USD 3.3044
EUR 4.0228
RUB 4.4121
თბილისი
კარნეგის მოსკოვის ცენტრის ანგარიში- ამერიკის პოლიტიკა სამხრეთ კავკასიაში
თარიღი : 12.25.2020 01:08  288

"თბილისი პოსტი" გთავაზობთ კარნეგის მოსკოვის ცენტრის ექსპერტების მიერ მომზადებული ანგარიშის- "აშშ-ს პოლიტიკა სამხრეთ კავკასიაში" შემოკლებული ვერსიის თარგმანს.

"ამერიკის შეერთებული შტატების ინტერესები სამხრეთ კავკასიის მიმართ საკმაოდ სერიოზულია, მაგრამ არც ისეთი გადამწყვეტი როგორც, მაგალითად - შუა და ახლო აღმოსავლეთში.   დასავლეთის ძირითადი ინტერესები რეგიონში სტაბილურობის შენარჩუნება, საომარი მოქმედებების განახლების აღკვეთა  გაყინული კონფლიქტების ზონებში, დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარების მხარდაჭერა და ასე თუ ისე პროდასავლური კურსის ქვეყნების - აზებაიჯანის, სომხეთისა და საქართველოს ინტეგრაციაა მსოფლიო არენაზე..

ამერიკის პოლიტიკური კურსი სამხრეთ კავკასიაში

ბოლო 25 წლის მანძილზე ამერიკის ჩართულობამ სამხრეთ კავკასიაში, განსაკუთრებით კი საქართველოში,  არაერთი სასიკეთო ცვლილება მოიტანა,  თუმცა ვაშინგტონის ზოგიერთი განზრახვა გეოპოლიტიკური თვალსაზრისით ძალიან ამბიციური გამოდგა. მათ სათანადოდ ვერ შეაფასეს რეგიონში არსებული პრობლემები, განსაკუთრებით კი რუსეთის ძლიერი პოზიცია და არაერთი პროექტი დაიბლოკა ან ჩაიშალა.

მიუხედავად იმისა, რომ უახლოეს მომავალში რეგიონის გეოპოლიტიკური მდგომარეობა არ შეიცვლება და დასავლეთს უფრო და უფრო შეზღუდული რესურსებითა და შეზღუდულ არეალში მოუწევს მოქმედება, ის კავკასიის „მიტოვებას“ ნამდვილად არ აპირებს. მაშინ მთელი მათი ძალისხმევა, დახარჯული ფინანსები და ადამიანური რესურსი, რაც მათ ამ რეგიონს მოახმარეს სრულიად ამაო იქნება. ვაშინგტონი შეეცდება კონსტრუქციული კრიტიკით და საჭიროების შემთხვევაში სანქციებით გააკონტროლოს რუსეთის ძალაუფლების ზრდა და კავკასიაში ფეხის მოსაკიდებლად შესაფერის მომენტს დაელოდოს.   იქამდე კი ახალი პრეზიდენტისა და ახალი ადმინისტრაციის გრძელვადიანი სამოქმედო გეგმა საკმაოდ ნათელია.

  • გაყინული კონფლიქტების განახლებისთვის ხელის შეშლა ამერიკის მთავარი პრიორიტეტია, რადგან საკმარისია საომარი მოქმედებები დაიწყოს, რუსეთის სამშვიდობო მისიები ისევე მოიკიდებენ ფეხს, როგორც ეს ყარაბახში მოხდა. ეს კი დასავლეთის ისედაც შესუსტებულ პოზიციებს სრულიად გაანადგურებს. 
  • დასავლური ღირებულებების და დემოკრატიული ინსტიტუციების დიდი სიფრთხილით  დანერგვა, რადგან კავკასიის ქვეყნები სიახლეების მიმართ საკმაოდ სენსიტიურები არიან(ვართ).
  • სწორი მოლოდინების შექმნა - ეტაპზე ამერიკას არ აქვს რეგიონში იმხელა ძალაუფლება, რომ ვინმეს ღიად დაჰპირდეს დახმარებას, თუ კი ეს რუსეთის ინტერესებს ეწინააღმდეგება. ეს განსაკუთრებით ჩვენს ქვეყანას ეხება. უკრაინისგან განსხვავებით, რომელიც აღმოსავლეთ ევროპას უფრო ეკუთვნის და სადაც ამერიკას ევროპის წამყვანი სახელმწიფოების მხარდაჭერა აქვს, საქართველოში კონფლიქტის განახლების შემთხვევაში, უკრაინის მსგავსად ლეტალურ იარაღსა და სამხედრო დანაყოფების დახმარებას ნამდვილად ვერ მივიღებთ. (ისევე როგორც 2008 წელს)
  • მნიშვნელოვანია, რომ ამერიკამ რეგიონში სამოქმედო არეალი ევროკავშირსაც დაუტოვოს და სხვადასხვა შიდა რეფორმების გატარებისას მათთან კოორდინირებულად იმოქმედონ.

იმისთვის, რომ გავიგოთ, ზუსტად რა ფაქტორები მოქმედებენ შექმნილ გეოპოლიტიკურ მდგომარეობაზე, უახლოეს ისტორიას გადავხედოთ.

ცივი ომის დასრულებამ აშშ-ს კავკასიის რეგიონში ფეხის მოკიდების შესაძლებლობები გაუჩინა. მას შემდეგ ამერიკისა და კავკასიის ქვეყნებს შორის ურთიერთობებმა რამდენიმე ეტაპი გაიარა.

ვაშინგტონს თავიდანვე არასწორი მოლოდინები ჰქონდა. ისინი ელოდნენ, რომ კომუნიზმის დასრულების შემდეგ რეგიონი მათ მხსნელად და მსოფლიო თანამეგობრობაში ინტეგრაციის შესაძლებლობად აღიქვამდა, მაგრამ, რა თქმა უნდა, ამერიკას ბევრი ფაქტორი არ გაუთვალისწინებია.  ისინი არ იცნობდნენ კავკასიის ერების კულტურას, მათ შიდა დამოკიდებულებას და აღმოჩნდა, რომ კომუნიზმის დასასრულმა ამ ქვეყნებში მაქსიმალური ნაციონალიზაციის სურვილი უფრო მეტად გააღვივა და შიდა კონფლიქტები წარმოშვა.  აღმოჩნდა, რომ დასავლეთს არც რესურსები ჰქონდა იმდენი, რამდენიც სურვილი და მოლოდინები. 90-იან ვაშინგტონი ბალკანეთის კონფლიქტებით იმდენად იყო დაკავებული, რომ რეგიონში 3 ომი „გამორჩა“.

ამერიკის პირველი სერიოზული ჩართულობა რეგიონის პოლიტიკურ ცხოვრებაში საქართველოს უკავშირდება. თბილისში მომხდარი ტერაქტის შემდეგ   საქართველოს მეორე პრეზიდენტმა შევარდნაძემ რუსეთთან შეთანხმებულად და სიფრთხილით, თუმცა მაინც  შეაბრუნა საჭე დასავლეთისკენ. იყო ორმხრივი სურვილი, რომ საქართველოს ევლო  ამერიკისა და ევროპისკენ  და დასავლეთს ჰქონდა პოსტსაბჭოთა სფეროს მოდერნიზაციის, დემოკრატიზაციისა და ინტეგრაციის პოლიტიკა. საკმაოდ ბევრი სიახლე დაინერგა. ქვეყანა ჩაერთო  ნატოს პარტნიორობა მშვიდობისათვის პროექტში, გატარდა  ენერგომატარებლები, ხელი მოეწერა სტამბულის სამიტის დეკლარაციას რუსეთის ბაზების გაყვანაზე, დაიწყო სამოქალაქო საზოგადოებისა თუ ინიციატივების დაფინანსება და ა.შ. თუმცა, იმის გამო, რომ საქართველო  ძალიან სუსტი და კორუმპირებული ქვეყანა იყო ისე ვერ აუწყო ფეხი რეფორმებს, როგორც მაგალითად აღმოსავლეთ ევროპის პოსტსაბჭოთა ქვეყნებმა, ამერიკის ასეთმა აქტიურმა ჩართულობამ ისეთი შედეგები ვერ მოიტანა, როგორსაც ვაშინგტონი ელოდა.

როგორც ვახსენეთ, სწორედ ამ პერიოდში მიმდინარეობდა  აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნების  დასავლეთისკენ ინტეგრაცია,  რაც  მძიმე ტვირთად დააწვა ამერიკასა და ევროპას და აღმოსავლეთით გაფართოების იდეალიზმი ცოტა განელდა. ამავდროულად მიგრანტთა 

კრიზისმა რამე უცხოსა და ახლის მიღებაზე პესიმისტურად განაწყო ევროპა და მათი მხარდაჭერის გარეშე რეფორმების პროცესი ძალიან შეფერხდა

20- საუკუნის მიწურულს საქართველოსა და აღმოსავლეთ ევროპაში მიმდინარე პროცესების პარარელურად სომხეთსა და აზერბაიჯანს შორის 20-იანი წლებიდან  დაწყებული  ყარაბახის კონფლიქტი უფრო და უფრო მწვავე ხასიათს იძენდა და იმის ფონზე, რომ ა,  დაპირისპირების დასარეგულირებლად დასავლეთი არაფერს/ვერაფერს აკეთებდა სომხეთისა და აზერბაიჯანისთვის ეროვნული ინტერესები და სენტიმენტები წინა პლანზე გადმოიწია და მათი დასავლეთისკენ სვლა გაურკვეველი ვადით შეფერხდა.

ამერიკისთვის ახალი შესაძლებლობები რეგიონში ისევ საქართველომ გააჩინა. 2003 წლის ვარდების რევოლუციის შემდეგ, როდესაც ხელისუფლებაში მკვეთრად პროდასავლური ძალა მოვიდა და გაჩნდა მზაობა ქვეყანას სწორხაზოვნად დასავლეთისკენ ევლო.   დაიწყო აქტიური და მჭიდრო დიპლომატიური ურთიერთობები,  გაჩნდა რეფორმების გატარებისა და ინსტიტუციების შესაქმნელად საჭირო დაფინანსებები.   მაგრამ ამ 2008 წლის ომმა სიტუაცია კარდინალურად შეცვალა.  არასწორმა მოლოდინებმა, რომ დასავლეთი საჭიროების შემთხვევაში სამხედრო ძალების მობილიზებას მოახდენდა  და პარტნიორ ქვეყანას ექსტრემალურ პირობებში არა მხოლოდ ჰუმანიტარული დახმარებით უზრუნველჰყოფდა,  ქვეყანა კრიზისულ მდგომარეობაში ჩააგდო. ამით რუსეთმა კავკასიის ქვეყნებს ფაქტობრივად მაგალითი უჩვენა, თუ რაზეა იგი წამსვლელი საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების დასაცავად. ამავდროულად ეს იყო სიგნალი სამხრეთ კავკასიისთვის , რომ  ამერიკას რუსეთთან  სამხედრო დაპირისპირება ამ რეგიონში არ უღირს.

მართალია  ომის შემდეგ დასავლეთთან თანამშრომლობა ისევ აქტიურად გაგრძელდა და ქვეყანამ  სტრატეგიულ პარტნიორობას, ევროკავშირთან ასოცირების შეთანხმებას,  ვიზალიბერალიზაციას და თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებას მოაწერა ხელი. კიდევ იყო დარჩენილი იმედი, რომ ამერიკა რეგიონში პოზიციებს საქართველოს გავლით გაიძლიერებდა,  თუმცა ამის შემდეგ გაუარესებულმა საერთაშორისო ვითარებამ  კლიმატი  შეცვალა. უკრაინაში განვითარებულმა მოვლენებმა ამერიკას "რუსულ შიდა ეზოში" აქტიურ ქმედებებზე ხელი ააღებინა.

ამის შემდეგაც იყო მცდელობები, რომ ვაშინგტონს შავი ზღვის რეგიონში ყოფნა გაეძლიერებინა, მაგრამ აშშ-ის ხომალდების ყოფნის ხანგრძლივობას შავ ზღვაში თურქეთი განსაზღვრავს, ხოლო თურქეთის იმჟამინდელი  ხელისუფლება ფაქტობრივად, მთლიანად დაშორდა დასავლეთს და  საერთაშორისო ურთიერთობებში აღარ მონაწილეობდა, როგორც დასავლური სამყაროს ნაწილი.  მართალია, თურქეთი და რუსეთი ისტორიულად დაპირისპრებული მხარეები არიან, მაგრამ რეგიონშო  ამერიკის გავლენის შესასუსტებლად კოორდინირებულად მოქმედებდნენ და მოქმედებენ  

ყარაბაღის უკანასკნელი ომის შედეგად უკვე სამხრეთ კავკასიის მესამე სახელმწიფოში გაიხსნა რუსული ბაზა, ამ კონფლიქტიდან განიდევნა დასავლეთი და მოხდა მისი რეგიონალიზაცია.  ამის გათვალისწინებით ამერიკის პოზიციები იმაზე უფრო მეტად შესუსტებულია, ვიდრე ეს ბოლო 10 წლის მანძილზე იყო.  თანაც ამ ეტაპზე, ამერიკაში არსებული შიდა და საერთაშორისო გამოწვევების ფონზე  თეთრი სახლის ახალი ადმინისტრაცია რეგიონში მკვეთრი ნაბიჯების გადადგმას აუცილებლად მოერიდება.

რეგიონის ამჟამინდელი ვითარების შეჯამება ასეთია - ამერიკა აანალიზებს, რომ მის პრესტიჟს არა მხოლოდ სამხრეთ კავკასიაში, არამედ მსოფლიოში უდგება წყალი. ის  ფაქტობრივად განდევნილია კავკასიიდან და რეგიონში მისი ოცდაათწლიანი ინვესტიციიდან აღარაფერი რჩება.  გამომდინარე იქიდან, რომ აქ ყველაზე პროდასავლური ღირებულებების მქონე სახელმწიფო საქართველოა, ამერიკის ამ სახელმწიფოში ყოფნა უნდა გაძლიერდეს.  თუმცა ამისთვის, როგორც მაღლა უკვე ვახსენეთ შესაფერისი მომენტის შერჩევაა საჭირო. მაგალითად თურქეთში ხელისუფლების ცვლილება და სათავეში პროდასავლური  ძალის მოსვლა. იქამდე კი რეგიონში მისი მოქმედებები უკიდურესად ფრთხილი და კონსტრუქციული იქნება. რუსეთის გაკონტროლებას კი საერთაშორისო დონეზე სანქციებითა და ახლო აღმოსავლეთით ეცდებიან. "

 

 

ბლოგი
როგორ შექმნა კომპანია Moderna-მ კორონავირუსის ვაქცინა და ვინ არიან კომპანიის მეპატრონეები

19 დეკემბრის ღამეს ყველა საინფორმაციო სააგენტო იტყობინებოდა, რომ ამერიკული კომპანია Moderna– ს კორონავირუსის საწინააღმდეგო ვაქცინამ მიიღო აშშ-ს სურსათისა და წამლის სანიტარული კონტროლის ფედერალური ადმინისტრაციის (FDA) ოფიციალური ნებართვა, მისი სამკურნალოდ გამოყენების შესახებ.

Moderna Pfizer– ის შემდეგ მეორე კომპანია, რომლის ვაქცინის გამოყენება ნებადართულია კორონავირუსის პრევენციის მიზნით. ვაქცინის გამოყენებაზე პირველი შეთანხმება კომპანიამ უკვე გააფორმა ისრაელთან.

Moderna– ს ვაქცინის დამტკიცების პროცედურა ყველა სტანდარტით უპრეცედენტო იყო: 18 დეკემბერს, დილით, იგი ერთხმად იქნა რეკომენდებული FDA– ს ექსპერტთა ჯგუფის მიერ და იმავე დღეს დასრულდა პროცესი ვაქცინის დამტკიცების ოფიციალური განცხადებით.

ორივე ვაქცინის გამოყენების დამტკიცებისა და ნებართვის გადაუდებლობა განსაკუთრებით გასაგებია ორი რიცხვის გათვალისწინებით: ამ დროისთვის მსოფლიოში 73 მილიონზე მეტი ადამიანია კორონავირუსით დაავადებული, ხოლო 1,6 მილიონი გარდაიცვალა.

Moderna- ს ვაქცინის პირველი მიწოდება დაიწყება კვირას და პირველ ეტაპზე კომპანია 5,9 მილიონ დოზას მიაწვდის მომხმარებლებს, რაც თითქმის ორჯერ მეტია, ვიდრე წარმოებულია Pfizer– ის მიერ, რომელმაც უკვე დაიწყო ვაქცინაცია ამერიკელებისათვის.

Pfizer- ისგან განსხვავებით, Moderna ვაქცინა არ საჭიროებს შენახვის სუპერ დაბალ ტემპერატურაზე და მისი მიწოდება შესაძლებელია მცირე ჯგუფებად.

Pfizer– ის მსგავსად, მოდერნის ვაქცინსაც ორი ინექცია სჭირდება, ერთი თვის ინტერვალით.

ვაქცინები გამოიყოფა შტატებში მოსახლეობის პროპორციული კვოტების მიხედვით. ამავდროულად, ფედერალური ხელისუფლება იძლევა რეკომენდაციებს, თუ რომელი კატეგორიის მოქალაქეები ჩაიტარებენ პირველად ვაქცინაციას, მაგრამ საბოლოო გადაწყვეტილება ამ საკითხზე მაინც გუბერნატორები მიიღებენ.

 შტეფან ბანსელი

როგორ გახდა Moderna ლიდერი კორონავირუსის ვაქცინის წარმოებაში

კომპანიის აღმასრულებელმა დირექტორია სტეფან ბანსელი, რომელმაც ბოლო შვიდი წლის განმავლობაში მოახერხა 2,6 მილიარდი დოლარის ინვესტიციის მოზიდვა კომპანიაში ლაბორატორიული კვლევებისათვის.

ჩვეულებრივი ვაქცინა მზადდება მკვდარი ან დასუსტებული ვირუსებისგან. Moderna კი ამზადებს მედიკამენტს მატრიცული RNA (mRNA) - ხელოვნურად შექმნილი პათოგენის სუფთა გენეტიკური მასალის საფუძველზე. ადამიანის სხეულში, უჯრედები, რომლებიც ღებულობენ mRNA– ს, იწყებენ ვირუსის ელემენტების გამომუშავებას, რითაც იწვევენ იმუნური სისტემის თავდაცვით რეაქციას. ვაქცინაციის შედეგად ავად გახდომის რისკი ნულოვანია - ვირუსი ხომ ორგანიზმში არ შედის. ამ მეთოდის კიდევ ერთი უპირატესობაა სიჩქარე.

საკმარისია ვირუსის გენომის გაშიფვრა - და ვაქცინის შემუშავება და წარმოება შესაძლებელია რამდენიმე დღეში. მარტივად რომ ვთქვათ, ვირუსის შესახებ მონაცემები შედის კომპიუტერში, ავტომატიზირებული სისტემა ამუშავებს მას და ბეჭდავს ვაქცინს სპეციალურ პრინტერზე. შტეფან ბანსელის განცხადებით, მისი სისტემა ეფუძნება პროგრამულ უზრუნველყოფას, რომელსაც Tesla იყენებს შეკვეთების სამართავად.

დღეს საფონდო ბირჟაზე Moderna ლიდერობს COVID-19 ვაქცინების შეჯიბრში და ბირჟა მის მცირე წარმატებებსაც კი ახალისებს.

წლის დასაწყისში მისი აქციები დაახლოებით 19 დოლარი ღირდა, ხოლო დღეს მისი ფასი 95 დოლარს უახლოვდება. ეს გასაოცარია კომპანიისთვის, რომელსაც თავისი არსებობის 10 წლის განმავლობაში არცერთი პრეპარატი არ გაუყიდია. ეს ძირითადად განპირობებულია ბანსელის პიროვნებით, რომელმაც ისარგებლა საფონდო ბირჟის მღელვარებით ამ საკითხში და ის დღეს კომპანიის აქციების 9% -ს ფლობს, რომელთა ღირებულება ახლა 2.5 მილიარდ დოლარზე მეტია.

47 წლის ფრანგს არ აქვს ფარმაცევტული განათლება. ბანსელს აქვს ინჟინრის დიპლომი Ecole Centrale Paris– ში და ქიმიური ინჟინერიის დიპლომი მინესოტის უნივერსიტეტში. შემდეგ კი ჰარვარდში წავიდა MBA– ს მოსაპოვებლად.

COVID-19– ის საწინააღმდეგო ვაქცინის შექმნის დასაჩქარებლად, აშშ – ს პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა 15 მაისს გამოაცხადა Operation Warp Speed – ის (ოპერაცია ზებგერითი სიჩაქრე) შექმნის შესახებ, რომელის მიზანიც იყო სახელმწიფოს და ბიზნესის პარტნიორობა. ოპერაციის  ერთ-ერთი ამოცანა იყო ხელი შეუწყო წამლების შემქმნელებისთვის ოფიციალურ პირებთან კომუნიკაციაში.

Operation Warp Speed-ის ხელმძღვანელად დაინიშნა მონსეფა სლოუი, რომელიც ადრე ვაქცინების შემუშავების ხელმძღვანელად მუშაობდა GlaxoSmithKline– ში, ბოლოს კი Moderna– ს დირექტორთა საბჭოს წევრი იყო.

რა თქმა უნდა, იგი გადადგა ყველა პოსტიდან, მაგრამ სენატორმა ელიზაბეტ უორენის თქმით სლოუი არ ერიდებოდა ინტერესთა კონფლიქტს: მან შეინარჩუნა კონტროლი  Moderna- ს აქციებზე,პაკეტის ღირებულება შეადგენდა 10 მილიონ დოლარს.

თუმცა ბოლოს სლოუს მაინც სასწრაფოდ მოუწია ამ ფასიანი ქაღალდების მოშორება.

აპრილში მოდერნამ ბიუჯეტიდან 483 მილიონი დოლარის გრანტი მიიღო და მას მისცეს უფლება ჩაეტარებინა ცდები ადამიანებზე. ამასთან, მთავრობა იგივე მხარდაჭერას უწევდა მოდერნის კონკურენტს, ამერიკულ კომპანია BioNTech- ს, რომელიც ასევე ავითარებს mRNA- ზე დაფუძნებულ ტექნოლოგიას.

ბიოტექნოლოგიური კომპანია Moderna, Inc.

ყველაზე დიდი ბენეფიციარები (კომპანიის მონაცემები 2020 წლის 21 თებერვლის მდგომარეობით) არიან: ნუბარ აფეიანი (14,2%), შტეფან ბანსელი (8,7%). კაპიტალიზაცია - 36,8 მილიარდი დოლარი, ფინანსური მაჩვენებლები (2019 წ.): შემოსავალი - 60,2 მილიონი აშშ დოლარი, წმინდა ზარალი - 514 მილიონი აშშ დოლარი.

საინტერესოა კომპანიის ყველაზე მსხვილი ბენეფიციარის ფიგურა, ეს გახლავთ ნუბარ აფეიანი, სომხური წარმოშობის ერთ-ერთი ყველაზე გავლენიანი ამერიკელი ბიზნესმენი ისტორიაში.

ამერიკელი მეწარმე, მილიარდერი და „100Lives“ პროექტის თანადამფუძნებელი ნუბარ აფეიანი დაიბადა 1962 წელს ბეირუთში.

აფეიანის ოჯახი 1976 წელს გადავიდა საცხოვრებლად კანადაში. იქ ახალგაზრდა ნუბარმა 1983 წელს დაამთავრა უნივერსიტეტი ბაკალავრის ხარისხით ქიმიური ინჟინერია. 1987 წელს მან მიიღო დოქტორის წოდება ბიოქიმიური ინჟინერიის დარგში MIT– ისგან და მუდმივად გადავიდა საცხოვრებლად შეერთებულ შტატებში.

ნუბარ აფეიანი

ბოლო ორი ათწლეულის განმავლობაში, აფეიანმა მონაწილეობა მიიღო  20 – ზე მეტი წარმატებული სამეცნიერო და ტექნოლოგიური კომპანიის დაარსებაში და განვითარებაში. 1988 წელს მან დააარსა PerSeptive Biosystems, ბიოლოგიური აღჭურვილობის ინდუსტრიის ერთ-ერთი ლიდერი.

2007 წლიდან აფეიანი არის Flagship Ventures- ის მმართველი პარტნიორი, საწყის ეტაპზე საწარმოს საწარმოს ფირმა. ფირმა ორიენტირებულია ჯანდაცვაზე და მდგრად განვითარებაზე, ხოლო მასთან დაკავშირებული საინვესტიციო პორტფელი 600 მილიონ აშშ დოლარს აჭარბებს. გარდა ამისა, ნუბარ აფეიანი არის Flagship VentureLabs- ის თავმჯდომარე და აღმასრულებელი დირექტორი. 2010 წლიდან ბიზნესმენი არის ამერიაბანკის დირექტორთა საბჭოს წევრი.

ბიზნესის გარდა, აფეიანი ასწავლის სლოანის მენეჯმენტის სკოლაში მასაჩუსეტსის ტექნოლოგიური ინსტიტუტის ბიოტექნოლოგიის დეპარტამენტში - ის კითხულობს ლექციების კურსს თემაზე "ახალი ბიზნესის წამოწყება". ის ასევე არის ბიოინჟინერიის დეპარტამენტის წამყვანი ლექტორი.

ნუბარ აფეიანი ფინანსურ დახმარებას უწევს სომხეთს. იგი ხედავს სომხეთის წარმატებული განვითარების გარანტიას დიასპორასთან კავშირში. ”ჩვენ ვიცით, რა მოხდა 100 წლის წინ. შემდეგი 100 წელი ასე იქნება: სომხეთთან სომხების გაერთიანების დრო დგება. ჩვენ არ მოვკვდით, ჩვენ აღვადგინეთ ძალას, ბევრი ჩვენგანი ძალიან წარმატებულები ვართ. ჩვენგან განსხვავებით, ჩვენი ქვეყანა არ არის აყვავებული. ახლა კი დროა რომ გამოვიყენოთ ჩვენი გონება, ნება, ინტელექტი, ფიზიკურ ძალა და ვთქვათ: აღსდექი, სომხეთო ”, - ამბობს აფეიანი.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, რამდენად ეფექტურია ხელისუფლება კორონავირუსის გამო შექმნილი ეპიდსიტუაციის მართვაში?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის

ილია ჭავჭავაძე: "როცა პრუსიამ წაართვა საფრანგეთს ელზასი და ლოტარინგია და პარლამენტში ჩამოვარდა საუბარი მასზედ, თუ რაგვარი მმართველობა მივცეთო ამ ახლად დაჭერილს ქვეყნებს, ბისმარკმა აი, რა სთქვა: ,,ჩვენი საქმე ელზასსა და ლოტარინგიაში თვითმმართველობის განძლიერება უნდა იყოსო. ადგილობრივნი საზოგადოების კრებანი უნდა დავაწყოთო ადგილობრივის მმართველობისთვისაო. ამ კრებათაგან უფრო უკეთ გვეცოდინება იმ ქვეყნების საჭიროება, ვიდრე პრუსიის მოხელეთაგანა. ადგილობრივთა მცხოვრებთაგან ამორჩეულნი და დაყენებულნი მოხელენი ჩვენთვის არავითარს შიშს არ მოასწავებენ. ჩვენგან დანიშნული მოხელე კი მათთვის უცხო კაცი იქნება და ერთი ურიგო რამ ქცევა უცხო კაცისა უკმაყოფილებას ჩამოაგდებს და ეგ მთავრობის განზრახვასა და სურვილს არ ეთანხმება. მე უფრო ისა მგონია, რომ მათგან ამორჩეულნი მოხელენი უფრო ცოტას გვავნებენ, ვიდრე ჩვენივე პრუსიის მოხელენი”. თუ იმისთანა კაცი, როგორც ბისმარკი, რომელიც თავისუფლების დიდი მომხრე მაინდამაინც არ არის, ისე იღვწოდა თვითმმართველობისათვის, მერე იმ ქვეყნების შესახებ, რომელთაც გერმანიის მორჩილება არამც თუ უნდოდათ, არამედ ეთაკილებოდათ, თუ ამისთანა რკინის გულისა და მარჯვენის კაცი, როგორც ბისმარკი, სხვა გზით ვერ ახერხებდა ურჩის ხალხის გულის მოგებას, თუ არ თვითმმართველობის მინიჭებითა, სხვას რაღა ეთქმის."

დედამიწაზე არსებული ცოცხალი არსებებიდან მხოლოდ ადამიანს და კოალას აქვთ თითის ანაბეჭდი

ინდოელი დიასახლისები მსოფლიო ოქროს მარაგის 11% ფლობენ. ეს უფრო მეტია, ვიდრე აშშ-ს, სავალუტო ფონდის, შვეიცარიის და გერმანიის მფლობელობაში არსებული ოქრო, ერთად აღებული.

დადგენილია, რომ სასოფლო-სამეურნეო კულტურათა მოსავლიანობის განმსაზღვრელ კომპლექსურ პირობათა შორის, ერთ-ერთი თესლის ხარისხია. მაღალხარისხოვანი ჯიშიანი თესლი ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ფაქტორია მოსავლიანობის გასადიდებლად, რაც აგრეთვე დასაბუთებულია ხალხური სიბრძნით "რასაც დასთეს, იმას მოიმკი". - ქართული გენეტიკისა და სელექცია–მეთესლეობის სკოლის ერთ-ერთი ფუძემდებელი, მეცნიერებათა დოქტორი, აკადემიკოსი პეტრე ნასყიდაშვილი

ებოლა, SARS-ი, ცოფი, MERS-ი, დიდი ალბათობით ახალი კორონავირუსი COVID-19-იც, ყველა ამ ვირუსული დაავადების გავრცელება ღამურას უკავშირდება.

ყველაზე დიდი ეპიდემია კაცობრიობის ისტორიაში იყო ე.წ. "ესპანკა" (H1N1), რომელსაც 1918-1919 წლებში მიახლოებით 100 მილიონი ადამიანის სიცოცხლე შეეწირა, ანუ დედამიწის მოსახლეობის 5,3 %.

იცით თუ არა, რომ მონაკოს ნაციონალური ორკესტრი უფრო დიდია, ვიდრე ქვეყნის არმია.