მიუხედავად ამისა, მას არსად იხსენიებს ათანასე ალექსანდრიელი, ტრინიტარიანიზმის უპირველესი დამცველი კრებაზე, რომელიც იმ პერიო ადამ ინგლიში შენიშნავს, რომ ნიკეის კრების დამსწრეთა სიები ძლიერ განსხვავდება ერთმანეთისგან: არსებობს მოკლე სიები, რომლებშიც 200-მდე სახელია, ხოლო გრძელ სიებში დამსწრეთა რიცხვი 300-ს აღწევს. წმინდა ნიკოლოზის სახელი მხოლოდ გრძელ სიებშია და არსად მოკლე სიებში. ასეთი სიების რაოდენობა სამია, რომლებიდანაც ყველაზე სწორად თეოდორე ლექტორის სია ითვლება. იონა ლენდერინგის მიხედვით, არსებობს ორი შესაძლო ახსნა:
  1. ნიკოლოზი არ ესწრებოდა ნიკეის კრებას, მაგრამ ადრეული პერიოდის გადამწერებმა, რომლებსაც მისი არყოფნის ფაქტი უცნაურად მოეჩვენათ, იგი სიებში დაამატეს. ბევრი მკვლევარი ამ ვერსიას იზიარებს.
  2. ნიკოლოზი ესწრებოდა ნიკეის კრებას, თუმცა, ადრეული პერიოდის რომელიმე გადამწერმა მისი სიიდან ამოღება გადაწყვიტა, რათა მისი კრებაზე ყოფნა არავის დაემახსოვრებინა.

გვიანდელი ლეგენდა, რომელიც პირველად XIV საუკუნეში, ანუ ნიკოლოზის გარდაცვალებიდან 1 000-ზე მეტი წლის შემდეგ ჩნდება, გადმოგვცემს, რომ ნიკეის კრების დროს ნიკოლოზმა მოთმინება დაკარგა და „ერთ-ერთ არიანელს“ სილა გააწნა. ამის გამო კონსტანტინემ ნიკოლოზს მიტრა და ომოფორი (შესაბამისად, საეპისკოპოსო პატივი) ჩამოართვა. სტივენ გრეიდანუსის დასკვნით, ამბავი იმდენად გვიანდელია, რომ „არავითარი ისტორიული ღირებულება არ გააჩნია“. მეორეს მხრივ, იონა ლენდერინგი ამბის ისტორიული სიმართლის ვერსიას იზიარებს და ამტკცებს, რომ რამდენადაც ინციდენტი სამარცხვინოა და ნიკოლოზის რეპუტაციას ცუდად ასახავს, რთული ასახსნელია, რატომ უნდა გამოეგონებინათ ის გვიანდელ ჰაგიოგრაფებს. ლეგენდის გვიანდელი ვერსიები მას კიდევ ერთ დეტალს ჰმატებენ და ხსენებულ ერეტიკოსად თავად არიანე გამოჰყავთ. გვიანდელ ვერსიებშივე ნიკოლოზს აპატიმრებენ,[47][53] მაგრამ საკანში მას ქრისტე და ღვთისმშობელი ეცხადებიან.ნიკოლოზი მათ ეუბნება, რომ „მათი სიყვარულის გამოა“ დაპატიმრებული, რის შემდეგაც ისინი ციხიდან ათავისუფლებენ და საეპისკოპოსო პატივსაც აღუდგენენ. ნიკოლოზის მიერ არიანესთვის ხელის გარტყმის სცენა მართლმადიდებლურ ხატწერაში გავრცელებულია. წმინდა ნიკოლოზის ნიკეაში ყოფნის ამსახველი სცენები ბარიში, Basilica di San Nicola-ს 1660-იანი წლებით დათარიღებულ მხატვრობაშიც გვხვდება.

სხვა ლეგენდები

 არსებობს გადმოცემა, რომლის მიხედვითაც საშინელი შიმშილობის პერიოდში ბოროტმა ყასაბმა სამი პატარა ბავშვი თავის სახლში შეიტყუა, დახოცა ისინი და მათი სხეულის ნაწილები კასრებში შეინახა, რათა ხალხისთვის ლორის ნაცვლად შეესაღებინა.ნიკოლოზმა, რომელიც მშიერებზე საზრუნავად იმ ადგილებს სტუმრობდა, ყასბის ტყუილები შეიცნო და სამივე ბავშვი მკვდრეთით აღადგინა. იონა ლენდერინგის მოსაზრებით, ამ გადმოცემას „არავითარი ისტორიული ღირებულება არ გააჩნია“.ადამ ინგლიში კი შენიშნავს, რომ სამი ბავშვის გაცოცხლების ამბავი წმინდა ნიკოლოზის ბიოგრაფიას გვიან შუა საუკუნეებში დაემატა და იგი არცერთ ადრინდელ წყაროში არ გვხვდება. მიუხედავად იმისა, რომ ლეგენდაში მოთხრობილი ამბავი უცნაური და შემაძრწუნებელია თანამედროვე აუდიტორიისთვის, იგი ძლიერ პოპულარული იყო გვიან შუა საუკუნეებში, განსაკუთრებით, უბრალო ხალხში.იგი გამოსახულია მოზაიკურ ფანჯრებზე, ხის გრავიურებზე, ტილოებზე და ფრესკებზე. გამოსახულებები იმდენად გავრცელებული იყო, რომ მოგვიანებით მთლიანი ამბის ნაცვლად დაიწყეს უბრალოდ წმინდა ნიკოლოზის გამოსახვა სამ შიშველ ბავშვთან და ხის კასრთან ერთად.

ინგლიშის მოსაზრებით, ხალხმა, რომელსაც არ სმენოდა აღნიშნული ლეგენდა ან დავიწყებული ჰქონდა ის, აღნიშნული გამოსახულებების განსხვავებულად ინტერპრეტირება დაიწყეს. ბავშვებთან ერთად გამოსახვის გამო ბევრმა იგი ბავშვების მფარველ წმინდანად მიიჩნია, ხოლო კასრთან ერთად გამოსახვის გამო – ლუდის მხარშავთა მფარველ წმინდანად.

კიდევ ერთი ამბავი მოგვითხრობს დიდ შიმშილობაზე, რომელიც ქალაქ მირაში 311-312 წლებში ჩამოვარდა. ამ დროს, გადმოცემის თანახმად, მირის პორტში იმყოფებოდა გემი, რომელიც იმპერატორ კონსტანტინესთვის გასაგზავნი ხორბლით იყო დატვირთული. ნიკოლოზმა მეზღვაურებს ხორბლის ნაწილის ჩამოცლა და ქალაქისთვის დასახმარებლად მისი გამოყენება სთხოვა. მეზღვაურები თავდაპირველად უარზე იყვნენ, რადგან ხორბალი იმპერატორისთვის წონით უნდა ჩაებარებინათ, თუმცა, ნიკოლოზის დაპირების შემდეგ, რომ მათ ხორბალს რაოდენობაში არაფერი დააკლდებოდა, დათანხმდნენ, იგი ქალაქის მოსახლეობისთვის ეწილადებინათ. დედაქალაქში დაბრუნების შემდეგ მათ აღმოაჩინეს, რომ ხორბალს არაფერი აკლდა, მიუხედავად იმისა, რომ მირაში დატოვებული ხორბალი ქალაქს ორი წლის განმავლობაში ეყო საჭმელად და დასათესადაც კი დარჩათ.

რელიკვიები

გემილე

ტრადიციულად, ითვლებოდა, რომ წმინდა ნიკოლოზის ნეშტის თავდაპირველი განსასვენებელი მის მშობლიურ ქალაქში, მირაში მდებარეობდა, სადაც მოგვიანებით ინახებოდა მასთან დაკავშირებული რელიკვიებიც, თუმცა, ზოგიერთი ბოლოდროინდელი არქეოლოგიური სამხილი მიუთითებს, რომ წმინდა ნიკოლოზი თავდაპირველად, შესაძლოა, თურქეთის პატარა კუნძულ გემილეს უმაღლეს წერტილში, კლდეში ნაკვეთ ეკლესიაში დაეკრძალათ, ქალაქ პატარადან – მისი დაბადების ადგილიდან 30 კილომეტრის მოშორებით. ნიკოლოზის სახელი მიწერილია შენობის ნანგრევებზე. ძველად კუნძული ცნობილი იყო, როგორც „წმინდა ნიკოლოზის კუნძული“ და დღეს თურქულ ენაზე ეწოდება თურქ. Gemiler Adasi – „ნავების კუნძული“, რაც მინიშნებაა წმინდა ნიკოლოზზე, როგორც ტრადიციულად, ზღვაოსნობის და მეზღვაურთა მფარველ წმინდანზე.

კლდეში ნაკვეთი ეკლესია IV საუკუნეში აშენდა, ნიკოლოზის გარდაცვალების პერიოდში და იმ პერიოდის წმინდანთა განსასვენებლებისთვის ტიპური დიზაინი აქვს. ასევე, წმინდა ნიკოლოზი ერთადერთი მნიშვნელოვანი წმინდანია, რომელიც თურქეთის ამ რეგიონს უკავშირდება. ეკლესია, რომელშიც, მკვლევართა აზრით, წმინდანი უნდა ყოფილიყო დაკრძალული, დიდი სალიტანიო გზის დასავლეთ ბოლოში მდებარეობს.

მირა

 VII საუკუნის შუა წლებში გემილე მოწყვლადი იყო არაბული გემების შეტევების მიმართ, რის გამოც, როგორც ჩანს, ნიკოლოზის ნეშტი კუნძულიდან ქალაქ მირაში გადაიტანეს, სადაც იგი თავისი ცხოვრების უდიდესი ნაწილის განმავლობაში ეპისკოპოსად მსახურობდა. მირა გემილედან აღმოსავლეთით, დაახლოებით 40 კილომეტრში მდებარეობს და ზღვიდან მეტად მოშორებულია, რის გამოც უფრო დაცული იქნებოდა არაბთა თავდასხმებისგან.

გადმოცემის თანახმად, მირაში დაცული წმინდა ნიკოლოზის ნაწილები ყოველ წელს გამოყოფდა სურნელოვან სითხეს, რომელსაც, ქრისტიანთა რწმენით, სასწაულებრივი ძალა ჰქონდა. იმ პერიოდში ფართოდ იყო ცნობილი, რომ ნიკოლოზის მთლიანი ნეშტი მირაში, ერთ სარკოფაგში ინახებოდა, რის გამოც წმინდა ნაწილების გამყალბებლებს არ შეეძლოთ ეთქვათ, რომ წმინდა ნიკოლოზის ნაწილებს ფლობდნენ.

2000 წელს ქალაქ დემრეს რუსეთის მთავრობისგან გადაეცა რუსი მოქანდაკის, გრეგორი პოტოცკის მიერ დამზადებული ბრინჯაოს ქანდაკება, რომელიც წმინდა ნიკოლოზის შუა საუკუნეების ეკლესიის წინ, მოედანზე, გამოსაჩენ ადგილას განათავსეს. 2005 წელს ქალაქის მერმა, სულეიმან თოფჩუმ ქანდაკება წითელსამოსიანი სანტა კლაუსის პლასტმასის ქანდაკებით ჩაანაცვლა, რათა მისი ვინაობა ტურისტებისთვის უფრო გასაგები ყოფილიყო. ამას რუსეთის მთავრობის პროტესტი მოჰყვა, რის შემდეგაც ბრინჯაოს ქანდაკება უკან დააბრუნეს (ამჯერად, პიედესტალის გარეშე და ეკლესიასთან უფრო ახლო კუთხეში).

2009 წლის 28 დეკემბერს თურქეთის მთავრობამ განაცხადა, რომ აპირებდა, იტალიის მთავრობისგან ოფიციალურად მოეთხოვა წმინდა ნიკოლოზის ნეშტის უკან დაბრუნება.

თურქეთის ხელისუფლების მტკიცებით, ნიკოლოზს თავად სურდა, მისივე საეპისკოპოსო ქალაქში დაეკრძალათ და რომ მისი ნეშტი უკანონოდ იყო წაღებული სამშობლოდან. 2017 წელს არქეოლოგიურმა კვლევამ დემრეს წმინდა ნიკოლოზის ტაძრის ქვეშ ძველი ეკლესიის არსებობა დაადასტურა, რომლის შემდგომმა კვლევამ უნდა გამოარკვიოს, კვლავ ინახება თუ არა ადგილზე ნიკოლოზის ცხედრის ნაწილები.

ბარი

1071 წელს, მანასკერტის ბრძოლის შედეგად ბიზანტიის იმპერიამ დროებით დაკარგა კონტროლი მცირე აზიაზე და აქ მცხოვრები ქრისტიანები დამპყრობელი სელჯუკების მმართველობის ქვეშ აღმოჩნდნენ. ცოტა ხნით ადრე, კერძოდ, 1054 წელს, რომის იმპერიამ ბერძნული მართლმადიდებლური ეკლესია (სხვა მართლმადიდებლურ ეკლესიებთან ერთად) სქიზმაში მყოფად გამოაცხადა. რეგიონებში განუწყვეტელი საომარი მოქმედებების გამო ადგილობრივი ქრისტიანები შიშობდნენ, რომ წმინდა ნიკოლოზის საფლავთან მისვლა მალე შეუძლებელი გახდებოდა.

მირის ბერძენი ქრისტიანი მოსახლეობისთვის ბიზანტიის მფარველობის დაკარგვის და ზოგადი დაბნეულობის ფონზე, 1087 წლის გაზაფხულზე იტალიელმა მეზღვაურებმა აპულიის რეგიონის ქალაქ ბარიდან ადგილობრივი ბერების წინააღმდეგობის მიუხედავად, ხელთ იგდეს მირის ეკლესიაში დაკრძალული წმინდა ნიკოლოზის სხეულის ნაწილები.

ადამ ინგლიში რელიკვიების მირადან წამოღების ფაქტს „წმინდა ძარცვას“ უწოდებს და შენიშნავს, რომ ქურდებს არა მხოლოდ ადგილობრივების მხრიდან დაჭერის და დევნის, არამედ თავად წმინდანის რისხვისაც ეშინოდათ. ბარიში დაბრუნების შემდეგ, რაც 1087 წლის 9 მაისს მოხდა, ისინი ნეშტზე ზრუნავდნენ.ორი წლის შემდეგ პაპმა ურბან II-მ ქალაქში ახალი ეკლესია – წმინდა ნიკოლოზის ბაზილიკა აკურთხა და მისი საკურთხევლის ქვეშ არსებულ სამარხში ნიკოლოზის ნაწილები თავისი ხელით განათავსა.წმინდა ნიკოლოზის ნაწილების მირადან წამოღება და ბარიში ჩატანა რამდენიმე წყაროშია აღწერილი, მათ შორის, ორდერიკ ვიტალისის ქრონიკებშიც და მკვლევართა უმეტესობა მის ისტორიულ ჭეშმარიტებაში დარწმუნებულია, ასევე, 9 მაისი ტრადიციულად აღინიშნებოდა, როგორც წმინდა ნიკოლოზის „გადასვენების“ დღე. აღმოსავლეთის მართლმადიდებლური ეკლესიები და თავად თურქები წმინდანის ნაწილების მირადან წაღებას ყოველთვის ქურდობად მიიჩნევდნენ, თუმცა, ბარის მოსახლეობის აზრით, ეს არა ქურდობა, არამედ წმინდანის ნეშტის გადარჩენა იყო თურქი დამპყრობლებისგან. ბარის ბაზილიკის ჭერზე აღბეჭდილი ლეგენდის თანახმად, წმინდა ნიკოლოზი ერთხელ ბარის სტუმრობდა და იწინასწარმეტყველა, რომ მისი ძვლები ერთ დღესაც ამ ქალაქში იქნებოდა დაკრძალული.

ნიკოლოზის ნაწილების ბარიში გადასვენებამდე მისი კულტი დასავლეთ ევროპაში ცნობილი, მაგრამ არცთუ პოპულარული იყო.1096 წლის შემოდგომაზე ნორმანი და ფრანკი ჯარისკაცები ბარიში, პირველი ჯვაროსნული ლაშქრობის სამზადისში შეიკრიბნენ. როგორც წესი, ჯვაროსნები მებრძოლ წმინდანებს ანიჭებდნენ უპირატესობას, თუმცა, წმინდა ნიკოლოზის ნაწილები ერთადერთი იყო, რომელიც ფიზიკურად იყო ქალაქში. გარდა ამისა, ნიკოლოზის, როგორც მოგზაურთა და მეზღვაურთა მფარველი წმინდანის სტატუსმა დადებითი გავლენა იქონია მის პოპულარობაზე ჯვაროსანთა შორის, რომლებმაც წმინდანის კულტი მთელს ევროპაში გაავრცელეს.

ნიკოლოზის ნეშტმა „მირონის“ გამოყოფა ბარიში ჩამოტანის შემდეგაც გააგრძელა, რაც დიდად სასიხარულო იყო მისი ახალი მფლობელებისთვის. საუკუნეთა განმავლობაში მირონით სავსე ფლაკონები მთელს მსოფლიოში მიჰქონდათ და მისი შეძენა ბაზილიკაში ახლაც შესაძლებელია. ყოველი წლის 6 დეკემბერს წმინდა ნიკოლოზის საფლავიდან ბაზილიკის მღვდელმსახურები ფლაკონს მირონით ავსებენ. სითხეს ბაზილიკის სარდაფში არსებული სარკოფაგიდან აგროვებენ და იგი ახლომდებარე მაღაზიაშიც იყიდება. იგი ნელა გადმოდის სამარხიდან (გაურკვეველია, სამარხში განთავსებული სხეულიდან თუ თავად მარმარილოს კედლიდან). ბარი საპორტო ქალაქია და თავად სამარხი ზღვის დონეზე დაბლაა, რის გამოც სითხის წარმოშობის რამდენიმე ბუნებრივი ახსნა არსებობს, მათ შორის, შესაძლებლობა, რომ სამარხიდან კაპილარული გზით ზღვის წყალი ჟონავს.

1966 წელს, ბაზილიკის ქვეშ არსებული საძვალის ნაწილი მართლმადიდებლურ ეკვდერად გამოცხადდა და კანკელითაც გამოიყო 1965 წლის დეკლარაციის მიღების აღსანიშნავად, რომლის ძალითაც კათოლიკურმა და მართლმადიდებლურმა ეკლესიებმა 1054 წელს, დიდი სქიზმის დროს ერთმანეთის მიმართ გამოცხადებული ანათემები ძალადაკარგულად გამოაცხადეს.

2017 წლის მაისში, პაპ ფრანცისკეს და რუსეთის მართლმადიდებლური ეკლესიის პატრიარქ კირილს შორის მოლაპარაკებების შედეგად წმინდა ნიკოლოზის ნეშტის ნაწილი მოსკოვში დროებით გაიგზავნა. აღნიშნული რელიკვიები გამოფენილი იყო მოსკოვის მაცხოვრის ტაძარში, ხოლო შემდეგ სანქტ-პეტერბურგში, რის შემდეგაც კვლავ ბარიში დააბრუნეს.წმინდანის ერთ-ერთ ნეკნზე თვალის შესავლებად მოსკოვში მილიონზე მეტი ადამიანი იდგა რიგში.

ვენეცია

ვენეციაში მდებარე ეკლესია San Nicolò al Lido, ადგილობრივების რწმენით, 500-ზე მეტ ძვლის ფრაგმენტს ინახავს ნიკოლოზის ნეშტიდან.სამეცნიერო კვლევებმა დაადასტურეს, რომ აღნიშნული ფრაგმენტები ანატომიურ თანხვედრაშია ბარიში, წმინდა ნიკოლოზის ბაზილიკაში დაცულ ძვლებთან.

იტალიელმა მეზღვაურებმა ბარიში მხოლოდ დიდი ზომის ძვლები წაიღეს, ხოლო პატარა ფრაგმენტები ადგილზე დატოვეს.ჩონჩხის ამ დარჩენილი ფრაგმენტების ქონის სურვილი ვენეციამ გამოთქვა. 1044 წელს მათ წმინდანის სახელზე ეკლესია და მონასტერიც ჰქონდათ აშენებული, კერძოდ, კუნძულ ლიდოს ჩრდილოეთ ბოლოში.ერთადერთი ქრონიკის თანახმად, რომელიც ამ მონასტრის უცნობ ბერს ეკუთვნის, 1100 წელს ვენეციურმა ფლოტმა, რომელიც ეპისკოპოს ანრის თანხლებით პირველ ჯვაროსნულ ომში მონაწილეობისთვის პალესტინისკენ მიცურავდა, გზად მირას ჩაუარა. ეპისკოპოსის დაჟინებული მოთხოვნით, გემი მირაში დაბრუნდა და ღუზა ჩაუშვა.ვენეციელებმა წმინდა ნიკოლოზის დარჩენილი ძვლები (სხვა მირელი ეპისკოპოსების ძვლებთან ერთად) წამოიღეს ადგილობრივი ეკლესიიდან, რომელსაც მხოლოდ ოთხი მართლმადიდებელი ბერი იცავდა, ვენეციაში ჩაიტანეს და ლიდოს წმინდა ნიკოლოზის ეკლესიაში დააბინავეს.ამ მონათხრობს დამაჯერებლობა შესძინა ორმა სამეცნიერო კვლევამ ბარიში და ვენეციაში, რომელთაც დაადასტურეს, რომ ორივე ადგილას, სავარაუდოდ, ერთი და იგივე ადამიანის ძვლებია დაცული. არსებობს ლეგენდა, რომ ყოველ ჯერზე, როცა ვენეციაში დაცულ წმინდა ნიკოლოზის ძვლებს შეაწუხებენ, ვინმე მოკვდება. ძვლები ბოლოს 1992 წლის ივლისში გამოიკვლიეს.

სხვა ადგილები

იმის გამო, რომ ნიკოლოზის ჩონჩხი მირაში დიდხანს იყო დავანებული, ბარიში ჩამოტანის შემდეგ მის ნაწილებზე მოთხოვნა გაიზარდა. მალევე დაიწყო მცირე ზომის ძვლების გავრცელება დასავლეთ ევროპაში. მეზღვაურებმა, რომლებმაც ნეშტი ბარიში ჩამოიტანეს, ერთი კბილი და სარკოფაგის ნატეხები ნორმან რაინდს, უილიამ პანტულფს აჩუქეს. პანტულფმა ეს რელიკვიები საკუთარ სამშობლოში, ნორმანდიის ქალაქ ნორონში წაიღო, სადაც ისინი 1092 წლის ივნისში წმინდა პეტრეს სახელობის ადგილობრივ ეკლესიაში განათავსეს.1096 წელს აპულიის ჰერცოგმა წმინდა ნიკოლოზის რამდენიმე ძვალი ფლანდრიის გრაფს გადასცა, რომელმაც ისინი ვატენის სააბატოში, საპატიო ადგილას მოათავსა.[81] ლეგენდის მიხედვით, 1101 წელს წმინდა ნიკოლოზი ბარიში სტუმრად მყოფ ერთ ფრანგ გადამწერს გამოეცხადა და უთხრა, რომ მისი ერთი ძვალი საკუთარ მშობლიურ ქალაქში, სენ-ნიკოლა-დე-პორში წაეღო, რომელიც ნანსის პრეფექტურის ახლოს მდებარეობს. გადამწერმა თითის ძვალი წაიღო და პორში წმინდა ნიკოლოზის სახელზე სამლოცველოც ააშენეს. ამის შემდეგ ქალაქი წმინდანის თაყვანისმცემლებისთვის მნიშვნელოვან საკულტო ცენტრად იქცა და XV საუკუნისთვის ძველი სამლოცველოს ადგილზე დიდი ბაზილიკაც აშენდა.თავად ქალაქის სახელი, სენ-ნიკოლა-დე-პორი ნიკოლოზის სახელს უკავშირდება.

ბარის სამღვდელოება დროდადრო გასცემდა ნიკოლოზის ძვლების ნაწილებს, რითაც სტრატეგიულად ცდილობდა მისი კულტის გავრცელებას და ქალაქის პრესტიჟის გაზრდას. ბევრი ასეთი ძვალი თავდაპირველად კონსტანტინოპოლში ინახებოდა, მაგრამ მეოთხე ჯვაროსნული ლაშქრობის დროს ქალაქის დაცემის (1204) შემდეგ ნაწილები ევროპის მასშტაბით მიმოიფანტა. ხელი, რომელიც ადგილობრივთა მტკიცებით, ნიკოლოზს ეკუთვნოდა, ინახებოდა რომში მდებარე ეკლესიაში, სახელად San Nicola in Carcere („წმინდა ნიკოლოზი საკანში“), რომელიც ძველი მუნიციპალური საპყრობილის ადგილასაა აშენებული. მალევე გაჩნდა ლეგენდები, რომ ამ ციხეში ოდესღაც თავად ნიკოლოზიც იყო დაპატიმრებული.[ეკლესიაში ხშირად მიდიოდნენ დედები საპყრობილეში მყოფი შვილებისთვის სალოცავად, ხოლო მონანიე დამნაშავეებს შესაწირავები მიჰქონდათ.ამის შედეგად, კიდევ უფრო გავრცელდა ნიკოლოზის, როგორც პატიმართა და უდანაშაულოდ ბრალდებულთა მფარველი წმინდანის სტატუსი. საჩვენებელი თითი, რომელიც, გადმოცემით წმინდა ნიკოლოზს ეკუთვნოდა, ინახებოდა რომის ახლოს, ოსტიის გზაზე მდებარე სამლოცველოში. კიდევ ერთი თითი ინახებოდა ლიგურიის პროვინციის ქალაქ ვენტიმილიაში. დღეს ევროპაში, რუსეთში და აშშ-ში მდებარე ბევრი ეკლესია აცხადებს, რომ მათ მფლობელობაში წმინდა ნიკოლოზის ძვლის რაიმე ფრაგმენტია, როგორიცაა კბილი ან თითის ძვალი.

ირლანდიაში გავრცელებულია ლეგენდა, რომ XII საუკუნეში მირადან წმინდა ნიკოლოზის ნაწილები ირლანდიური წარმოშობის ნორმანმა ჯვაროსანმა რაინდებმაც მოიპარეს და დამარხეს თომასტაუნში, კილკენის საგრაფოში. ამ ადგილას ძველი ქვის ფილაც დევს. ირლანდიელი მკვლევარის და ანტიკვარიატის სპეციალისტის, ჯონ ჰანტის მიხედვით, საფლავი, სინამდვილეში, ადგილობრივ მღვდელს ეკუთვნის ჯერპოინტის სააბატოდან.

სამეცნიერო ანალიზი

 როგორც წესი, რიტუალური და სამომლოცველო მნიშვნელობიდან გამომდინარე, წმინდანების ნეშტის ნაწილები ბევრ სხვადასხვა ქვეყანაშია მიმოფანტული. წმინდა ნიკოლოზი ამ მხრივ გამონაკლისია, რადგან მისი ძვლების უმრავლესობა ერთ ადგილას, ბარიში ინახება. მიუხედავად ე.წ. მირონდენის სასწაულისა, რომელიც, თითქოსდა, დღესაც გრძელდება, ბარის ეპარქიის ხელმძღვანელობამ დაუშვა ძვლების ერთი სამეცნიერო კვლევა. 1950-იანი წლების მიწურულს, როცა საძვალეს აუცილებელი სარემონტო სამუშაოები უტარდებოდა, ძვლები 1089 წლის შემდეგ პირველად გარეთ გამოიტანეს. პაპის კომისიამ ბარის უნივერსიტეტის ადამიანის ანატომიის პროფესორს, ლუიჯი მარტინოს ნება დართო, გამოეკვლია ძვლები კომისიის ზედამხედველობის ქვეშ. მარტინომ ათასობით კვლევა ჩაატარა, შეადგინა დეტალური სამეცნიერო ნახაზები, გადაიღო ფოტოები და რენტგენის სურათები. კვლევებმა დაადგინა, რომ ადამიანი, რომელსაც ძვლები ეკუთვნოდა, სიკვდილის მომენტში 70 წელს იყო გადაცილებული და გამხდარი აღნაგობის იყო. აწუხებდა მწვავე ქრონიკული ართრიტი ხერხემლისა და მენჯის არეში.

2004 წელს მანჩესტერის უნივერსიტეტში მკვლევარებმა კეროლინ უილკინსონმა და ფრაკო ინტრონამ მარტინოს კვლევებზე დაყრდნობით წმინდანის სახე აღადგინეს. მონაცემთა ანალიზმა გამოავლინა, რომ ისტორიული წმინდა ნიკოლოზი 168 სანტიმეტრის სიმაღლისა იყო; ცხვირი გატეხილი და ნაწილობრივ შეხორცებული ჰქონდა, რაც ადასტურებს, რომ აღნიშნული ტრავმა სიცოცხლეშივე მიადგა. გატეხილი ცხვირი თანხვედრაშია ჰაგიოგრაფიულ გადმოცემებთან მისი ცემისა და წამების შესახებ დიოკლეტიანეს დროს. დოქტორი უილკინსონის და მანჩესტერის უნივერსიტეტის გუნდის მიერ შესრულებული სახის რეკონსტრუქცია აჩვენეს BBC2-ის სატელევიზიო პროგრამაში „სანტას ნამდვილი სახე“ (The Real Face of Santa). 2014 წელს ლივერპულის ჯონ მორსის უნივერსიტეტის სახის ლაბორატორიამ (Face Lab) ნიკოლოზის სახის რეკონსტრუქციის განახლებული ვერსია წარმოადგინა.

2017 წელს ოქსფორდის უნივერსიტეტის ორმა მკვლევარმა, პროფესორმა ტომ ჰაიემმა და დოქტორმა ჯორჯ კაზანმა მოახდინეს რადიონახშირბადული დათარიღება მენჯის ფრაგმენტისა, რომელიც, გადმოცემით წმინდა ნიკოლოზს ეკუთვნოდა. ფრაგმენტი საფრანგეთში, ლიონში მდებარე ეკლესიიდან იყო წამოღებული, ტესტირების მომენტში კი მამა დენის ო'ნილის, ილინოისში მდებარე წმინდა მართა ბეთანიელის სახელობის ეკლესიის მღვდლის საკუთრებაში იყო.[80][96][66] დათარიღების შედეგად დადგინდა, რომ მენჯის ფრაგმენტი ჩვ. წ. IV საუკუნისაა (დაახლოებით ამ დროს უნდა გარდაცვლილიყო წმინდა ნიკოლოზიც) და არ წარმოადგენს შუა საუკუნეებში დამზადებულ ნაყალბევს. ძვალი ერთ-ერთი უძველესი ნიმუში იყო მათგან, რაც ოქსფორდის გუნდს ჰქონდა გამოკვლეული.

პროფესორი ჰაიემის თანახმად, მათ მიერ გამოკვლეული ნაწილების უმეტესობა ზედმეტად ახალია იმისთვის, რომ რეალურად ეკუთვნოდეს იმ წმინდანს, რომელსაც მიეწერება, თუმცა, „ძვლის ეს ფრაგმენტი, მათგან განსხვავებით, იძლევა იმის ვარაუდის საფუძველს, რომ ჩვენ, შესაძლოა, სწორედ წმინდა ნიკოლოზის ნეშტს ვუყურებთ“.დოქტორი კაზანის აზრით, შესაძლებელია, რომ მენჯის ეს ნაწილი ეკუთვნოდეს იმავე პიროვნებას, რომლის ძვლებიც ბარიში და ვენეციაშია შენახული, რადგანაც ძვალი, რომელიც მათ გასინჯეს აღებულია მარცხენა ბოქვენიდან, ხოლო ბარიში არსებული ერთადერთი მენჯის ძვალი მარცხენა თეძოს ზედა ნაწილს ეკუთვნის, თუმცა, დნმ-ის ტესტირების გარეშე ამის საბოლოოდ დადგენა შეუძლებელია.

თაყვანისცემა და დღესასწაულები

 

საბერძნეთსა და იტალიაში წმინდა ნიკოლოზის კულტი პოპულარულია მეზღვაურებში, მეთევზეებში და ზოგადად, საზღვაო-სანაოსნო საქმეში. ამის შედეგად, დროთა განმავლობაში იგი ბევრი საპორტო ქალაქის მფარველი წმინდანი გახდა. საუკუნეთა განმავლობაში ბერძნულ ფოლკლორში იგი „ზღვების მბრძანებლად“ მიიჩნეოდა და თანამედროვე ბერძენი მკვლევარები მას ხშირად ახასიათებენ, როგორც პოსეიდონის ქრისტიანიზებულ ვერსიას. თანამედროვე საბერძნეთში იგი უდავოდ ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული წმინდანია და 6 დეკემბერი ბევრ ქალაქში აღინიშნება, როგორც მფარველი წმინდანის ხსენების დღე. ასევე, ითვლება მთლიანად საბერძნეთის და განსაკუთრებით, საბერძნეთის საზღვაო ძალების მფარველ წმინდანად.

აღმოსავლეთის მართლმადიდებლურ ეკლესიებში წმინდა ნიკოლოზი მოიხსენიება ყოველ ხუთშაბათს (თორმეტ მოციქულთან ერთად) და მასთან დაკავშირებული საგალობლები ამ დღესთან დაკავშირებულ ლიტურგიკულ მსახურებაში, რვახმათა წიგნში მოიპოვება. მირადან ბარიში მისი ნეშტის გადატანიდან მალევე ამ დაიწერა ჰაგიოგრაფიული ნაშრომი მისი ცხოვრების შესახებ რუსულ ენაზე, სადაც ამ გადატანის ამბავიცაა მოთხრობილი. ნაშრომის ავტორი, სავარაუდოდ, მოვლენათა თანამედროვე იყო.

წმინდა ნიკოლოზის სახელზე არსებობს დაუჯდომელი და სხვა სახის კანონიკური ლოცვები, რომლებიც ხშირად იკითხება შემწეობის მომლოდინე მორწმუნეთა მიერ. იგი მოიხსენიება კვეთის დროს მართლმადიდებლურ ლიტურგიაში, ასევე, ღამისთევის დროს. მართლმადიდებლურ ტაძრებში, როგორც წესი, არის მისი ხატი, მიუხედავად იმისა, თუ ვის სახელზეა აშენებული ეკლესია. კოპტური მართლმადიდებლური ეკლესია წმინდა ნიკოლოზის გარდაცვალების დღეს კოიაკის თვის 10 (ეთიოპიური კალენდრის მიხედვით, ტაჰსასის 10) რიცხვში აღნიშნავს, რომელიც იულიუსის კალენდრით 6, ხოლო გრიგორიანული კალენდრით 19 დეკემბერს ემთხვევა.

არსებობს ბევრი გადმოცემა, რომელიც წმინდა ნიკოლოზის მიერ საჩუქრების საიდუმლოდ გაცემის ჩვევას უკავშირდება, როგორიცაა მონეტების ჩაყრა გარეთ დატოვებულ ფეხსაცმელებში. ამის გამო, 6 დეკემბერს ფეხსაცმელების გარეთ დატოვების ტრადიცია ბევრ ქვეყანაში არსებობს. იქ, სადაც ჯერ კიდევ იულიუსის კალენდარი მოქმედებს, აღნიშნული დღესასწაული ცამეტი დღით გვიან აღინიშნება.

მონაკოში არსებული ღვთისმშობლის სახელობის კათედრალი 1874 წელს, 1252 წელს აგებული ძველი ეკლესიის ადგილზე ააშენეს, რომელიც წმინდა ნიკოლოზის სახელობისა იყო. ყოველი წლის 6 დეკემბერს ამ კათედრალში ბავშვებისთვის მესა იმართება.

გვიანი შუა საუკუნეების ინგლისში წმინდა ნიკოლოზის ხსენების დღეს იმართებოდა „ეპისკოპოსი ბიჭუნას“ დღესასწაული, რომლის დროსაც ახალგაზრდები მღვდლებისა და ეპისკოპოსების როლს თამაშობდნენ და უფროსებისთვის ბრძანებების მიცემა შეეძლოთ. დღესაც, დასავლეთ და ცენტრალური ევროპის ბევრ ქვეყანაში წმინდა ნიკოლოზის დღესთან დაკავშირებით არსებობს მოწყალების გაცემის ტრადიციები. შუა საუკუნეებში ქრისტიანი მონაზვნები გაჭირვებულთა სახლებთან საკვებითა და ტანსაცმლით სავსე კალათებს ანონიმურად ტოვებდნენ, რამაც საფუძველი ჩაუყარა აღნიშნულ ტრადიციებს. სხვა წყაროს თანახმად, ისტორიული ნიდერლანდების მცხოვრები ყოფილი მეზღვაურები (რომლებიც, იმ პერიოდში, პრაქტიკულად მამრობითი სქესის მთელ მოსახლეობას წარმოადგენდნენ) ნავსადგურებში იკრიბებოდნენ და წმინდანის პატივსაცემად გამართულ საეკლესიო ღონისძიებებში მონაწილეობდნენ. სახლებში დაბრუნებისას გზად შეივლიდნენ სპეციალურად მოწყობილ „ნიკოლოზის ბაზრებში“, სადაც ყიდულობდნენ ძნელად საშოვნ ნივთებს, საჩუქრებს საყვარელი ადამიანებისთვის და ბავშვებისთვის. ყველა საჩუქარი ადრესატს შობას გადაეცემოდა, გარდა ბავშვებისა, რომლებსაც საჩუქრებს იმავე დღეს აჩუქებდნენ. ამ ტრადიციამ და ლეგენდამ წმინდანის მიერ სამი ბავშვის გაცოცხლების შესახებ ნიკოლოზი ბავშვების, ხოლო მოგვიანებით, ასევე, მოსწავლეების მფარველ წმინდანად აქცია.[103] წმინდა ნიკოლოზის ხსენების დღეს საჩუქრების დატოვების ტრადიცია ბევრ ქრისტიანულ ქვეყანაშია პოპულარული, რასაც უკავშირდება ბავშვების მიერ დერეფნებში ფეხსაცმელების დატოვება, რათა მათში წმინდა ნიკოლოზმა საჩუქრები დატოვოს.სანტა კლაუსი წარმოიშვა ნიდერლანდებში გავრცელებული წმინდა ნიკოლოზთან (Sinterklaas). ახალი ამსტერდამის კოლონიის დაარსებისას ჰოლანდიელებმა აღნიშნული ტრადიციები და ნიკოლოზთან დაკავშირებული ლეგენდები ამერიკაში ჩაიტანეს.ჰოვარდ ჰეიგმენი, ნიუ-ბრუნსუიკის თეოლოგიური სემინარიიდან, ამტკიცებს, რომ ზინტერკლაასის ტრადიციები ჰადსონის ხეობის ადრეულ დასახლებებშიც არსებობდა, თუმცა XIX საუკუნისთვის დავიწყებას მიეცა.სენტ-ნიკოლასის პარკი, რომელიც სენტ-ნიკოლასის ავენიუს და 127-ე ქუჩის კვეთაზე მდებარეობს, ჰოლანდიელი ფერმერების ძველი ნამოსახლარების ადგილასაა მოწყობილი და წმინდა ნიკოლოზის სახელს ატარებს.

ნიკოლოზი აღნიშნულია ლუთერანული და ანგლიკანური ეკლესიების კალენდარშიც და მისი ხსენების დღე აქაც 6 დეკემბერია.

წმინდა ნიკოლოზთან დაკავშირებული საეკლესიო დღესასწაულები

  • 1 აპრილი – მირადან ბარისკენ ნეშტის გამგზავრების დაწყება, 1087
  • 9 მაისი – მირადან ბარიში ნეშტის გადასვენება, 1087
  • 10 მაისი – ნეშტის გავლა ზაკინთოსის კუნძულზე 1087 წელს, ბარისკენ მიმავალ გზაზე
  • 20 მაისი – ნეშტის ბარიში ჩასვლა
  • 29 ივლისი – დაბადების დღე
  • 6 დეკემბერი – გარდაცვალება
 
წმინდა ნიკოლოზი, ვაჭრების მფარველი წმინდანი. 
 

წმინდა ნიკოლოზი პოპულარული საგანია მართლმადიდებლურ ხატწერაში, განსაკუთრებით, რუსეთის და სერბეთის ეკლესიებში. ის გამოისახება, როგორც მართლმადიდებელი ეპისკოპოსი, შემოსილი ომოფორით და სახარებით ხელში. ზოგჯერ მის თავს მოსავს მართლმადიდებლური მიტრა, ხოლო სხვაგან თავშიშველია. იკონოგრაფიულად იგი გამოისახება, როგორც ასაკოვანი მამაკაცი მოკლე, სრული თეთრი წვერით და გამელოტებული თავით. იმ სასწაულთან დაკავშირებით, რომელიც, გადმოცემის თანახმად, ნიკეის კრების შემდეგ მოხდა, მის მარცხენა მხართან ზოგჯერ გამოისახება ქრისტე სახარებით ხელში, ხოლო მარჯვენა მხართან ღვთისმშობელი, ომოფორით ხელში. მეზღვაურების მფარველობის გამო, ზოგჯერ გამოისახება ნავში, ზღვაში გადავარდნილი მეზღვაურების გადარჩენის პროცესში.

ბარიში არსებული წმინდა ნიკოლოზის გამოსახულებებში იგი მუქი კანითაა გამოსახული, სავარაუდოდ, მისი უცხოური წარმომავლობის აღსანიშნავად.მისი უცხოობის აღნიშვნის მიზანი შეიძლება ბარის რეპუტაციის ზრდა ყოფილიყო იმით, რომ ქალაქმა შორეულ ქვეყანაში დაბადებული წმინდანის მფარველობა მოიპოვა. კათოლიკურ ხატწერაში წმინდა ნიკოლოზი გამოისახება, როგორც ეპისკოპოსი შესაბამისი ინსიგნიებით: შესამოსლით, მიტრითა და კვერთხით. სამ ქალიშვილთან დაკავშირებული ეპიზოდის აღსანიშნავად ხშირად მის ხელში გამოსახავენ სამ ქისას, სამ მონეტას ან სამ ოქროს ბურთულას. ხატებზე ზოგჯერ გამოსახულია გემები, ბავშვები ან სამი ფიგურა, რომელიც ხის კასრიდან ამოდიან (ბავშვები, რომლებიც მან, ლეგენდის მიხედვით, მკვდრეთით აღადგინა).

უცნაურია, მაგრამ ზოგიერთ ხატზე წმინდანის ხელში გამოსახული სამი ოქროს ბურთულა ზოგ ადგილას გაგებულ იქნა, როგორც ფორთოხალი ან რაიმე სხვა ხილი. ისტორიულ ნიდერლანდებში და ჩრდილოეთ ევროპის ბევრ ქვეყანაში ფორთოხალი ესპანეთს უკავშირდებოდა, რის გამოც გაჩნდა რწმენა, რომ წმინდანი ესპანეთში ცხოვრობდა, ზამთრობით ნიდერლანდებს სტუმრობდა და მოჰქონდა ფორთოხლები და სხვა „ზამთრის“ ხილი.

See all
Survey
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
Vote
By the way