USD 2.6080
EUR 2.9721
RUB 3.0937
თბილისი
«The Wall Street Journal» (აშშ): „ტრამპის თანაშემწეები პრეზიდენტს მოუწოდებენ მოსკოვის მიმართ უფრო მკაცრი პოზიცია დაიკავოს“
თარიღი:  830

დონალდ ტრამპის ზოგიერთი თანაშემწე პრეზიდენტს ურჩევს, რომ რუსეთთან დამოკიდებულებაში მეტი სიმკაცრე გამოიჩინოს, - ნათქვამია ამერიკული გაზეთის „უოლ სთრით ჯორნელის“ (The Wall Street Journal) მიერ გამოქვეყნებულ სტატიაში სათაურით „ტრამპის თანაშემწეები პრეზიდენტს მოუწოდებენ მოსკოვის მიმართ უფრო მკაცრი პოზიცია დაიკავოს“ (ავტორი - ალენ კალისონი). თეთრი სახლის ადმინისტრაციის ის წევრები, რომლებსაც მოსკოვის მიმართ პრეზიდენტისაგან განსხვავებული თვალსაზრისები აქვთ, არიან სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო და სპეცწარმომადგენელი უკრაინის საქმეებში კიტ კელოგი“, - აღნიშნულია პუბლიკაციაში.

გთავაზობთ სტატიას შემოკლებით:

დონალდ ტრამპის რიგი მაღალჩინოსანი „არაოფიციალური თანაშემწეები“ პრეზიდენტს ურჩევენ და რეკომენდაციებს აძლევენ, რომ უფრო მეტი სკეპტიკურობით მიუდგეს მოსკოვის განცხადებებს უკრაინასთან ზავის დადებასთან დაკავშირებით. მათი მტკიცებით, რუსეთის პრეზიდენტი ვლადიმერ პუტინი ჯერ-ჯერობით არანაირი გულწრფელი დაინტერესების დემონსტრირებას არ ახდენს საომარი მოქმედებების შეწყვეტის მხრივ.

„არაოფიციალურ თანაშემწეების“ რიცხვში შედიან სახელმწიფო მდივანი მარკო რუბიო და პრეზიდენტის სპეციალური წარმომადგენელი უკრაინის საქმეებში კიტ კელოგი, რომლებიც პრეზიდენტს რეკომენდაციებს აძლევენ მეტი სიფრთხილე გამოიჩინოს კრემლის მიმართ და უფრო ხისტი პოლიტიკა განახორციელოს სავარაუდო ტერიტორიული დათმობების საკითხში, რომლის მოთხოვნებს მოსკოვი აყენებს.

მაგრამ დონალდ ტრამპს უფრო მეტად სჯერა თავისი სპეციალური დესპანის სტივ უიტკოფის ნათქვამისა, რომელიც მოსკოვში ვლადიმერ პუტინთან ორი შეხვედრის შემდეგ თვლის, რომ რუსეთის ლიდერს ნამდვილად უნდა მშვიდობის დამყარება.

რუსეთმა უარყო დონალდ ტრამპის მოწოდება ცეცხლის შეწყვეტის თაობაზე და აყოვნებს მოქმედების დაწყებას, არ სურს  ნაწილობრივ მაინც შეწყვიტოს (შეასუსტოს, შეანელოს) საომარი მოქმედებები. მოსკოვი დროს აჭიანურებს და მაქსიმალურ დათმობებს ითხოვს კიევის მხრიდან ამასობაში კი მისი არმია წინ მიდის, უკრაინის მეტ მიწა-წყალს იკავებს... მოკლედ, ვოლოდიმირ ზელენსკის სურს, რომ მაქსიმალურ დათმობებს მიათწიოს და სურს ხელში ისეთი კოზირი ჰქონდეს, რომლითაც სამშვიდობო მოლაპარაკების დროს უპირატესობა ექნება.

დონალდ ტრამპს იმედი აქვს, რომ უკრაინაში ცეცხლის შეწყვეტას მიაღწევს და ამით გაანეიტრალებს იმ სერიოზულ დაბრკოლებას, რომელიც ხელს უშლის მისი სურვილის -  რუსეთთან აშშ-ის მასშტაბური დაახლოების რეალიზებას. დროდადრო იგი მოუთმენლობას ამჟღავნებს, მაგრამ ჯერ-ჯერობით არ ასრულებს თავის მუქარებს რუსული ნავთობის ექსპორტზე ახალი სანქციების დაწესებაზე.

დონალდ ტრამპის ის მრჩევლებიც კი, რომლებიც მოსკოვის მიმართ უფრო ხისტი მიდგომის მომხრედ გამოდიან, მხარს უჭერენ პრეზიდენტის მიზანს სამწლიანი ომის შეჩერების შესახებ, მაგრამ 13 აპრილს ქალაქ სუმის სარაკეტო დაბომბვამ მათი აღშფოთება გამოიწვია. (კიევი აცხადებს, რომ რუსეთმა სამიზნედ მხოლოდ მშვიდობიანი მოსახლეობა გამოიყენა, მოსკოვი კი ხაზს უსვამს, რომ დაბომბა უკრაინის არმიის ქვედანაყოფი, რომელიც ქალაქში იმყოფებოდა).

კიტ კელოგი კვირას წერილობითი განცხადებით გამოვიდა და აღნიშნა, რომ რუსეთის სარაკეტო დარტყმა „ნორმალური ქცევის ყოველგვარ საზღვრებს სცილდება“, სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ კი დაბომბვა „საშინელ“ და „ტრაგიკულ“ ფაქტად შეაფასა.

რაც შეეხება თვითონ დონალდ ტრამპის რეაქციას, მან ოვალურ კაბინეტში ჟურნალისტებთან შეხვედრის დროს სარაკეტო დაბომბვის ფაქტს „რუსეთის მიერ დაშვებული შეცდომა“ უწოდა, ხოლო როცა მას კითხვა დაუსვეს, თუ ვის უნდა დაეკისროს პასუხისმგებლობა მომხდარის გამო, პრეზიდენტმა ბრალი დასდო თავის წინამორბედს ჯო ბაიდენს, „რომელსაც ხელი არ შეუშლია ომის დაწყებისათვის“.

მოკლედ, ამ განცხადებებსა და კომენტარებში ნათლად ჩანს, რომ რუსეთ-უკრაინის ომში მოსკოვისადმი დამოკიდებულების საკითხში პრეზიდენტსა და მისი ადმინისტრაციის ზოგიერთ წევრს შორის უთანხმოება არსებობს.

როცა ვლადიმერ პუტინს აკრიტიკებს (რაც დონალდ ტრამპისათვის საკმაოდ იშვიათია), აშშ-ის პრეზიდენტი ასეთნაირად აცხადებს ხოლმე: რა თქმა უნდა, ომის გაჩაღებაში პუტინიც დამნაშავეა, მაგრამ არანაკლებ დამნაშავეები არიან ჯო ბაიდენიც და ვოლოდიმირ ზელენსკიც.

 თეთრ სახლში იმ საკითხის განხილვის დროს, საჭიროა თუ არა სანქციების გამკაცრება რუსეთის წინააღმდეგ, რომ მოსკოვი იძულებული გახდეს მოლაპარაკების მაგიდას მიუჯდეს, მარკო რუბიომ და კიტ კელოგმა პრეზიდენტს ურჩიეს, რომ ვლადიმერ პუტინის განცხადებებს ნაკლებად ენდოს და სიფრთხილე გამოიჩინოს კრემლის დიპლომატიის მიმართ.

დონალდ ტრამპის პოზიციისადმი გარკვეული უთანხმოება ჩანს აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს პრეს-მდივნის ბარიან ჰიუზის განცხადებაშიც, რომელმაც დაგმო რუსეთის მოქმედება და ღრმა თანაგრძნობა გამოხატა ვლოდიმირ ზელენსკისა და უკრაინელი ხალხის მიმართ.

როგორც ყოფილი ამერიკელი მაღალჩინოსანი დენიელ ფრიდი ამბობს, სახელმწიფო დეპარტამენტი და ფინანსთა სამინისტრო ერთმანეთისაგან განსხვავებულ ვარიანტებს ამუშავებენ რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების გამკაცრების საკითხში, რომლებიც გამოყენებული იქნებიან იმის შესაბამისად, თუ როგორ გადაწყვეტილებას მიიღებს პრეზიდენტი.

სენატორმა ლინდსი გრემმა და სხვა რესპუბლიკელმა კანონმდებლებმა აპრილის დასაწყისში კონგრესში კანონპროექტი შეიტანეს, რომელიც რუსული ნავთობის ექსპორტის წინააღმდეგ არის მიმართული. მათ არ შეასრულეს თეთრი სახლის თხოვნა, რომ ამ კანონის შეტანა არ დაეჩქარებინათ და გადაედოთ. ეს ფაქტიც იმას აჩვენებს, რომ დონალდ ტრამპის ლოიალობა კრემლის მიმართ ბევრ რესპუბლიკელს არ მოსწონს.

„დონალდ ტრამპი აშშ-ის პირველი პრეზიდენტი არ არის, რომელიც რუსეთთან ურთიერთობის აღდგენას ცდილობდა. მსგავსი მცდელობები ბევრ მის წინამორბედ ლიდერს ჰქონდათ, თუმც ყველა მათგანი საბოლოოდ იმედგაცრუებულები დარჩნენ“, - ამბობს თომას გრემი, ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს რუსეთის საქმეების ყოფილი დირექტორი ჯორჯ ბუშის ადმინისტრაციის დროს, - „მოსკოვს ყოველთვის სურდა  უკრაინის ტერიტორიის ანექსირება და პრორუსული რეჟიმის დამყარება. კრემლის მიზნები დღესაც არ შეცვლილა“.

დონალდ ტრამპი საპრეზიდენტო საარჩევნო კამპანიის დროს აცხადებდა, რომ შეძლებს პუტინი და ზელენსკი დაითანხმოს 24 საათში ცეცხლის შეწყვეტაზე. მოგვიანებით კიტ კელოგმა ეს ვადა 100 დღემდე გააგრძელა, რომელიც 30 აპრილს მთავრდება.

„საკმაოდ მალე, რამდენიმე კვირაში გავიგებთ, თუ რამდენად სერიოზულად არის განწყობილი რუსეთი მშვიდობის მიღწევაზე“, - განაცხადა მარკო რუბიომ ბრიუსელში, - ვიმედოვნებ, რომ კრემლი სერიოზულობას გამოიჩენს. მსოფლიოსათვის ძალიან კარგი იქნება, თუ ეს ომი დასრულდება, მაგრამ მოგვიწევს ჩვენივე იმედების გადამოწმება“.

წყარო: https://www.wsj.com/politics/policy/aides-push-trump-to-adopt-tougher-approach-with-moscow-a0d20e65?mod=hp_lead_pos4

 

მსოფლიო
ტრამპი, რესპუბლიკური პარტია და 2026 წლის ნოემბერი — საგარეო ომები, ეკონომიკა და ამერიკული ძალის ახალი მოდელი

2026 წლის 3 ნოემბრის შუალედური არჩევნები აშშ-ში ჩვეულებრივ კონგრესის არჩევნებზე მეტ მნიშვნელობას იძენს. დონალდ ტრამპმა თვითონაც სცადა მათი საკუთარი პრეზიდენტობის რეფერენდუმად ქცევა და რესპუბლიკელ ამომრჩევლებს პირდაპირ უთხრა, არჩევნებზე ისე მივიდნენ, თითქოს თავად იყოს ბიულეტენზე. ამდენად, წარმომადგენელთა პალატისა და სენატის კანდიდატებს ნაწილობრივ საკუთარი კამპანიის ნაცვლად ტრამპის მეორე ვადის შედეგების დაცვაც უწევთ.

ამ არჩევნების სპეციფიკა ისაა, რომ ამერიკის საგარეო პოლიტიკა ამჯერად შინაგან პოლიტიკაში ეკონომიკის გავლით შედის. ირანის ომი გადაიქცა ბენზინის ფასად და ინფლაციად; უკრაინის ომი — კითხვად, ვინ უნდა გადაიხადოს ევროპის უსაფრთხოების ფასი; ჩინეთი — წარმოების, ვაჭრობისა და ტექნოლოგიური უპირატესობის საკითხად; ხოლო ევროპა — გამოცდად, დარჩება თუ არა ამერიკული ალიანსების ძველი მოდელი უცვლელი.

ამიტომ ტრამპის საგარეო პოლიტიკის შეფასება მხოლოდ იდეოლოგიური ნიშნებით — „იზოლაციონისტია“ თუ „ინტერვენციონისტი“, „რუსეთისკენაა“ თუ „ევროპისკენ“ — სულ უფრო ნაკლებად ხსნის რეალობას.


არჩევნების საწყისი სურათი

სექტემბრის შუა რიცხვების მონაცემები რესპუბლიკელებისთვის რთულ გარემოს აჩვენებს, თუმცა ეს ჯერ არ ნიშნავს არჩევნების შედეგს.

11–14 სექტემბრის Reuters/Ipsos-ის ეროვნულ კვლევაში ტრამპის საქმიანობას დადებითად 35% აფასებდა. კითხვაზე, კონგრესის არჩევნები დღეს რომ ტარდებოდეს რომელ პარტიას მისცემდნენ ხმას, დემოკრატები იღებდნენ 44%-ს, რესპუბლიკელები — 37%-ს. თავად Reuters ხაზს უსვამს, რომ ასეთი „generic ballot“ შტატებისა და ცალკეული ოლქების შედეგს პირდაპირ ვერ წინასწარმეტყველებს. კვლევაში 1,143 ზრდასრული მონაწილეობდა და ცდომილება დაახლოებით ±3 პროცენტული პუნქტია.

კიდევ უფრო მნიშვნელოვანია საკითხების სტრუქტურა. აგვისტოს ბოლოს Reuters/Ipsos-ის კვლევაში რეგისტრირებული ამომრჩევლების 47% ცხოვრების ღირებულებას ასახელებდა ხმის მიცემის უმნიშვნელოვანეს ფაქტორად.

ამიტომ რესპუბლიკელებისთვის მთავარი პრობლემა შეიძლება საერთოდ არ იყოს კლასიკური „საგარეო პოლიტიკის“ საკითხი. პრობლემა იწყება მაშინ, როდესაც თეირანი, ჰორმუზის სრუტე ან უკრაინის ომი ამერიკელი ამომრჩევლისთვის გადაიქცევა ბენზინის ფასად, იპოთეკის პროცენტად და სუპერმარკეტის ჩეკად.

წარმომადგენელთა პალატაში რესპუბლიკელებს ვიწრო უმრავლესობა აქვთ, რის გამოც შედარებით მცირე რაოდენობის ოლქიც ძალთა ბალანსს ცვლის. სენატში მათ უფრო ძლიერი საწყისი პოზიცია აქვთ: დემოკრატებს უმრავლესობის მისაღებად ოთხი მანდატის წმინდა მატება სჭირდებათ, თუმცა AP-ის სექტემბრის შეფასებით კონკურენტული რბოლების წრე მნიშვნელოვნად გაფართოვდა.

აქედან გამომდინარე, ერთი და იგივე ეროვნული განწყობა წარმომადგენელთა პალატასა და სენატში აუცილებლად ერთნაირ შედეგს არ იძლევა.


ირანი — ტრამპისთვის ყველაზე პირდაპირი საგარეო-პოლიტიკური კავშირი არჩევნებთან

ირანი ამ არჩევნების საგარეო თემებიდან ყველაზე პირდაპირ არის მიბმული ამერიკელი ამომრჩევლის ჯიბეზე.

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმებით ირანთან მიმდინარე ომი 28 თებერვალს დაიწყო და უკვე თითქმის შვიდი თვეა გრძელდება. 15 სექტემბერს წარმომადგენელთა პალატამ 220–204 ხმით მიიღო War Powers-ის რეზოლუცია პრეზიდენტის სამხედრო ოპერაციების შეზღუდვის მოთხოვნით; ყველა დემოკრატს შვიდი რესპუბლიკელიც შეუერთდა.

ეს პატარა, მაგრამ პოლიტიკურად საინტერესო ბზარია რესპუბლიკურ კოალიციაში.

ტრამპის მოძრაობის ერთ-ერთი ძველი მესიჯი იყო ხანგრძლივი უცხოური ომების შეწყვეტა. სწორედ ამიტომ ირანის ომის გაჭიანურება რესპუბლიკური პარტიის შიგნითაც წარმოშობს წინააღმდეგობას. რესპუბლიკელმა თომას მასიმ თავდაცვის მდივრ პიტ ჰეგსეთის წინააღმდეგ იმპიჩმენტის მუხლებიც კი წარადგინა, ამტკიცებს რა, რომ ირანთან სამხედრო მოქმედებები კონგრესის სათანადო სანქციის გარეშე მიმდინარეობს.

საზოგადოებრივი აზრის მონაცემებიც მნიშვნელოვანია. Reuters/Ipsos-ის 21–24 აგვისტოს კვლევაში ირანის წინააღმდეგ აშშ-ის სამხედრო მოქმედებებს 31% უჭერდა მხარს. რესპუბლიკელთა შორის მხარდაჭერა კვლავ ბევრად მაღალი იყო — 69%, მაგრამ მარტის 77%-დან შემცირებული. გამოკითხულთა 83% ელოდა, რომ ამერიკული სამხედრო ჩართულობა ხანგრძლივი იქნებოდა.

მაგრამ რეალური საარჩევნო დამაკავშირებელი რგოლი ნავთობია.

სექტემბერში Brent-ის ფასი ისევ 100 დოლარს ასცდა, ხოლო აშშ-ში დიზელის საშუალო ფასი Reuters-ის მონაცემებით პირველად გადასცდა 6 დოლარს გალონზე. აგვისტოში სამომხმარებლო ინფლაციამ წლიურ 3.4%-ს მიაღწია; ბენზინი ერთ თვეში 3.9%-ით გაძვირდა, რეალური საშუალო საათობრივი შემოსავალი კი წლიურ ჭრილში შემცირდა.

ამიტომ ირანის ომის პოლიტიკური მნიშვნელობა ასეთი ჯაჭვით იკითხება:

ომი → ნავთობის მიწოდების რისკი → საწვავის გაძვირება → ინფლაცია → საპროცენტო განაკვეთები → ოჯახების ხარჯები → არჩევნები.

სწორედ ამიტომ ირანი დღეს ტრამპისთვის გაცილებით უფრო უშუალო შიდა პოლიტიკური ფაქტორია, ვიდრე უკრაინა.


რუსეთი–უკრაინა — ტრამპის პოლიტიკა უფრო ტრანზაქციულია, ვიდრე უბრალოდ „პრორუსული“ ან „პრო-უკრაინული“

ტრამპის უკრაინასთან დამოკიდებულების აღწერა მხოლოდ სიტყვებით „უკრაინის წინააღმდეგია“ ან „რუსეთის მხარესაა“ მიმდინარე პოლიტიკას ზედმეტად ამარტივებს.

2026 წლის სურათი უფრო რთულია.

ერთი მხრივ, ტრამპი მკვეთრად ცდილობს ამერიკის ფინანსური ტვირთის შემცირებას. 3 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ევროპელებისგან წარსულში უკრაინისთვის მიწოდებული ამერიკული იარაღისა და დახმარების კომპენსაციის მოთხოვნას აპირებს და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ამერიკულ შეიარაღებას პირველ რიგში აშშ-ის მარაგებისთვის ინახავს.

მეორე მხრივ, ადმინისტრაცია სრულად არ გადასულა რუსეთის მიმართ დათმობის პოლიტიკაზე. ტრამპი მხარს უჭერს ახალ სანქციურ კანონპროექტს, რომელიც რუსეთის ენერგეტიკულ და თავდაცვის სექტორებს ეხება და შესაძლებელს ხდის დამატებითი ეკონომიკური ზეწოლის გამოყენებას იმ ქვეყნებზეც, რომლებიც რუსულ ენერგიას ყიდულობენ. კანონპროექტმა სენატი 86–11 ხმით გაიარა.

ამავე დროს ვაშინგტონი მოსკოვთან და კიევთან მოლაპარაკების არხებს ინარჩუნებს. სექტემბერში სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა პუტინთან შეხვედრის შემდეგ კიევშიც გამართეს მოლაპარაკებები; მნიშვნელოვანი გარღვევა არ დაფიქსირებულა.

ამ ყველაფრიდან ტრამპის მოდელი დაახლოებით ასე გამოიყურება:

ომის სწრაფი სამხედრო მოგება აშშ-ის რესურსებით — არა; უკრაინის მთლიანად მიტოვება — ასევე არა; მთავარი მიზანი არის ამერიკული პირდაპირი ფინანსური ტვირთის ევროპაზე გადატანა, რუსეთზე ეკონომიკური ბერკეტის დატოვება და შეთანხმების მოძებნა.

ეს არის უფრო ტრანზაქციული ძალთა პოლიტიკა, ვიდრე ბაიდენის პერიოდის ფორმულა — „უკრაინას იმდენ ხანს დავეხმარებით, რამდენიც დასჭირდება“.

არჩევნების თვალსაზრისით ამას რესპუბლიკელებისთვის საინტერესო თვისება აქვს: უკრაინა დღეს ნაკლებად აჩენს ისეთ უშუალო სამომხმარებლო ეფექტს, როგორიც ირანი. ამიტომ ტრამპისთვის შესაძლებელია ერთდროულად თქვას: „ევროპამ მეტი უნდა გადაიხადოს“ და მაინც დაუჭიროს მხარი რუსეთის წინააღმდეგ სანქციებს.


ევროპა — პარტნიორიდან თანამგზავრამდე კი არა, პარტნიორიდან „გადამხდელ პარტნიორამდე“

ტრამპის ევროპისადმი პოლიტიკის ცენტრალური სიტყვა ჩემთვის ამ კონტექსტში არა „ანტიევროპიზმი“, არამედ ბერკეტია.

აშშ-ის წინა ადმინისტრაციები NATO-ს ხშირად განიხილავდნენ როგორც ამერიკული გლობალური გავლენის ინსტრუმენტს, რომლის შესანარჩუნებლად თავად ამერიკაც დიდ ხარჯს იღებდა.

ტრამპის მოდელი სხვაგვარ კითხვას სვამს:

თუ ევროპის უსაფრთხოება პირველ რიგში ევროპის ინტერესია, რატომ უნდა გადაიხადოს მისი მთავარი ნაწილი ამერიკელმა გადასახადის გადამხდელმა?

ეს რიტორიკა უკვე კონკრეტულ შედეგში გადაიზარდა. NATO-ს წევრები აშშ-ის ძლიერი ზეწოლის ფონზე შეთანხმდნენ, რომ 2035 წლისთვის თავდაცვასთან დაკავშირებული ხარჯები მშპ-ის 5%-მდე გაზარდონ — 3.5% უშუალოდ სამხედრო საჭიროებებზე და კიდევ 1.5% უსაფრთხოებასთან დაკავშირებულ სფეროებზე. ევროპელმა წევრებმა და კანადამ მხოლოდ 2025 წელს რეალური თავდაცვის ხარჯები დაახლოებით 90 მილიარდი დოლარით გაზარდეს.

აქ მნიშვნელოვანი პარადოქსია.

ტრამპმა ევროპასთან ურთიერთობა უფრო კონფლიქტური გახადა, მაგრამ ამავე დროს ევროპული სამხედრო ხარჯების ზრდასაც შეუწყო ხელი.

ეს ორი რამ ერთდროულად შეიძლება იყოს ჭეშმარიტი.

ურთიერთობა განსაკუთრებით დაიძაბა ესპანეთთან, რომელმაც NATO-ს ახალი ხარჯვითი მიზანი არ მიიღო. ივლისში ტრამპმა ესპანეთთან ვაჭრობის შეწყვეტის ბრძანებაც კი გამოაცხადა — ნაბიჯი, რომლის განხორციელების იურიდიული და ევროკავშირის საერთო სავაჭრო პოლიტიკასთან თავსებადობის საკითხები დაუყოვნებლივ გაჩნდა.

ასე რომ, ტრამპის ევროპული პოლიტიკის არსი შეიძლება ასე ჩამოვაყალიბოთ:

ამერიკა NATO-დან არ გადის, მაგრამ ალიანსს უფასო ან შეღავათიან უსაფრთხოების სისტემად აღარ აღიქვამს.

ევროპისთვის ეს სტრატეგიულად ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილებაა. ტრამპის შემდეგაც კი ძნელად წარმოსადგენია ევროპა ისევ იმავე დონით დაეყრდნოს ამერიკას, როგორც 2014 წლამდე.

უკრაინის ომმა ეს პროცესი დაიწყო; ტრამპმა კი დააჩქარა.


ჩინეთი — აქ ტრამპის სტრატეგია გაცილებით უფრო გრძელვადიანია

თუ ირანი დღეს საარჩევნო პრობლემა უფროა, ჩინეთი ამერიკის გრძელვადიანი ძალაუფლების საკითხია.

აქ ტრამპის ადმინისტრაციის პოლიტიკაში ოთხი მიმართულება იკვეთება:

ვაჭრობა და ინდუსტრია; ტექნოლოგია და AI; ენერგეტიკა და კრიტიკული ნედლეული; ტაივანი და სამხედრო ბალანსი.

აშშ ცდილობს ჩინეთის სახელმწიფო სუბსიდიებით გაძლიერებულ ექსპორტზე საერთაშორისო ზეწოლა გაზარდოს. სექტემბრის G20-ის შეხვედრაზე ამ პოზიციას ჩინეთის გარდა ყველა მონაწილე ქვეყანა დაეთანხმა — მათ მხარი დაუჭირეს „არასაბაზრო პოლიტიკისა და დისბალანსების“ წინააღმდეგ ზომების აუცილებლობას.

მაგრამ ტრამპის მიდგომა აქაც არა უბრალოდ მუდმივი ესკალაცია, არამედ ზეწოლა + გარიგებაა.

24 სექტემბერს ვაშინგტონში ტრამპისა და სი ძინპინის ახალი შეხვედრა იგეგმება. პარალელურად მხარეები დაახლოებით 30 მილიარდი დოლარის საქონელზე ტარიფების შემცირებას განიხილავენ, მაშინ როცა AI, ნახევარგამტარები, ირანთან ჩინეთის ფინანსური კავშირები და ტაივანი რჩება დაპირისპირების საგნებად.

ტაივანთან დაკავშირებით ადმინისტრაციის საჯარო პოზიცია ისევ შეკავებაზეა აგებული. აშშ-ის უმაღლესი წარმომადგენელი ტაივანში სექტემბერში აცხადებდა, რომ ვაშინგტონი რეგიონში „ხელსაყრელი ძალთა ბალანსის“ შენარჩუნებასა და ტაივანის თავდაცვისუნარიანობის გაძლიერებას აპირებს.

ამიტომ ჩინეთთან მიმართებით ტრამპის პოლიტიკა რუსეთისგან მნიშვნელოვნად განსხვავდება.

რუსეთთან მას სურს ომის ღირებულების შემცირება და გარიგების მოძებნა.

ჩინეთთან კი საკითხი გაცილებით უფრო სტრუქტურულია: ვინ იქნება მომდევნო ათწლეულების წამყვანი ეკონომიკური, ტექნოლოგიური და სამხედრო ძალა.

აქ დემოკრატებსა და რესპუბლიკელებს შორისაც გაცილებით მეტი სტრატეგიული თანხვედრა არსებობს, ვიდრე ირანის ან უკრაინის საკითხებზე.


ოთხი ფრონტი და მათი საარჩევნო ეფექტი

საკითხი ტრამპის ძირითადი მიდგომა არჩევნებთან მთავარი კავშირი
ირანი პირდაპირი სამხედრო ძალა და ზეწოლა ნავთობი, ბენზინი, ინფლაცია, ომის დაღლილობა
უკრაინა/რუსეთი მოლაპარაკება + სანქციები + ხარჯის ევროპაზე გადატანა „რატომ ვიხდით ჩვენ?“
ევროპა/NATO ალიანსის შენარჩუნება, მაგრამ მნიშვნელოვნად მეტი ევროპული დაფინანსება America First-ის ეკონომიკური არგუმენტი
ჩინეთი ტექნოლოგიური, სავაჭრო და სამხედრო შეკავება + პერიოდული გარიგებები სამუშაო ადგილები, წარმოება, AI, გრძელვადიანი ეროვნული უსაფრთხოება

ამ ოთხიდან ირანი ყველაზე უშუალოდ უკავშირდება 2026 წლის არჩევნების ეკონომიკურ გარემოს, ხოლო ჩინეთი — ყველაზე მეტად ამერიკის მომავალი ძალაუფლების სტრუქტურას.

სრულად
გამოკითხვა
თქვენი აზრით, არის თუ არა დღეს ქვეყანაში პოლიტიკური კრიზისი?
ხმის მიცემა
სხვათა შორის