,
The Economist-ის ყოველწლიური გამოცემა „The World Ahead“ წელს განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებს, რადგან 2026 წელი აღნიშნავს ახალი გლობალური წესრიგის დასაწყისს, რომელიც დონალდ ტრამპის მეორე პრეზიდენტობამ განაპირობა. გამოცემა, რომელიც 2025 წლის ნოემბერში გამოქვეყნდა, გვთავაზობს ღრმა ანალიზს მსოფლიოს წინაშე მდგარი გამოწვევებისა და შესაძლებლობების შესახებ. ეს სტატია წარმოგიდგენთ დეტალურ მიმოხილვას გამოცემის ძირითადი თემებისა, რომლებიც ეხება პოლიტიკას, ეკონომიკას, ტექნოლოგიებს, კლიმატს და კულტურას.
წლევანდელი ვიზუალი (რომელიც ხშირად შეიცავს რებუსებს) მიანიშნებს კოსმოსურ რბოლაზე, ციფრულ ვალუტებსა და ბიოტექნოლოგიურ მიღწევებზე. გარეკანზე ცენტრალური ფიგურები და სიმბოლოები მიუთითებენ, რომ 2026 წელი იქნება „დიდი გადატვირთვის“ მცდელობა, სადაც ძალაუფლება ნაწილდება არა მხოლოდ სახელმწიფოებს, არამედ გიგანტურ ტექნოლოგიურ კორპორაციებს შორისაც
2025 წელს დონალდ ტრამპის დაბრუნებამ თეთრ სახლში შეცვალა მსოფლიოს პოლიტიკური ლანდშაფტი. The Economist-ის მიხედვით, 2026 წელი იქნება „ტრამპნადოს“ გაგრძელება – პერიოდი, როდესაც აშშ-ის პრეზიდენტი კვლავ გახდება გლობალური მოვლენების ცენტრი. ტრამპის პოლიტიკა, რომელიც მოიცავს მაღალ ტარიფებს (10-60%-მდე), იზოლაციონიზმს და ალიანსების გადახედვას, გამოიწვევს ტრანსატლანტიკური ურთიერთობების კრიზისს. ევროპა იძულებული იქნება გადაიარაღდეს, მაგრამ ეს პროცესი ნელი და მტკივნეული იქნება. NATO-ს მომავალი კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას, რადგან ტრამპი მოითხოვს ევროპელი პარტნიორებისგან უფრო მეტ ფინანსურ წვლილს.
ამავდროულად, ჩინეთი და რუსეთი სარგებლობენ აშშ-ის უკან დახევით. ჩინეთი აძლიერებს გავლენას აზია-წყნარი ოკეანის რეგიონში, განსაკუთრებით ტაივანის ირგვლივ „ნაცრისფერი ზონის“ პროვოკაციებით. რუსეთი-უკრაინის კონფლიქტი შესაძლოა გაყინულ იქნას ან გარიგებით დასრულდეს, რაც პუტინისთვის გამარჯვებას ნიშნავს. „გლობალური სამხრეთი“ – ქვეყნები, როგორიცაა ინდოეთი, ბრაზილია და სამხრეთ აფრიკა – უფრო აქტიურად ჩაერთვებიან საერთაშორისო საქმეებში, რაც გამოიწვევს მრავალპოლუსიან სამყაროს ჩამოყალიბებას.
ეკონომიკური თვალსაზრისით, 2026 წელი სავსე იქნება გამოწვევებით. The Economist-ის სუპერფორეკასტერები (Good Judgment Project-ის ექსპერტები) პროგნოზირებენ აშშ-ის GDP-ის ზრდას 2.4-2.9%-ის ფარგლებში, ჩინეთის – 4.7-5.1%-ის, ხოლო გლობალურ ინფლაციას – დაახლოებით 3.1%-ს. თუმცა, ტარიფების ომი გამოიწვევს ვაჭრობის ფრაგმენტაციას, რაც გაზრდის ფასებს და შეანელებს ეკონომიკურ ზრდას.
მდიდარი ქვეყნები, როგორიცაა აშშ, ევროპა და იაპონია, ცხოვრობენ „შესაძლებლობებს მიღმა“. სახელმწიფო ვალის დონე იზრდება, რაც ბონდების ბაზრის კრიზისის რისკს ქმნის. პროგნოზის მიხედვით, S&P 500-ის ინდექსი 7000-ს გადააჭარბებს 62%-იანი ალბათობით, მაგრამ ეს დამოკიდებული იქნება ფედერალური რეზერვის პოლიტიკაზე. განვითარებად ბაზრებზე, როგორიცაა აფრიკა, სუდანის ომი გრძელდება, ხოლო ნიგერია კრიზისის პირას დგას.
ტექნოლოგიურ სფეროში 2026 წელი იქნება ხელოვნური ინტელექტის (AI) მეორე ტალღის წელი. OpenAI-ისთვის ეს „გადამწყვეტი“ პერიოდია, რადგან კომპანია ცდილობს ახალი მოდელების გაშვებას. AI გაზრდის პროდუქტიულობას, მაგრამ გამოიწვევს სამუშაო ადგილების შემცირებას. ვიდეო თამაშებში AI-გენერირებული NPC-ები (არაპლეერ პერსონაჟები) და მეტავერსის დაბრუნება შექმნის ახალ ერას.
მეცნიერებაში აღსანიშნავია სიმსუქნის საწინააღმდეგო ახალი პრეპარატები, რომლებიც GLP-1 აგონისტების მიღმა მიდიან და მილიარდობით ადამიანს დაეხმარებიან წონის კლებაში. სივრცის კვლევაში კი ახალი რბოლა იწყება: SpaceX და Blue Origin კონკურენციას უწევენ ჩინეთის მთვარის ბაზის პროექტს.
კლიმატის ცვლილება რჩება ერთ-ერთ მთავარ გამოწვევად. The Economist-ის პროგნოზით, 2026 წელს გაიზრდება ნახშირბადის გადასახადების გამოყენება, მაგრამ პოპულიზმი (განსაკუთრებით ტრამპის პოლიტიკა) შეანელებს გარდამავალ პროცესს. ექსტრემალური ამინდის მოვლენები, როგორიცაა წყალდიდობები და გვალვები, გახშირდება, რაც გავლენას მოახდენს სოფლის მეურნეობასა და მიგრაციაზე.
კულტურული ტენდენციებში K-pop-ის პოპულარობა გაიზრდება, AI-გენერირებული მუსიკა შეცვლის ინდუსტრიას, ხოლო „ბნელი ქანთრი“ (dark country) გახდება ახალი ჟანრი. სპორტში მთავარი მოვლენა იქნება ფეხბურთის მსოფლიო თასი აშშ-ში, კანადასა და მექსიკაში, რომელიც პოლიტიკურ თეატრად იქცევა. ასევე, Enhanced Games – „დოპინგის ოლიმპიადა“ ლას-ვეგასში – გამოწვევას უწევს ტრადიციულ სპორტს.
The Economist-ის „The World Ahead 2026“ ასახავს სამყაროს, სადაც ძველი გლობალური წესრიგი კვდება. მისი ადგილი იკავებს ახალი, უფრო ფრაგმენტირებული და არაპროგნოზირებადი სისტემა. ეს გამოცემა არა მხოლოდ პროგნოზებს გვთავაზობს, არამედ გვახსენებს, რომ მომავალი დამოკიდებულია ჩვენს არჩევანზე.
