USD 2.6505
EUR 3.0377
RUB 3.6236
თბილისი
ისტორია რუქებში - საქართველოს სსრ 1944-1956 წწ.
თარიღი:  3185

1943 წლის ნოემბრის შემდეგ, როდესაც საბჭოთა ჯარებმა დაამარცხეს გერმანული არმიის ნარჩენები ტამანის ნახევარკუნძულზე, რამდენიმე ყოფილი ოკუპირებული რეგიონის მოსახლეობა დეპორტირებული იქნა. მიზეზი ის იყო, რომ კავკასიის ტერიტორია გერმანელებმა თითქმის უბრძოლველად აიღეს, რის გამოც გაჩნდა ეჭვი ღალატზე და ამ ეჭვის სამიზნე ყალმუხები, ყარაჩაელები, ბალყარელები, ჩეჩნები და ინგუშები გახდნენ.

1943 წლის ოქტომბერში გამოიცა სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის საიდუმლო ბრძანებულება "ყარაჩაევის ავტონომიური ოლქის ლიკვიდაციისა და მისი ტერიტორიის ადმინისტრაციული სტრუქტურის შესახებ". პირველი პუნქტის შესაბამისად, „ოლქის ტერიტორიაზე მცხოვრები ყველა ყარაჩაი“ უნდა გადასახლდეს სსრკ-ს სხვა რაიონებში, „და ყარაჩაევის ავტონომიური ოლქი უნდა ლიკვიდირდეს“. მეორე მუხლის „ბ“ პუნქტში დადგენილი იყო: „უჩკულანსკი და ყოფილი ყარაჩაევის ავტონომიური ოლქის მიკოიანოვსკის რაიონის ნაწილი გადაეცეს საქართველოს სსრ-ს, ამ ტერიტორიებიდან ჩამოყალიბდეს ახალი ქლუხორის ოლქი, ცენტრით ქალაქში მიკოიან-შახარი. ქ.მიქოიან-შაჰარი ეწოდოს ქალაქ კლუხორი. ქლუხორის რაიონში რსფსრ-სა და საქართველოს სსრ-ს შორის  საზღვრები შემდეგნაირად დადგინდა: დასავლეთიდან - ბ.მიკოიანოვსკის რაიონის არსებული საზღვრის გასწვრივ, უფრო აღმოსავლეთით - ქალაქ ქლუხორის ჩრდილოეთით და შემდგომ მდ. მარას გასწვრივ, სოფელ ნ. მარას გამოკლებით, უჩკულანის რაიონის საზღვრამდე,  მარას სამხრეთით და უფრო სამხრეთით უჩკულანოვსკის რაიონის არსებული აღმოსავლეთ საზღვრის გასწვრივ...“

როგორც ყაბარდო-ბალყარეთის საოლქო კომიტეტის ყოფილი მდივანი  კუმეხოვი იხსენებს, ის და "ჩეჩენო-ინგუშეთის საპასუხისმგებლო მუშაკები" დაიბარეს ბერიას მატარებელში: "ბერიმ ... საჯარო შეურაცხყოფით და უხამსი ლანძღვით იხსენიებდა ყაბარდო-ბალყარეთს, რომელიც ... ვერ მოახერხეს ელბრუსის რაიონის დაცვა და ფაქტიურად ჩააბარეს გერმანელებს.  შემდეგ ბერიამ, რომელიც  შეუზღუდავი ძალაუფლებით იყო აღჭურვილი განაცხადა, რომ ყაბარდო-ბალყარეთის მოსახლეობა გადასახლებას ექვემდებარებოდა.

ამავე შეხვედრაზე გაკეთდა წინადადება ელბრუსის რაიონის საქართველოსთვის გადაცემის შესახებ.  სანაცვლოდ

ბერიამ შესთავაზა მათ, რომ რესპუბლიკის შემადგენლობაში გადაეცემოდა კავკასიის მინერალური წყლების და ჩერქეზეთის ყველა ქალაქი.

ამის შემდეგ, სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1944 წლის 7 მარტის განკარგულებით, ცვლილებები შევიდა ყაბარდო-ოსეთის საზღვარის გასწვრივაც.

1944 წლის 8 აპრილის  უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებით "ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ ყაბარდოს ასსრ-ად გადაკეთების შესახებ" მე-4 პუნქტში განისაზღვრა ახალი რესპუბლიკის სამხრეთ საზღვარი: "ზემო საქართველოს სსრ-ს ზემო სვანეთის რაიონში შევიდეს, ყაბარდოს ასსრ-ს ელბრუსისა და მთიანი რეგიონების სამხრეთ-დასავლეთი ნაწილი, ამასთან დაკავშირებით, მოხდეს  რსფსრ-სა და საქართველოს სსრ-ს შორის საზღვრების ცვლილება შემდეგნაირად: ბურუნ-ტაშის უღელტეხილიდან, ელბრუსის ჩრდილოეთ კალთებზე, სასაზღვრო ხაზი უნდა გაივლოს აღმოსავლეთით მდ. მალკა 2877 სიმაღლეზე, შემდეგ სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდ. ისლამი-თეა 3242 სიმაღლეზე კირტიკ-აუშის უღელტეხილზე, სამხრეთ-აღმოსავლეთით მდ. კირტიკი, დასავლეთით სოფ. ზემო ბაქსანი და სამხრეთით მდ. ადირ-სუდან მესტიამდე“.

ახალი ტერიტორიული დემარკაციის შედეგად, საქართველოს სსრ-ს  ჩრდილოეთის საზღვრებმა მიაღწია კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ კალთას.

სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1944 წლის 7 მარტის იმავე ბრძანებულებით "ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ავტონომიური საბჭოთა სოციალისტური რესპუბლიკის ლიკვიდაციისა და მისი ტერიტორიის ადმინისტრაციული სტრუქტურის შესახებ" ჩეჩნეთ-ინგუშეთის ტერიტორიაც გაიყო მეზობლებს შორის.

ჩეჩნეთ-ინგუშეთის მთიანი ავტონომიური რესპუბლიკის სამხრეთი ნაწილი იტუმ-კალინსკის რაიონის საზღვრებში, შაროევსკის რაიონის დასავლეთი ნაწილი, გალანჩოჟსკის, გალაშსკის და პრიგოროდნის რაიონების სამხრეთ ნაწილი გადავიდა საქართველოს სსრ-ს  დუშეთისა და ყაზბეგის რაიონებში. პრიგოროდნის რაიონი ჩრდილოეთ ოსეთს გადაეცა.

ხრუშჩოვის ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ  ხელახლა იწყება აღნშნული საზღვრების ცვლილება, იმ მიზნით რომ ისინი 1944 წლის მდგომარეობას დაუბრუნონ.

1955 წლის მარტში, სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმმა გამოსცა ბრძანებულება „საქართველოს სსრ ქლუხორის რაიონის რსფსრ-ვის გადაცემის შესახებ“ და ამავდროულად ცვლილებები შევიდა  რსფსრ-სა და საქართველოს სსრ-ს შორის არსებული საზღვარში.

1957 წლის იანვარში სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის ბრძანებულებებით "ყაბარდოს ასსრ ყაბარდო-ბალყარეთის ასსრ-ად გარდაქმნის შესახებ", "ჩეჩნეთ-ინგუშური ასსრ რსფსრ-ს შემადგენლობაში აღდგენის შესახებ", "ჩერქეზეთის ავტონომიური ოლქის ყარაჩაი-ჩერქეზეთის ავტონომიურ ოლქად გადაკეთების შესახებ.“ და ასევე  სსრკ უმაღლესი საბჭოს პრეზიდიუმის 1957 წლის 11 იანვრის ბრძანებულებით „დუშეთისა და ყაზბეგის რაიონების ტერიტორიის ნაწილის საქართველოს სსრ-დან რსფსრ-სათვის გადაცემის შესახებ“  აღდგა  1944 წლის 7 მარტამდე არსებული აღდგა.

ამ რეფორმების წყალობით, რუსეთ-საქართველოს საზღვრის მონაკვეთი აღდგა 1944 წლის დასაწყისის მდგომარეობამდე, რომელიც ფაქტობრივად აღიარებდა წინა დაყოფის მიზანშეწონილობას ეთნიკური, გეოგრაფიული და ეკონომიკური ფაქტორების გათვალისწინებით.

საზოგადოება
სურსათის უვნებლობის კამპანიას სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა

თბილისის საჯარო და კერძო სკოლებში 13-18 წლის მოზარდებისთვის სურსათის უვნებლობისა და სამომხმარებლო კულტურის შესახებ ცნობიერების ამაღლების კამპანია ახალ ფაზაში გადადის. ამჯერად, საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერიას შპს სკოლა-ლიცეუმი ლამპარი შეუერთდა, სადაც მოსწავლეებისთვის სურსათის უვნებლობის საკითხებზე ინტერაქციული საინფორმაციო სესიები ჩატარდა.

შეხვედრამ მოზარდებში უდიდესი ინტერესი და ჩართულობა გამოიწვია. აღსანიშნავია, რომ სკოლის ადმინისტრაცია აქტიურად უჭერს მხარს სასწავლო პროცესში მსგავსი არაფორმალური განათლების კომპონენტების ინტეგრირებას, რაც მოსწავლეებს პრაქტიკული და ცხოვრებისეული უნარების განვითარებაში ეხმარება.

საგანმანათლებლო ვორქშოფების სერია ჩეხეთის განვითარების სააგენტოს (CzDA) მხარდაჭერით ტარდება.

პროექტის მასშტაბები და გეოგრაფია

სასწავლო პროგრამა, რომელიც სსიპ „გარემოსდაცვითი ინფორმაციისა და განათლების ცენტრის“ მიერ არის შემუშავებული და მხარდაჭერილია საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მიერ, გასულ წელს პილოტურ რეჟიმში წარმატებით გამოიცადა თბილისის მე-2, მე-16, 32-ე, 173-ე, 143-ე, 117-ე საჯარო და ბაქსვუდის საერთაშორისო სკოლებში.

მოსწავლეთა და ადმინისტრაციის მხრიდან უდიდესი დაინტერესების გამო, პროექტი მიმდინარე წელსაც აქტიურად გრძელდება და მას ახალი საგანმანათლებლო დაწესებულებები უერთდებიან — სკოლა-ლიცეუმ „ლამპართან“ ერთად, სესიები ახლახან ინტერაქციული სამაგიდო თამაშების გამოყენებით №11 საჯარო სკოლაშიც ჩატარდა.

რას მოიცავს სასწავლო პროგრამა?

საგანმანათლებლო ფორმატი 90-წუთიან ინტერაქციულ ვორქშოფებს მოიცავს, რომლებიც მარტივად ერგება სკოლების სასწავლო ბადეს. შეხვედრებს სურსათის უვნებლობის სერტიფიცირებული ტრენერი და ექსპერტი — ვერიკო გულუა უძღვება. პროგრამა 5 პრიორიტეტულ მოდულს აერთიანებს:

  • სისტემური საფუძვლები: სურსათის უვნებლობა, უსაფრთხოება და ხარისხი;
  • პრაქტიკული ჰიგიენა: ჯანმოს (WHO) ხუთი გასაღების პრინციპი ყოველდღიურობაში;
  • მომხმარებლის უფლებები: სურსათის ეტიკეტი და მისი სწორი წაკითხვა;
  • ფარული კომპონენტები: საკვები დანამატები (E-ნომრები) და მოზარდის ჯანმრთელობა;
  • რისკების პრევენცია: სურსათისმიერი დაავადებები და მათგან თავდაცვა.

„სკოლებში ამ აქტივობის დანერგვა სტრატეგიულად ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯია, რადგან იგი გრძელვადიან პერსპექტივაში ინფორმირებული და გაცნობიერებული საზოგადოების ჩამოყალიბებას ისახავს მიზნად,“ — აცხადებს სკოლა-ლიცეუმის დირექტორი ქალბატონი თამარ მანძულაშვილი.

სტრატეგიული მიდგომის ორმაგი ეფექტი:

  1. გაცნობიერებული მომხმარებელი: მოზარდები ადრეული ასაკიდანვე სწავლობენ სურსათის სწორად შერჩევას, ეტიკეტის კითხვასა და ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი გადაწყვეტილებების მიღებას.
  2. ცოდნის გამავრცელებლები: ვორქშოფების შედეგად მიღებული ინფორმაციით, თავად მოსწავლეები ხდებიან ახალი ცოდნის „ამბასადორები“ საკუთარ სახლებში, ოჯახის წევრებსა და მეგობრების წრეში. ისინი მიღებულ პრაქტიკულ უნარებს უზიარებენ მშობლებსა და თანატოლებს, რაც მკვეთრად ზრდის სურსათის უვნებლობის კულტურას მთლიანად საზოგადოებაში.

 

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის